Verkeersbesluit tot het instellen van een 30 km/u zone en het instellen of opheffen van verschillende verkeersmaatregelen voor het inrichten van een GOW-30 op de Zuiderweg (tussen de overweg nabij Zuiderweg no. 103 en Zuiderweg no. 287) te Hoogkerk - Groningen

Kenmerk: IT26.02058

Bevoegdheid

Op grond van artikel 18, eerste lid, sub d, van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW) is het college van burgemeester en wethouders bevoegd tot het nemen van verkeersbesluiten

Grondslag

Op grond van artikel 15, eerste lid, van de WVW moet een verkeersbesluit worden genomen voor de plaatsing of verwijdering van de in artikel 12 van het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW) genoemde verkeerstekens, alsmede voor onderborden voor zover daardoor een gebod of verbod ontstaat of wordt gewijzigd.

Politieadvies

Conform artikel 24 BABW hebben wij advies gevraagd aan de Politie Eenheid Noord-Nederland, district Groningen, basisteams Groningen - stad. De politie heeft negatief geadviseerd. Daarbij geeft de politie de onderstaande argumenten voor het negatieve advies:

Essentiele kenmerken voor een geloofwaardige 30 kilometer per uur ontbreken helaas in de voorgestelde plannen en (her)inrichting;

• Het uitgangspunt is een open verharding. Mocht toch worden overgegaan tot een gesloten verharding, dan zal er een deel met klinkers moeten worden bestraat dan wel een klinkerachtige uitstraling hebben. Dat is niet in de ontwerpen meegenomen.

• Bij voorkeur een korte rechtstand. Dat is niet het geval op het voorgestelde traject vanaf de overweg tot perceel 287. Hier betreft het een behoorlijke rechtstand.

• Geen fysieke rijbaanafscheiding en geen Juridische rijrichtingscheiding. Deze is echter wel aangebracht. Ook zijn er op bepaalde stukken nog zogenaamde vluchtheuvels aanwezig.

Motivering

De Zuiderweg is een weg zoals omschreven in artikel 1, lid 1 onder b van de WVW 1994. Deze weg ligt binnen de bebouwde kom van Hoogkerk en is in beheer en onderhoud bij de gemeente Groningen. De wegcategorisering van de gemeente Groningen sluit aan op de categorisering uit het landelijke beleid Duurzaam Veilig Wegverkeer. Het in dit besluit genoemde deel van de Zuiderweg is momenteel gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 50 km/u (GOW-50). Op een gebiedsontsluitingsweg is de verblijfsfunctie ondergeschikt aan de verkeersfunctie.

Op 27 oktober 2020 heeft de Tweede Kamer de motie Kröger/Stoffer (nr:29398-872) aangenomen. In deze motie is de regering opgeroepen een afwegingskader te maken met daarin een maximumsnelheid van 30 km/u binnen de bebouwde kom als standaard uitgangspunt. De regering heeft het SWOV en het CROW (het kennisinstituut voor onder andere de mobiliteitssector) opdracht gegeven dit afwegingskader op te stellen. In november 2021 heeft het CROW het ‘Afwegingskader 30 km/h’ gepubliceerd. Dit kader moet wegbeheerders helpen bij het maken van een keuze voor een passende maximumsnelheid op een weg binnen de bebouwde kom.

In dit afwegingskader wordt een nieuwe wegcategorie beschreven, namelijk de GOW-30. Een GOW-30 is een gebiedsontsluitingsweg die belangrijk is voor verkeer, maar waar wel een maximumsnelheid van 30 km/u toegepast wordt. Dit wordt gedaan, omdat op zo’n weg ook sprake is van verblijfsfuncties, of omdat veel langzaam verkeer, zoals fietsers en voetgangers, gebruik maakt van de weg. De functie en het gebruik zijn op deze wegen vaak niet in balans, waardoor verkeersonveiligheid kan ontstaan. Het verlagen van de maximumsnelheid samen, met het aanpassen van de weg naar een inrichting die bij de verblijfsfunctie en de verkeersfunctie aansluit, zorgen ervoor dat deze wegen wel verkeersveilig ingericht zijn.

In mei 2023 heeft het CROW de ‘Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW-30’ gepubliceerd. Deze handreiking is het vervolg op het afwegingskader van het CROW. In deze handreiking heeft het CROW opgeschreven welke inrichtingskenmerken gebruikt moeten worden om een goede GOW-30 in te richten. Samen met het afwegingskader van het CROW zorgt de handreiking ervoor dat gemeenten hun wegennetwerk kunnen herzien met als uitgangspunt een maximumsnelheid van 30 km/u binnen de bebouwde kom.

Om de maximumsnelheid van 30 km/u als standaard binnen de bebouwde kom verder uit te werken zijn naar aanleiding van de Tweede Kamer motie Van Ginneken/Kröger (nr. 29398-988), middels een ministeriële regeling, per 1 oktober 2023 aanpassingen gedaan aan de uitvoeringsvoorschriften van het BABW (Besluit Administratieve Bepaling inzake het Wegverkeer). Door deze aanpassingen is het instellen van een maximumsnelheid van 30 km/u binnen de bebouwde kom breder toepasbaar. Zo kan een maximumsnelheid van 30 km/u niet alleen toegepast worden op wegen waar vooral sprake is van een verblijfsfunctie, maar kan dit ook op wegen waar zowel sprake is van een verblijfs- als een verkeersfunctie.

Gronings beleid

Op 22 december 2021 heeft de gemeenteraad van Groningen de mobiliteitsvisie ‘Naar een leefbare, schone en gezonde gemeente’ vastgesteld. Om vanuit de mobiliteitsvisie te werken aan een leefbare, schone en gezonde gemeente, zet de gemeente eerst in op lopen, daarna op fietsen, vervolgens op openbaar vervoer, daarna op deelmobiliteit en als laatste pas op de privé-auto. Daarmee moet langzaam verkeer de maat worden, zodat het aantrekkelijker en verkeersveiliger wordt om in de gemeente te verblijven. Daarmee stapt Groningen af van de ‘autologica’, waarbij juist de auto centraal staat bij de inrichting van de verkeersruimte. Door toenemende mobiliteit komt de leefkwaliteit in de gemeente onder druk te staan. Vooral het faciliteren van autoverkeer neemt veel ruimte in beslag, waardoor de verblijfsfunctie op verschillende wegen in conflict komt met de verkeersfunctie.

Gelet op de landelijke ontwikkelingen en de doelen vanuit de mobiliteitsvisie zet de gemeente Groningen daarom ook in op een maximumsnelheid van 30 km/u als uitgangspunt binnen de bebouwde kom. Het verbeteren van de verkeersveiligheid krijgt een impuls met deze nieuwe visie op het wegennet. De kans op ernstige ongevallen is bij een snelheid van 30 km/u aanzienlijk kleiner dan bij 50 km/u. Ook het terugdringen van het autoverkeer, ten gunste van lopen en fietsen, verlaagt de kans op ongevallen. Dit betekent hier een verbetering van de verkeersveiligheid, ook omdat de stopafstand van automobilisten kleiner wordt en tegelijkertijd autoverkeer door het kleinere snelheidsverschil zich beter aan kan passen aan het overige verkeer, in plaats van andersom.

Voor de auto wordt in Groningen gezorgd voor een goede ringstructuur zodat de stad van buitenaf goed bereikbaar is. Wil je vervolgens de stad in rijden, dan kan dat op veel plekken wel, maar zul je als automobilist je aan moeten passen aan het langzame verkeer. Als alternatief zijn er verschillende plekken langs de ring vanaf waar je vanuit de auto over kunt stappen op het openbaar vervoer, om zo vlot de verblijfsgebieden in te komen en te verlaten. Daarnaast wordt autoverkeer dat de stad uit gaat ook naar de ringstructuur geleid zodat de verblijfsgebieden zo veel mogelijk ontlast worden en het autoverkeer snel op goed ingerichte hoofdroutes rijdt.

Een maximumsnelheid van 30 km/u als standaard binnen de bebouwde kom vraagt om een nieuwe wegcategorisering. De uitgangspunten uit de mobiliteitsvisie zijn verder uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma ‘Doorwaadbare Stad’. In dit uitvoeringsprogramma is opgenomen hoe de nieuwe wegencategorisering van Groningen eruit komt te zien en op welke wegen de gemeente kiest voor een nieuwe categorisering. Op verschillende wegen verlaagt de gemeente de maximumsnelheid naar 30 km/u, omdat:

• deze wegen binnen de nieuwe wegencategorisering van een GOW-50 categorisering naar een categorisering als ETW-30 gaan,

• op deze wegen de verblijfsfunctie de prioriteit krijgt ten opzichte van de ontsluitingsfunctie en deze wegen daarom naar een categorisering als GOW-30 gaan,

• op deze wegen weliswaar erkend wordt dat autoverkeer hiervan gebruik moet maken, maar de verblijfsfunctie hier net zo belangrijk is of hier veel langzaam verkeer gebruik maakt van de weg, waardoor het verkeersveiliger is om de maximumsnelheid te verlagen.

De Zuiderweg is een belangrijke route naar en van de Rijksweg A7. De weg houdt een ontsluitende rol binnen het verkeersnetwerk van Hoogkerk. Door het toepassen van een maximumsnelheid van 30 km/u ontstaat er minder overlast in de vorm van verkeerslawaai, trillingen of luchtverontreiniging geproduceerd door gemotoriseerd verkeer op de Zuiderweg.

Binnen het uitvoeringsprogramma wordt ingezet op het stapsgewijs toepassen van de nieuwe wegencategorisering en het verlagen van de maximumsnelheid op verschillende wegen. Verschillende wegen die binnen het uitvoeringsprogramma van een GOW-50 naar ETW-30 of GOW-30 gaan zijn op dit moment nog niet optimaal ingericht om een maximumsnelheid van 30 km/u af te dwingen bij de weggebruiker. In het uitvoeringsprogramma is opgenomen hoe en wanneer deze wegen qua inrichting verbeterd worden. Door de grote investeringen die nodig zijn voor deze aanpassingen vraagt dit echter veel tijd.

De Zuiderweg, gelegen tussen de overweg nabij Zuiderweg no. 103 en Zuiderweg no. 287 is ook opgenomen in het uitvoeringsprogramma als een weg waarop op termijn de snelheid wordt verlaagd naar 30 km/u. De weg is en blijft een belangrijke route voor de ontsluiting van Hoogkerk en wordt door veel verschillende vervoerstypes gebruikt. Zowel langzaam verkeer als gemotoriseerd verkeer moeten op verschillende plekken gebruik maken van dezelfde ruimte. De sterke verkeersfunctie en de sterke verblijfsfunctie zorgen ervoor dat de verkeersveiligheid en leefbaarheid langs de weg onder druk staan en dat de weg lastig over te steken is. De Zuiderweg is toe aan groot onderhoud. Dit biedt kansen om het groot onderhoud te combineren met de in de mobiliteitsvisie en het uitvoeringsprogramma opgenomen doelen en daarmee van de Zuiderweg een veilige, toekomstbestendige en leefbare straat te maken.

Samengevat houdt de herinrichting in dat ter hoogte van de overweg de Zuiderweg op de bestaande 30-km zone wordt aangesloten en doorloopt tot ter hoogte van de Schefferstraat / Zuiderweg nr. 287. Op de Bangeweer gaat de 30-zone in vanaf de grens van de bebouwde kom. Door het uitbreiden van de 30-zone komen nu ook de parallelwegen van de Zuiderweg binnen de 30-zone te liggen. De begrenzing van de bestaande 30-km zones op de zijwegen wordt opgeheven. Ter hoogte van de aansluiting van de zijwegen op de Zuiderweg wordt een informatief herhalingsbord van de 30-km zone geplaatst. De voorrangsregeling op de Zuiderweg blijft bestaan. Wel wordt de met borden B1 aangeduide voorrangsweg, overeenkomstig het bepaalde in de Uitvoeringsvoorschriften BABW, gewijzigd in voorrangskruispunten door middel van het plaatsen van borden B3 of B4/B5. Daarmee wordt bevorderd dat bestuurders bewuster over de Zuiderweg rijden en attenter zijn op de verkeerssituatie bij de zijwegen.

Het verlagen van de maximumsnelheid naar 30 km/u kan ook nadelige gevolgen hebben. Deze nadelige gevolgen kunnen zich uiten in de vorm van:

• 1. een mogelijk langere reistijd voor personenauto’s en andere gemotoriseerde voertuigen, omdat langzamer gereden moet worden,

• 2. het verplaatsen van verkeersbewegingen naar wegen die op dit moment al een maximumsnelheid hebben van 30 km/u, omdat er geen snelheidsverschil meer zit tussen deze wegen, en

• 3. hulpdiensten kunnen te maken krijgen met langere aanrijtijden, omdat de overschrijdingslimiet van de maximumsnelheid die hulpdiensten hebben ook lager komt te liggen bij 30 km/u.

De gevolgen voor de reistijd van gemotoriseerd verkeer zullen beperkt blijven. Doordat de effectieve capaciteit van een weg bij een lagere snelheid toeneemt, neemt de kans op vertraging door filevorming op een weg af. Voertuigen moeten dus weliswaar langzamer rijden, maar zullen vooral op drukke momenten eerder minder vertraging ervaren dan meer. Daarnaast is het ook een bewuste keuze om het voor gemotoriseerd verkeer minder aantrekkelijk te maken om gebruik te maken van de binnenwegen van de gemeente Groningen. Alleen verkeer dat ook daadwerkelijk een bestemming heeft aan een van de binnenwegen maakt gebruik van deze wegen en moet zich daarbij aanpassen aan de snelheid van het langzame verkeer. Daarnaast zullen de wegen die van een GOW-50 categorisering naar een GOW30 categorisering gaan, qua inrichting nog altijd in staat zijn om verkeer het beste af te wikkelen ten opzichte van de wegen die gecategoriseerd zijn als ETW-30 wegen. De snelste route zal daarom nog altijd via deze wegen gaan en niet via de ETW-30 wegen. Enige verplaatsing van verkeer naar bestaande ETW-30 wegen valt natuurlijk nooit helemaal uit te sluiten, maar gelet op het hiervoor genoemde zal dit dusdanig beperkt zijn, dat hierdoor geen nadelige effecten ontstaan. De bus rijdt een route door de wijk (slaat vanaf Zuiderweg af op Jan Ensinglaan en Reddingiusweg). Netto wordt de maximumsnelheid voor de bus ongeveer 190 meter extra 30 km/u, waar dat nu 50 km/u is. Dat leidt naar verwachting niet tot reistijdverlies, omdat de bus al af moet remmen voor de bushalte en/of het afremmen voor het kruispunt om af te slaan.

Indien mogelijk wordt ter hoogte van de scholen de aanduiding van ‘schoolzone’ toegevoegd. De bestaande doorgetrokken streep wordt verwijderd. Geleiding vindt plaats met rabatstroken op de wegas, die in een contrasterende (lichtgrijze) kleur worden aangebracht. De bestaande overige verkeersmaatregelen worden opgenomen in de nieuwe weginrichting. Omdat deze herinrichting plaatsvindt in het kader van groot onderhoud moet binnen de bestaande grenzen van de weg gebleven worden. Een optimale weginrichting is dus niet mogelijk. Zo veel als mogelijk wordt de weg ingericht overeenkomstig de ‘Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW-30’. Door het herzien van de categorisering van de Zuiderweg naar een GOW-30 wordt deze weg conform de principes van Duurzaam Veilig in overeenstemming gebracht met de functie, het gebruik en de vormgeving van dergelijke wegen.

Ook wordt een aantal verkeersborden iets anders geplaatst, zodat de verkeersmaatregelen die met deze borden worden aangeven beter herkenbaar zijn. Omdat door het verplaatsen van deze verkeersborden de maatregelen die deze borden in de huidige situatie aangeven, ook in de toekomst niet wijzigen en deze verplaatsingen alleen zorgen voor het beter herkenbaar zijn van deze maatregelen, is geen sprake van een gebod of verbod dat ontstaat of wijzigt, zoals omschreven in artikel 15 van de WVW.

Afwijking politieadvies

De politie heeft aangegeven negatief te adviseren, omdat op de Zuiderweg een aantal essentiële kenmerken voor een geloofwaardige 30 kilometer per uur inrichting ontbreken. Het college wijkt af van het advies van de politie. Het college heeft verkeerskundig adviesbureau Roeloefs gevraagd om in kaart te brengen wat minimaal nodig is om een maximumsnelheid van 30 km/u in te stellen. Daarbij heeft Roelofs de inrichting van de Zuiderweg in kaart gebracht. Vervolgens is vastgesteld welke aanpassingen op de weg minimaal nodig zijn om op korte termijn een snelheid van 30 km/uur in te stellen op deze weg. Gelet op het advies van Roelofs wijkt de gemeente daarmee deels af van de voorlopige inrichtingskenmerken voor een GOW30 waar de politie in haar advies naar kijkt.

Aan de hand van het advies van Roelofs weegt het college af dat met het inrichting van de Zuiderweg met daarbij de adviezen van Roelofs als uitgangspunt in voldoende mate een maximumsnelheid van 30 km/uur afdwingt.

Belangenafweging

Het besluit dient de volgende doelen die omschreven staan in artikel 2 van de WVW:

• Lid 1. b. het beschermen van weggebruikers en passagiers;

• Lid 2. a. het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte overlast, hinder of schade alsmede de gevolgen voor het milieu, bedoeld in de Wet milieubeheer.

Gelet op artikel 2 van de WVW is mogelijk lid 1, sub d (het zoveel mogelijk waarborgen van de vrijheid van het verkeer) in het geding. De maatregelen in dit besluit zorgen ervoor dat bestuurders straks minder snel mogen rijden. De nadelen van een lagere snelheid zijn vooral iets langere reistijden/aanrijtijden voor alle verkeer dat gebruikmaakt van het deel van de Zuiderweg waarop de snelheid wordt verlaagd. Het effect op de reistijd is echter zo beperkt dat de positieve effecten op de verkeersveiligheid en leefbaarheid zwaarder wegen dan dit nadeel. Het verbeteren van de verkeersveiligheid en het verbeteren van de leefkwaliteit (op basis van de WVW artikel 2: lid 1, sub b en lid 2, sub a) dienen een groter belang dan het zoveel mogelijk waarborgen van de vrijheid van het verkeer betreffende de maximumsnelheid.

Voor dit verkeersbesluit is geen akoestisch onderzoek noodzakelijk, zoals bedoeld in artikel 5.78 J van het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL).

BESLUIT

Wij besluiten op grond van bovenvermelde overwegingen tot het:

• instellen van een maximumsnelheid van 30 km/u op zowel de hoofdrijbaan als de parallelweg van de Zuiderweg, gerekend vanaf de bestaande grens van de 30-km zone tot aan Zuiderweg nr. 287, door middel van:

  • het verwijderen van de begin/einde zoneborden A1 (30 km/h) van de Zuiderweg nabij de overweg alsmede van de zijwegen aansluitend op dit deel van de Zuiderweg;

  • het plaatsen van begin/einde zoneborden A1 (30 km/h) op de Zuiderweg nabij nr. 287 alsmede op de Bangeweer ter hoogte van de komgrens;

• opheffen van de voorrangsweg op de Zuiderweg, gerekend vanaf de bestaande grens van de 30-km zone tot aan Zuiderweg nr. 287, door middel van het verwijderen van borden B1;

• instellen van voorrangskruispunten op de kruispunten met:

  • Reddingiusweg,

  • Bangeweer,

  • Bernhardlaan,

  • zijweg Zuiderweg,

  • De Verbetering en

  • Jan Ensinglaan

    door middel van het plaatsen van bord B3 dan wel borden B4 en B5 op de Zuiderweg nabij deze kruispunten;

• opheffen van het verbod om de op de Zuiderweg vanaf de overweg tot aan Zuiderweg nr. 287, aangebrachte doorgetrokken streep te overschrijden door middel van het verwijderen van een doorgetrokken streep als bedoeld in artikel 76 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990);

Bovenvermelde bebording conform bijlage 1 van het RVV 1990.

Situatieschets: 

Bezwaar

Als u het niet eens bent met dit besluit, dan kunt u daar schriftelijk bezwaar tegen maken. Hoe dit moet, kunt u lezen op https://gemeente.groningen.nl/bezwaar-maken.

Als u dit wilt, kunt u de informatie van de website ook schriftelijk ontvangen. Belt u dan met de afdeling Juridische Zaken, telefoon (050) 367 74 83.

Vermeld in uw bezwaarschrift in elk geval:

- uw naam, adres en bij voorkeur uw telefoonnummer

- de datum waarop u het bezwaar indient

- het besluit waartegen u bezwaar maakt (stuur zo mogelijk een kopie van het besluit mee)

- waarom u het niet eens bent met het besluit

- uw handtekening.

Let op: het bezwaarschrift moet u indienen binnen zes weken na de dagtekening van dit besluit. Dat is de datum die u bovenaan dit besluit vindt.

Heeft u meer tijd nodig? Dan kunt u een voorlopig bezwaarschrift indienen.

In dit bezwaarschrift geeft u aan dat u het niet eens bent met het besluit. Later legt u uit waarom u het er niet mee eens bent. U krijgt daarvoor extra tijd van de gemeente.

Stuur uw bezwaarschrift naar:

Het college van burgemeester en wethouders

Postbus 30026

9700 RM Groningen

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders van Groningen,

namens hen de directeur Stadsontwikkeling,

namens deze,

teamleider Ruimtelijk Beleid en Ontwerp