26 448 Structuur van de uitvoering werk en inkomen (SUWI)

Nr. 898 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 29 juni 2026

De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van uw Kamer heeft mij verzocht een reactie te geven op de brief en notitie «Alternatieve modellen voor WIA-beoordeling», die zij ontvangen heeft op 5 mei 2026. Met deze brief voldoe ik aan uw verzoek.

In de notitie verkent de auteur alternatieve beoordelingsmodellen voor de WIA. De auteur stelt voor om WIA-beoordelingen te bepalen op basis van objectieve medische beperkingen in plaats van theoretische functies en loonverlies. De schrijver merkt vanuit professionele ervaring dat werknemers het als oneerlijk en onduidelijk ervaren dat mensen met vergelijkbare beperkingen verschillende uitkomsten op de WIA-beoordelingen krijgen. Ik bedank de auteur van de notitie voor het delen van ervaringen uit de praktijk en het uitwerken van mogelijke verbeteringen van de WIA.

De WIA is in het huidige systeem geen verzekering tegen ziekte en handicap op zichzelf, maar een verzekering tegen het inkomensverlies door een ziekte of een handicap. Met deze inkomensverzekering zorgen we ervoor dat werknemers die door ziekte of handicap niet meer hetzelfde kunnen verdienen als voorheen er financieel niet te veel op achteruit gaan. Omdat de WIA tegen inkomensverlies beschermt, is de beslissing of iemand in aanmerking komt voor een WIA-uitkering gebaseerd op de inkomensdaling die plaatsvindt als gevolg van het verlies aan arbeidsmogelijkheden.

Ik erken dat in de werkwijze van het arbeidsongeschiktheidsstelsel hardheden worden ervaren. Het kan namelijk voorkomen dat twee mensen met gelijke klachten recht hebben op een andere uitkering omdat hun oorspronkelijke inkomenspositie verschilt. Dit kan er in sommige gevallen ook toe leiden dat de ene persoon wel een WIA-uitkering ontvangt en de ander niet.

Vooralsnog heeft het kabinet echter geen plannen om de WIA op de korte termijn te veranderen van een verzekering tegen inkomensverlies naar een ander soort verzekering. In het coalitieakkoord hebben we wel afgesproken toe te werken aan een sociale zekerheidstelsel dat begrijpelijk, betrouwbaar en uitvoerbaar is, met een focus op goede en snelle begeleiding naar werk. Bij een fundamentele herziening voor de lange termijn zullen we opnieuw bekijken welk verzekeringsprincipe daarbij wenselijk is.

De WIA heeft mijn blijvende aandacht en verwelkom ik initiatieven zoals deze notitie van harte. Het kabinet kan deze ideeën meenemen om de WIA beter uitlegbaar en meer uitvoerbaar te maken. Ik ga dan ook graag met de Kamer en sociale partners in gesprek over hoe we de WIA kunnen verbeteren.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J.A. Vijlbrief