27 858 Gewasbeschermingsbeleid

Nr. 746 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 4 mei 2026

Hierbij informeer ik uw Kamer over de Nederlandse standpunten inzake de onderwerpen die ter stemming worden voorgelegd aan het eerstvolgende Standing Committee on Plants, Animals, Food and Feed (SCoPAFF) over regelgeving voor gewasbescherming. Het overleg vindt plaats op 5 en 6 mei 2026. De standpunten zijn ambtelijk voorbereid met de Ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), op basis van advisering door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).

De onderstaande punten staan op de agenda ter (mogelijke) stemming (de zogenaamde B-punten). Tijdens de vorige SCoPAFF-vergadering gewasbeschermingsmiddelen in maart zijn enkele punten niet ter stemming gekomen. Deze punten zijn daarom opnieuw beschreven. Vanwege het reces en de late ontvangst van de agenda is het helaas niet mogelijk gebleken uw Kamer deze brief eerder toe te zenden.

Wijziging van de goedkeuringsvoorwaarden van de stof Metalaxyl-M

Deze werkzame stof wordt toegepast als fungicide. In Nederland is een aantal middelen toegelaten die deze werkzame stof bevatten, onder andere voor zaadcoating. Op basis van nieuwe wetenschappelijke informatie stelt de EC voor om de huidige restrictie dat behandeld zaad alleen binnen (kassen) uitgezaaid mag worden, te laten vervallen. Hierbij dient wel een maximale zaaidichtheid te worden aangehouden van 2.000.000 zaden/ha, tenzij de risicobeoordeling uitwijst dat een hogere zaaidichtheid niet leidt tot onacceptabele effecten op vogels en zoogdieren. Het Ctgb adviseert positief op dit voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de Europese Commissie (EC0.

De stof Pelargonzuur

De stof pelargonzuur wordt gebruikt als herbicide. In Nederland zijn 43 middelen op basis van deze werkzame stof toegelaten voor diverse gebruiken waaronder particulier gebruik. De EC stelt voor om de goedkeuring van deze werkzame stof te hernieuwen, en geeft hierbij aan dat ondanks dat de stof aan de gevaar criteria voldoet, de stof niet als laagrisicostof kan worden goedgekeurd, omdat de beoordeelde gebruiken specifieke risico mitigerende maatregelen vereisen en dat sluit een laagrisicostatus uit. Het Ctgb adviseert om deze stof wel als laagrisicostof goed te keuren, omdat het representatieve gebruik voor particulieren zonder dergelijke maatregelen mogelijk is. Het Ctgb adviseert positief, met de kanttekening dat de benoeming van de laagrisicostatus nader aandacht vereist. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de EC.

De stof Capsicum oleoresin (geconcentreerd extract van chilipeper)

Deze stof betreft een nieuwe basisstof met beoogd gebruik als afweermiddel tegen zoogdieren voor toepassing op zaden en op diverse gewassen door middel van spuittoepassing. De EC stelt voor om deze stof niet goed te keuren vanwege onduidelijkheden met betrekking tot de samenstelling, ontbrekende informatie met betrekking tot de toxiciteit voor mens en milieu en mogelijke risico’s voor mens, dier en milieu. Het Ctgb adviseert positief op dit voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de EC.

De stof Urtica spp (Brandnetel)

Dit betreft een voorstel voor aanpassing van de goedkeuring van deze basisstof tegen enkele insectensoorten op aardappel, sla en bladgroenten en tegen echte meeldauw (schimmel) op aardappels. Ctgb adviseert positief op dit voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de EC.

De stof Mecoprop-P

De stof Mecoprop-P wordt gebruikt als herbicide. In Nederland zijn 3 middelen op basis van deze werkzame stof toegelaten voor gebruik in graanteelt, graszodenteelt, grasvegetatie, sportvelden, golfterreinen, openbaar groen en particuliere tuinen. De EC stelt voor om de goedkeuring van deze werkzame stof te hernieuwen. Het Ctgb kan nog niet adviseren, want de documenten ontbreken nog. De verwachting is dat stemming zal worden uitgesteld. De Nederlandse delegatie is voornemens om eerst een advies van het Ctgb af te wachten voordat er bepaald kan worden of met dit voorstel van de EC ingestemd kan worden.

Wijzigingsvoorstel datavereisten voor werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen

De EC stelt voor om de datavereisten, zoals vastgelegd in Verordening (EU) 283/2013 en 284/2023, te wijzigen om huidige wetenschappelijke en technische kennis beter mee te kunnen nemen bij de beoordeling van werkzame stoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Aanleiding voor de wijzigingen zijn nieuwe versies van de richtsnoeren voor de beoordeling van risico’s voor vogels en zoogdieren, waterbehandelingsprocessen en het vernieuwde bijenrichtsnoer (Kamerstuk 27 858, nr. 618) waardoor aangepaste of extra gegevens moeten worden geleverd die nog niet waren opgenomen in de datavereisten. Met deze wijziging wordt juridisch verankerd dat deze gegevens onderdeel zijn van de gegevens die geleverd worden bij de aanvraag voor (hernieuwing van) een werkzame stof of gewasbeschermingsmiddel. Verder worden de vereisten voor het leveren van gegevens over ontwikkelingsneurotoxiciteit, op verzoek van Nederland, aangescherpt en in lijn gebracht met nieuwe beschikbare methodieken waardoor het beschermingsniveau voor ongeboren baby’s verder wordt versterkt. Ook heeft de EC voorstellen gedaan om ruimte te bieden voor alternatieve, meer passende aanpakken om biologische werkzame stoffen te kunnen beoordelen. Het Ctgb adviseert positief. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de EC.

Administratieve wijziging van de lijst met goedgekeurde stoffen (uitvoeringsverordening (EU) 540/2011)

Dit betreft een voorstel om de werkzame stoffen methoxyfenozide, penthiopyrad en terpenoid blend QRD 460 te verwijderen uit de Annex van uitvoeringsverordening (EU) 540/2011. Voor deze stoffen is géén of niet tijdig een aanvraag voor hernieuwde goedkeuring ingediend of de aanvraag voor hernieuwde goedkeuring is ingetrokken. De stoffen zijn hierdoor niet langer goedgekeurd. Het Ctgb adviseert positief op dit voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de EC.

Tijdelijke verlenging van de goedkeuringsperiode van 19 werkzame stoffen

De EC stelt voor om de goedkeuring van 19 werkzame stoffen tijdelijk te verlengen omdat de besluitvorming buiten de schuld van de aanvrager niet tijdig is afgerond. Deze procedure is vastgelegd in Verordening EG 1107/2009 (artikel 17). De herbeoordeling van werkzame stoffen is zeer complex en vraagt grote zorgvuldigheid, waardoor de procedure soms langer duurt dan voorzien en gewenst. Zonder tijdelijke verlenging zouden al deze werkzame stoffen van de markt worden gehaald zonder dat een zorgvuldig beoordelings- en besluitvormingsproces is doorlopen. In het pakket van 19 stoffen bevindt zich de werkzame stof tebuconazool. Dit is één van de vijf azolen waarover uw Kamer in 2013 een nader gewijzigde motie van het lid Ouwehand (PvdD) heeft aangenomen om deze stoffen van de markt te weren (Kamerstuk 27 858, nr. 222). De Nederlandse delegatie is daarom voornemens om, in lijn met de reactie op de motie (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1181), het voorstel van de EC te steunen, maar zich met een stemverklaring te verzetten tegen de tijdelijke verlenging van de werkzame stof tebuconazool.

Daarnaast zal ik, middels een stemverklaring, mijn zorgen uiten over het feit dat besluitvorming van de stoffen deltamethrin en lambda-cyhalothrin te lang op zich laat wachten. Deze specifieke stoffen hebben in Nederland structurele overschrijdingen van de KWR-norm in het oppervlaktewater en een spoedige hernieuwde stofbeoordeling is gewenst zodat de Nederlandse middeltoelatingen hierop getoetst kunnen worden. Met deze stemverklaring zal ik bij de EC aandringen om besluitvorming over deze stoffen zo snel als mogelijk te laten plaatsvinden.

Procedurele verlenging van 21 werkzame stoffen

De Commissie stelt voor om de goedkeuring van 21 werkzame stoffen procedureel te verlengen met 12 tot 42 maanden. Het betreft hier een voorstel voor procedurele tijdelijke verlenging van goedkeuring, omdat de herbeoordeling buiten de schuld van de aanvrager niet tijdig kon worden afgerond. Artikel 17 van de gewasbeschermingsmiddelenverordening verplicht de Commissie in dergelijke gevallen na consultatie van het SCoPAFF de goedkeuringsperiode te verlengen zodat voldoende tijd is om dit proces af te ronden.

Het Ctgb adviseert positief op dit voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens om in te stemmen met het voorstel van de EC.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, S.P.A. Erkens