29 675 Zee- en kustvisserij

Nr. 240 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 30 juni 2026

De Nederlandse visserijsector heeft te maken met grote uitdagingen. Eén van deze uitdagingen is het doormaken van een transitie naar een toekomstbestendigere visserijsector. Met name de kottervisserij in Nederland is een visserij die doorgaans veel brandstof verbruikt. Door het hoge brandstofverbruik is de visserijsector vatbaar voor schommelingen in de prijs van gasolie. In de eerste helft van 2026 is duidelijk geworden dat stijgende brandstofprijzen ten gevolge van het conflict in het Midden-Oosten de visserij hard raken. Gebeurtenissen als deze illustreren de noodzaak voor maatregelen om de sector minder afhankelijk te maken van brandstof. Daarom wil ik de visserijsector ondersteunen bij het verminderen van het brandstofverbruik en het verhogen van de energie-efficiëntie. Zoals ik uw Kamer eerder heb geïnformeerd (Kamerstuk 36 933, nr. 1 en Kamerstuk 21 501-32, nr. 1795) zal ik daarom per 28 september 2026 de subsidieregeling «Verbetering energie-efficiëntie van vissersvaartuigen» (hierna: energie-efficiëntieregeling) openstellen. Met deze regeling kunnen Nederlandse visserijondernemers de benodigde stappen zetten in het aanpassen van hun vissersvaartuigen dat leidt tot meer energie-efficiëntie.

De doelgroep van deze regeling zijn eigenaren van vissersvaartuigen actief in onder meer de platvis-, garnalen- en schelpdiersector. Met name de platvisvisserij is een visserij die veel brandstof verbruikt. Er bestaat daarom vanuit zowel een bedrijfsmatig perspectief als duurzaamheidsoogpunt een grote behoefte om de vaartuigen voor deze visserij aan te passen. Met de energie-efficiëntieregeling kunnen eigenaren van vissersvaartuigen een aanvraag indienen voor investeringen in onder meer een straalbuis, een grotere schroef, een katalysator of een brandstofmeter. Al deze maatregelen leiden tot de verbetering van de energie-efficiëntie en tot een besparing van brandstof.

In totaal is er een budget van € 27 miljoen beschikbaar voor deze regeling. Het budget is in twee delen opgesplitst; € 2 miljoen is bedoeld voor vaartuigen van vissers die zich bezighouden met de visserij- of kweek van schelpdieren (mossels, oesters, kokkels, mesheften, strandschelpen of tapijtschelpen). De overige € 25 miljoen is bedoeld voor overige vaartuigen in de Nederlandse vissersvloot, waaronder platviskotters. Aanvragers krijgen 50% van hun subsidiabele kosten vergoed met een maximum van € 1.250.000 per onderneming. Voor de schelpdiersector geldt een maximale subsidie van € 400.000 per onderneming. Belangrijk is dat het vaartuig waar subsidie voor wordt aangevraagd actief gebruikt wordt voor de visserij. Daarom geldt dat het desbetreffende vaartuig ten minste 60 dagen visserijactiviteit moet hebben verricht in de twee voorafgaande jaren voorafgaand aan de datum van indiening van de steunaanvraag.

De regeling zal open staan van 28 september 2026 tot en met 14 december 2026. De aanvragen zullen worden beoordeeld en afgehandeld in volgorde van binnenkomst.

Openstellingen schelpdiersector 2027 en 2028

Zoals eerder aan uw Kamer is gemeld (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1763), stelt het kabinet een budget van in totaal € 10 miljoen beschikbaar voor een energie-efficiëntieregeling voor de schelpdiersector. In 2024 is de mosselsector geconfronteerd met aanzienlijke mosselsterfte, die negatieve gevolgen heeft gehad voor individuele vissers. Daarom is in overleg met de schelpdiersector besloten om dit budget over drie jaren uit te smeren om, in het bijzonder de mosselsector, de flexibiliteit in moeilijke tijden te bieden. De eerste openstelling volgt in september 2026 met een budget van € 2 miljoen. Vervolgens is in 2027 de tweede openstelling met een budget van € 3,3 miljoen en tenslotte in 2028 de derde openstelling met een budget van € 4,7 miljoen.

Voor 1 juli 2028 zal er een evaluatie plaatsvinden die toetst in hoeverre de subsidieregeling doelmatig en doeltreffend is geweest.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, S.P.A. Erkens