Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 februari 2012
Bijgaand bied ik u de resultaten van de Transparantiebenchmark 2011 aan.1
De Transparantiebenchmark is een belangrijk beleidsinstrument op het gebied van Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen in Nederland. Het geeft van bijna 500 van de grootste in Nederland
actieve bedrijven inzicht in de transparantie in maatschappelijke jaarverslaggeving.
Een goede verslaggeving over MVO-beleid en -activiteiten stelt belanghebbenden in
staat om met een bedrijf in dialoog te treden. Dat geeft het bedrijf vervolgens een
extra prikkel een stap verder te komen in het denken en doen ten aanzien van MVO.
In 2011 is de opzet van de Transparantiebenchmark niet veranderd. Er was behoefte
aan consolidatie nadat in 2010 een aantal grote veranderingen was doorgevoerd in de
Transparantiebenchmark:
-
– Verbreding: De onderzoeksgroep is in 2010 uitgebreid van 183 naar een kleine 500 ondernemingen.
Ondernemingen zijn geselecteerd op basis van een aantal selectiecriteria ten aanzien
van omvang.
-
– Verdieping: De criteria zijn geactualiseerd om de stimulerende werking voor de kwaliteit van
maatschappelijke verslaglegging te vergroten. Ze zijn gebaseerd op de nieuwe Richtlijn
400 van de Raad voor de Jaarverslaglegging. Door deze aanpassing van de criteria zijn
de scores van 2010 en 2011 niet één op één te vergelijken met voorgaande jaren. Er
is meer aandacht voor ketenverantwoordelijkheid door de aanpassing in de criteria.
-
– Vernieuwing: De website is interactief gemaakt – de scores van alle ondernemingen zijn te zien
en er kunnen eenvoudig vergelijkingen worden gemaakt. De beoordelingssystematiek is
vernieuwd. Ondernemingen kunnen zelf hun verslaggevingsinformatie beoordelen op basis
van een online self assessment. Zij krijgen het vertrouwen dat ze dit waarheidsgetrouw
doen («high trust» principe); hun input wordt op kwaliteit getoetst.
Op deze manier worden ondernemingen meer betrokken en is het leereffect groter. Ook
past deze aanpak bij het uitgangspunt dat bedrijven zelf belang hebben bij en zelf
verantwoordelijk zijn voor MVO.
De meerderheid van de ondernemingen is positief over de self assessment. Niet uitgesloten
is dat een aantal ondernemingen de self assessment rooskleurig invult. Correctie vindt
plaats door de uitvoerder van de Transparantiebenchmark (KPMG) en door de partijen
in de maatschappij die de scores van bedrijven kunnen zien via de website.
De resultaten van de Transparantiebenchmark 2011 geven het volgende beeld:
-
– Bedrijven scoren over het algemeen hoger dan vorig jaar. De gemiddelde score is 92
(op een schaal van 200), waar dat vorig jaar 69 was. De verbetering is over de hele
linie zichtbaar maar vooral de achtervolgers en de aanvoerders van het peloton laten
een stijging zien.
-
– Het aantal bedrijven met een nulscore is ongeveer gelijk gebleven. Een nulscore betekent
dat deze bedrijven geen maatschappelijk jaarverslag hebben of het niet kostenloos
openbaar hebben gemaakt.
Een nulscore betekent derhalve niet dat deze bedrijven geen MVO beleid hebben, het
wil zeggen dat ze er (nog) niet transparant over zijn. Overigens kan het wel zo zijn
dat binnen de groep ondernemingen met een nulscore, bedrijven zitten die een dochter
zijn van een buitenlandse onderneming die op concernniveau wel rapporteert over MVO,
maar daarbij niet specifiek rapporteert over de Nederlandse markt.
De meeste bedrijven in de groep met een nulscore zijn overigens vorig jaar pas toegevoegd
aan de onderzoeksgroep van de Transparantiebenchmark.
-
– De winnaar van De Kristal, de prijs voor het bedrijf dat als hoogste eindigt in de
Transparantiebenchmark, was DSM met 198,5 punten.
Eervolle vermeldingen waren er voor Bavaria als grootste stijger op de lijst, en voor
Mondial Movers als beste MKB-er.
-
– Er zijn grote verschillen tussen sectoren. De sectoren «Voedsel en drank» en «Energie,
olie en gas» scoren het hoogst, de sectoren «Universiteiten» en «Retail» het laagst.
De opdracht tot uitvoering van de Transparantiebenchmark is voor de komende twee jaar
opnieuw aanbesteed. De opzet van de Transparantiebenchmark zal niet ingrijpend wijzigen
en blijft derhalve ook in 2012 en 2013 een effectief instrument om via transparantie
en dialoog verder te komen op het gebied van MVO, zowel voor bedrijven die beginnen
als voor ondernemingen die al vergevorderd zijn.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker