Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 november 2011
Bij deze informeer ik u over de uitvoering van de op 30 juni 2011 aangenomen gewijzigde motie van het lid Koppejan c.s. waarin
de regering is verzocht «om de stuurgroep Zuidwestelijke Delta opdracht te geven om met voorrang alle maatregelen uit het
Spoorboek Zoet Water Zuidwestelijke Delta uit te werken en hierover in het najaar te rapporteren» (Kamerstuk 27 625, nr. 232).
In afstemming met de stuurgroep Zuidwestelijke Delta informeer ik u over de verdere uitwerking van het Spoorboek Zoet Water,
dat door de stuurgroep wordt omgezet naar een «Zoetwaterrapportage Zuid Westelijke Delta 2012».
Het spoorboek is ondermeer een gevolg van een reactie van het Bestuurlijk Overleg Krammer-Volkerak (BOKV) op tussenresultaten
van de Planstudie Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer (alleen verzilting, mits bijbehorende zoetwatermaatregelen in beïnvloede
gebieden in uitvoering zijn). Aansluitend hierop heeft de toenmalige staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, mevrouw Huizinga,
de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta in maart 2009 verzocht om advies uit te brengen over de regionale zoetwatervoorziening
van de Zuidwestelijke Delta. Op basis van de uitkomsten van regionale zoetwaterverkenningen heeft de stuurgroep vervolgens
het advies, «Zoet water Zuidwestelijke Delta; Een voorstel voor een regionale zoetwatervoorziening» vastgesteld en in juni
2009 aangeboden aan de bewindslieden van Verkeer en Waterstaat en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Het Spoorboek geeft praktisch uitwerking aan de verschillende onderdelen (zie bijlage)1 van het zoetwateradvies van de Stuurgroep, waarbij waterschappen, provincie en rijk samenwerken. Zo wordt door waterschappen
o.a. onderzocht: a) hoe inlaatpunten op Goeree kunnen worden verplaatst, b) of West-Brabant en delen van Zeeland via de Roode
Vaart uit het Hollandsch Diep van zoetwater kunnen worden voorzien en c) of zoet kwelwater uit de Brabantse Wal kan worden
benut, dat nu nog op de Westerschelde wordt geloosd.
In opdracht van het voormalige ministerie van Verkeer en Waterstaat is conform het Zoetwateradvies ondermeer het volgende
onderzoek uitgevoerd:
-
1. Met een praktijkproef in de Stevinsluizen in de Afsluitdijk is door Deltares onderzocht of met een combinatie van innovatieve
luchtbellenschermen en zoetwaterinjectie een mogelijke zoutlek in de Volkeraksluizen kan worden teruggebracht tot een niveau
waarbij, met in achtneming van de uitvoering van het Kierbesluit, de functionaliteit van het Haringvliet voor de zoetwatervoorziening
ongewijzigd blijft. Momenteel wordt het effect van een aanvullende zoutvang onderzocht. Deze technieken kunnen mogelijk ook
worden toegepast in andere sluizen waar nu uitwisseling tussen zoet- en zoutwater aan de orde is (17 sluizen in Nederland).
-
2. Onderzocht is ook op welke wijze zoutindringing in de Rijnmond kan worden tegengegaan, zodat mogelijke extra onttrekkingen
van zoetwater aan het hoofdwatersysteem ten behoeve van een zout Volkerak-Zoommeer niet ten kosten gaan van inname van zoetwater
uit de Hollandsche IJssel bij Gouda. Hierbij wordt o.a. aandacht besteed aan het bij lage rivierafvoeren in te zetten «bellenscherm
in de Nieuwe Waterweg». Ook het Havenbedrijf Rotterdam is inhoudelijk en financieel betrokken bij het onderzoek naar deze
innovatieve, perspectiefvolle ontwikkeling van Deltatechnologie.
Op 26 oktober 2011 heb ik een constructief overleg met de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta gehad. De hoofdconclusie was dat
de afgelopen tijd hard is gewerkt, maar dat het nu nog te vroeg is voor integrale besluitvorming over een uitvoeringsstrategie
Grevelingen, Volkerak-Zoommeer en Zoetwater. De inzet is om in de eerste helft van 2012 nu nog ontbrekende bouwstenen, waaronder
de zoetwaterrapportage Zuidwestelijke Delta, beschikbaar te hebben en dan samen te bezien welke concrete afspraken gemaakt
kunnen worden. Hiertoe worden momenteel de verschillende zoetwatermaatregelen op robuustheid onderzocht. In afwachting van
de nadere uitwerking zullen geen onomkeerbare besluiten worden genomen over het weer zout maken van het Volkerak-Zoommeer
en waterberging in of het weer toelaten van getij tot de Grevelingen. Daarnaast is afgesproken dat regio en rijk zich sterk
maken om, op weg naar een duurzame en vitale delta, te komen tot gezamenlijke uitvoering van enkele innovatieve maatregelen
die altijd goed zijn: bijvoorbeeld een Tidal Test Centre (in het kader van de Getijcentrale Brouwersdam), (zoet)waterinnovaties
zoals het bellenscherm in de Nieuwe Waterweg of mogelijk andere maatregelen uit de zoetwaterrapportage.
Het programmabureau Zuidwestelijke Delta zal de uitvoeringsstrategie Grevelingen, Volkerak-Zoommeer en Zoetwater met bestuurders
van LTO Noord en ZLTO bespreken. Vanwege het belang van zoetwater voor de agrarische sector zal ik zelf ook overleg met LTO
over de Zuidwestelijke Delta hebben.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma