Verordening van de gemeenteraad van de gemeente Hoeksche Waard houdende regels omtrent de gemeentelijke onderscheidingen (Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2026)

De raad van de gemeente Hoeksche Waard;

Gelezen de “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2026”

Overwegende dat de huidige “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2019” niet geheel meer aansluit bij de actuele praktijk en wensen voor het uiten van een vorm van waardering door de gemeente;

Gelet op artikel 149 van de Gemeentewet;

Besluit:

• I. In te stemmen met de voorgestelde wijzigingen op de “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2019”

• II. De “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2026” vast te stellen;

• III. De “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2019” in te trekken, na vaststelling van de Verordening 2026

• IV. De “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2026” na vaststelling publiceren.

Verordening van de gemeenteraad van de gemeente Hoeksche Waard houdende regels omtrent de gemeentelijke onderscheidingen (Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2026)

Artikel 1 – Instelling onderscheidingen

Op grond van deze verordening worden als blijk van waardering de volgende gemeentelijke onderscheidingen ingesteld:

• 1. Ereburgerschap (met gouden erespeld) van de gemeente Hoeksche Waard;

• 2. Zilveren erepenning (met zilveren draagspeld) van de gemeente Hoeksche Waard;

• 3. Jeugdlintje van de gemeente Hoeksche Waard;

• 4. Waarderingsgeschenk van de gemeente Hoeksche Waard.

Artikel 2 – Ereburgerschap

• 1. Het college beslist na de raad gehoord te hebben over de verlening van het ereburgerschap;

• 2. Het ereburgerschap kan in unieke en uitzonderlijke gevallen worden verleend aan personen, al dan niet ingezetenen, die zich jegens de gemeente Hoeksche Waard of haar inwoners op zeer langdurige en/of uiterst bijzondere wijze verdienstelijk hebben gemaakt;

• 3. Aan het ereburgerschap is een gouden erepenning met bijbehorende draagspeld verbonden;

• 4. Burgemeester en wethouders stellen het model van de gouden erepenning en draagspeld vast.

• 5. Uitreiking van de erepenning en draagspeld geschiedt door de burgemeester of diens plaatsvervanger.

Artikel 3 – De zilveren erepenning

• 1. De zilveren erepenning kan in bijzondere gevallen als blijk van grote waardering door burgemeester en wethouders worden toegekend aan personen, al dan niet ingezetenen, die de lokale gemeenschap van de Hoeksche Waard hebben gediend door middel van een activiteit of reeks van activiteiten.

• 2. Bij de uitreiking van de zilveren erepenning behoort een zilveren draagspeld.

• 3. Burgemeester en wethouders stellen het model van de zilveren erepenning en het zilveren draagspeld vast.

• 4. Uitreiking van de erepenning en draagspeld geschiedt door de burgemeester of diens plaatsvervanger.

Artikel 4 – Ter inzage legging besluiten tot toekenning

Het college van burgemeester en wethouders informeert na iedere toekenning van de zilveren erepenning de raad over het besluit.

Artikel 5 – Intrekking besluiten

• 1. Indien zeer bijzondere redenen daartoe aanleiding geven, kunnen burgemeester en wethouders het besluit tot het verlenen van het ereburgerschap en het besluit tot toekenning van zilveren erepenning intrekken;

• 2. Het college van burgemeester en wethouders informeert en hoort de gemeenteraad in vertrouwelijkheid over het besluit;

• 3. Aan betrokkene wordt hiervan kennis gegeven door toezending van het desbetreffende collegebesluit.

• 4. Betrokkene is verplicht binnen 14 dagen na ontvangst van deze kennisgeving de erespeld aan het college terug te zenden.

Artikel 6 – Het jeugdlintje

• 1. Het jeugdlintje wordt eenmaal per jaar uitgereikt als blijk van waardering aan één of meer jongere(n), in de leeftijd van 6 tot 18 jaar, die zich op een bijzondere wijze maatschappelijk heeft ingezet voor de Hoeksche Waard. Deze inzet kan bestaan uit extra zorg voor medemensen, bijdragen aan het verenigingsleven, bijdragen aan de culturele sector of een bijzondere bijdrage aan de levendigheid van een dorp of de Hoeksche Waard als geheel.

• 2. Het model van het jeugdlintje wordt vastgesteld door burgemeester en wethouders;

• 3. Iedere inwoner kan een jongere uit deze leeftijdscategorie voordragen. De voordracht wordt schriftelijk ingediend met motivering en tenminste twee afzonderlijke ondersteuningsverklaringen die niet tot dezelfde familie of organisatie c.q. vereniging horen;

• 4. De jongere moet woonachtig zijn in de gemeente Hoeksche Waard;

• 5. De voordrachten worden beoordeeld door een door het college aangewezen jury, bestaande uit de wethouder jongerenparticipatie (voorzitter) en twee vertegenwoordigers uit de Hoeksche Waardse samenleving. Deze jury adviseert het college over de toekenning;

• 6. De uitreiking vindt jaarlijks plaats door de burgemeester;

Artikel 7 – Waarderingsgeschenk

• 1. Het waarderingsgeschenk wordt toegekend als blijk van waardering aan een inwoner die zich bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt voor de Hoeksche Waard;

• 2. Hierbij kan het gaan om langdurige inzet of een bijzondere prestatie op sociaal, maatschappelijk, cultureel of sportief gebied, waarmee aantoonbare impact op de lokale gemeenschap is gerealiseerd;

• 3. Burgemeester en wethouders stellen het model van het waarderingsgeschenk en de criteria voor de toekenning van vast;

• 4. Iedere inwoner kan een kandidaat voor het waarderingsgeschenk voordragen; voordrachten worden schriftelijk ingediend en beoordeeld door Kabinetszaken, waarna het college besluit tot toekenning.

Artikel 8 – Register

• 1. De toekenning van de gemeentelijke onderscheidingen wordt vastgelegd in een daartoe bestemd register;

• 2. In dit register worden ten minste de volgende zaken vastgelegd: de naam van de ontvanger, zijn of haar geboortedatum, de datum van de uitreiking en de redenen van de toekenning van de gemeentelijke onderscheiding;

Artikel 9 – Slotbepalingen

• 1. Deze verordening kan worden aangehaald als de “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2026” en treedt in werking op de eerste dag na de bekendmaking.

• 2. Met de inwerkingtreding van deze verordening wordt de “Verordening gemeentelijke onderscheidingen gemeente Hoeksche Waard 2019” ingetrokken”.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Hoeksche Waard gehouden op 27 januari 2026.

M. van Dam

Griffier a.i.

M. Witte

Voorzitter

TOELICHTING BEPALINGEN VERORDENING GEMEENTELIJKE ONDERSCHEIDINGEN

Artikel 1: Vrijwilligersprijs

De vrijwilligersprijs is vervallen als aparte onderscheiding. Deze prijs staat in de huidige verordening, maar is in de praktijk nooit uitgewerkt en uitgereikt. Er is op dit moment ook geen versiersel. De gemeente blijft vrijwilligers echter actief waarderen via bestaande tradities, zoals de jaarlijkse vrijwilligersdag. In plaats daarvan is nu een waarderingsgeschenk toegevoegd (zie artikel 7). Daarmee wordt het waarderingsgeschenk, dat meer ruimte geeft voor individuele erkenning, verankerd in de verordening. De vier andere onderscheidingen zijn gehandhaafd of uitgebreid: ereburgerschap, zilveren erepenning, jeugdlintje en waarderingsgeschenk.

Artikel 2: Ereburgerschap

De criteria voor het ereburgerschap zijn aangescherpt om het exclusieve karakter van deze hoogste gemeentelijke onderscheiding te benadrukken. Alleen zeer uitzonderlijke verdiensten komen nog in aanmerking, bij voorkeur met langdurige inzet en aantoonbare impact, ook buiten de Hoeksche Waard. Het college doet het voorstel. Omdat breed politiek-bestuurlijk draagvlak essentieel is, vindt voorafgaand aan het voorstel een vertrouwelijke verkenning plaats in het presidium. Pas nadat de raad in die setting is gehoord, beslist het college over de voordracht. Dergelijk eerbetoon wordt slechts bij hoge uitzondering verleend. Iedere inwoner kan schriftelijk een voordracht indienen.

Artikel 3: Zilveren erepenning

Deze gemeentelijke onderscheiding wordt toegekend aan personen die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de lokale gemeenschap van de Hoeksche Waard. De nadruk ligt op langdurige en voorbeeldige inzet, bijvoorbeeld in de vorm van vrijwilligerswerk of een opvallende bijdrage aan het algemeen belang. In de regel gaat het om inwoners die zich langdurig en op voorbeeldige wijze hebben ingezet voor de samenleving. Bijvoorbeeld als vrijwilliger, als verbinder tussen verschillende groepen of als medewerker die meer heeft bijgedragen dan verwacht mocht worden. Hun inzet is van blijvende waarde gebleken voor de gemeenschap en heeft aantoonbaar bijgedragen aan het algemeen belang in de Hoeksche Waard. Ook uitzonderlijke prestaties op het gebied van sport of cultuur kunnen aanleiding geven tot toekenning, mits deze prestaties aantoonbaar van betekenis zijn geweest voor de Hoeksche Waardse samenleving. De toekenning van de zilveren erepenning geschiedt door het college van burgemeester en wethouders namens het gemeentebestuur. Iedere inwoner kan schriftelijk een voordracht indienen.

Artikel 5: Intrekking besluiten

Er wordt een lid toegevoegd dat er ook vertrouwelijke informatievoorziening naar de gemeenteraad zal plaatsvinden.

Artikel 6: Jeugdlintje

De regeling voor het jeugdlintje is herzien op basis van een eerdere wens van de gemeenteraad. De leeftijdsgrens is verlaagd tot 18 jaar. Vanaf 18 jaar wordt een persoon als volwassen geacht, de focus ligt echt op jeugd tot het einde van de middelbare school. De oudere jongvolwassenen kunnen in aanmerking komen voor het waarderingsgeschenk of zelfs de erepenning als hun verdienste groot genoeg is. De toekenning van het jeugdlintje is beperkt tot één keer per jaar. Het criterium "heldendaad" is vervangen door een bredere waardering voor maatschappelijke inzet, zoals mantelzorg, bijdragen aan het verenigingsleven, cultuur of dorpsleven. Er zijn voor een heldendaad andere onderscheidingen, zoals het Carnegiefonds en de koninklijke maatschappij tot redding van drenkelingen. Iedere inwoner kan schriftelijk een voordracht indienen. Voordrachten vereisen schriftelijke motivatie en steunverklaringen. De beoordeling gebeurt door een jury onder leiding van de wethouder jeugdparticipatie. De uitreiking vindt bij voorkeur plaats in de periode rond de Dag van de Rechten van het Kind (november) door de burgemeester.

Artikel 7: Waarderingsgeschenk

Deze regeling maakt het mogelijk een gemeentelijk waarderingsgeschenk toe te kennen aan een inwoner die zich bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt voor de Hoeksche Waard. Dit kan gaan om langdurige inzet of een opvallende prestatie op sociaal, maatschappelijk, cultureel of sportief terrein, mits deze aantoonbaar van betekenis is geweest voor de lokale gemeenschap. De criteria en het model van het geschenk worden vastgesteld door burgemeester en wethouders. Iedere inwoner kan schriftelijk een voordracht indienen. Deze wordt beoordeeld door Kabinetszaken, waarna het college beslist over de toekenning. Het waarderingsgeschenk onderstreept de erkenning van bijzondere inzet door inwoners in de volle breedte van de samenleving.

Artikel 8: Register

Alle toekenningen worden centraal geregistreerd, met basisgegevens zoals naam, geboortedatum, uitgiftedatum en motivering. De oorkonde als standaardonderdeel van de uitreiking vervalt, het register vormt nu het officiële document. Dit komt overeen met de manier waarop dit in de praktijk wordt toegepast. Uiteraard wordt de vrijheid behouden om in sommige gevallen een oorkonde uit te reiken, er kan ook gekozen worden voor het meegeven van een uitreikingsbrief of felicitatiebrief.

Artikel 9: Slotbepalingen

In dit artikel is opgenomen dat de nieuwe verordening direct in werking treedt na bekendmaking, en dat de verordening uit 2019 daarmee komt te vervallen.