25 600 XIV
Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1998

nr. 60
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

's-Gravenhage, 29 april 1998

In deze brief informeer ik u, mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), over verhoogde gehalten aan dioxinen die zijn aangetroffen in uit Brazilië geïmporteerde partijen citruspulp. Braziliaans citruspulp is een belangrijk bestanddeel van veevoeders voor met name melkvee.

Op 30 maart jl. ben ik door de Duitse autoriteiten geïnformeerd over het feit dat in Duitsland een verhoogd gehalte aan dioxinen is aangetroffen in Braziliaanse citruspulp dat was aangevoerd via de haven van Amsterdam. Deze verontreinigde Braziliaanse citruspulp werd door de Duitse autoriteiten gezien als meest waarschijnlijke oorzaak van de incidentele verhogingen van het dioxinegehalte in melkmonsters. De Duitse autoriteiten hebben zich in het onderzoek met name gericht op het traceren van de oorzaak.

De bevindingen van de Duitse overheid waren voor mij aanleiding om door de Algemene Inspectiedienst (AID) van mijn departement een gericht onderzoek in te laten stellen naar de eventuele verontreiniging met dioxinen van de in Nederland aanwezige Braziliaanse citruspulp.

Op 3 april jl. heeft het Productschap Diervoeder naar aanleiding van de Duitse bevindingen het veevoederbedrijfsleven opgeroepen om, in afwachting de resultaten van het Nederlandse onderzoek, geen Braziliaanse citruspulp te verwerken of in de handel te brengen.

Dit is mede gebeurd op mijn verzoek.

De eerste Nederlandse onderzoeksresultaten wezen uit dat de onderzochte Brazilaanse citruspulp in meer of mindere mate verontreinigd was met dioxinen.

De dioxinegehalten van de negen onderzochte monsters varieerden van circa 900 tot ruim 14 000 pg TEQ / kg citruspulp. Naar aanleiding hiervan heeft het Productschap Diervoeder op 11 april jl. alle partijen Braziliaanse citruspulp formeel vastgelegd, alsmede de mengvoeders waarin dit is verwerkt. Dit betekent dat verdere verwerking of distributie van deze producten is verboden. Aanvullend zijn inmiddels een 30-tal monsters Braziliaanse citruspulp onderzocht. De voorlopige resultaten bevestigen de veronderstelling dat al de Braziliaanse citruspulp in meer of mindere mate verontreinigd is met dioxinen. Voor dioxinen in veevoeders en veevoedergrondstoffen zijn geen specifieke wettelijke normen vastgesteld.

Sinds 18 december 1997 is in Nederland circa 265 000 ton citruspulp geïmporteerd. Hiervan is circa 30% doorgevoerd naar België, Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Zweden en Finland.

In Nederland is op dit moment circa 40 000 ton citruspulp vastgelegd, alsmede circa 9000 ton mengvoeder waarin Braziliaans citruspulp is verwerkt. Het overige is voor een belangrijk deel reeds vervoederd aan met name melkvee.

Het Rijkskwaliteitsinstituut voor Land- en Tuinbouwproducten (RIKILT-DLO) heeft in opdracht van de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) onderzoek verricht naar het dioxinegehalte in boerderijmelk. In zowel februari als april is een 10-tal monsters boerderijmelk verzameld en onderzocht. Het dioxinegehalte lag op respectievelijk 0.99 en 0.88 pg TEQ/gram melkvet. De gevonden gehalten lagen ruimschoots onder de Warenwetnorm van 6.0 pg TEQ/gram melkvet. De afkorting «pg TEQ/ gram melkvet» is een internationale maat om het dioxinegehalte weer te geven en staat voor picogrammen toxiciteitsequivalenten per gram melkvet.

Daarnaast zijn afgelopen vrijdag en zaterdag de dioxinegehalten bekend geworden van melkmonsters die de AID in het kader van het onderzoek gericht op negen melkveehouderijen heeft verzameld. Deze negen bedrijven hadden alle mengvoeder gebruikt waarin het verontreinigde Braziliaanse citruspulp was verwerkt. Het gemiddelde dioxinegehalte in deze melkmonsters was 0.97 pg TEQ/gram melkvet; de gevonden gehalten varieerden tussen de 0.15 en 2.71 pg gram TEQ/gram melkvet. Deze gehalten liggen ruim onder de Warenwetnorm van 6.0 pg TEQ / gram melkvet.

Het onderzoek naar de dioxinegehalten in melk wordt voortgezet. In het kader van het onderzoek van de AID zal nog een 50-tal monsters boerderijmelk worden onderzocht.

Daarnaast worden op dit moment in opdracht van VWS door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) monsters consumptiemelk onderzocht die in de maanden januari, februari en maart van dit jaar zijn genomen. Voorlopige resultaten wijzen uit dat er geen sprake is van verhoogde dioxinegehalten in consumptiemelk.

Hoewel uit onderzoek is gebleken dat de dioxinegehalten in melk ruimschoots onder de Warenwetnorm blijven, ben ik van mening dat de genomen maatregelen met betrekking tot de verontreinigde Braziliaanse citruspulp op dit moment op hun plaats zijn. Deze maatregelen zijn in lijn met het Stappenplan Dioxinen dat de Regering op 15 april jl. aan het parlement heeft toegezonden. In dit Stappenplan heeft de regering aangegeven dat zij inzet op een verdere verlaging van de blootstelling van de consument aan dioxinen door een brongerichte aanpak. De maatregel van het Productschap Diervoeder past in dit kader.

De Europese Commissie en EU-lidstaten zijn door mij over deze kwestie geïnformeerd. In het Permanent Comité Diervoeders van 20 april jl. bleek dat op communautair niveau het vastleggen van de verontreinigde Braziliaanse citruspulp nodig werd geacht met het oog op nader onderzoek. Er is geen duidelijk standpunt over de wijze waarop met de verontreinigde Braziliaanse citruspulp moet worden omgegaan. De Europese Commissie heeft inmiddels het initiatief genomen om de problematiek nader in beeld te brengen en maatregelen te formuleren. Van Nederlandse zijde zal worden aangedrongen op een gerichte aanpak van deze bron conform het beleid dat is geformuleerd in het Stappenplan Dioxinen.

De Braziliaanse autoriteiten zijn dezerzijds geïnformeerd over de aangetroffen verontreinigingen van citruspulp met dioxinen. Deze hebben aangegeven de problematiek grondig te zullen onderzoeken. De wijze van drogen van de citruspulp wordt door de Braziliaanse autoriteiten vooralsnog als meest waarschijnlijke oorzaak gezien.

Mede op grond van de onderzoeksresultaten en de ontwikkelingen op Europees niveau zal ik, in nauw overleg met de Staatssecretaris van VWS, bezien of en zo ja welke aanvullende maatregelen genomen dienen te worden. Gelet op de verantwoordelijkheden van het bedrijfsleven zal hierover overleg plaatsvinden met de betrokken organisaties.

De antwoorden op de vragen van het lid Poppe (SP) van 22 april jl. zal ik u afzonderlijk doen toekomen.

De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,

J. J. van Aartsen