Gemeente Asten - Gedoogbeslissing ten behoeve van het realiseren van een tijdelijke opvangvoorziening voor asielzoekers aan de Kanaalweg Asten

 

Aanleiding

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (hierna: het COA) kampt met een tekort aan opvangplaatsen voor asielzoekers. Er zijn daardoor onvoldoende opvangplaatsen beschikbaar voor asielzoekers. Het college wil, mede gelet op de wettelijke taak van gemeenten op grond van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet), bijdragen aan het realiseren van voldoende opvangcapaciteit. Daarom opent de gemeente Asten, in overleg met de gemeenteraad en het COA, een tijdelijke opvanglocatie voor maximaal 204 asielzoekers van december 2026 tot uiterlijk 1 september 2029 met optie tot verlenging tot uiterlijk 1 september 2031 aan de Kanaalweg te Asten, kadastraal bekend gemeente Asten, sectie K, nummers 1369, 1370, 1371, 1372 en 1373.

Tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie

In de gemeente Asten wordt een tijdelijke gemeentelijke opvangvoorziening gerealiseerd aan de Kanaalweg te Asten, verder te noemen: "de tijdelijke opvanglocatie".

Er is geen sprake van permanente opvang, maar van tijdelijk verblijf. In de periode van december 2026 tot uiterlijk 1 september 2029 met optie tot verlenging tot uiterlijk 1 september 2031 vangt de gemeente aan de Kanaalweg maximaal 204 asielzoekers op in de tijdelijke opvanglocatie.

Omgevingsplan en vergunningplicht

De locatie maakt onderdeel uit van het (tijdelijke deel van het) omgevingsplan gemeente Asten. Ter plaatse is geldt op grond van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Asten 2016’, dat onderdeel uitmaakt van het omgevingsplan, de bestemming ‘Agrarisch met waarden’. Binnen deze bestemming zijn de gronden voornamelijk bestemd voor agrarisch grondgebruik . Het gebruik van gronden en bouwwerken voor bewoning is niet toegestaan.

De tijdelijke opvang van asielzoekers in een tijdelijke gemeentelijke opvangvoorziening past niet binnen de ter plaatse geldende regels van het omgevingsplan en is daarom in strijd met het (tijdelijke deel van het) omgevingsplan van de gemeente Asten.

Om de tijdelijke opvanglocatie mogelijk te maken is een een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA) nodig. Op grond van artikel 5.1, eerste lid, onder a, van de Omgevingswet is het verboden om zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten, voor zover daarvoor een vergunningplicht geldt.

Voorbereiding vergunningverlening

Om de tijdelijke opvanglocatie mogelijk te maken wordt een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA voorbereid.

De voorbereiding van de vergunningverlening ving reeds aan. De gemeente heeft opdracht verstrekt voor het opstellen van de benodigde ruimtelijke onderbouwing en heeft in voorbereiding op de vergunningverlening verschillende onderzoeken laten uitvoeren naar de relevante aspecten van de voorgenomen tijdelijke opvangvoorziening.

Uit de tot nu toe uitgevoerde onderzoeken zijn geen omstandigheden naar voren gekomen die op voorhand aan vergunningverlening in de weg staan. De geconstateerde aandachtspunten en randvoorwaarden kunnen binnen de verdere vergunningprocedure worden betrokken. Waar nodig worden maatregelen getroffen of voorschriften aan de omgevingsvergunning verbonden.

Participatie en betrokkenheid gemeenteraad

De gemeenteraad van Asten heeft op 3 juni 2025 het besluit ‘Adviesrecht gemeenteraad, verplichte participatie en delegatie onder de Omgevingswet gemeente Asten 2025’ vastgesteld, waarin de gemeenteraad heeft bepaald dat bij een aanvraag omgevingsvergunning voor een BOPA participatie verplicht is. Daarnaast heeft de gemeenteraad in datzelfde besluit categorieën van gevallen aangewezen waarin de gemeenteraad adviesrecht heeft.

De tijdelijke opvanglocatie valt onder de door de gemeenteraad aangewezen gevallen waarin participatie verplicht is en waarin de gemeenteraad adviesrecht heeft.

Voor een BOPA geldt in beginsel de reguliere voorbereidingsprocedure. Op grond van artikel 16.65, vierde lid, van de Omgevingswet kan het bevoegd gezag besluiten afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing te verklaren, indien sprake is van een activiteit die aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving en waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben.

Het tijdelijk opvangen van asielzoekers in een tijdelijke gemeentelijke opvangvoorziening kan gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving en kan leiden tot bedenkingen van belanghebbenden. In het kader van de aanvraag om een omgevingsvergunning verklaarde het college daarom afdeling 3.4 van de Awb, ook wel de uitgebreide procedure genoemd, van toepassing.

Beginselplicht tot handhaving

Ingevolge vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) geldt als uitgangspunt dat een bestuursorgaan dat bevoegd is om handhavend op te treden, vanwege het algemeen belang dat met handhaving is gediend, in beginsel van die bevoegdheid gebruik dient te maken. Van handhavend optreden kan slechts onder bijzondere omstandigheden worden afgezien.

Een van de situaties waarin daarvan sprake kan zijn, is een tijdelijke gedoogsituatie. Gedogen houdt in dat het bestuursorgaan, ondanks het bestaan van een overtreding en de bevoegdheid om daartegen handhavend op te treden, er gedurende een bepaalde periode bewust van afziet om handhavend op te treden.

Bij de beoordeling van een gedoogsituatie zijn onder meer de volgende uitgangspunten van belang:

het gedogen dient beperkt te zijn in tijd en omvang;

het gedogen dient expliciet en kenbaar plaats te vinden;

aan het gedogen dient een zorgvuldige belangenafweging ten grondslag te liggen;

aan de gedoogsituatie dienen duidelijke voorwaarden te worden verbonden; en

regelmatig dient te worden beoordeeld of de omstandigheden nog zodanig zijn dat voortzetting van het gedogen gerechtvaardigd is.

Een gedoogsituatie dient bovendien te worden beperkt tot bijzondere omstandigheden waarin van handhavend optreden kan worden afgezien.

Noodzaak tijdelijk gedogen

Het college stelt voorop dat het gebruik van de tijdelijke opvanglocatie in overeenstemming moet worden gebracht met het omgevingsplan. Daarom wordt een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit voorbereid.

Desondanks vindt het college het noodzakelijk om de tijdelijke opvanglocatie vanaf [datum] in gebruik te nemen.

Het CAO heeft te maken met een tekort aan opvangplaatsen. Daarnaast heeft de gemeente Asten op grond van de Spreidingswet een wettelijke taak bij het realiseren van opvangcapaciteit. Er is daarom een zwaarwegend maatschappelijk belang bij het tijdig beschikbaar komen van de tijdelijke opvangplaatsen.

In dit concrete geval kan niet worden gewacht totdat de procedure voor de omgevingsvergunning volledig is afgerond. Daarvoor is van belang dat:

de opvangcapaciteit zo snel als mogelijk noodzakelijk is vanwege het acute tekort aan opvangplekken zoals staande in de meest recente kamerbrief d.d. 12 oktober 2026 “tekorten in de asielopvang”;

de gemeente op 1 juli 2027 aan de Spreidingswet moet voldoen en voornoemde acute situatie de reguliere tijdlijn doorkruist;

voor de tussenliggende periode geen redelijk en tijdig beschikbaar alternatief voorhanden is;

het gedogen tijdelijk van aard is;

de vergunningprocedure inmiddels daadwerkelijk is gestart;

de voor de beoordeling noodzakelijke onderzoeken grotendeels/reeds zijn uitgevoerd; en

uit de beschikbare onderzoeksresultaten op dit moment geen omstandigheden blijken die vergunningverlening op voorhand onmogelijk maken.

Het gedogen is uitsluitend bedoeld om de periode te overbruggen die nodig is om besluitvorming over de benodigde omgevingsvergunning mogelijk te maken. Het gedogen loopt daarom niet langer door dan noodzakelijk en is bovendien aan een uiterste einddatum gebonden.

Belangenafweging

Bij de beslissing om tijdelijk van handhavend optreden af te zien, heeft het college het maatschappelijk belang bij voldoende opvangcapaciteit afgewogen tegen de belangen die zijn gediend met naleving en handhaving van het omgevingsplan en de belangen van omwonenden, omliggende bedrijven en andere belanghebbenden.

Het college onderkent dat de tijdelijke opvang van maximaal 204 asielzoekers gevolgen kan hebben voor de omgeving en stelt daarom voorwaarden aan het gedogen.

Gelet op het voorgaande acht het college het, onder de hierna opgenomen voorwaarden, gerechtvaardigd om gedurende de aangegeven periode niet handhavend op te treden tegen het strijdige gebruik van de locatie ten behoeve van de tijdelijke gemeentelijke opvang van asielzoekers.

Gedoogbeslissing van het college

Het college van burgemeester en wethouders beslist om, gelet op het voorgaande, onder de hierna opgenomen voorwaarden tijdelijk af te zien van handhavend optreden tegen de tijdelijk opvanglocatie aan de Kanaalweg te Asten voor de opvang van maximaal 204 asielzoekers, kadastraal bekend gemeente Asten, sectie K, nummers 1369, 1370, 1371, 1372 en 1373.

Het gedogen vindt plaats met toepassing van de volgende voorwaarden en voorschriften:

  • 1.

    Dit gedoogbeslissing heeft betrekking op de Kanaalweg te Asten, kadastraal bekend gemeente Asten, sectie K, nummers 1369, 1370, 1371, 1372, 1373.

  • 2.

    De asielopvangvoorziening wordt gebruikt ten behoeve van tijdelijke gemeentelijke opvang van asielzoekers en de daarmee rechtstreeks samenhangende voorzieningen.

  • 3.

    In de asielopvangvoorziening verblijven maximaal 204 asielzoekers.

  • 4.

    De asielopvangvoorziening is gedurende de periode waarin de opvangvoorziening in gebruik is 24 uur per dag en 7 dagen per week beveiligd.

  • 5.

    De asielopvangvoorziening is gedurende de periode waarin de opvangvoorziening in gebruik is 24 uur per dag en 7 dagen per week telefonisch bereikbaar is en heeft een meldpunt voor vragen en meldingen van inwoners en ondernemers.

  • 6.

    De asielopvangvoorziening dient uiterlijk voor aanvang van het feitelijke verblijf te voldoen aan de eisen op het gebied van gezondheid, constructieve veiligheid, brandveiligheid en overige veiligheidsaspecten. Hiertoe voeren de Veiligheidsregio Brabant- Zuidoost en de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Brabant Zuidoost schouws uit.

  • 7.

    Dit gedoogbesluit geldt vanaf 10 november 2026, met dien verstande dat de tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie medio december 2026 opent, en vervalt op het moment dat de benodigde omgevingsvergunning voor de realisatie van de tijdelijke opvanglocatie verleend is, doch uiterlijk op 1 september 2031.

  • 8.

    Het college van burgemeester en wethouders behoudt zich nadrukkelijk alle rechten voor om dit gedoogbeslissing op enig moment, indien de omstandigheden daar naar haar oordeel om vragen, in te trekken.

  • 9.

    De gedoogbeslissing treedt in werking met ingang van de dag na de bekendmaking door plaatsing op de gemeentelijke website.

Karakter van de gedoogbeslissing

Met deze gedoogbeslissing wordt het gebruik van de locatie niet gelegaliseerd en wordt daarvoor geen omgevingsvergunning verleend. Het gebruik blijft in strijd met het omgevingsplan zolang de daarvoor benodigde omgevingsvergunning niet in werking is getreden.

De gedoogbeslissing houdt uitsluitend in dat het college gedurende de hiervoor omschreven periode en onder de genoemde voorwaarden afziet van handhavend optreden tegen het specifiek omschreven strijdige gebruik.

Aan deze gedoogbeslissing kan geen aanspraak worden ontleend op verlening van de aangevraagde omgevingsvergunning. De aanvraag om omgevingsvergunning wordt afzonderlijk en aan de daarvoor geldende wettelijke beoordelingsregels getoetst.

Bekendmaking

Om omwonenden, ondernemers en andere betrokkenen over deze gedoogbeslissing te informeren, maakt het college deze gedoogbeslissing openbaar door publicatie in het Gemeenteblad via www.officielebekendmakingen.nl en eventueel: op de website van de gemeente en/of in het plaatselijke huis-aan-huisblad.

Het college ziet vanaf 10 november 2026 en gedurende de in deze gedoogbeslissing omschreven periode af van handhavend optreden, voor zover aan de voorwaarden van deze gedoogbeslissing wordt voldaan.

Rechtsmiddelen

Een gedoogbeslissing is in beginsel geen besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Een gedoogbeslissing wordt in beginsel evenmin met een besluit gelijkgesteld. Tegen deze gedoogbeslissing kan daarom geen bezwaar worden gemaakt of beroep worden ingesteld.

De Afdeling heeft dit uitgangspunt vastgesteld in haar uitspraak van 24 april 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1356.

Dit laat onverlet dat tegen een eventueel later genomen handhavingsbesluit of tegen de beslissing op de aanvraag om een omgevingsvergunning de daarvoor geldende rechtsmiddelen kunnen worden aangewend.

 

Hebt u nog vragen over deze gedoogbeslissing?

Neem dan contact op met ons Klant Contact Centrum, telefoonnummer 0493-671212.

 

 

Aldus vastgesteld in de vergadering van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Asten van 10 november 2026.

College van burgemeester en wethouders van Asten,

mr. M. Derks A.A.H.C.M. van Extel-van Katwijk

secretaris burgemeester

Naar boven