/1/png-2/uithoorn.png)
Gemeenteblad van Uithoorn
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Uithoorn | Gemeenteblad 2026, 352262 | algemeen verbindend voorschrift (verordening) |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Gerelateerd
Printen
Delen
Bodemkwaliteitskaart en PFAS-bodemkwaliteitskaart gemeente Uithoorn
Het college van burgemeester en wethouders van Uithoorn heeft op 26 mei 2026 besloten:
- 1.
de PFAS-bodemkwaliteitskaart en PFAS-ontgravingskaart voor de meest voorkomende PFAS-verbindingen PFOS (perfluoroctaansulfonaat) en PFOA (perfluoroctaanzuur) 2025 voor het grondgebied van de gemeente Uithoorn vast te stellen, zoals door de raad gemandateerd aan het college op 1 februari 2024, en deze gelijktijdig in werking te laten treden met de gewijzigde Bodemkwaliteitskaart Regio Amstelland en Meerlanden, waar Uithoorn deel van uitmaakt (zie beslispunt 3);
- 2.
de bodemkwaliteitskaart PFOS en PFOA (bestaande uit de ACN-kaart (achtergrondwaardenkaart) en de ontgravingskaart), bijlage in het rapport ‘ACN en Bodemkwaliteitskaart PFOS en PFOA Regio Noordzeekanaalgebied’ van 16 april 2020 in te trekken bij de inwerkingtreding van de PFAS-bodemkwaliteitskaart 2025;
- 3.
de wijzigingen in de Bodemkwaliteitskaart Regio Amstelland en Meerlanden, als onderdeel van de Nota bodembeheer Regio Amstelland en Meerlanden 2019 voor het grondgebied van de gemeente Uithoorn vast te stellen (ter informatie is de bodemkwaliteitskaart inclusief deze wijzigingen als bijlage in het Beleidskader bodem onder de Omgevingswet gemeente Uithoorn opgenomen (beslispunt 4));
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Zij komen van nature niet in het milieu voor. Voorbeelden van PFAS zijn PFOA (perfluoroctaanzuur) en PFOS (perfluoroctaansulfonaat). PFAS kunnen een negatief effect hebben op milieu en gezondheid. PFAS hebben handige eigenschappen: ze zijn onder andere water-, vet- en vuilafstotend. Ze zitten in verschillende producten, zoals smeermiddelen, voedselverpakkingsmaterialen, blusschuim, anti-aanbaklagen van pannen, bestrijdingsmiddelen, textiel en cosmetica. Ook worden ze gebruikt in verschillende industriële processen.
PFAS zijn wereldwijd in het milieu terechtgekomen via de lucht of het afvalwater. Eenmaal in het milieu breken PFAS niet af en kunnen ze in kleine hoeveelheden terecht komen in voedsel of drinkwater. PFAS staan daarom op de lijst met (potentieel) zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Momenteel wordt op Europees niveau gewerkt aan een verbod op het gebruik van alle PFAS. Net als in de rest van Nederland komen PFAS in Uithoorn diffuus (zonder aanwijsbare bron) in lage gehalten voor.
In 2020 hebben de regiogemeenten de eerste bodemkwaliteitskaart PFAS vastgesteld. Nieuwe bodemdata en aanpassing van de toepassingswaarden PFAS (als interpretatie van de zorgplicht) in het landelijk Handelingskader maakten het noodzakelijk de kaart te actualiseren.
De bodemkwaliteitskaart van de genormeerde stoffen vormt samen met de bodemfunctiekaart de basis van het bodembeleid in de gemeente Uithoorn en geeft voor de meest voorkomende stoffen een beeld van de gemiddelde bodemkwaliteit in een zone en van de kwaliteit bij ontgraven. Bij gebruik van de bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit bij toepassen van grond is het in veel gevallen niet nodig een partijkeuring uit te voeren. Hiermee worden kosten voor bodemonderzoek bespaard. De bodemkwaliteitskaart kan in veel gevallen ook gebruikt worden als alternatief voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek bij graven.
De nieuwe bodemkwaliteitskaart heeft gevolgen voor de bodemregelgeving, omdat er wijzigingen zijn in de gebieden waarbinnen een verkennend bodemonderzoek verplicht is en in de gebieden waarbinnen een informatieplicht geldt bij graafwerkzaamheden. Ook is de bodemfunctiekaart gewijzigd, die onderdeel wordt van het omgevingsplan. De gewijzigde bodemkwaliteitskaart en bodemfunctiekaart kunnen dus pas in werking treden wanneer het omgevingsplan is gewijzigd.
Het vaststellen van de bodemkwaliteitskaart gemeente Uithoorn en de PFAS-bodemkwaliteitskaart 2025 kan beschouwd worden als een besluit van algemene strekking en algemeen verbindend voorschrift. Het bodembeleidskader is een leidraad voor de uitvoeringspraktijk en bevat een overzicht van alle lokaal geldende regels. Dit betekent dat tegen besluiten geen bezwaar en/of beroep mogelijk is.
PFAS bodemkwaliteitskaart PFOA BG 2025 AADUO
PFAS bodemkwaliteitskaart PFOA OG 2025 AADUO
PFAS bodemkwaliteitskaart PFOS BG 2025 AADUO
PFAS bodemkwaliteitskaart PFOS OG 2025 AADUO
PFAS Ontgravingskaart PFOA BG 2025 AADUO
PFAS Ontgravingskaart PFOA OG 2025 AADUO
PFAS Ontgravingskaart PFOS BG 2025 AADUO
Toelichting PFAS-bodemkwaliteitskaart 2025 – Gemeente Uithoorn
De voor de regio Noordzeekanaalgebied opgestelde PFAS-bodemkwaliteitskaart 2025, bestaande uit een kaart met de kwaliteit van de ontvangende bodem (gebaseerd op de gemiddelde gehalten) en een kaart met de kwaliteit bij ontgraven (gebaseerd op de 80-percentielwaarde, de P80) voor de stoffen PFOS en PFOA, uitgesplitst per gemeente of zoals voor de gemeente Uithoorn, per cluster (AADUO) van gemeenten, dient binnen het beheergebied als basis voor een milieuverklaring bodemkwaliteit bij de toepassing van PFOS/PFOA-houdende grond uit de regio en (gerijpte) baggerspecie binnen de gemeentegrenzen. Daarnaast kunnen de kaarten en het achterliggende kennisdocument gebruikt worden als toetsingsinstrument bij graafwerkzaamheden, bij de aanvraag van omgevingsvergunningen, nul- en eindsituatie-bepalingen bij inrichtingen, bij ruimtelijke plannen en bij het bepalen van terugsaneerwaarden voor bodemsaneringen.
Systematiek Bodemkwaliteitskaart in het landelijk Handelingskader
Bij toepassing van met PFOS/PFOA-verontreinigde grond en/of bagger als bodem dient de kwaliteit te worden vergeleken met de bodemfunctie en de -kwaliteit van de ontvangende bodem. Er is dus een milieuverklaring nodig voor zowel de toe te passen grond/bagger als voor de ontvangende bodem. Naast een binnen het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal, paragraaf 5.2.2) daartoe voorgeschreven wijze van bodemonderzoek of partijkeuring, is een verklaring op grond van een bestuurlijk vastgestelde bodemkwaliteitskaart een geldige milieuverklaring (zie ook paragraaf 5.3 van de Regeling bodemkwaliteit 2022).
Bij de bepaling van de toepassingsmogelijkheden met de bodemkwaliteitskaart geldt de vastgestelde bodemfunctiekaart als onderdeel van de in het landelijk Handelingskader1 genoemde dubbele toetsing. Voor Uithoorn is er tot nog toe sprake van een gezamenlijke bodemfunctiekaart met de AADUO-gemeenten. Bij het toepassen van grond of baggerspecie en tot het moment waarop PFAS in de landelijke regelgeving verankerd is, moet zowel rekening worden gehouden met de regels voor genormeerde stoffen (in het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit) als de aanbevelingen van het Handelingskader voor PFAS. De verhouding is als volgt: het Handelingskader vormt een advies over de invulling van de zorgplichten, dat staat naast de bestaande regelgeving voor genormeerde stoffen. Dit betekent dat de toetsingsregels uit de Regeling bodemkwaliteit niet automatisch ook op PFAS van toepassing zijn. Zo wordt bijvoorbeeld de indeling van de bodem, grond of baggerspecie in een kwaliteitsklasse alleen gebaseerd op genormeerde stoffen. Een indeling van een partij grond of baggerspecie in een bepaalde kwaliteitsklasse geeft normaliter duidelijkheid over de toepassingsmogelijkheden. Aanvullend daarop moet de partij op de aanwezigheid van PFAS en daarbij passende toepassingsmogelijkheden worden beoordeeld in het licht van de zorgplichten.
De indeling van de ontvangende bodem in een bodemkwaliteitsklasse wordt bepaald op basis van de kwaliteit van genormeerde stoffen. De toepassingseisen van de stoffen uit het standaard stoffenpakket, aangeduid met een bodemkwaliteitsklasse (landbouw/natuur, wonen of industrie) bepalen ook de toepassingseis van PFAS.
Wanneer grond op PFAS is onderzocht of wanneer gebruik wordt gemaakt van de PFAS-bodemkwaliteitskaart en de uitkomst is een PFAS-gehalte hoger dan de waarde van 1,4 µg/kg ds (PFOS of overige PFAS) of 1,9 µg/kg ds (PFOA), moet worden bepaald of toepassing op basis van het PFAS-gehalte én op basis van de genormeerde stoffen nog steeds is toegestaan. Ligt het gehalte aan PFAS lager dan 1,4/1,9 µg/kg ds dan heeft PFAS geen invloed op de toepasbaarheid van de grond. Dit geldt dus ook wanneer grond wordt ontgraven uit een deelgebied (zone) op de PFAS-bodemkwaliteitskaart en gebruik wordt gemaakt van de ontgravingskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit.
Inherent aan het gebruik van een bodemkwaliteitskaart gelden uitsluitingen. Op de kaart als niet-toepasbaar gemarkeerde gebieden, niet gezoneerde gebieden, evenals bronlocaties en gevallen van ernstige bodemverontreiniging zijn principieel uitgesloten van het gebruik van een bodemkwaliteitskaart als grondslag voor een milieuverklaring bodemkwaliteit. Dergelijke bronlocaties komen bij het vooronderzoek naar voren.
Statistische kengetallen PFAS-bodemkwaliteitskaart AADUO-gemeenten
In Tabel 1 tot en met 4 worden de kengetallen (percentielwaarden en gemiddelde) weergegeven van de berekening van de verschillende deelzones in de AADUO-gemeenten voor de stoffen PFOS en PFOA, in twee dieptelagen.
(NB: N= aantal waarnemingen, OS=organisch stofpercentage, VC=variatiecoëfficiënt, HI=heterogeniteitsindex).
Tabel 1 Kengetallen PFOS (in µg/kg d.s.) AADUO-gemeenten, bovengrond (0-0,50 m-mv)
Tabel 2 Kengetallen PFOA (in µg/kg d.s.) AADUO-gemeenten, bovengrond (0-0,50 m-mv)
Tabel 3 Kengetallen PFOS (in µg/kg d.s.) AADUO-gemeenten, ondergrond (0,50-1,0 m-mv)
Tabel 4 Kengetallen PFOA (in µg/kg d.s.) AADUO-gemeenten, ondergrond (0,50-1,0 m-mv)
De gemiddelde concentraties aan PFOS liggen in alle gezoneerde delen van de gemeente Uithoorn, onder de 1,4 µg/kg d.s. Dit geldt voor zowel de bovengrond (0-0,5 m-mv) als de toplaag van de ondergrond (0,5-1,0 m-mv).
Ook de kwaliteit bij ontgraven (gebaseerd op het 80-percentiel) ligt voor PFOS in de bovengrond (0-0,5 m-mv) en in de toplaag van de ondergrond (0,5-1,0 m-mv) in Uithoorn onder de 1,4 µg/kg d.s.
De gemiddelde concentraties aan PFOA liggen in alle gezoneerde delen van de gemeente Uithoorn onder de 1,9 µg/kg d.s. Dit geldt voor zowel de bovengrond (0-0,5 m-mv) als de toplaag van de ondergrond (0,5-1,0 m-mv).
De kwaliteit bij ontgraven (gebaseerd op het 80-percentiel) valt voor PFOA in alle gezoneerde delen van de gemeente Uithoorn, en voor beide dieptelagen onder de 1,9 µg/kg d.s.
Toepassingsmogelijkheden PFAS-bodemkwaliteitskaart AADUO-gemeenten (ontgravingskaart)
De ontgravingskaart (op basis van het 80-percentiel) kan alleen gebruikt worden in samenhang met het landelijk Handelingskader. De kaart is na bestuurlijke vaststelling digitaal consulteerbaar op de site van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
De dubbele toets die in het kader van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), artikel 4.1272, voor genormeerde stoffen bij toepassen op de landbodem moet worden uitgevoerd, moet in het kader van de invulling van de wettelijke zorgplichten ook voor PFAS worden gehanteerd. Deze dubbele toets houdt in dat de strengste van de twee toepassingswaarden voor de bodemkwaliteitsklasse of de bodemfunctieklasse, geldt. Als de bodemfunctieklasse bijvoorbeeld wonen of industrie is, terwijl de bodemkwaliteit in de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur is ingedeeld, moet als toepassingswaarde de bodemkwaliteitsklasse voor landbouw/natuur worden gehanteerd.
De reguliere bodemkwaliteitskaart (met de bodemkwaliteitsklassen die daarop gedefinieerd zijn) kan worden gebruikt als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit voor de ontvangende bodem bij het toepassen van grond. Een indeling van de ontvangende bodem in een bodemkwaliteitsklasse wordt bepaald op basis van de genormeerde stoffen, het gehalte aan PFAS kan dit niet beïnvloeden.
Dit toepassingsbeleid wordt beschreven in het Handelingskader.
Geen belemmeringen voor PFAS bij grondverzet vanuit de groen gekleurde gebieden
Voor het toepassen van grond vanuit de groen gekleurde gebieden (ontgravingskwaliteit PFOS ≤ 1,4 µg/kg d.s. en PFOA ≤ 1,9 µg/kg d.s.) vormt PFAS geen belemmering bij een geplande toepassing elders, mits het vooronderzoek geen puntbron of verdenking oplevert. Dit geldt voor het hele gezoneerde deel van de gemeente Uithoorn.
Beperking toepassingsmogelijkheden vanuit de oranje gekleurde gebieden
In de gemeente Uithoorn bevinden zich geen oranje gekleurde gebieden (PFOS 1,4 -3 µg/kg d.s.). In Uithoorn ligt de PFOS-ontgravingskwaliteit overal beneden de 1,4 µg/kg d.s. en heeft PFAS geen invloed op de toepasbaarheid van de grond, mits geen puntbron of verdenking aanwezig is.
In de rest van de regio zijn de oranje gekleurde deelgebieden op de ontgravingskaart voor PFOS in de bovengrond (0-0,50 m-mv) wel van belang bij toepassen van grond vanuit deze gebieden.
Grond uit oranje gekleurde deelgebieden (vanuit andere delen van de regio) mag niet worden toegepast op een locatie met een bodemfunctieklasse landbouw/natuur en/of een bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur met de PFAS-bodemkwaliteitskaart als basis voor een milieuverklaring bodemkwaliteit.
Voor de niet gezoneerde (grijze) gebieden, te weten de rijks-, provinciale en spoorwegen, is toepassing op basis van het gebruik van de PFAS-Bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit niet mogelijk. Bij ontgraving met als doel de grond elders toe te passen is bodemonderzoek in de vorm van een partijkeuring noodzakelijk. Als dit onderzoek uitwijst dat het gehalte aan PFAS voldoet aan de toepassingseis van de ontvangende bodem is de geplande toepassing mogelijk.
De PFAS-bodemkwaliteitskaart doet geen uitspraak over de bodemkwaliteit van bodemlagen dieper dan 1,0 m-mv. Bij grondverzetwerkzaamheden of toepassingen onder deze diepte is de kaart niet zonder meer als grondslag voor een milieuverklaring te gebruiken. Dan zal specifiek bodemonderzoek op locatie aan de orde zijn, behalve wanneer uit vooronderzoek mocht blijken dat de ondergrond niet verontreinigd is of kan zijn.
Vooronderzoek bij gebruik PFAS-bodemkwaliteitskaart – toets op mogelijke bronlocaties
Bij alle gevallen van het toepassen van grond en bagger geldt dat er vooronderzoek moet plaatsvinden, waaruit blijkt of de bodemkwaliteit van de ontgravings- of de toepassingslocatie niet is beïnvloed door een bronlocatie. De kaart betreft namelijk een weergave van de algemene diffuse bodemkwaliteit en bevat geen volledige weergave van (potentiële) bronlocaties en daaruit volgend verspreidingsgebied.
Van een reële verdenking is in ieder geval sprake indien op een locatie PFAS-houdend blusschuim is gebruikt of gewerkt is met PFAS, dan wel het aannemelijk is dat de locatie door verspreiding van PFAS, anders dan de diffuse verspreiding van PFOS en PFOA, dermate belast is dat dit kan leiden tot een beperking bij het toepassen van de grond of bagger.
Als uit het vooronderzoek een verdenking op PFAS naar voren komt moeten PFAS in het daarop volgend verkennend bodemonderzoek worden meegenomen. Daarbij moet in ieder geval op de stoffen PFOS en PFOA worden geanalyseerd. Bij een verdenking op andere PFAS-verbindingen moeten deze ook worden meegenomen in het bodemonderzoek. Als slechts een diffuse verontreiniging met PFAS wordt verwacht, zonder beïnvloeding door een bron, zijn geen veldonderzoek en analyses op PFAS nodig.
Vooronderzoek bij graafwerkzaamheden (MBA Graven of Kleinschalig graven)
Bij voorgenomen graafwerkzaamheden in de bodem of bij een voornemen tot bouwen van een bodemgevoelig gebouw moet altijd een vooronderzoek worden uitgevoerd.
Wanneer uit het vooronderzoek blijkt dat ter plaatse van de te ontgraven grond geen sprake is van een bronlocatie of verdenking hoeft geen apart bodemonderzoek naar PFAS plaats te vinden.
In Tabel 5 is een overzicht gegeven van de toepassingseisen binnen de regio Noordzeekanaalgebied op basis van de genormeerde stoffen en PFAS, op basis van de dubbele toets, toepassen als grootschalige bodemtoepassing en verspreiden van baggerspecie op aangrenzende percelen of in een weilanddepot. Voor de bepaling van de bodemfunctieklasse en de bodemkwaliteitsklasse van de genormeerde stoffen en eventuele gebiedsspecifieke eisen wordt verwezen naar de tekst, de bodemfunctiekaart en de bodemkwaliteitskaart in het Beleidskader bodem onder de Omgevingswet Gemeente Uithoorn.
Tabel 5 Toepassingseisen (kwaliteitsklassen en PFAS-houdende grond) voor grond en bagger (normen PFAS in µg/kg d.s.) in de AADUO-gemeenten
Voor grond afkomstig uit de op de PFAS-ontgravingskaart aangeduide deelgebieden (zones) landbouw/natuur, dit zijn de groen gekleurde gebieden met een PFOS-gehalte ≤ 1,4 µg/kg ds en een PFOA-gehalte ≤ 1,9 µg/kg ds, geldt geen restrictie voor PFAS en is toepassing binnen het beheergebied op de geplande locatie mogelijk als dit op basis van de reguliere stoffen ook is toegestaan. Dit is in de gemeente Uithoorn het geval in de groen gekleurde vakken in Tabel 5.
Een partij grond met een gehalte aan PFOS hoger dan 1,4 en tot maximaal 3 µg/kg of een gehalte aan PFOA hoger dan 1,9 en tot maximaal 7 µg/kg, oftewel grond afkomstig uit de oranje gekleurde gebieden op de PFAS-bodemkwaliteitskaart (niet aan de orde vanuit de gemeente Uithoorn, wellicht wel vanuit andere gebieden in de regio) mag worden toegepast binnen een zone met als toepassingseis kwaliteitsklasse wonen of industrie op basis van de genormeerde stoffen. Dit het geval in de geel en oranje gekleurde vakken in Tabel 5.
Verspreiden van baggerspecie met PFOS/PFOA
Het verspreiden of het voorafgaand aan verspreiden tijdelijk opslaan in een weilanddepot van (onderhouds)baggerspecie met PFOS en PFOA op het aangrenzend perceel is in alle gevallen aanvullend op de msPAF-toets toegestaan tot een maximum gehalte (na bodemtypecorrectie) van 3 µg/kg d.s. voor PFOS en 7 µg/kg d.s. voor PFOA, mits er geen direct contact (ook ná zetting) met het grondwater plaatsvindt, dan wel invloed naar kwetsbare objecten aan de orde is.
Door het verspreiden op het aangrenzend perceel van (onderhouds)baggerspecie met PFOS en/of PFOA te maximeren tot een gehalte van respectievelijk 3 µg/kg d.s. en 7 µg/kg d.s. beschouwt het Rijk vooralsnog de ecologische druk als gevolg van het verspreiden toelaatbaar. Deze belasting wordt hiermee vergelijkbaar geacht met een gering verhoogde ecologische druk voor genormeerde stoffen volgens het ms-PAF-principe. Voor de (definitieve) verspreiding van baggerspecie wordt een laagdikte van circa 0,2 m als voldoende gering belastend beschouwd.
Wanneer de baggerspecie na verspreiden is gerijpt mag deze als grond met de PFAS-bodemkwaliteitskaart ook elders binnen de gemeente worden toegepast.
PFAS-bodemkwaliteitskaart in de regio Noordzeekanaalgebied
De PFAS-bodemkwaliteitskaart geldt alleen voor het eigen beheergebied, in dit geval de regio Noordzeekanaalgebied. De kaart dient als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit bij de ontgraving en toepassing van PFOS/PFOA-houdende grond uit de regio en (gerijpte) baggerspecie binnen de gemeentegrenzen. Voor grond en bagger van elders geldt in de regel een partijkeuring, zoals dit ook voor genormeerde stoffen aan de orde is.
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-352262.html