36 663 Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en enige andere onderwijswetten in verband met het voorkomen en het terugdringen van verzuim in het funderend onderwijs en het beroepsonderwijs (Wet terugdringen schoolverzuim)

D TWEEDE VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP¹

Vastgesteld 16 september 2026

Inleiding

De leden van de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben met belangstelling kennisgenomen van de nota naar aanleiding van het verslag inzake het wetsvoorstel Wet terugdringen schoolverzuim.² Naar aanleiding van de antwoorden wensen de leden van de fracties van PRO, VVD en CDA de regering nog een aantal vervolgvragen te stellen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van PRO

In de behandeling in de Tweede Kamer van de Wet terugdringen schoolverzuim antwoordde de Staatssecretaris Onderwijs en Emancipatie op de vraag of deze wet scholen gaat helpen om langdurig thuiszitten te voorkomen en om alle leerlingen perspectief te geven op volwaardig onderwijs, met een verwijzing naar twee andere wetten, waaronder de Wet vrij en veilig onderwijs.³ Deze wet is op 30 juni 2026 verworpen door de Tweede Kamer. De leden van de fractie van PRO vragen zich af wat dit betekent voor de doelmatigheid en effectiviteit van de Wet terugdringen schoolverzuim. Loopt deze wet hierdoor niet het risico alleen een papieren werkelijkheid te creëren, met veel extra administratie, zonder bijbehorend instrumentarium? Kan de regering reflecteren op de gevolgen van het verwerpen van deze wet, met inachtneming van de redenen die hiervoor in het debat zijn aangevoerd (met name de verhoging van de administratieve druk en de onvoldoende aangetoonde doelmatigheid), mede in het licht van het feit dat deze bezwaren ook bij de beoordeling van de onderhavige wet zwaar meewegen?

Heeft de regering een beeld van de omvang van de verzuimproblematiek als gevolg van sociale onveiligheid? Kan de regering die cijfers met de Eerste Kamer delen? De Staatssecretaris sprak in het genoemde debat meermaals over een aantal wetten die zij in voorbereiding had en die in samenhang een verbetering van het schoolklimaat en terugdringing van verzuim en thuiszitten beogen. Kan de regering reflecteren op wat het betekent voor de samenhang in beleid nu een van de wetten recent door de Tweede Kamer is verworpen? De leden van de PRO-fractie ontvangen hier graag een uitgebreide reflectie op.

In de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden van de fractie van PRO: «Met DUO zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt over het organiseren van het leveren en verstrekken van geaggregeerde verzuimgegevens van onderwijsinstellingen naar samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de colleges van burgemeester en wethouders.»⁴ Kan de regering toelichten wat deze afspraken inhouden? In het kader van het eerdergenoemde risico van een verhoging van de administratieve druk zonder voldoende aangetoonde doelmatigheid, vragen deze leden zich af of de gemaakte afspraken de samenwerkingsverbanden voldoende in positie brengen om hun verantwoordelijkheid te nemen in hun taakuitvoering met betrekking tot de aanpak van schoolverzuim en ondersteuning van leerlingen. Kan de regering de keuze voor deze aanpak onderbouwen in het licht van een doelmatige en effectieve aanpak van schoolverzuim?

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD

De regering schrijft in de nota naar aanleiding van het verslag dat het wetsvoorstel de mogelijkheid met zich meebrengt dat de school bij zorgelijk verzuim eerder de leerplichtambtenaar kan inschakelen, zodat sneller een oplossing gevonden kan worden.⁵ Tegelijkertijd erkent de regering terecht dat voor leerlingen die reeds langere tijd thuiszitten er meer nodig is.⁶ In dit kader vragen de leden van de fractie van de VVD in hoeverre dit wetsvoorstel, naast de preventieve aanpak, instrumenten biedt om leerlingen die om uiteenlopende redenen al uit beeld zijn geraakt van de betrokken instanties, in beeld te krijgen?

De leden van de VVD-fractie zijn verheugd te lezen dat de regering zich middels het wetsvoorstel Maatwerk in het funderend onderwijs⁷ inspant om naast preventie en signalering onderwijs aan te bieden op een andere locatie, in combinatie met zorg. Kan de regering aangeven wat de tijdsplanning van dit wetsvoorstel is? Kan de regering daarbij aangeven in hoeverre de ervaringen die worden opgedaan met het voorliggende wetsvoorstel worden meegewogen bij de vormgeving van het wetsvoorstel Maatwerk in het funderend onderwijs, zodat de wetsvoorstellen in samenhang het beoogde doel bereiken?

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA

Ten eerste hebben de leden van de fractie van het CDA vragen over de keuze om de criteria voor zorgelijk verzuim aan de scholen over te laten. Als wordt gekozen voor het overlaten aan de scholen om te bepalen wanneer zij een signaal zorgelijk verzuim afgeven, welke handvatten kan de regering dan meegeven aan scholen om te bepalen onder welke omstandigheden een signaal zorgelijk verzuim dient te worden gegeven? Is dit beleid op dit moment in de praktijk ook per school verschillend?

Ten tweede merkt de regering op «dat stelselmatige inzet op verzuim naar verwachting zal leiden tot tijdswinst.»⁸ Waarop baseert de regering deze verwachting, gezien in samenhang met de beantwoording van de vraag over de regeldruk, waarin wordt gesteld dat scholen reeds verplicht zijn om een verzuimbeleid te hebben?

Ten derde stelt de regering in de nota naar aanleiding van het verslag: «Op basis van onderzoek en de praktijk blijken drie factoren essentieel in het voorkomen en tegengaan van verzuim: een effectief verzuimbeleid, inzicht in verzuim en een sterke samenwerking tussen de school, leerplichtambtenaar en het samenwerkingsverband. Dit wetsvoorstel bevat de procedurele waarborgen die hiervoor nodig zijn.»⁹ De leden van de CDA-fractie vragen op welke manier de sterke samenwerking door dit wetsvoorstel wordt bevorderd en gewaarborgd.

Ten vierde wordt in de nota naar aanleiding van het verslag meerdere keren gesproken over ouderbetrokkenheid bij bijvoorbeeld het opstellen van de schoolgids. Op welke manier worden ouders betrokken als een mogelijke partner bij het terugdringen van schoolverzuim?

Ten slotte vragen de leden van de fractie van het CDA zich af of de regering een expliciete afweging kan maken van de proportionaliteit van deze wet. Weegt de toename in administratieve lasten voor scholen op tegen de mogelijke winsten op het gebied van terugdringen van verzuim?

De leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zien de beantwoording van de vragen met belangstelling tegemoet en ontvangen de nota naar aanleiding van het tweede verslag graag uiterlijk 14 oktober 2026.

De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Rietkerk

De griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, De Graag

---

1 Samenstelling:

Van Apeldoorn (SP), Beukering (Fractie-Beukering), Van Bijsterveld (JA21), Doornhof (CDA), Fiers (PRO), Van Gasteren (Fractie-Van Gasteren), Van der Goot (OPNL), Jaspers (BBB), Karaaslan(D66), Kemperman (FVD), Van Kesteren (PVV), Van Knapen (BBB), Lagas (BBB), Van Meenen (D66), Musa (VVD), Nicolaï (PvdD), Perin-Gopie (Volt), Ramsodit (PRO), Rietkerk (CDA) (voorzitter), Van Rooijen (50PLUS), Roovers (PRO), Rosenmöller (PRO), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Straus (VVD), Talsma (ChristenUnie), Veldhoen (PRO) (ondervoorzitter), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers), De Vries (SGP), Walenkamp (Fractie-Walenkamp)

2 Kamerstukken I 2025/26, 36 663, C.

3 Kamerstukkendossier 36 777.

4 Kamerstukken I 2025/26, 36 663, C, p. 7.

5 Kamerstukken I 2025/26, 36 663, C, p. 3.

6 Kamerstukken I 2025/26, 36 663, C, p. 6.

7 Kamerstukkendossier 36 981.

8 Kamerstukken I 2025/26, 36 663, C, p. 9.

9 Kamerstukken I 2025/26, 36 663, C, p. 1.