Handhavingsprioritering 2026  

Prioritering handhaving BWT ODMH

Op grond van vaste jurisprudentie geldt bij bestuursrechtelijke handhaving van wet- en regelgeving de beginselplicht tot handhaving. Vanwege het algemeen belang dat is gediend met handhaving, geldt als uitgangspunt dat het bevoegd gezag handhavend moet optreden tegen een overtreding. De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft dat ook in haar uitspraken verwoord.¹

Er zijn helaas meer overtredingen dan waar de ODMH namens de gemeente Zuidplas en de andere gelieerde gemeenten op kan handhaven. Hiervoor zijn onvoldoende capaciteit en middelen de oorzaak. In dat kader is in de nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2023-2026 een prioritering aangebracht in zowel de handhavingszaken en – doelen. Van belang is om te weten welke zaken en activiteiten voorrang krijgen.

In de Nota VTH 2023-2026 is, om te bepalen welke overtredingen prioriteit zouden moeten krijgen onder meer een risicoanalyse uitgevoerd. Hierbij is de methodiek uit de ‘Handreiking handhaven bouwregelgeving (2021)’ van het (toenmalige) ministerie van VROM gehanteerd.

De huidige prioritering, zoals vastgelegd in de Nota VTH 2023–2026, heeft tot gevolg dat op bepaalde overtredingen – ondanks signalering door het college, inwoners en ondernemers – niet onmiddellijk handhavend wordt opgetreden. Dit heeft intern aanleiding gegeven om de bestaande prioritering te heroverwegen en te komen tot een herijkte prioriteringslijst. Deze aanpassing is ook noodzakelijk gezien alle ontwikkelingen en opgaven die onze gemeente heeft (o.a. Cortelande, Nieuwerkerk-Noord, Knibbelweg-Oost en de uitbreidingen in zowel Zevenhuizen als Moerkapelle).

Handhaving vormt een essentieel instrument om de ambities uit de Omgevingsvisie Zuidplas 2040 daadwerkelijk te realiseren. Door toezicht en handhaving gericht in te zetten op de in de visie benoemde kerngebieden — zoals duurzame woon- en werklocaties, vitale dorpskernen, groene en klimaatadaptieve structuren en het buitengebied — wordt geborgd dat ontwikkelingen bijdragen aan de gewenste kwaliteit van de leefomgeving. Prioritering binnen de handhaving sluit daarbij aan op de ruimtelijke en maatschappelijke opgaven, waardoor capaciteit doelgericht wordt ingezet en ongewenste ontwikkelingen tijdig worden voorkomen of gecorrigeerd. Op deze manier versterkt handhaving niet alleen de naleving van regels, maar draagt zij actief bij aan het behalen van de lange-termijndoelen van de Omgevingsvisie Zuidplas 2040.

In dat kader wordt hieronder een verdeling gemaakt in ons grondgebied waarbij onderstaande prioriteringslijst in elk geval voorrang heeft in de volgende gebieden:

• o Ons beschermd dorpsgezicht;

• o Ons buitengebied gelegen buiten onze dorpskernen;

• o De (nieuwe) inbreidingen, uitbreidingen en bedrijventerreinen binnen Zevenhuizen, Moerkapelle, Nieuwerkerk aan den IJssel, Moordrecht en Cortelande*.

Dit betekent dat handhavingsverzoeken, signalen en/of constateringen van overtredingen in deze gebieden met voorrang worden opgepakt en afgehandeld.

Overtredingen buiten deze aandachtsgebieden, binnen onze dorpskernen en overige gebieden, worden eveneens beschouwd als handhavingswaardig en komen in beginsel voor behandeling in aanmerking. De inzet hierop vindt echter plaats nadat overtredingen binnen de aandachtsgebieden zijn opgepakt, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals risico’s voor veiligheid, gezondheid of onomkeerbare schade aan de leefomgeving. Indien een handhavingsverzoek wordt ontvangen, dient ook deze met prioriteit worden opgepakt en worden afgehandeld.

Prioriteringslijst

• Bouwen van bouwwerken in strijd met de regels van de/het (tijdelijk) omgevingsplan(nen) gemeente Zuidplas.

• Gebruik van gronden en bouwwerken in strijd met de regels van de/het (tijdelijk) omgevingsplan(nen) gemeente Zuidplas.

• Bouwen van bouwwerken of het gebruik van gronden en bouwwerken in strijd met de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas.

• Huisvesting arbeidsmigranten in strijd met het (tijdelijk) omgevingsplan;

• Gebruik grond of bouwwerk in strijd met het (tijdelijk) omgevingsplan bij kamerbewoning;

• Werkzaamheden zonder of in strijd met de vergunning bij Rijksmonumenten en/of gemeentelijke monumenten, beschermd dorpsgezicht en archeologisch erfgoed;

• Overtredingen in strijd met de regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (o.a. constructief en brandveiligheid

• Vervallen en verloederde panden en/of achterstallig onderhoud bij beschermd dorpsgezicht en rijks- en gemeentelijke monumenten.

• Werken en/of werkzaamheden in strijd met de regels van het (tijdelijk) omgevingsplan gemeente Zuidplas.

• Bouwen zonder of in strijd met de verleende omgevingsvergunning (bouwactiviteit), niet vallend onder Wkb.

• Het gebruik zonder of in strijd met een melding ‘brandveilig gebruik’ op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving.

• Het niet verwijderen van een tijdelijk bouwwerk en of het niet staken van gebruik na afloop van de toegestane termijn in de verleende omgevingsvergunning.

• Overtredingen volgend op een Wkb melding waarbij o.a. niet wordt voldaan aan de constructieve- en brandveiligheid o.g.v. het Besluit bouwwerken leefomgeving.

• Bouwen en gebruik in strijd met de maatwerkvoorschriften zoals verleend onder het Besluit bouwwerken leefomgeving.

• Overtredingen van de Verordening fysieke leefomgeving gemeente Zuidplas voor zover daarvoor (inzake vergunningverlening en handhaving) mandaat is afgegeven aan de Omgevingsdienst Midden-Holland.

• Overtredingen van de Huisvestingsverordening

• Het slopen van een bouwwerk waar asbest aanwezig kan zijn en waarvoor geen melding is afgegeven dan wel in strijd met de verleende melding werkzaamheden plaatsvinden.

*De bestaande inbreidingen, uitbreidingen en bedrijventerreinen

Moerkapelle	Nieuwerkerk aan den IJssel
De Jonge Veenen	Esse Zoom Laag Zelling Onderneming Zelling Ver Hitland
Moordrecht	Zevenhuizen
De Brinkhorst	Swanladriehoek, Van ’t Verlaat
Bedrijventerrein Gouwepark	Zevenhuizen- Zuid (Koningskwartier)
	Ruimte voor Ruimte Eendragtspolder (Hendrikseiland)

---

1

Zie bijvoorbeeld ABRvS, uitspraak van 5 maart 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:678)