nr. 43
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 september 2004
Hierbij informeer ik u over werking en de effecten van de massamediale
publiekscampagne «Nederland leeft met Water». Eind september 2004
verschijnt de campagne met als boegbeeld meteoroloog Peter Timofeeff voor
de vierde maal in twee jaar tijd op radio en televisie. Het gaat om een geïntegreerde
campagne, waarbij nadere informatie en uitleg wordt gecommuniceerd via advertenties
in landelijke dagbladen en viawww.nederlandleeftmetwater.nl
Om u een beeld te geven van de stand van zaken na anderhalf jaar campagne
voeren, informeer ik u hierbij over de resultaten van de effectmeting van
de Rijksvoorlichtingsdienst naar aanleiding van de laatste campagneperiode
van 11 maart tot en met 21 april 20041.
Tevens informeer ik u kort over de komende campagneperiode.
Kernboodschap en opzet
Om de onderzoeksresultaten in perspectief te plaatsen, allereerst een
korte toelichting op de boodschap en de opzet van de campagne. In 2000 is
in de Tweede Kamer het nieuw waterbeleid vastgesteld met als centraal uitgangspunt
«ruimte voor water». De kernboodschap van de publiekscampagne
luidt als volgt: Het regent vaker en harder. Pieken en
dalen in het aanbod van water in dit land zullen door de klimaatverandering
steeds vaker voorkomen. Dat betekent meer kans op wateroverlast en overstromingen.
De overheid doet daar wat aan door het water zo lang mogelijk vast te houden
en te bergen. Zo krijgt het water de ruimte in natte periodes en hebben we
reserves tijdens droge periodes.
«Nederland leeft met Water» is gebaseerd op een lange termijnstrategie
met een gefaseerde opbouw. Die ziet er als volgt uit:
– agendasetting
– bewustwording (probleem)
– kennis (aanpak en maatregelen)
– begrip (consequenties)
– betrokkenheid
– gedragsverandering
De basis voor de campagne is gelegd. Inmiddels zijn ook concrete projecten
van start gegaan. In deze fase van de campagne (2004) wordt met name aandacht
besteed aan deze projecten. De regionale uitvoering en communicatie zijn daarbij
een belangrijke succesfactor. Lokale en regionale bestuurders zijn uitgenodigd
om de communicatie rond hun waterprojecten te laten aansluiten bij «Nederland
leeft met Water» en zo gebruik te maken van de bekendheid van de landelijke
campagne. Steeds meer provincies, gemeenten en waterschappen zien het belang
hiervan en doen mee. Als impuls voor de uitvoering van maatregelen in de periode
tot 2007 heb ik in 2004 eenmalig 100 miljoen euro subsidie ter beschikking
gesteld voor de aanpak van de regionale wateroverlastproblematiek.
Doelstellingen
In 2003 lag het accent van de landelijke campagne op het breed uitdragen
van het bewustzijn van de waterproblematiek en de urgentie voor nieuwe oplossingen.
Doel van de campagne voor 2004 is het kennisniveau van de burger te vergroten
door te laten zien wat de maatregelen van de overheid concreet inhouden. De
conclusie die getrokken kan worden uit het meest recente onderzoek, is dat
de campagne goed gewaardeerd wordt en over het algemeen goed bijdraagt aan
de campagnedoelstellingen voor 2004.
Communicatieve werking
Na afloop van de laatste campagneperiode herkende ruim 90% van het algemeen
publiek van 18 jaar en ouder één of meer van de voorgelegde
campagne-uitingen. Hiermee scoort de campagne ruim boven de benchmark van
andere overheidscampagnes met een vergelijkbaar budget. 41% van de mensen
herinnert zich een campagne te hebben gezien over bescherming tegen wateroverlast
en overstromingen. De campagne scoort hiermee net onder het gemiddelde. De
boodschap van de campagne blijkt goed overgekomen te zijn. Bijna drievijfde
van de mensen die zich de campagne geholpen herinneren, kan spontaan een of
meer boodschapelementen noemen. De waardering van de campagne is net boven
de benchmark. De campagne wordt bovengemiddeld informatief, opvallend, aansprekend
en grappig gevonden.
Effecten van de campagne
Het maatschappelijk belang van het onderwerp blijft onverminderd op niveau.
80% van de ondervraagden vindt bescherming tegen wateroverlast en overstromingen
een belangrijk onderwerp. 77% beseft dat de kans op wateroverlast en overstromingen
toeneemt en dat wateroverlast door extreme regenval steeds vaker voorkomt.
80% vindt dat de overheid (veel) hier extra aandacht aan moet besteden. Ook
de urgentie blijft hoog: 76% van de ondervraagden vindt actie nu noodzakelijk.
Het kennisniveau stijgt nog steeds, maar moet verder omhoog. 45% van de
mensen weet dat de overheid nu al bezig is met een nieuwe aanpak. De campagne
blijkt niet alleen bij te dragen aan de kennis over het nieuwe waterbeleid,
maar blijkt ook aantoonbaar bij te dragen aan de acceptatie van het beleid.
Tot slot herkent ruim de helft van de ondervraagden het logo van «Nederland
leeft met Water».
Volgende campagneperiode
Uit kwalitatief onderzoek is eerder gebleken dat de associatie van Peter
Timofeeff met de waterproblematiek goed werkt. Mensen zijn desgevraagd van
mening dat hij deskundigheid uitstraalt en vinden hem een aansprekende, sympathieke
man. Hij komt uit het onderzoek bovendien naar boven als een goede drager
van de boodschap, hij heeft voldoende gezag en autoriteit om serieus genomen
te worden. Hij is als weerman bij uitstek geschikt om een boodschap over bescherming
tegen wateroverlast en overstromingen te communiceren. Het concept met Peter
Timofeeff zal dan ook tijdens de komende campagneperiode gecontinueerd worden.
Het campagnethema voor dit najaar is Water in de stad. Dit thema sluit
goed aan op de conclusie uit het onderzoek dat de persoonlijke relevantie
een belangrijk aandachtspunt is. Met de maatregelen die plaatsvinden in bebouwd
gebied blijft de campagne dicht bij de beleving van de burger. Op radio, televisie
en dagbladen wordt uitgelegd wat maatregelen als meer open water en afkoppeling
van regenwater concreet inhouden. Dit biedt de kans om de betrokkenheid van
burgers bij (de uitvoering van) het nieuwe waterbeleid te vergroten. Ook zal
voor het eerst een handelingsperspectief gecommuniceerd worden. Zo kan het
besef ontstaan dat mensen zelf ook iets kunnen doen om zich te beschermen
tegen (schade als gevolg van) wateroverlast. Naast de verdere uitbouw van
het handelingsperspectief, zal de campagne in 2005 gericht zijn op het inzichtelijk
maken van de (praktische) consequenties van de maatregelen van de overheid
voor de persoonlijke levenssfeer van de burger.
In de bijlagen treft u een algemene folder aan over «Nederland leeft
met Water»1 in 2004 en een brochure over
het thema Water in de stad1. Er is een volledige
rapportage van het onderzoek beschikbaar.
De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus