25 883 Arbeidsomstandigheden

Nr. 235 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 maart 2014

In het Algemeen Overleg (AO) Europa van 6 maart jl. heb ik toegezegd u te informeren over de stand van zaken rondom de arbeidsomstandigheden van de werknemers die werken aan de A2 bij Maastricht. Voor de volledigheid wijs ik u er op dat de naleving van de relevante wet- en regelgeving primair een verantwoordelijkheid is van de werkgever zelf, dat de Inspectie SZW belast is met het toezicht op de naleving van arbeidswetten en dat sociale partners toezien op de naleving van de bovenwettelijke cao-afspraken. Aangetekend zij voorts, dat in de beschrijving gepoogd is alle feiten en spelregels zo goed mogelijk weer te geven, maar dat er op onderdelen taxatieverschillen mogelijk zijn.

Na de eerste berichtgeving over de arbeidsomstandigheden is door de betrokken overheden, binnen de grenzen van hun mogelijkheden, direct actie ondernomen. De door de stuurgroep A2 Maastricht (Rijkswaterstaat, gemeente Maastricht, Provincie Limburg en de gemeente Meerssen) ingestelde expertcommissie heeft in november een rapport gepresenteerd over de arbeidsomstandigheden van eerdergenoemde werknemers.

De expertcommissie beschrijft de situatie als volgt. Avenue2 is de hoofdaannemer van het bouwproject voor het aanleggen van een tunnel en de bouw van onroerend goed aan de A2. Rimec Ltd heeft een inleenovereenkomst voor bouwplaatspersoneel gesloten met de hoofdaannemer voor het infrastructurele deel van het bouwproject. Rimec Works en Rimec Lda in Portugal leveren hiervoor arbeidskrachten aan Rimec Ltd.

De expertcommissie komt tot de conclusie dat er geen sprake is van arbeidsuitbuiting en dat de werknemers het brutoloon betaald krijgen conform de cao voor de Bouwnijverheid. De commissie benadrukt het belang van de-escalatie tussen partijen en dat het uiteindelijke oordeel over de toepasselijkheid van artikel 55 lid 1 van de cao voor de Bouwnijverheid (de vergoeding voor bouwplaatswerknemers bij verafgelegen werken) aan de rechter is. Tot slot waren er vragen over de hoogte van de logistieke kosten en was er onvoldoende duidelijkheid over de VCA-certificaten (het veiligheidspaspoort van werknemers).

Naar aanleiding van een ingekomen melding bij de Inspectie SZW over mogelijke misstanden bij werkzaamheden aan de A2, is de Inspectie SZW een onderzoek gestart. Het onderzoek is arbeidsintensief en thans nog in volle gang. De Inspectie SZW werkt hierbij nauw samen met de Belastingdienst. Ook is er contact tussen de Inspectie SZW en de FNV, en wordt er informatie uitgewisseld. Als blijkt dat arbeidswetgeving is overtreden, kunnen de werkgevers boetes tegemoet zien.

Avenue2 heeft 22 november 2013 aangegeven de huisvestingskosten à € 14,30 per dag terug te betalen aan de werknemers over de periode mei 2012 tot en met december 2013. Avenue2 is nu druk doende deze terugbetalingen conform de gemaakte toezegging af te handelen. Alle huidige werknemers hebben de nabetaling ontvangen. De nabetaling van werknemers die eerder aan het project hebben gewerkt, vraagt meer uitzoekwerk en tijd, aldus Avenue2.

Eind 2013 heeft de rechter in kort geding aangegeven dat niet aannemelijk is gemaakt door het Technisch Bureau Bouwnijverheid, dat de cao voor de Bouwnijverheid van toepassing zou zijn op Rimec. Het Technisch Bureau Bouwnijverheid voert daarom een werkingssfeeronderzoek uit naar de verschillende onderdelen van Rimec. Het onderzoek wordt uitgevoerd om vast te stellen welke cao van toepassing is, de cao voor Uitzendkrachten of de cao voor de Bouwnijverheid, en welke organisatie een nalevingsonderzoek zou kunnen verrichten.

Voorts heeft Avenue2 voor arbeidscontracten in 2014 de afspraken over de inhoudingen veranderd. Daar waar er vorig jaar € 31,25 per dag werd ingehouden voor huisvestingskosten en overige kosten, is het bedrag met € 14,30 per dag verlaagd naar € 16,95 per dag. Het gaat hier om inhoudingen voor overige kosten zoals vervoer. Er worden geen inhoudingen meer gedaan voor de kosten van huisvesting.

De Portugese werknemers droegen de sociale premies in hun eigen land af. Vooral de FNV heeft aangedrongen de werknemers onder het Nederlandse regime te brengen zodat er geen verschil meer bestaat tussen Portugese en Nederlandse bouwvakkers. Daarom heeft Avenue2 met ingang van 2014 besloten de Portugese werknemers voor belastingen en premies onder het Nederlandse regime te brengen.

Avenue2 huurt de Portugese werknemers in via Rimec Ltd. Van de 49 Portugese werknemers die in december op het project aanwezig waren, waren er in januari 34 teruggekeerd. Daarnaast zijn er 16 nieuwe Portugese werknemers gestart. Van de Portugese werknemers die niet teruggekeerd zijn geeft Avenue2 aan dat een aantal werknemers is ingezet op ander projecten, een aantal werknemers waarschijnlijk later terug zal komen naar Nederland en een aantal werknemers niet terug zal komen, omdat zij onvoldoende vaardigheden hebben.

Voor de volledigheid informeer ik u ook over de stand van zaken rondom de naleving van arbeidsvoorwaarden van de werknemers die werken aan de aanleg van de A4 tussen Delft en Schiedam. KPMG is in opdracht van de opdrachtgever, met betrokkenheid van de vakbond, bezig met een feitenonderzoek. Dat onderzoek wordt door partijen afgewacht. Afhankelijk van de uitkomst wordt een nalevingsonderzoek gestart door het Technisch Bureau Bouwnijverheid. Ook de Inspectie SZW is bezig met een onderzoek.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, L.F. Asscher