nr. 144
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 oktober 2009
De Stuurgroep «Extern Onderzoek Privatisering Rijksbaggerdepots»
heeft in 2007 advies uitgebracht, onder meer ten aanzien van openstelling
van de rijksbaggerdepots voor derden. Het advies heb ik op 3 december
2008, tezamen met de onderliggende onderzoeksrapportage van Twynstra Gudde,
aan u gezonden (kamerstuk 27 625, nr. 127). In mijn begeleidende
brief heb ik aangegeven onderzoek te doen naar de tariefstelling en omvang
van de restcapaciteit van de rijksdepots.
In de achterliggende periode is nader onderzoek naar de tariefstelling
en de omvang van de restcapaciteit van de rijksdepots uitgevoerd. De resultaten
worden hierna samengevat.
Onderzoek omvang restcapaciteit rijksdepots
Door actualisering van de schattingen van het door Twynstra Gudde uitgevoerde
onderzoek is vastgesteld dat de beschikbare capaciteit van de drie omdijkte
rijksdepots en de Put van Cromstrijen per 1 januari 2009 55 miljoen m3 in situ bedraagt. Naar schatting zal het rijk voor eigen gebruik nog
maximaal 37 miljoen m3 in situ nodig hebben. De strategische reserve
voor rijkstaken wordt gesteld op 5 miljoen m3 in situ.
Hieruit volgt dat in beginsel 13 miljoen m3 in situ (55 minus
37 minus 5) rijksdepotcapaciteit benut zou kunnen worden voor baggerspecie
van derden. Deze capaciteit is beschikbaar in de depots Hollands Diep, IJsseloog
en rijksdeel van de Slufter.
Onderzoek tariefstelling
Voor de depots Slufter (rijksdeel), IJsseloog en Hollands Diep is een
tarief berekend dat uitgaat van de voorschriften daarvoor in het Besluit «Vaststelling
aanwijzingen inzake verrichten marktactiviteiten door organisaties binnen
de rijksdienst». Het aldus berekende tarief voor derden komt daarmee
bij het huidige prijspeil uit op 11,43 euro per in situ m3 exclusief
btw. Zandscheiden van bagger dat meer dan 60% zand bevat komt op 8,40
euro per in situ m3 exclusief btw. De berekening is nader toegelicht
in een factsheet (bijlage 1).
Standpunten partijen
Betrokken partijen zijn uitgebreid geconsulteerd. Marktpartijen en Unie
van Waterschappen ondersteunen het voortstel. Het Havenbedrijf Rotterdam is,
als mede-eigenaar van de Slufter, van mening dat het tarief te laag is.
Vermarkten restcapaciteit
De rijksbaggerdepots beschikken over een restcapaciteit die niet nodig
is voor de berging van verontreinigde baggerspecie afkomstig uit de rijkswateren.
Tegelijkertijd is het aanbod van depotcapaciteit op de markt voor de berging
van niet nuttig toepasbare baggerspecie voor derden (vrijwel altijd andere
overheden) te beperkt. De markt voor bestemmen van niet nuttige baggerspecie
functioneert als gevolg van onvoldoende concurrentie niet goed, waardoor te
hoge prijzen ontstaan. Vanuit het oogpunt van ruimtelijke ordening en milieu
is het gewenst door concentratie het aantal locaties voor de berging van niet
nuttig toepasbare baggerspecie voor zover mogelijk te beperken.
De rijksbaggerdepots Slufter (rijksdeel), IJsseloog en Hollands Diep worden
dan ook overeenkomstig het advies van de Stuurgroep «Extern Onderzoek
Privatisering Rijksbaggerdepots» en in lijn met het Besluit «Vaststelling
aanwijzingen inzake verrichten marktactiviteiten door organisaties binnen
de rijksdienst» opengesteld voor baggerspecie van derden voor zover
deze niet nuttig toepasbaar is.
Omdat het toekomstige aanbod van niet nuttig toepasbare baggerspecie moeilijk
in te schatten, wordt deze openstelling voor derden vooralsnog beperkt tot
5 miljoen m3 in situ, gefaseerd voor de periode tot en met 2015
(maximaal 0,8 miljoen m3 per jaar). In 2015 kan aan de hand van
de in de praktijk opgetreden ontwikkelingen worden bepaald of verdere openstelling
voor baggerspecie van derden mogelijk is. In 2012 wordt een tussenevaluatie
uitgevoerd.
Deze capaciteit zal in overeenstemming met de voorschriften van het Besluit «Vaststelling
aanwijzingen inzake verrichten marktactiviteiten door organisaties binnen
de rijksdienst» kunnen worden aangeboden tegen een tarief van 11,43
euro per m3 in situ exclusief btw. Zandscheiden van bagger dat
meer dan 60% zand bevat komt op 8,40 euro per m3 in situ
exclusief btw. Jaarlijks wordt het tarief met de GWW (Grond, Wegen, Water)
index verhoogd. Met ingang van 1 januari 2010 is de openstelling voor
depot Hollands Diep en IIsseloog operationeel. Over openstelling Slufter vindt
nog overleg met Havenbedrijf Rotterdam plaats.
Baten en lasten van de exploitatie van de rijksbaggerdepots vallen onder
Beheer en Onderhoud hoofdvaarwegen.
Natuurlijk zal deze openstelling invloed hebben op de markt voor niet
nuttig toepasbare baggerspecie. Er is echter geen sprake van oneerlijke concurrentie
door toetreding tot deze markt door het rijk, aangezien het rijk verreweg
de duurste depots exploiteert en het rijkstarief volgens marktconforme maatstaven
wordt berekend.
Ten slotte: uiteraard zullen de bestaande afspraken met regionale overheden
over het gebruik van rijksdepots worden nagekomen.
De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,
J. C. Huizinga-Heringa
BIJLAGE 1
Tariefstelling rijksbaggerdepots1
Berekend is het tarief voor de depots Slufter (rijksdeel), IJsseloog en
Hollands Diep conform de voorschriften van het Besluit «Vaststelling
aanwijzingen inzake verrichten marktactiviteiten door organisaties binnen
de rijksdienst». Daarbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
• de drie depots zijn gelijkwaardig en worden als samenhangende eenheid
beheerd en geëxploiteerd, daarom zal voor alle drie hetzelfde tarief
gelden
• voor het vultempo is het naar huidig inzicht meest realistische
scenario aangehouden, dat uitgaat van vulling in 2030 tot aan de strategische
reserve van 5 miljoen m3 in situ
• de totale life cycle-kosten worden in het tarief verdisconteerd,
dat wil zeggen alle kosten voor aanleg, beheer, exploitatie, grondwaarde en
OZB2, eindinrichting/afwerking en nazorg
• in het tarief zijn een in de markt gebruikelijke winstopslag alsmede
opslagen voor vennootschapsbelasting en BTW verdisconteerd.
De investeringen, toegerekend naar de huidige restcapaciteit van 55 miljoen
m3 in situ en geïndexeerd naar prijspijl 2009, bedragen voor
de depots Slufter (rijksdeel), IJsseloog en Hollands Diep tezamen 237 miljoen
euro.
De kosten voor beheer, exploitatie eindinrichting en nazorg van de drie
depots bedragen voor de periode 2009–2030 in totaal 147 miljoen euro
(prijspeil 2009). In deze periode wordt 50 miljoen m3 in situ geborgen,
waardoor na afloop een strategische reserve van 5 miljoen m3 in
situ resteert.
Uitgaande van
• rentetoerekening aan de activa van 4,5% per jaar
• een inflatiepercentage van 2,5% per jaar
• een tariefstijging van 1% per jaar
• een winstopslag van 8% per jaar (inclusief Vennootschapsbelasting)
• btw 19%
Wordt het een tarief (prijspeil 2009) per m3 in situ van 11.43
euro exclusief btw. Zandscheiden van bagger dat meer dan 60% zand bevat
komt op 8,40 euro per m3 in situ exclusief btw.