Besluit van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid van de gemeente Amsterdam over nadere regels voor het plaatsen van vergunningsvrije winkeluitstallingen, losstaande reclame- en mededelingsborden bij winkels, horecabedrijven en andere bedrijven en dienstverlenende instellingen (Nadere regels winkeluitstallingen en reclameborden stadsdeel Zuid Amsterdam)

Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid,

gelet op het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 18 december 2007 waarbij het college winkeluitstallingen, losstaande reclame- en mededelingsborden bij winkels, horecabedrijven en andere bedrijven en dienstverlenende instellingen heeft aangewezen als categorieën voorwerpen waarvoor geen objectvergunning op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening 2008 is vereist;

gelet op artikel 4.5, tweede lid, van de Algemene Plaatselijke Verordening 2008, in samenhang met artikel 4.3 van de Algemene Plaatselijke Verordening 2008 in samenhang met artikel 9, eerste en tweede lid bijlage 3, onderdeel C.7 van de Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022;

gezien de inspraakreacties en de nota van beantwoording van 30 juni 2026;

besluit de volgende regeling vast te stellen:

Nadere regels winkeluitstallingen en reclameborden stadsdeel Zuid Amsterdam

Artikel 1 Definities

In deze regeling wordt verstaan onder:

• Puntvernauwing: een plek waar het voetpad plaatselijk versmalt, bijvoorbeeld door bebouwing of objecten.

• Reclameborden: Losstaande reclame- en mededelingsborden bij winkels, horecabedrijven en andere bedrijven en dienstverlenende instellingen.

• Winkeluitstallingen:

  • a. Voorwerpen, stoffen en etenswaren die behoren tot het reguliere assortiment van een winkel, of dienstverlenende instelling ter aanprijzing van het assortiment;

  • b. Uitstallingsmaterialen, zoals rekken, manden, bakken, stellingen;

  • c. Staande displays en standaards, schoenenrekken, krantenrekken, kaartenmolens;

  • d. Kleine apparaten zoals een vitrine, koelkast, een kippengrill en een speeltoestel voor kinderen.

Artikel 2 Toegestane plaatsing winkeluitstallingen en reclameborden

• 1. Winkeluitstallingen en reclameborden worden recht voor en direct tegen de eigen gevel van horecabedrijven, andere bedrijven en dienstverlenende instellingen geplaatst en daarbij geldt:

  • a. Nooduitgangen en de toegang tot de winkel, horecabedrijf, dienstverlenende instelling, naast- en bovenliggende woningen dienen altijd te worden vrijgehouden;

  • b. Er blijft een obstakelvrije doorloopruimte voor voetgangers over van:

    • i. Minimaal 2 meter op trottoirs in heel stadsdeel Zuid uitgezonderd de Zuidas

    • ii. Minimaal 3 meter op trottoirs binnen het grootstedelijk gebied Zuidas;

    • iii. Bij een herinrichtingplan of integraal herverdelingsplan gelden de regels uit het beleidskader Ruimte voor de Voetganger (minimaal 2,0 meter en bij een hoge voetgangersintensiteiten mogelijk meer).

  • c. In afwijking van artikel 2.1.b, mogen winkeluitstallingen ook worden geplaatst wanneer sprake is van een puntvernauwing. Dit is het geval als de vernauwing niet langer is dan 1 meter en niet smaller is dan 90 centimeter en niet vaker dan één keer per 50 meter voorkomt.

  • d. Met inachtneming van artikel 2.1.b dient minimaal een afstand van 1 meter te worden vrijgehouden tot:

    • i. Objecten zoals onder- en bovengrondse brandkranen, andere aansluitpunten en nutsvoorzieningen;

    • ii. De hoek van de straat, gemeten langs de gevel;

    • iii. Bomen en groenvoorzieningen;

    • iv. Straatmeubilair (bijvoorbeeld een fietsenrek, inclusief de ruimte voor geparkeerde fietsen);

    • v. Afvalvoorzieningen; objecten via het contract buitenreclame, fietsparkeervakken en laad- en losvakken;

    • vi. Op het trottoir gebouwde elementen, zoals pilaren;

    • vii. De trottoirband.

  • e. Winkeluitstallingen en reclameborden mogen geen belemmering vormen voor blinden en slechtzienden indien voor deze groep verkeersdeelnemers in of direct naast de uitstalzone een geleidelijn in het trottoir is aangelegd.

  • f. Winkeluitstallingen en reclameborden mogen niet in de grond worden verankerd.

Artikel 3 Afmetingen van winkeluitstallingen en reclameborden

• 1. De maximale diepte van winkeluitstallingen is 1,0 meter loodrecht op de gevel gemeten en de maximale hoogte van de winkeluitstalling is 2,0 meter.

• 2. Reclameborden zijn maximaal 80 cm breed en maximaal 1,20 m hoog.

Artikel 4 Aantal reclameborden

Voor een winkel mag maximaal één reclamebord per publieksin- en uitgang worden gezet en in totaal mogen er maximaal twee reclameborden worden geplaatst.

Artikel 5 Uitvoering reclameborden

Reclameborden worden niet voorzien van verlichting, digitaal of wisselend beeld, statisch of bewegend.

Artikel 6 Hygiëne

Verse etenswaren en levensmiddelen worden tenminste 50 centimeter boven de grond geplaatst.

Artikel 7 Plaatsing tijdens openingstijden

Winkeluitstallingen en reclameborden bij winkels, horecabedrijven en andere bedrijven en dienstverlenende instellingen worden alleen tijdens openingstijden van de desbetreffende winkel, horecabedrijf, ander bedrijf of dienstverlenende instelling op de weg geplaatst.

Artikel 8 Verkoop vanuit de winkeluitstalling

Het is niet toegestaan vanuit de winkeluitstalling goederen rechtstreeks aan het publiek te verkopen. Uitgezonder van deze regels zijn de staanplaatsen op markten.

Artikel 9 Verwijdering van de winkeluitstalling en reclameborden

• 1. Winkeluitstallingen en reclameborden worden onmiddellijk verwijderd in opdracht van:

  • a. de politie of brandweer;

  • b. medewerkers van de gemeente vanwege:

    • i. werkzaamheden in de openbare ruimte;

    • ii. werkzaamheden aan of langs de gevel;

    • iii. zodanige weersomstandigheden dat winkeluitstallingen en losstaande reclame- en mededelingsborden gevaar kunnen opleveren voor voetgangers als deze losraken en/of omvallen.

• 2. De met verwijdering mogelijk verbonden kosten zijn voor rekening van de ondernemer.

Artikel 10 Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking op de dag na bekendmaking.

Artikel 11 Citeertitel

Deze regeling wordt aangehaald als: Nadere regels winkeluitstallingen en reclameborden stadsdeel Zuid Amsterdam.

Aldus vastgesteld in de vergadering van 30 Juni 2026,

De voorzitter

Rocco Piers

De secretaris

Olga Leijten

TOELICHTING

Algemeen:

Doel van de regels

De openbare ruimte is belangrijk voor de Amsterdammer om elkaar te ontmoeten, om er te spelen, om je te verplaatsen en om er te verblijven. In deze spreekwoordelijke ‘huiskamer’ die de openbare ruimte is, wordt het steeds drukker door onder meer bewoners, meer bezoekers en verdichting van de woningbouw. In het Koersdocument Amsterdam Maakt Ruimte wordt voorgesorteerd op de omgang met deze schaarse openbare ruimte. Deze regels voor uitstallingen en de vrije doorloopruimte ondersteunen dit streven. Het zorgt er voor dat er voldoende ruimte is voor voetgangers om zich te verplaatsen. Het gaat daarbij om alle voetgangers, ook degenen die gebruik maken van hulpmiddelen zoals een rollator, een (elektrische) rolstoel, een taststok, of die met een kinderwagen lopen. De regels dragen daarmee ook bij aan de toegankelijkheid.

Wegen en weggedeelten waar winkeluitstallingen en reclame borden niet zijn toegestaan.

Wegen en weggedeelten waar winkeluitstallingen en reclameborden niet zijn toegestaan, worden aangewezen in een afzonderlijk besluit. Een dergelijke aanwijzing is een concretiserend besluit van algemene strekking, waartegen bezwaar en beroep mogelijk is. Daarvoor is het nodig dat een afzonderlijk besluit wordt genomen.

Artikelsgewijze toelichting:

Artikel 1.1

Onder een winkeluitstalling wordt niet verstaan:

• De uitstalling van een staanplaats waarvoor een staanplaatsvergunning is verleend, waarin de locatie en de afmeting van de staanplaats zijn geregeld.

• Gevelbanken, plantenbakken, etc. Voor deze objecten zijn aparte nadere regels vastgesteld;

• Terrasmeubilair, evenementenmateriaal e.d. Dit is in andere regelingen geregeld.

• Levende dieren. Het college van B&W heeft in zijn beantwoording op 14 juli 2017 van raadsvragen naar aanleiding van inzet van levende dieren door een winkelier voor zijn winkel hierover gezegd het gebruik van levende dieren in reclame-uitingen niet langer te willen toestaan. Een uitstalling kan in dit verband als reclame-uiting worden beschouwd.

• Beachvlaggen (zie afbeelding 1): deze tasten de kwaliteit van het straatbeeld te zeer aan en worden als hinderlijk beschouwd en door het Stedelijk Kader Buitenreclame expliciet uitgesloten. Beachvlaggen zijn prominent aanwezig, worden vaak verkeerd geplaatst, bewegen en draaien door de wind en komen regelmatig scheef te staan.

• Marktkramen behorende bij een winkel en andere ambulante handel

Afbeelding 1

Beachflag op trottoir aan fietspad

Artikel 2 Toegestane plaatsing winkeluitstallingen en reclameborden

Met deze bepalingen over de minimaal objectvrij te laten doorloopruimte wordt aangesloten bij de maatvoeringen uit het terrassenbeleid van stadsdeel Zuid uit 2017.

Er worden uitzonderingen van de algemene maatvoering aangegeven. Voor straten die vanwege hoge gebruiksdruk door voetgangers, en de benodigde voetgangersruimte voor doorstroming, geen ruimte laten om winkeluitstallingen of reclameborden toe te staan, in het geval van bijvoorbeeld het deel van de Ferdinand Bolstraat, tussen de Van Ostadestraat tot en met het Cornelis Troostplein, wordt een separaat ‘Aanwijzingsbesluit verbod op winkeluitstallingen en reclameborden stadsdeel Zuid Amsterdam’ genomen. Of het betreft straten, zoals in het geval van de Albert Cuypstraat, waar het Marktreglement Albert Cuypmarkt 2024 in Amsterdam van kracht is.

Artikel 2.1.b.iii

In artikel 2.1.b wordt bij ‘iii’ verwezen naar het beleidskader Ruimte voor de Voetganger (juni 2023). Dit beleidskader is geldig wanneer er sprake is van een herinrichting of een integraal herverdelingsplan. Bij een herinrichting is het mogelijk om de straat opnieuw in te richten en daardoor extra voetgangersruimte te creëren; een grotere stoep. Dit geldt ook bij een integraal herverdelingsplan, waarbij door kleine maatregelen meer voetgangersruimte wordt gerealiseerd. Bij kleine maatregelen kan gedacht worden aan het verplaatsen van objecten zoals fietsparkeren, afvalcontainers, of aan het opheffen van een paar parkeerplekken, etc.). Het beleidskader Ruimte van de Voetganger staan maten voor de vrije doorloopruimte. Daarbij geldt dat er bij meer drukte meer vrije doorloopruimte nodig is dan bij minder drukte.

Artikel 2.1.c

In artikel 1 wordt uitgelegd wat een punt vernauwing is en in artikel 2.1.c wordt ingegaan op de regels die gelden als er een puntvernauwing is. Deze regels zijn overgenomen uit het beleidskader Ruimte voor de Voetganger.. Een puntvernauwing is een plek waar het voetpad plaatselijk versmalt, bijvoorbeeld door bebouwing of een objecten. In het kader wordt dan geaccepteerd dat de voetgangersruimte op die plek even iets smaller is. Wel is aangegeven wanneer deze versmalling wordt geaccepteerd, namelijk als: de puntvernauwing niet langer is dan 1 meter en er 90 centimeter vrije doorloopruimte blijft ter plekke. Voor deze 90 cm is gekozen omdat hier ook een rolstoel langs kan. Verder mag de puntversmalling maar één keer per 50 meter voorkomen, omdat er anders te veel puntversmallingen door bepaalde objecten de vrije doorloopruimte beperken.

Artikel 2.1.d

In artikel 2 zijn de maatvoeringen voor de vrije doorloopruimte bepaald. In veel gevallen zullen deze bepalend zijn voor de afstand tussen de winkeluitstalling en bijvoorbeeld een brandkraan, een boom of een elektriciteitshuisje. Het komt echter voor dat bijvoorbeeld een object zoals een brandkraan tegen de gevel staat. In zo’n geval kan een winkeluitstalling of reclamebord direct tegen zo’n brandkraan worden geplaatst en toch voldoen aan de maatvoeringen voor de vrije doorloopruimte, terwijl hierdoor de zichtbaarheid en toegankelijkheid van de brandkraan een probleem vormt. is dat de winkeluitstalling of reclamebord direct tegen de brandkraan wordt geplaatst. Om dit soort situaties te voorkomen is er voor een aantal objecten een minimale afstand van 1 meter afstand voorgeschreven in artikel 2.1.d tussen de winkeluitstalling en deze objecten.

Artikel 3 Afmetingen van winkeluitstallingen en reclameborden

De dieptebepaling van de uitstalling is opgenomen omdat het niet de bedoeling is om alle ruimte op het trottoir op te vullen met winkeluitstallingen in het geval dit op grond van artikel 2 (minimale vrije doorloopruimte) wel zou kunnen. Deze dieptebepaling zorgt er voor dat er op een zorgvuldige omgang met de schaarse openbare ruimte, die we met steeds meer bewoners en bezoekers van de stad moeten delen.

Artikel 4 Aantal reclameborden

Ook de begrenzing van het aantal reclameborden draagt bij aan een zorgvuldige omgang met de schaarse openbare ruimte. Daarbij is er voor gekozen dat grote winkels met meer dan één publieks in- en uitgang de mogelijkheid hebben om een tweede reclamebord te plaatsen.

Artikel 7 Plaatsing tijdens openingstijden

In artikel 7 worden de tijden aangegeven waarbinnen plaatsing mag plaatsvinden. De openbare ruimte mag, buiten de daadwerkelijke tijden van laden en lossen, niet worden gebruikt voor het -al dan niet tijdelijk- plaatsen van voorraden, bestemd voor verkoop in de winkel, zoals kratten, pallets, rekken, winkelwagens e.d. die niet primair als winkeluitstalling bedoeld zijn (zie hiervoor artikel 4.3 van de APV).

Artikel 8 Verkoop vanuit de winkeluitstalling

Het uitstallen van goederen mag alleen als doel hebben om de aandacht van het publiek op de uitgestalde goederen te vestigen. Verkoop vanuit de uitstalling kan tot verontreiniging leiden en tot meer ruimtebeslag door koper en verkoper worden ingenomen, of door rijen wachtende klanten.

Stadsdeel Zuid maakt in deze nadere regels voor winkeluitstallingen geen gebruik van de ruimte die het ‘Ruimtelijk-economisch Kader voor verkooppunten in de openbare ruimte’ biedt.

Voor bijzondere tijdelijke gelegenheden kán het dagelijks bestuur een staanplaatsvergunning voor verkoop voor een winkel verlenen. Te denken valt aan een braderie, of aan seizoensverkoop van oliebollen door een bakker.