Verkeersbesluit Poller Zaanstad Centrum

BESLUIT

10726561

Burgemeester en wethouders van Zaanstad,

d.d. 15 oktober 2026

Bevoegdheid en wettelijke grondslag

De Czaar Peterstraat ligt binnen de bebouwde kom van Zaandam, is eigendom van de gemeente Zaanstad en is bij de gemeente in beheer. Op grond van artikel 18, eerste lid, onder d, van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) is het college bevoegd dit verkeersbesluit te nemen.

Voor het verwijderen van bord C12 van bijlage 1 bij het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990), waarmee een geslotenverklaring voor motorvoertuigen wordt opgeheven, is op grond van artikel 15, eerste lid, WVW 1994 en artikel 12 van het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW) een verkeersbesluit vereist. Voor het buiten werking stellen van de poller is tevens artikel 15, tweede lid, WVW 1994 van toepassing, omdat daardoor de toegang voor een categorie weggebruikers wordt uitgebreid.

Het besluit is voorbereid met inachtneming van de artikelen 2, 15 en 18 WVW 1994, de artikelen 12, 21, 24, 26 en 27 BABW, het RVV 1990, de Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens en de artikelen 3:2, 3:4 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

Aanleiding en bestaande situatie

De gemeenteraad heeft op 5 september 2013 het Verkeersplan Zaandam Centrum (raadsbesluit 2013/56) vastgesteld. In mei 2017 is in de Czaar Peterstraat, ter hoogte van de Zilverpadsteeg en de huisnummers 3 en 5, een beweegbare poller (verzinkbare paal [VEZIP]) in gebruik genomen. Verkeersbesluit 2017/46687 vormt de huidige grondslag voor de geslotenverklaring op deze locatie en wijzigde destijds ook andere verkeersmaatregelen in de omgeving.

De afsluiting geldt volgens de bestaande bebording dagelijks van 12.00 tot 18.00 uur en op de koopavond tot 21.00 uur. De poller voorkomt in die perioden doorgaand gemotoriseerd verkeer door de Russische Buurt, als aanvulling op de RVV bebording (tijdgebonden geslotenverklaring). Fietsers, bromfietsers en toegelaten of ontheven voertuigen kunnen de locatie passeren overeenkomstig de bestaande regeling.

Op 1 juli 2026 heeft de gemeenteraad ingestemd met het buiten werking stellen van de poller. De raad heeft tegelijk het Verkeersplan Zaandam Centrum gewijzigd door de verwijzing naar de Czaar Peterstraat te verwijderen. Ook is motie 26M51 aangenomen, waarin het college wordt verzocht de inrichting en routegeleiding op de Hogendijk en Czarinastraat aan te passen om te hard rijden en ongewenst vracht- en busverkeer tegen te gaan.

Feiten en onderzoek

BonoTraffics heeft in 2025 de werking en de verkeerskundige effecten van de poller onderzocht. Daarbij zijn metingen verricht in januari 2025 met de poller in werking en in juni en augustus 2025 met de poller buiten werking. Het onderzoek laat twee relevante, tegengestelde effecten zien:

de poller is effectief in het beperken van doorgaand gemotoriseerd verkeer. Op meetlocatie 3 steeg het gemiddelde aantal voertuigen per werkdag in de reguliere rijrichting van 674 in januari naar 1.990 in augustus. Binnen de afsluitingsuren steeg het totaal van 156 naar 799 motorvoertuigen;

de poller vormt op deze plek een fysiek eindpunt in een route waar ook vrachtverkeer terechtkomt. Chauffeurs die de afsluiting niet tijdig onderkennen, moeten keren, achteruitrijden of een andere — soms met de rijrichting of voertuigbeperking strijdige — route zoeken;

de bediening en betrouwbaarheid van de installatie zijn niet foutloos. Achter een bevoegd voertuig aanrijden kan tot een botsing met een opkomende poller leiden. Er bestaat tevens een mogelijkheid voor vertragingen bij een bevoegd of hulpverleningsvoertuig niet direct wordt doorgelaten;

het uitschakelen van de poller beëindigt niet alle verkeersovertredingen. Ook tijdens de proef bleven voertuigen tegen de rijrichting in rijden en nam vrachtverkeer buiten de venstertijden toe. Aanvullende aandacht voor routegeleiding, snelheidsremming en handhaving blijven daarom wenselijk.

Het college neemt de telgegevens en de conclusie dat de poller de verkeersintensiteit beperkt uitdrukkelijk tot uitgangspunt. Het besluit berust dus niet op de veronderstelling dat het opheffen van de afsluiting geen verkeerskundige nadelen heeft.

Doelen en belangen volgens artikel 2 WVW 1994

Verkeersveiligheid en bescherming van weggebruikers

De maatregel dient het verzekeren van de veiligheid op de weg en het beschermen van weggebruikers en passagiers. Door de poller als fysiek eindpunt buiten werking te stellen ontstaat een voorspelbare doorgaande uitrijmogelijkheid. Daarmee verdwijnt één structurele aanleiding voor keren en achteruitrijden met grote voertuigen in de smalle Czaar Peterstraat en nabij routes naar het Sacharovplein en de schoolomgeving aan de Hogendijk. Ook vervalt het aanrijdingsrisico van een onverwacht omhoogkomende poller.

Daar staat tegenover dat meer gemotoriseerd verkeer de oversteekbaarheid, de positie van voetgangers en fietsers en de beleving van de woonomgeving nadelig kan beïnvloeden. Dit nadeel is reëel en weegt zwaar, maar kan gerichter worden beperkt met routegeleiding, snelheidsremmende inrichting en aanvullende handhaving zonder een beweegbaar obstakel in de rijbaan te handhaven.

Bruikbaarheid van de weg en vrijheid van verkeer

Het opheffen van de geslotenverklaring verbetert de bruikbaarheid en voorspelbaarheid van de route voor gemotoriseerd verkeer dat zich reeds in het gebied bevindt. Het voorkomt dat bestuurders bij de poller geen rechtmatige uitrijmogelijkheid meer ervaren. Het besluit waarborgt daarmee de bruikbaarheid van de weg en de vrijheid van het verkeer, voor zover die vrijheid niet door andere geldende verkeersmaatregelen wordt begrensd.

Leefbaarheid en functie van de Russische Buurt

De Czaar Peterstraat en de Russische Buurt hebben mede een verblijfsfunctie. Het beperken van verkeershinder en het voorkomen van aantasting van het karakter en de functie van het gebied zijn belangen als bedoeld in artikel 2, tweede lid, WVW 1994. De poller ondersteunt die belangen. Het college onderkent daarom dat het besluit kan leiden tot meer verkeersbewegingen, geluid en uitstoot en tot een minder autoluwe uitstraling.

Deze belangen worden niet terzijde geschoven.

Afweging, evenredigheid en alternatieven

Het college heeft het behoud van de poller met verbeterde bebording en onderhoud, selectieve toegang via ontheffingen, intensievere handhaving en een andere inrichting rond de poller als alternatieven betrokken. Deze alternatieven beperken doorgaand verkeer beter, maar lossen het fundamentele nadeel van een beweegbaar fysiek eindpunt in de route niet volledig op. Bebording wordt in de praktijk niet altijd opgevolgd, storingen en wachttijd zijn niet geheel uit te sluiten en permanente handhaving is niet gegarandeerd. Ontheffingen bieden alleen een oplossing voor vooraf bekende en bevoegde gebruikers.

Het volledig openen van de route heeft nadelen voor de leefbaarheid, maar is geschikt om de fysieke blokkade en het daarmee samenhangende keer-, achteruitrij- en aanrijdingsrisico weg te nemen. Het is ook de minst beperkende effectieve maatregel voor de bruikbaarheid en vrijheid van het verkeer. Minder ingrijpende varianten bereiken dat doel niet in gelijke mate. Het besluit gaat niet verder dan nodig: uitsluitend de geslotenverklaring en verkeerstekens op deze locatie worden opgeheven; andere verkeersbeperkingen blijven van kracht.

Na afweging van alle belangen kent het college doorslaggevend gewicht toe buiten werking stellen van het fysieke obstakel, de voorspelbare uitrijmogelijkheid en de verkeersveiligheidsrisico’s van keren en achteruitrijden. Het college aanvaardt de verwachte toename van gemotoriseerd verkeer.

Overleg met de politie

Overeenkomstig artikel 24 BABW is overleg gevoerd met de gemandateerde verkeersadviseur van politie-eenheid Noord-Holland. De politie heeft op 17 september 2026 negatief geadviseerd. Zij wijst erop dat de poller de leefbaarheid ondersteunt, doorgaand verkeer uit de Russische Buurt weert en past bij de erftoegangsfunctie van de Czaar Peterstraat. Door het opheffen van de afsluiting wordt de straat gefaciliteerd als route voor doorgaand verkeer.

Dit is fundamenteel in strijd met het wegontwerp en de wettelijke systematiek van de

erftoegangsweg, waar de snelheid en intensiteit van het autoverkeer juist ondergeschikt en

gedempt moeten zijn.

Het opheffen van de afsluiting leidt onherroepelijk tot het aantrekken van sluipverkeer.

Automobilisten kunnen de Czaar Peterstraat gaan gebruiken als alternatieve of snellere

doorgaande route om drukte op de hoofdwegen te omzeilen.

Het college neemt dit advies serieus en volgt de politie in de constatering dat de verkeersintensiteit zal toenemen. Het college wijkt niettemin van het advies af, omdat het advies onvoldoende oplossing biedt voor de risico’s van het fysieke eindpunt: keren en achteruitrijden door met name grote voertuigen, de beperkte manoeuvreerruimte, het risico van een opkomende poller en de afhankelijkheid van een storingsgevoelige bediening. Van een verkeersbesluit wordt geen positief politieadvies vereist; de verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke belangenafweging berust bij het college.

De afwijking is begrensd. De maatregel heft uitsluitend de afsluiting op de aangegeven locatie op. Bestaande eenrichtings-, snelheids- en voertuigbeperkingen elders blijven gelden. De gemeente koppelt de uitvoering aan routegeleiding, inrichting, handhaving en monitoring. Hiermee is het negatieve politieadvies kenbaar en inhoudelijk in de besluitvorming betrokken en is de afwijking daarvan dragend gemotiveerd.

Conclusie

Het college concludeert dat het opheffen van de geslotenverklaring en het buiten werking stellen van de poller de in artikel 2, eerste lid, WVW 1994 genoemde belangen van verkeersveiligheid, bescherming van weggebruikers, bruikbaarheid van de weg en vrijheid van verkeer dient. De nadelen voor leefbaarheid en de verblijfsfunctie zijn onderkend, maar wegen niet zwaarder dan de genoemde veiligheids- en bereikbaarheidsbelangen. Het besluit is daarmee geschikt, noodzakelijk en evenwichtig.

b e s l u i t e n :

Burgemeester en wethouders van Zaanstad besluiten:

Verkeersbesluit 2017/46687 gedeeltelijk in te trekken, uitsluitend voor zover dat besluit betrekking heeft op de geslotenverklaring voor motorvoertuigen in de Czaar Peterstraat ter hoogte van huisnummers 3 en 5, nabij de Zilverpadsteeg. De overige onderdelen van verkeersbesluit 2017/46687 blijven ongewijzigd van kracht;

de onder I bedoelde geslotenverklaring op te heffen door bord C12 van bijlage 1 bij het RVV 1990 te verwijderen, met alle onderborden, verkeerslichten en overige signalering die uitsluitend de werking of tijdvensters van deze geslotenverklaring aanduiden;

de beweegbare poller en de uitsluitend daarbij behorende bedienings- en beveiligingsvoorzieningen definitief buiten werking te stellen zodat de weg overeenkomstig de resterende verkeersregels toegankelijk wordt voor motorvoertuigen;

te bepalen dat dit besluit geen wijziging aanbrengt in overige geldende verkeersmaatregelen in de Czaar Peterstraat, Czarinastraat, Hogendijk en omliggende straten, waaronder eenrichtings-, snelheids- en voertuigbeperkingen;

de locatie en reikwijdte van de maatregel vast te stellen overeenkomstig de bij dit besluit behorende en daarvan deel uitmakende situatietekening in bijlage 1;

te bepalen dat dit besluit in werking treedt met ingang van de dag nadat een termijn van zes weken na de dag waarop het in het Gemeenteblad is bekendgemaakt, is verstreken. De feitelijke uitvoering vindt niet vóór die datum plaats.

Bekendmaking

Dit verkeersbesluit wordt bekendgemaakt in het Gemeenteblad en treed in werking nadat de verkeerstekens zijn geplaatst.

Namens burgemeester en wethouders van de gemeente Zaanstad,

Afdelingsmanager Stadsbeheer en Onderhoud,

De heer R. Bos

Bezwaar maken

Bent u belanghebbende volgens artikel 1:2 AWB en bent u het niet eens met dit besluit? Dan kunt u binnen zes weken na publicatie bezwaar maken.

Digitaal

Wilt u digitaal bezwaar maken? Gebruik het online bezwaarformulier met uw DigiD-inlogcode. Klik op de link voor het Externe link: online bezwaarformulier.

Schriftelijk Wilt u schriftelijk bezwaar maken?

Stuur uw brief naar:

B&W van Zaanstad

Postbus 2000

1500 GA Zaandam

Vermeld in uw bezwaarschrift altijd:

• 1. Datum

• 2. Uw naam en adres

• 3. Uw handtekening

• 4. Tegen welk besluit u bezwaar maakt en waarom

• 5. Uw telefoonnummer (voor eventuele toelichting)

U kunt bekendmakingen vinden in het stadsblad of op www.zaanstad.nl. Met vragen over de datum van bekendmakingen kunt u bellen naar 14 075.

Informatie over ‘Bezwaar en beroep tegen een beslissing van de overheid’ kunt u vinden op Bezwaar en beroep | Rijksoverheid.nl Wilt u liever bellen met de Rijksoverheid? Bel dan telefoonnummer 1400.