21 501-07 Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1292 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 juli 2015

Op 17 juli vond er een telefonische vergadering plaats van de Eurogroep en de ESM Raad van gouverneurs. Bijgevoegd vindt u het verslag van de Eurogroep, de ESM Raad van gouverneurs en de daarbij behorende stukken.

De Minister van Financiën, J.R.V.A. Dijsselbloem

Verslag van de Eurogroep vergadering en ESM Raad van Gouverneurs op 17 juli 2015

Op 17 juli vond er een telefonische vergadering van de Eurogroep plaats en een telefonische vergadering van de ESM Raad van Gouverneurs. Zie bijgevoegd de verklaring van de Eurogroep¹.

Principebesluit

Op basis van het besluit van de Eurogroep op 16 juli om in beginsel een ESM steunprogramma voor Griekenland toe kennen en op basis van de succesvolle afronding van nationale parlementaire procedures, heeft de ESM Raad van Gouverneurs op 17 juli besloten om formeel in te stemmen met het principebesluit voor een nieuw programma. De instituties zijn gevraagd om met de nodige urgentie een Memorandum of Understanding uit te onderhandelen.

Brugfinanciering

De Eurogroep verwelkomt het besluit van de Raad van Ministers om 7,16 miljard euro brugfinanciering van het European Financial Stabilisation Mechanism (EFSM) toe te kennen aan Griekenland. Financiering op de korte termijn is nodig zodat de betalingsachterstanden aan het IMF en de Griekse Centrale Bank weggewerkt kunnen worden en de komende weken voldaan kan worden aan externe betalingsverplichtingen. De Eurogroep verwelkomt in haar verklaring ook de constructieve houding van de niet eurozone landen om, in deze uitzonderlijke omstandigheden, gebruik te maken van het EFSM. De Eurogroep heeft toegezegd de samenwerking met deze lidstaten te versterken. Aangezien het hier middelen betreft van de EU begroting is afstemming en besluitvorming in samenwerking met alle EU lidstaten vereist.

Onder een EFSM programma kan de Commissie onder garantie van de EU begroting een lening verstrekken aan een lidstaat. Voor een EFSM programma is eerst een aanvraag van een lidstaat nodig. De Griekse Minister van Financiën, Tsakalotos, heeft op 15 juli per brief deze aanvraag gedaan. Vervolgens is het aan de Commissie om een voorstel aan de Raad te sturen met de voorwaarden en financiering van het EFSM programma. Ook dit is inmiddels gedaan. Om gebruik te kunnen maken van het EFSM moet er zicht zijn op de financieringsbehoefte van de lidstaat die de steun ontvangt en moeten strikte conditionaliteiten worden nageleefd. Aan deze strikte conditionaliteiten heeft Griekenland volgens de Raad van Ministers voldaan aangezien het Grieks parlement inmiddels heeft ingestemd met de eerste vier maatregelen uit de Eurozonetop verklaring.

Indien er verliezen zouden optreden op de door het EFSM verstrekte leningen dan zal het risico hiervoor conform de Eurozonetop verklaring volledig bij Griekenland liggen. Hierin is als volgt voorzien. De EFSM lening heeft een looptijd van drie maanden. Terugbetaling van de lening is voorzien binnen het ESM steunprogramma voor Griekenland, indien het programma formeel wordt toegekend. Mocht de lening onverhoopt niet worden afgelost, dan zal de Commissie eerst binnen de EU begroting op zoek gaan naar middelen om de crediteuren te voldoen. Dit kunnen kasbuffers zijn of, waar mogelijk, uitstel van andere betalingen, danwel dat het volgens de gebruikelijke procedures wordt ingepast in de EU begroting. Het Financieel reglement voorziet echter in de mogelijkheid om de verliezen op Griekenland in de loop van de tijd te verhalen. Bij een schuld van een lidstaat (in dit geval Griekenland) kan de Commissie maatregelen voorstellen om de niet-voldane schuld te innen. Dit kan bijvoorbeeld door toekomstige uitkeringen uit de EU begroting aan de lidstaat die in wanbetaling is in te houden. Dit betekent dat uitgaven aan Griekenland worden gesaldeerd met nog openstaande vorderingen, zodat het risico op de EU begroting van tijdelijke aard is. In de Raadsbeslissing is opgenomen dat de Commissie in geval van wanbetaling deze maatregelen ook zal nemen. De voorziene uitgaven aan Griekenland in deze MFK periode zijn 35 miljard euro². De geplande uitgaven zijn dus in ruime mate afdoende om het risico van de EFSM lening voor de lidstaten af te dekken.

Risico’s non Eurozone lidstaten

Het risico voor de brugfinanciering ligt hiermee volledig bij Griekenland. De EU lidstaten kunnen echter in eerste instantie worden aangeslagen. Indien de bestaande middelen uit de EU begroting niet toereikend zijn, zal de Commissie tijdelijk een beroep doen op de eigen middelen van de lidstaten. Aangezien het EFSM een instrument is van de 28 EU lidstaten, hebben de lidstaten die geen lid zijn van de Eurozone verzocht om op geen enkel moment risico te lopen op de EU begroting. Zij hebben ingestemd met de EFSM steun onder het voorbehoud dat zij volledig zijn gevrijwaard van dit risico. De Eurozone landen hebben daarom besloten om op de korte termijn dit risico te mitigeren door onderpand te verstrekken voor een bedrag gelijk aan het aandeel van de niet Eurozone landen in de EU afdrachten. De SMP winsten van 2014, die nog niet zijn uitgekeerd en voorzien waren als een gift aan Griekenland, zijn hiervoor toereikend en zullen als tijdelijke garantie ingezet worden.

---

1 Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

2 Dit zijn uitgaven die voortvloeien uit de EU structuur- en cohesiefondsen en het EU landbouwbeleid.