21 501-07 Raad voor Economische en Financiële Zaken

GG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 28 december 2023

De leden van de vaste commissies voor Financiën¹ en Economische Zaken en Klimaat² hebben kennisgenomen van de brief³ van de Minister van Financiën van 27 oktober 2023 inzake het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 16 en 17 oktober 2023. Naar aanleiding hiervan hebben de leden van de fractie van PVV een aantal vragen en opmerkingen.

Naar aanleiding hiervan is op 5 december 2023 een brief gestuurd aan Minister van Financiën.

De Minister heeft op 20 december 2023 gereageerd.

De commissies brengen bijgaand verslag uit van het gevoerde schriftelijk overleg.

De waarnemend griffier voor dit verslag, Van Luijk

BRIEF VAN DE VOORZITTERS VAN DE VASTE COMMISSIES VOOR FINANCIËN EN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Minister van Financiën

Den Haag, 5 december 2023

De leden van de vaste commissies voor Financiën en Economische Zaken en Klimaat hebben met belangstelling kennisgenomen van uw brief⁴ van 27 oktober 2023 inzake het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 16 en 17 oktober 2023. Naar aanleiding hiervan hebben de leden van de fractie van PVV een aantal vragen en opmerkingen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie

In een persbericht van de ECB geeft de President van de ECB Christine Lagarde aan: «We envisage a digital euro as a digital form of cash that can be used for all digital payments, free of charge, and that meets the highest privacy standards. It would coexist alongside physical cash, which will always be available, leaving no one behind».⁵

De leden van de PVV-fractie vragen of hieruit geconcludeerd kan worden dat chartaal geld naast de digitale euro blijft bestaan. Zo ja, betreft dit chartaal geld euro's of andere valuta?

In het verslag⁶ is te lezen in de paragraaf Stand van zaken digitale euro: «Nederland bracht tijdens de discussie in dat zij de voorstellen van de Europese Commissie voor een digitale euro als betaalmiddel en een digitale vorm van de euro als enige munt in de eurozone kan steunen.

Deze leden vragen of hieruit geconcludeerd kan worden dat de Europese Commissie heeft voorgesteld dat binnen de eurozone enkel de digitale euro in aanmerking komt als betaalmiddel. Zo ja, dan is dit toch tegenstrijdig met datgene de President van de ECB aangeeft in het persbericht? Zo nee, kunt u aangeven waarom deze conclusie onjuist is? Kan hieruit geconcludeerd worden dat dit kabinet pleit voor enkel de digitale euro als betaalmiddel en een digitale vorm van de euro als enige munt in de eurozone? Zo ja, waarom wilt u af van chartaal geld?

De leden van de vaste commissies voor Financiën en Economische Zaken zien uw reactie met belangstelling tegemoet en bij voorkeur binnen vier weken na dagtekening van deze brief.

De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën, W.T. van Ballekom

De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat, S.M. Kluit

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 20 december 2023

Naar aanleiding van het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 16 en 17 oktober jl.⁷ hebben de leden van de fractie van de PVV een aantal vragen gesteld over de mogelijke digitale euro en het gebruik van chartaal, ook wel contant, geld.

De leden refereren aan een persbericht van de Europese Centrale Bank (ECB) waarin onder andere de president van de ECB, Christine Lagarde, geciteerd wordt.⁸ De leden van de fractie van de PVV vragen of uit het citaat van mevrouw Lagarde geconcludeerd kan worden dat contant geld naast de digitale euro blijft bestaan.

Het antwoord daarop is ja: euromunten en -bankbiljetten blijven naast een mogelijke digitale euro bestaan. De leden vragen ook of het citaat van mevrouw Lagarde refereert aan contante euro’s of een contante vorm van andere valuta. Het betreft hier contante euro’s. Dit blijkt onder andere uit het onderzoek van de ECB waaraan in het persbericht wordt gerefereerd. In dit onderzoek wordt expliciet genoemd dat de ECB een mogelijke digitale euro als aanvulling ziet op contante euro’s.⁹

Daarnaast refereren de leden aan de volgende zin uit het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 16 en 17 oktober jl. over de stand van zaken van de onderhandelingen over een mogelijke digitale euro: «Nederland bracht tijdens de discussie in dat zij de voorstellen van de Europese Commissie voor een digitale euro als betaalmiddel en een digitale vorm van de euro als enige munt in de eurozone kan steunen.» Zij vragen of uit dit citaat geconcludeerd kan worden dat de Europese Commissie voorstelt dat enkel de digitale euro, en niet de contante vorm van de euro, als betaalmiddel in de eurozone geldt en of het kabinet dit steunt. Het antwoord is nee. De Europese Commissie stelt niet voor om met de digitale euro de contante vorm van de euro te vervangen. Het kabinet zou hier ook zeker geen voorstander van zijn.

Met de zinssnede wordt bedoeld dat de valuta euro als enige betaalmiddel in de eurozone geldt, ongeacht of deze contant of digitaal is. Zoals beschreven in het BNC-fiche over de digitale euro, stelt de Europese Commissie voor dat de digitale euro een digitaal publiek alternatief gaat vormen voor privaat digitaal geld, naast het publieke contante geld.¹⁰ Het kabinet beschrijft in dit fiche ook dat zij ziet dat door een digitale euro publiek geld een belangrijke plek kan behouden in de samenleving, in aanvulling op contant geld.¹¹

Het voorstel voor de digitale euro maakt deel uit van het Europese regelgevingspakket voor de gemeenschappelijke munt. Onderdeel van dit pakket is ook het voorstel Contant geld als wettig betaalmiddel. Vanwege de dalende trend van het gebruik van contant geld in eurolanden, waaronder Nederland, heeft de Europese Commissie dit voorstel met een acceptatieplicht van contante euro’s geïnitieerd, om contant geld bruikbaar en toegankelijk te houden. In het BNC-fiche Contant geld als wettig betaalmiddel, onderschrijft het kabinet het belang van een algemene acceptatie van contant geld, nu digitale betaalmiddelen steeds meer worden gebruikt.¹² Daarnaast heeft het kabinet eerder dit jaar, in mei 2023, nationale wetgeving aangekondigd om de chartale infrastructuur en dienstverlening bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar te houden.¹³ Het kabinet is van mening dat mensen contant moeten kunnen blijven betalen, onder meer omdat mensen in een kwetsbare positie afhankelijk zijn van contant geld om zelfstandig te kunnen betalen en omdat contant geld een terugvaloptie is bij pinstoringen.

De Minister van Financiën, S.A.M. Kaag

---

1 Samenstelling:

Kroon (BBB) (ondervoorzitter), Van Wijk (BBB), Heijnen (BBB), Griffioen (BBB), Martens (GroenLinks-PvdA), Crone (GroenLinks-PvdA), Karimi (GroenLinks-PvdA), Van Gurp (GroenLinks-PvdA), Rosenmöller (GroenLinks-PvdA), Van Ballekom (VVD) (voorzitter), Van de Sanden (VVD), Vogels (VVD), Bovens (CDA), Bakker-Klein (CDA), Aerdts (D66), Moonen (D66), Van Strien (PVV), Visseren-Hamakers (PvdD), Baumgarten (JA21), Van Apeldoorn (SP), Holterhues (CU), Van den Oetelaar (FVD), Schalk (SGP), Hartog (Volt), Van Rooijen (50PLUS), Van der Goot (OPNL)

2 Samenstelling:

Kroon (BBB) (ondervoorzitter), Van Wijk (BBB), Heijnen (BBB), Griffioen (BBB), Martens (GroenLinks-PvdA), Crone (GroenLinks-PvdA), Karimi (GroenLinks-PvdA), Van Gurp (GroenLinks-PvdA), Rosenmöller (GroenLinks-PvdA), Van Ballekom (VVD) (voorzitter), Van de Sanden (VVD), Vogels (VVD), Bovens (CDA), Bakker-Klein (CDA), Aerdts (D66), Moonen (D66), Van Strien (PVV), Visseren-Hamakers (PvdD), Baumgarten (JA21), Van Apeldoorn (SP), Holterhues (CU), Van den Oetelaar (FVD), Schalk (SGP), Hartog (Volt), Van Rooijen (50PLUS), Van der Goot (OPNL)

3 Kamerstukken I 2023/24 21 501-07, FY

4 Kamerstukken I 2023/24 21 501-07, FY

5 Geraadpleegd op: https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2023/html/ecb.pr231018~111a014ae7.en.html

6 Kamerstukken I 2023/24 21 501-07, FY, p. 4.

7 Kamerstukken I, 2023–2024, 21 501-07, nr. 1985.

8 Zie: https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2023/html/ecb.pr231018~111a014ae7.en.html

9 ECB, «A stocktake on the digitale euro», 18 oktober 2023, https://www.ecb.europa.eu/paym/digital_euro/investigation/profuse/shared/files/dedocs/ecb.dedocs231018.en.pdf.

10 Publiek geld is een vordering op de Europese Centrale Bank, bijvoorbeeld via een euromunt of een eurobankbiljet. Privaat geld is een vordering op een commerciële bank, bijvoorbeeld via een bankrekening.

11 Kamerstukken II, 2022–2023, 22 112, nr. 3747.

12 Kamerstukken II, 2022–2023, 22 112, nr. 3765.

13 Kamerstukken II, 2022–2023, 27 863, nr. 137.