/3/png-1/GB.png)
Gemeenteblad van Breda
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Breda | Gemeenteblad 2026, 97550 | beleidsregel |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Uitvoeringsprogramma VTH Breda 2026
Burgemeester en wethouders van Breda maken bekend dat zij op 2 december 2025 het Uitvoeringsprogramma VTH Breda 2026 hebben vastgesteld.
Het uitvoeringsprogramma wordt van kracht met ingang van de dag na deze bekendmaking.
Tegen het besluit tot vaststelling van het uitvoeringsprogramma is geen bezwaar of beroep mogelijk.
Uitvoeringsprogramma VTH Breda 2026
Een mooie, veilige en leefbare omgeving is fijn om te wonen, werken, studeren en opgroeien.
De taken Vergunningsverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) leveren een belangrijke bijdrage aan het realiseren van deze doelstellingen. Door continu verbeteren van onze diensten, samenwerking en onszelf maken we deze bijdrage steeds waardevoller. In het Beleidskader VTH 2023 - 2026 staan onze doelen voor VTH in de fysieke leefomgeving.
Dit Uitvoeringsprogramma VTH 2026 is een vertaling van het beleidskader naar de dagelijkse praktijk. In het beleidskader staat het ‘waarom’ & ‘hoe’ van VTH voor vier jaar.
Dit uitvoeringsprogramma beschrijft het ‘wat’ in 2026: wat gaan we doen, met welke prioriteit en welke middelen en capaciteit zetten we daarvoor in? Dit geeft focus en helderheid in de dagelijkse uitvoering van het VTH-werk. Tegelijkertijd behouden we flexibiliteit omdat dit uitvoeringsprogramma tussentijds aangepast kan worden als onvoorziene urgentie, maatschappelijke belangen of ontwikkelingen daar aanleiding toe geven.
Dit uitvoeringsprogramma is inhoudelijk uitgewerkt volgens paragraaf 18.3 Omgevingswet. Daarin staat dat gemeenten en provincies een uitvoeringsprogramma opstellen voor de uitvoerings- en handhavingstaken, op basis van een strategisch en operationeel beleidskader (Beleidskader VTH 2023-2026). Om continu te verbeteren en kwaliteit te borgen, is het beleidskader opgebouwd volgens de BIG-8. Het uitvoerings- programma is het snijpunt tussen de 4-jaarlijkse strategische cyclus en de jaarlijkse uitvoerende cyclus. Zie figuur hiernaast waarin de 8 stappen kort staan.
Stap 1 en 2 staan uitgebreid beschreven in het Beleidskader VTH 2023-2026. Dit uitvoeringsprogramma vormt in stap 3 de schakel met de dagelijkse uitvoering van het werk. In dit uitvoeringsprogramma staat de inhoud die hoort bij stap 4, 5 en 6 en aan welke doelen het bijdraagt.
Per kwartaal rapporteert Afdeling VenL over uitvoering van dit programma met een jaarrapportage aan het eind van het jaar (stap 7). In stap 8 leggen we de rapportages naast het beleidskader en kunnen we zien in hoeverre de uitgevoerde werkzaamheden hebben bijgedragen aan de gestelde doelen. De uitkomsten van deze evaluatie kunnen leiden tot bijstelling van de beleidskaders en/of de uitvoering.
Eerst leest u over enkele ontwikkelingen die van invloed zijn op de VTH-taken. Daarna zoomen we concreet in op de VTH-taken zelf. Welke activiteiten voeren we uit om de doelen uit het Beleidskader VTH 2023-2026 te bereiken?
Per hoofdstuk staat hoe de activiteiten in 2026 bijdragen aan de doelen 2023-2026. De afbeelding hiernaast geeft weer waar welke doelen terugkomen. Een VTH-activiteit kan aan verschillende doelen bijdragen.
We verbeteren continu onze diensten, samenwerking en onszelf om steeds beter bij te dragen aan mooie, veilige en leefbare wijken en dorpen. Samen met collega’s, met partners, organisaties en inwoners.
Een mooie, veilige en leefbare omgeving is fijn om te wonen, werken, studeren en opgroeien; daar heeft iedereen een rol in. Daarom werken we continu samen met belanghebbenden in diezelfde omgeving: inwoners, bedrijven, organisaties en initiatiefnemers.
Hierbij is een goede samenwerking met onze ketenpartners ook belangrijk. Ter voorbereiding op de Omgevingswet, zijn we nauw opgetrokken met elkaar. De inzichten uit deze samenwerking zijn verwerkt in het beleidskader en uitvoerings- programma. We werken samen met de volgende ketenpartners:
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
Het VTH-beleid is besproken en afgestemd met de Veiligheidsregio OMWB. Periodiek vindt er overleg plaats waarbij de voortgang van de te behalen doelstellingen wordt besproken. Het VTH beleid is toegezonden aan de OMWB. Daarnaast wordt het jaarlijks op te stellen werkprogramma van de OMWB afgestemd op de werkzaamheden en prioritering binnen het VTH-beleid.
Ontwikkelingen met impact op VTH-taken
Hieronder staan ontwikkelingen die de uitvoering van VTH-taken beïnvloeden en hoe we daar in 2026 mee omgaan in het werk.
Omgevingswet, Wet kwaliteitsborging en woningbouwopgave
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Deze wet vraagt een andere manier van werken. Voor initiatieven werken we met een intaketafel en een omgevingstafel. Zo kunnen alle partijen aan de voorkant van een initiatief betrokken raken en meedenken. Doordat dit een nieuwe werkwijze is, is in 2024 een coach gestart voor het optimaliseren van de intake- en omgevingstafel. In 2025 is hier verder aan gewerkt en in 2026 zetten we de volgende stap in het verder verbeteren en integreren van deze werkwijze.
Ook is in 2024 gestart met procesgericht werken binnen de keten stedelijke ontwikkeling. De processen van initiatieven en vergunningen maken hier deel van uit. In 2025 is gewerkt aan de implementatie en afstemming van deze processen. In 2026 richten we ons op het verder verbeteren en verfijnen van deze werkwijze, zodat de samenwerking binnen de keten efficiënter en effectiever verloopt.
Daarnaast gaan we in 2026 aan de slag met het verder uitwerken en vastleggen van de processen voor toezicht en handhaving. Dit is essentieel om de kwaliteit van de uitvoering te waarborgen en om tijdig te kunnen bijsturen waar nodig. In hoofdstuk 4 Toezicht en Handhaving van dit uitvoeringsprogramma is opgenomen hoe we de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en het toezicht en de handhaving hiervan het komende jaar gaan aanpakken. Door ook deze processen goed te organiseren, sluiten ze beter aan op de keten stedelijke ontwikkeling en dragen ze bij aan het realiseren van de woningbouwopgave.
Hoog dienstverleningsniveau bij Gemeente Breda
Eind 2025 is gestart met het werken via het conceptverzoek en het verkennen van ideeën in het DSO. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat alle producten via één centraal kanaal binnenkomen. In 2026 zetten we verdere stappen in het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij ook toepasbare regels een belangrijke rol gaan spelen.
Dienstverlening heeft een prominente plek op de agenda van Gemeente Breda. Met de invoering van de Omgevingswet zijn de processen opnieuw ingericht en is de website aangepast. Wijzigingen worden continu doorgevoerd op basis van binnenkomende vragen en reacties, zodat we de kwaliteit van onze dienstverlening blijvend kunnen waarborgen.
Een belangrijk onderdeel van deze ontwikkeling is het werken met toepasbare regels. Deze regels maken het mogelijk om juridische informatie begrijpelijk en direct toepasbaar te maken voor inwoners, ondernemers en initiatiefnemers. Door deze regels slim te integreren in onze digitale dienstverlening, zorgen we ervoor dat gebruikers sneller en eenvoudiger inzicht krijgen in wat wel en niet mag binnen de fysieke leefomgeving.
In 2025 heeft er voor handhaving illegale kap een analyse plaats gevonden over de diverse handhavingsinstrumenten. In 2026 wordt deze lijn doorgezet en werken we de strafrechtelijke mogelijkheden verder uit, specifiek voor situaties waarin kap plaatsvindt en waar groen behouden of hersteld moet worden. Net als bij de implementatie van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), wordt toegewerkt naar een structurele inbedding van deze aanpak binnen het bredere handhavingskader. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de uitvoerbaarheid, juridische borging en samenwerking met ketenpartners.
Landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht en beleidskader
De landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht is op dit moment nog niet opgenomen in het Beleidskader VTH van de gemeente Breda, omdat deze bij het opstellen van het huidige kader nog niet beschikbaar was. In 2025 is gestart met de actualisatie van het Beleidskader VTH, met als doel om dit te ontwikkelen tot een dynamisch en toekomstbestendig product. Deze actualisatie wordt in 2026 verder uitgewerkt en vastgesteld. De landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht wordt hierin meegenomen, zodat het nieuwe beleidskader aansluit bij de actuele landelijke kaders en ontwikkelingen.
VTH-bijdrage aan het omgevingsplan
Bij het opstellen van het omgevingsplan leveren we vanuit VTH een actieve en inhoudelijke bijdrage aan de ontwikkeling van regels en vergunningsplichten. Daarbij richten we ons niet alleen op de inhoud, maar ook op de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van deze regels. Door vroegtijdig mee te denken over hoe regels in de praktijk toegepast kunnen worden, zorgen we ervoor dat ze begrijpelijk zijn voor initiatiefnemers en goed te toetsen voor toezichthouders. Deze aanpak draagt bij aan een realistische en effectieve uitvoering en handhaving van het omgevingsplan.
In 2026 wordt het Parapluplan Erfgoed afgerond, inclusief sneltoetscriteria voor efficiëntere vergunningverlening. Parallel daaraan wordt gewerkt aan een nieuw, integraal erfgoedbeleid met aandacht voor participatie, duurzaamheid en bouwhistorie. Binnen de NRK worden duurzaamheidsregels aangescherpt, mede vanwege de energielabelplicht voor monumenten vanaf 2026. Er loopt een bouwhistorische onderzoeksagenda ter versterking van kennis en toetsing. Ook wordt het monumentenbestand uitgebreid, waaronder met panden van na 1965, met gevolgen voor toezicht en vergunningplicht. Tot slot wordt gewerkt aan een nieuw verlichtingsplan.
Het aantal Woo- en inzageverzoeken is de afgelopen periode flink toegenomen. Daarom is het proces in 2025 onder de loep genomen en aangepast tot een nieuwe werkwijze, zodat we verzoeken sneller en zorgvuldiger kunnen afhandelen. Begin 2026 werken we dit verder uit en zorgen we dat betrokken collega’s goed worden meegenomen in de nieuwe aanpak.
HOOFDSTUK 1 STRATEGISCHE DOELEN
Gemeente Breda heeft haar strategische doelen voor de fysieke leefomgeving vastgelegd in de Omgevingsvisie Breda 2040 (vastgesteld in 2021). Met VTH-taken dragen we bij aan deze doelen.
|
We verbeteren continu onze diensten, samenwerking en onszelf om steeds beter bij te dragen aan mooie, veilig een leefbare wijken en dorpen. Samen met collega’s, partners, organisaties en inwoners. |
|||||
In onderstaande tabel staat wat we meten om informatie te leveren voor de gestelde doelen.
Komende jaren wordt er gewerkt aan één omgevingsplan voor de hele Gemeente Breda. Hiervoor zullen verschillende beleidsterreinen nieuw beleid maken, die invloed hebben op deze strategische doelen, zoals een toekomstbestendige stad. Met de beleidsafdelingen wordt dit afgestemd en worden strategische doelen en indicatoren aangescherpt. Voor het Uitvoeringsprogramma VTH 2026 bekijken we hoe de VTH-taken nog beter kunnen aansluiten en daarmee een meer waardevolle bijdrage kunnen leveren.
De capaciteit binnen vergunningverlening en een deel van toezicht bouw worden afgestemd op de kostendekkendheid van de leges. We werken met een vaste kern medewerkers en vullen deze aan met een flexibele schil. Deze kosten dekken we vanuit de legesopbrengsten. De grootte van de flexibele schil hangt af van het aantal aanvragen. Per kwartaal wordt gecheckt of de aantallen en de leges nog in lijn lopen met de prognose en of bijstelling nodig is.
Procesvertegenwoordiging en handhaving worden bekostigd uit algemene middelen. Binnen deze taakvelden wordt gewerkt met een vaste kern. In 2025 is een toename zichtbaar in het aantal ingediende bezwaren en verzoeken tot handhaving en de behandeltijd per zaak is de afgelopen jaren toegenomen door ingewikkeldere zaken en mondigere maatschappij. Deze ontwikkeling leidt tot een oplopende werkdruk binnen de betrokken teams. Hoewel de inzet per kwartaal wordt gemonitord, is uitbreiding van extra formatie op dit moment niet vanzelfsprekend. Deze ontwikkeling vraagt om voortdurende, scherpe keuzes binnen de beschikbare capaciteit en middelen. Tegelijkertijd wordt in 2026 onderzocht welke beleidskeuzes en/of structurele oplossingen nodig zijn om de stijgende vraag blijvend adequaat het hoofd te bieden.
Naast de medewerkers uit het cluster Omgevingswet, geven adviseurs van de verschillende beleidsafdelingen en ketenpartners adviezen voor aanvragen en handhavingszaken.
Voor een effectieve uitvoering van de VTH-taken is het van belang dat er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn. Deze middelen worden ingezet voor zowel de interne uitvoering binnen de eigen organisatie als voor taken die zijn uitbesteed aan verbonden partijen.
Naast de uitvoering binnen de eigen organisatie worden specifieke VTH-taken uitbesteed aan verbonden partijen, zoals gemeenschappelijke regelingen. Deze uitbesteding vindt plaats op basis van wettelijke verplichtingen of beleidsmatige keuzes.
Voor het jaar 2026 is in de begroting een bedrag van €2.815.357,- opgenomen voor de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB). Dit budget is bestemd voor:
- •
- •
- •
De inzet van deze middelen wordt nader toegelicht in het Werkprogramma 2026 van de OMWB. Hierin wordt verantwoord welke werkzaamheden worden uitgevoerd en tegen welke kosten.
HOOFDSTUK 2 PLANNING EN CONTROL, MONITORING EN KWALITEIT
De regie voor onderstaande activiteiten ligt bij de kwaliteitsmedewerker en de procescoördinator.
Jaarlijks maken we een prognose over het aantal aanvragen, meldingen, toezicht- en handhavingszaken en opbrengst van de leges. Door het monitoren van de aantallen en opbrengsten kan tijdig ingegrepen worden als de werkelijkheid afwijkt van de prognose. Deze aantallen en opbrengsten zijn ook input voor de kostendekkendheid van de leges. Zeker door de invoering van de Omgevingswet begin 2024 is dit een belangrijk aspect, aangezien er nog relatief weinig ervaring is met het werken onder de Omgevingswet en wat de exacte aantallen zullen zijn en wat de legesopbrengsten zullen gaan worden.
Door het cluster Omgevingswet wordt exclusief gebruik gemaakt van het zaaksysteem Powerbrowser voor VTH- werkzaamheden. Om te bepalen of we onze doelen halen, monitoren we al onze activiteiten. Zo borgen we onze kwaliteit. Door gebruik te maken van deze applicatie is deze informatie inzichtelijk voor de medewerkers en het management. We monitoren onze strategische en operationele doelen, maar ook zaken m.b.t. management en inhoud.
Kwaliteitscriteria en kwaliteitsborging
Het realiseren van de verbeter- en maatschappelijke doelen van de Omgevingswet is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheden. Het vraagt om een goede en uniforme borging van de uitvoeringskwaliteit. In paragraaf 18.3 van de Omgevingswet staat de kwaliteitsbevordering en afstemming van de uitvoering en handhaving genoemd. Hieronder vallen onder andere de kwaliteitscriteria. Dit zijn onder meer eisen aan de capaciteit, de kennis, de ervaring en het opleidingsniveau van de medewerkers. We onderzoeken jaarlijks in het vierde kwartaal of we voldoen aan de kwaliteitscriteria. Als uit de analyse van 2025 knelpunten naar voren komen, pakken we deze in het eerste kwartaal van 2026 op.
Steekproefsgewijs worden vergunningen en verzoeken om handhaving (beide aanvragen op grond van artikel 1:3, derde lid Awb) via een audit gecontroleerd. Het doel van de audit is een oordeel te kunnen geven over de rechtmatigheid/ getrouwheid (waaronder tijdigheid, juistheid en volledigheid) van de uitgaven/opbrengsten. De volgende sub-processen maken onderdeel uit van de audit:
- •
- •
- •
- •
- •
HOOFDSTUK 3 VERGUNNINGVERLENING
- •
- •
- •
Integrale afweging versterkt juridische houdbaarheid
Een integrale en zorgvuldig onderbouwde afweging bij vergunningverlening, in nauwe samenwerking met juristen, versterkt de juridische houdbaarheid van besluiten. Door vroegtijdig juridische aandachtspunten te signaleren en mee te nemen in de besluitvorming, wordt niet alleen de kwaliteit van het besluit verbeterd, maar ook de kans vergroot dat dit standhoudt in bezwaar- en beroepsprocedures.
- •
- •
Vooroverleg bij complexe initiatieven
Bij complexe plannen die niet aan het omgevingsplan voldoen wordt geadviseerd om voorafgaand aan de aanvraag een vooroverleg ‘uw idee verkennen’ in te dienen. Dit maakt vroegtijdig overleg mogelijk aan de intake- en/of omgevingstafel, waarbij participatie actief wordt meegewogen.
- •
- •
Omgevingsveiligheid krijgt steeds meer aandacht binnen het vergunningenproces. Dit onderwerp wordt binnen de gemeente breder opgepakt en gaan risico’s en verantwoordelijkheden explicieter benoemen en beter gaan borgen in onze werkwijze. Zo wordt de integrale benadering van veiligheid in de leefomgeving versterkt.
HOOFDSTUK 4 TOEZICHT EN HANDHAVING
- •
- •
- •
- •
- •
- •
Signalen uit wijken en dorpen serieus nemen
Inspecteurs bestaande stad spelen een sleutelrol in het signaleren van lokale zorgen. Ook bij lage prioriteit in het beleidskader kunnen signalen aanleiding zijn voor maatwerk of projectmatige aanpak. In 2026 wordt projectmatige aanpak alleen ingezet bij voldoende capaciteit.
- •
- •
- •
- •
- •
Aandacht voor naleving en proceskwaliteit Wkb
De invoering van de Wkb heeft het bouwproces fundamenteel veranderd. Meldingen zijn vaak onvolledig en samenwerking tussen partijen verloopt moeizaam. Ondanks de lage prioritering in het beleidskader, brengt de uitvoering risico’s met zich mee. In 2026 zetten we in op betere naleving en optimalisatie van interne processen. (Zie uitwerking)
Uitwerking: Groen en illegale kap
Uitwerking: Naleving en proceskwaliteit wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-97550.html