29 383 Regelgeving Ruimtelijke Ordening en Milieu

29 984 Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 445 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 april 2026

Mede namens de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening informeer ik u over het volgende.

Het geluid van hoofdspoorwegen wordt beheerst met een systeem van geluidproductieplafonds. Daarmee worden omwonenden blijvend beschermd tegen een te grote toename van het geluid, omdat de spoorbeheerder ervoor moet zorgen dat het geluid onder het plafond blijft. Tegelijkertijd is met de geluidproductieplafonds ook de geluidruimte vastgelegd die de beheerder heeft voor toekomstige vervoersontwikkelingen. Daarom moet bij woningbouwplannen rekening worden gehouden met het geluid dat binnen de geluidproductieplafonds mogelijk is.

Op veel spoortrajecten is in de afgelopen jaren juist sprake geweest van een afname van het geluid, als resultaat van investeringen die de spoorsector heeft gedaan in stillere treinen en stiller spoor. De geluidregelgeving voorziet erin dat de bestaande geluidruimte kan worden verkleind als er, zoals nu, sprake is van succesvol bronbeleid. Daarom verlaag ik op een groot aantal plekken geluidproductieplafonds langs het spoor. Er ontstaat zo meer ruimte voor woningbouw: die kan dichter bij het spoor plaatsvinden en in sommige gevallen zijn minder geluidmaatregelen nodig. De verlaging van de geluidproductieplafonds draagt bij aan het voornemen van het kabinet om projectontwikkelaars, aannemers en opdrachtgevers zoals corporaties ruim baan te geven om het woningtekort te verkleinen.

In 2024 bleek uit een evaluatie van de bestaande geluidruimte1 dat langs een aanzienlijk deel van het hoofdspoornet verlaging van de geluidproductieplafonds mogelijk is. Daaropvolgend is in oktober 2025 een ontwerpbesluit gepubliceerd waarin de verlaging van de geluidproductieplafonds verder is uitgewerkt. Naar aanleiding daarvan is een aantal zienswijzen ingediend, die voor een deel hebben geleid tot aanpassing van het besluit. Het huidige besluit leidt tot verlaging van 46% van alle geluidproductieplafonds, waarbij de verlaging gemiddeld 2,9 dB bedraagt.

De grootschalige verlaging van geluidproductieplafonds is mogelijk dankzij investeringen die in de afgelopen jaren vanuit het Rijk en de spoorsector zijn gedaan in stiller spoor en stiller treinmaterieel, waar nu voor de woningbouwopgave de vruchten van kunnen worden geplukt. Bij de invoering van de plafondsystematiek, destijds onder de Wet milieubeheer, is benadrukt dat als geluidruimte ontstaat doordat spoorvervoerders geïnvesteerd hebben in stillere treinen, ten minste een deel van deze ruimte bedoeld is voor vervoersontwikkelingen.2 Zo wordt met dit besluit ook bijgedragen aan de groei en toekomstbestendigheid van ons treinvervoer. Daarom vormen hoge toekomstscenario’s voor het spoorvervoer het uitgangspunt voor de berekeningen die ten grondslag liggen aan de verlaging.

Met het besluit voor de verlaging van geluidproductieplafonds is een evenwicht gevonden tussen zowel de belangen van spoorvervoerders als die van gemeenten en ontwikkelaars. Dit besluit is ook vermeld in de actieagenda STOER, gericht op het vereenvoudigen van de woningbouwopgave. Met de plafondverlaging wordt ruimte gemaakt voor meer woningbouw, blijven noodzakelijke ontwikkelingen op het spoor mogelijk en blijft de gezondheid van omwonenden beschermd.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, A.W.H. Bertram


X Noot
1

Als onderdeel van het Actieplan omgevingslawaai hoofdspoorwegen Periode 2024–2029

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2024/06/25/actieplan-omgevingslawaai-hoofdspoorwegen-2024-2029.

X Noot
2

Memorie van toelichting bij de wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de invoering van geluidproductieplafonds en de overheveling van hoofdstuk IX van de Wet geluidhinder naar de Wet milieubeheer (modernisering instrumentarium geluidbeleid, geluidproductieplafonds), Kamerstukken II, 32 252, nr. 3.


X Noot
1

Als onderdeel van het Actieplan omgevingslawaai hoofdspoorwegen Periode 2024–2029

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2024/06/25/actieplan-omgevingslawaai-hoofdspoorwegen-2024-2029.

X Noot
2

Memorie van toelichting bij de wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de invoering van geluidproductieplafonds en de overheveling van hoofdstuk IX van de Wet geluidhinder naar de Wet milieubeheer (modernisering instrumentarium geluidbeleid, geluidproductieplafonds), Kamerstukken II, 32 252, nr. 3.

Naar boven