21 501-20 Europese Raad

21 501-02 Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken

Nr. 969 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 april 2015

Mede namens de Minister-President en de Minister van Veiligheid en Justitie bied ik u hierbij het verslag aan van de gezamenlijke Raad Buitenlandse Zaken en Justitie en Binnenlandse Zaken van 20 april 2015 en de geannoteerde agenda voor de extra ingelaste Europese Raad van 23 april 2015.

De Minister van Buitenlandse Zaken, A.G. Koenders

VERSLAG GEZAMENLIJKE RAAD BUITENLANDSE ZAKEN EN JUSTITIE EN BINNENLANDSE ZAKEN VAN 20 APRIL 2015 EN GEANNOTEERDE AGENDA BUITENGEWONE EUROPESE RAAD VAN 23 APRIL 2015

Naar aanleiding van de recente menselijke tragedies op de Middellandse Zee werd maandag 20 april jl. een gezamenlijke Raad van Ministers van Buitenlandse Zaken en Migratie ingelast. Het grote aantal omgekomen migranten van de afgelopen dagen is een onaanvaardbare situatie is voor een Unie gebouwd op solidariteit, respect voor mensenrechten en menselijke waardigheid voor allen. Dit noopt tot versterking van de Europese samenwerking en daadkracht. Nederland werd in deze Raad vertegenwoordigd door de Ministers van Buitenlandse Zaken en van Veiligheid en Justitie. Hierbij sturen wij u het verslag van de extra ingelaste bijeenkomst. Gezien de urgentie van de situatie heeft de voorzitter van de Europese Raad besloten een buitengewone Raad bijeen te roepen op donderdag 23 april a.s. om concrete oplossingsrichtingen te identificeren voor de huidige situatie. Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister-President en de Minister van Veiligheid en Justitie, over de inzet voor deze Europese Raad.

De focus van de besprekingen tijdens de Raad lag op de urgentie van concrete actie, gebaseerd op een geïntegreerde aanpak van de migratieproblematiek en het exploreren van nieuwe oplossingsrichtingen, met als doel zowel het redden van mensenlevens als het beter beheersbaar maken van migratiestromen naar Europa.

In haar interventie ging Hoge Vertegenwoordiger Mogherini in op de urgentie van de problematiek en benoemde als prioriteiten de aanpak van mensensmokkel, de bescherming van kwetsbare vluchtelingen, het versterken van Search and Rescue-activiteiten in de Middellandse Zee, en de samenwerking met landen van herkomst en transit. Commissaris Avramopoulos kondigde een tienpuntenplan aan dat zich zal richten op verdubbeling van Frontex-operaties Triton en Poseidon, systematische vernietiging van door smokkelaars gebruikte boten, verbeterde samenwerking tussen de EU-agentschappen als EASO, Europol, Frontex en Eurojust bij de bestrijding van mensensmokkelaars, steun aan lidstaten als Italië en Griekenland bij de verwerking van asielaanvragen, naleving van Europese afspraken door lidstaten bij de registratie van illegale migranten, opties bezien voor een noodmechanisme voor relocatie van vluchtelingen in de EU, verbetering van hervestigingsinspanningen door lidstaten, verbetering van terugkeerprocessen van uitgeprocedeerde asielzoekers, versterkte samenwerking in belangrijke transitlanden als Niger, en beter gebruik van informatie van inlichtingendiensten. Het tienpuntenplan werd door de lidstaten breed gesteund.

Namens Nederland benadrukten de Ministers van Buitenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie onze gedeelde waarden en belangen, en pleitten voor een werkelijk geïntegreerde benadering, waarbij de interne en externe dimensies van het Europese migratiebeleid en hun onderling samenhang op alle relevante aspecten geadresseerd dienen te worden. Nederland riep op tot de effectieve bescherming van vluchtelingen, de aanpak van grondoorzaken van migratie, versterking van de aanpak van mensensmokkel en de daarmee samenhangende grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, de versterking van de buitengrenzen en van Search and Rescue activiteiten (zonder dat daarbij nieuwe pullfactoren gecreëerd worden), en ondersteuning van de VN-inspanningen voor een politieke oplossing in Libië.

De voorzitter van de Europese Raad heeft als bovenstaand gemeld besloten een buitengewone Europese Raad bijeen te roepen. Erkend wordt dat snelle, gemakkelijke oplossingen voor deze complexe problematiek niet voorhanden zijn. Tezamen met regeringsleiders, de Commissie en EDEO zal worden gesproken over direct te ondernemen actie op zowel EU- als nationaal niveau. Hierbij zal worden ingegaan op de volgende vier onderdelen van de problematiek: aanpak mensensmokkel, redding van mensen in nood, samenwerking met landen van herkomst en transit, en ondersteuning van de meest getroffen lidstaten.

De Nederlandse inzet tijdens de Europese Raad zal zich richten op een actiegerichte uitkomst die concrete oplossingen biedt voor de situatie in de Middellandse Zee en in brede zin gericht is op het voorkomen van menselijke tragedies. Naast de aanpak van mensensmokkel zal ook het belang van een politieke oplossing in Libië in dit kader aan de orde moeten komen. Hiernaast moeten afspraken worden gemaakt over versterking van opvang in de regio, ondersteuning van landen met hoge migratiedruk, versterking van de buitengrenzen en van grensbewaking in de Sahel-regio, de uitvoering van de afspraken in het kader van het Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel, de aanpak van de grondoorzaken van migratie, en de samenwerking met landen van herkomst en transit.