/1/png-2/waddinxveen.png)
Gemeenteblad van Waddinxveen
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Waddinxveen | Gemeenteblad 2026, 336362 | ander besluit van algemene strekking |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Gemeentelijk Waterplan 2026-2030
Water omringt ons overal. Van de vijver naast de weg tot het riool dat eronder ligt, overal hebben we te maken met stedelijk water. Goed beheer van het stedelijk water is niet alleen belangrijk voor het goed functioneren van de openbare ruimte, maar bovenal ook voor de volksgezondheid.
De afgelopen jaren is het stedelijk waterbeheer in Nederland voor forse uitdagingen komen te staan. Een veranderend klimaat betekent dat onze watersystemen om moeten gaan met langere droogtes en intensievere buien. Steeds vaker wordt het watersysteem in de openbare ruimte daarom als integraal geheel beschouwd. Niet langer voeren we water zo snel mogelijk af, maar we houden het vast in het openbare groen, of onder de grond om zo ook de drogere periodes te kunnen overbruggen. In het beheer kijken we daarom niet alleen meer naar riolering, maar ook naar oppervlaktewater of naar groen.
Daarnaast staat ook de overheid niet stil. Met het ingaan van de Omgevingswet is een Gemeentelijk Rioleringsplan niet meer verplicht. We kiezen ervoor om een Gemeentelijk Waterplan (GWP) op te stellen. Binnen dit document beschrijven wij onze invulling van de gemeentelijke watertaken en de onderbouwing van de riool- en waterzorgheffing.
Waddinxveen wordt gekarakteriseerd door haar dorpse karakter en ligging in de overgang tussen stad en land. Het omliggende polderlandschap en de Gouwe geven daarnaast een unieke uitdaging op het gebied van waterbeheer.
In de Omgevingsvisie (versie 1.1) zijn de drie pijlers voor Waddinxveen in 2050 opgenomen:
- •
- •
- •
Daarnaast geeft de Koers naar Duurzaam Waddinxveen, zoals opgesteld in 2021, onze ambities op het gebied van duurzaamheid voor 2030:
- •
- •
- •
- •
We staan daarom voor een flinke opgave om deze ambities te behalen en om de kwaliteiten die onze gemeente geliefd maken te behouden. Het GWP biedt ons handgrepen om dit op het gebied van stedelijk water te realiseren.
De Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 beschrijft onze visie voor een goede leefomgeving in de gemeente. Hierin staat hoe wij omgaan met onder andere de natuurlijke leefomgeving zoals water, bodem en natuur. De Omgevingsvisie beschrijft de maatschappelijke opgaven, de rol van overheid en burger en biedt een handvat voor het toekomstig beheer van de openbare ruimte. Ons beleid op het gebied van water en klimaatadaptatie is hierin in hoofdlijnen verwerkt in de vorm van doelstellingen voor de toekomst.
Het strategisch beleid dat volgt uit de Omgevingsvisie is verder uitgewerkt en operationeel gemaakt in een, voor het gemeentebestuur, bindend Omgevingsprogramma duurzame leefomgeving. Hierin is het beleid voor ontwikkeling, gebruik en beheer van de leefomgeving uitgewerkt en worden principes opgenomen om te voldoen aan het gestelde kwaliteitskader. Het GWP sluit aan bij dit Omgevingsprogramma onder het thema klimaatadaptatie. Voor onderhavige uitwerking ligt de focus op de gemeentelijk watertaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater zoals genoemd in de Artikel 2.16 van de Omgevingswet.
Water is een breed onderwerp; thema’s als drinkwater (Oasen), afvalwaterzuivering (hoogheemraadschappen), en een deel van het waterbeheer (hoogheemraadschappen) zijn de verantwoordelijkheid van derden. Dit betekent dat zaken als waterrecreatie, viswater, blusvoorzieningen en oeverbeheer buiten de scope van deze uitwerking vallen. Deze onderwerpen worden later, of zijn al uitgewerkt, onder andere thema’s of programma’s.
Het GWP geeft specifieke invulling aan de activiteiten voor de inzameling, transport en verwerking van stedelijk afval-, hemel- en grondwater. Daarnaast is ook (een deel van) het beheer en onderhoud van het oppervlaktewater in de gemeente opgenomen. Deze programmering is onderbouwd en afgestemd met de thema’s Klimaatadaptatie en IBOR.
Specifiek voor het thema Water en Riolering wordt een financiële doorrekening gemaakt voor de periode 2026 tot en met 2030, met een doorkijk naar de lange termijn. Deze doorrekening geeft inzicht in de koers van de riool- en waterzorgheffing en de stand van de voorziening.
Vanuit de uitwerking van de kwaliteitskaders kunnen regels volgen over de fysieke leefomgeving voor de gehele gemeente; deze landen in het Omgevingsplan. Het Omgevingsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad en is bindend voor iedereen.
1.3 Doelstelling en geldigheidsduur
Het GWP geeft invulling aan de gemeentelijke watertaken en de taken die de gemeente uitvoert voor het beheer van oppervlaktewater. Het GWP beschrijft de bestaande beleidskaders en de ambities en activiteiten van de gemeente op het gebied van inzameling, transport en verwerking van stedelijk afval-, hemel-, en grondwater. Daarnaast beschrijft dit GWP het beheer en onderhoud in oppervlaktewater in de gemeente.
We stellen dit GWP op voor de periode 2026-2030. Het volgt het bestaande GWP op, dat geldig is tot en met december 2025.
Dit is het hoofdrapport van het GWP. Dat betekent dat dit rapport de uiteenzetting van het beleid en ambities en de daar bijhorende activiteiten omvat. Naast dit rapport is er ook een achtergronddocument opgesteld. Het achtergronddocument geeft meer gedetailleerde informatie voor vaktechnici.
De structuur van dit rapport is als volgt: Het hoofdrapport gaat in op de gemeentelijke watertaken voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Daarnaast zijn op hoofdlijnen de activiteiten rond onderzoek, jaarlijks en groot onderhoud en investeringen omschreven. We richten ons voor deze activiteiten en de financiering ervan via de rioolheffing op de planperiode 2026-2030. 2. Visie: Ambities, nulmeting en speerpunten
2. Visie: Ambities, nulmeting en speerpunten
In dit GWP geven we invulling aan de gemeentelijke watertaken (voorheen zorgplichten). In dit hoofdstuk zetten we daarom onze visie uiteen en geven we aan waar we nu staan. Tenslotte zetten we per taak een aantal speerpunten uiteen, waar we in de komende planperiode aandacht aan besteden.
Waddinxveen kiest ervoor om zijn dorpse karakter te behouden en voor kleinschaligheid te gaan. Dat maakt Waddinxveen aantrekkelijk voor mensen die minder behoefte hebben aan de dynamiek van de grote stad. Mensen die rust en ruimte zoeken en zich verbonden voelen met de buurt of een vereniging. Hoe we vinden dat zo’n ondernemend dorp tussen stad en land eruitziet, hebben we duidelijk gemaakt in de Omgevingsvisie.
Eerder zijn de drie pijlers van de Omgevingsvisie genoemd. Voor elk van deze pijlers zijn er kernthema’s. Van de pijlers en thema’s zijn diegenen die relevant zijn in de context van de gemeentelijke water- en riooltaken blauw gemarkeerd.
Het Waddinxveense landschap is veelzijdig. Het bestaat uit strakke polders, maar ook bos, moeras en ongerept veenweidegebied. Dit wordt afgewisseld met een levendige dorpskern en allerlei kenmerken van de drukte en bewoning van de Randstad. Dit veelzijdige polderlandschap omvat dan ook niet alleen het buitengebied, maar eveneens het stedelijke landschap. Het koesteren van dit veelzijdige polderlandschap betekent voor ons het inzetten op:
- •
- •
- •
Goed leven tussen stad en land
We willen dat onze inwoners een goed leven hebben in Waddinxveen: een plek tussen stad en land met alle voordelen van dien. Een goed leven bestaat uit de volgende elementen:
- •
- •
- •
Innovatieve knoop aan de Gouwe
Waddinxveen is goed verbonden en ondernemend. Om zo goed mogelijk gebruik te maken van deze kwaliteiten en onze positie optimaal te benutten, is het van belang dat we blijven innoveren, ook in de toekomst. Daarom zetten we in op:
- •
- •
- •
Naast de onderwerpen die strak binnen het kader van de watertaak vallen, zijn er enkele ambities die betrekking hebben op meer of zelfs al deze deelgebieden. Denk bijvoorbeeld aan het functioneren van randvoorzieningen en gemalen of aan de standaarden die we stellen bij aanleg en renovatie. In het onderstaande overzicht geven we deze overkoepelende ambities in het kader van de thema’s aan.
De technische staat van de riool- en watervoorzieningen is vanuit de inspecties inzichtelijk. Hierop zijn maatregelen en aanvullende onderzoeken uitgezet. De afgelopen periode is de achterstand in de beheerdata grotendeels ingehaald. De mutatieachterstand van de rioolinspecties wordt over het einde van de voorgaande en het begin van de planperiode bijgewerkt. Vanuit jaarlijks onderhoud is geborgd dat bij falen van bijvoorbeeld een gemaal of aansluitleiding snel kan worden gereageerd.
In overleg met de Hoogheemraadschappen is als uitgangspunt gesteld dat (her)ontwikkelingen niet zorgen voor een verslechtering van de watersituatie.
De gemeente heeft vanuit de participatieverordening een standaard aanpak om burgerparticipatie in te zetten vanuit de verschillende participatieniveaus. Per toekomstig waterproject wordt er bekeken op welk niveau inwoners en bedrijven het beste worden betrokken.
- •
Beheerdata actueel, compleet en valide: de gemeente heeft het volledig waterstelsel in het beheersysteem staan. Door deze beheerdata op orde te brengen en te controleren, houden we inzicht in de omvang en de staat van het systeem en de verwachte kosten voor onderhoud. We werken aan het klaarmaken van de rioleringsdata volgens GWSW-format (Gegevens Woordenboek Stedelijk Water), om dit vervolgens te ontsluiten via PDOK. In de aanloop naar de komende periode verwerken we de mutatieachterstanden in de rioolinspecties.
- •
- •
Betrouwbaar en toekomstbestendig rioolstelsel: het stelsel moet betrouwbaar zijn. Knelpunten worden aangepakt en we grijpen in wanneer het stelsel niet voldoet. Hier hanteren we eenduidige kaders en uitgangspunten vanuit onze technische richtlijnen, geënt op duurzaamheid en circulariteit van onze processen en projecten.
- •
- •
- •
Meekoppelkansen benutten: rioolwerkzaamheden worden zo veel mogelijk meegenomen in integrale reconstructies. Daarnaast worden riool- en waterprojecten in samenhang met andere opgaven zoals klimaatadaptatie en warmtetransitie afgestemd en opgepakt. Enerzijds om werk-met-werk te maken, anderzijds om regie te houden op de vele kabels en leidingen in de ondergrond.
- •
De inzameling en transport van stedelijk afvalwater komt voort uit de wettelijke zorgplicht vanuit de Omgevingswet. De aspecten ‘inzameling’ en ‘transport’ hebben betrekking op de wettelijke verplichting om huishoudelijk afvalwater in te zamelen en te transporteren om te voorkomen dat dit in het leefmilieu terechtkomt. Op deze manier wordt een bijdrage geleverd aan een betere kwaliteit van het oppervlaktewater, grondwater en de bodem. Daarnaast wordt aandacht besteed aan aansluitingen die de inzameling en zuivering van afvalwater belemmeren. Om het afvalwater in te zamelen en transporteren moeten de buizen, putten en gemalen voldoende capaciteit hebben, binnen gestelde tijd afstromen en in een goede staat zijn. In het overzicht op de volgende pagina is voor de invulling van deze zorgplicht toegelicht hoe dit bijdraagt aan de ambities van onze gemeente.
Binnen Waddinxveen zijn, op een aantal woonboten na (de gemeentelijke voorzieningen zijn hier reeds voor aangelegd), alle percelen waar afvalwater vrijkomt, aangesloten op ons rioolstelsel. Momenteel is er geen inzicht in het totale aantal foutaansluitingen. Door de waterschappen worden er hoge hoeveelheden aan rioolvreemd water waargenomen op de gemaalregistratie. Vermoedelijk door instromend oppervlaktewater
Binnen de gemeente komen water-op-straatsituaties voor. Uit de geactualiseerde toetsingen van de stelsels in het Basisrioleringsplan (BRP) uit 2020 komt naar voren dat dit met name het geval is bij enkele hemelwaterriolen. Uit dezelfde toetsingen blijkt dat de vuiluitworp van de gemengde stelsels voldoet aan de emissie-eisen van de Hoogheemraadschappen.
- •
Inzameling van afvalwater: nieuwbouwwijken en inbreidingen zijn in alle gevallen op riolering aangesloten voor inzameling van stedelijk afvalwater. Hoewel nog niet alle woonboten zijn aangesloten heeft de gemeente hier aan haar plicht voldaan door de voorbereidingen voor deze aansluitingen te realiseren. De bal ligt nu bij de bewoners.
- •
Assetmanagement: we zetten stappen naar risico- en effectgestuurd rioolbeheer met als doel het maken van transparante keuzes en het efficiënt inzetten van de beschikbare middelen. Het falen van een riool in een achterpad heeft een andere impact dan een riool in een hoofdstraat. Hierbij hoort dan ook een andere beheerstrategie. Door gericht keuzes te maken, waar en hoe vaak inspectie en reiniging nodig is, heeft ons systeem geen negatief effect op de leefomgeving en zetten we de middelen het meest efficiënt in.
- •
Rioolvreemd water: samen met de waterschappen onderzoeken we of, hoe en waar rioolvreemd water (oppervlakte,- grond,- of drainagewater) in ons riool terecht komt en pakken we probleemlocaties aan. Op deze manier voorkomen we dat we onnodig, schoon water naar de zuivering transporteren. Zo dragen we bij aan energiebesparing en aan de levensduur van onze gemalen.
- •
Bewustzijn creëren voor het ‘anders omgaan’ met drinkwater en afvalwater: we houden onze inwoners op de hoogte van hun afvalwaterproductie en promoten mogelijkheden om dit terug te dringen. Dit doen we in combinatie met de bewustwording voor het veranderende klimaat en de bijdrage die particulieren zelf aan klimaatadaptatie kunnen leveren.
De inzameling en verwerking van overtollig stedelijk hemelwater komt voort uit de wettelijke zorgplicht vanuit de Omgevingswet. Bewuste, doelmatige keuzes over de omgang met hemelwater zijn noodzakelijk. Zo is transport en verwerking mogelijk wanneer hemelwater niet lokaal in de bodem of op een oppervlaktewaterlichaam te brengen is. Om overlast tijdens heftige regen te voorkomen, moet de riolering voldoende afvoercapaciteit hebben. Hiervoor dienen de buizen, putten en gemalen in goede staat te zijn. Zowel jaarlijks en groot onderhoud als tijdige vervanging zijn daarbij noodzakelijk. Bij extreme buien heeft de gehele openbare ruimte een rol in opvang, afvoer en verwerking van hemelwater. Bij gemengde rioolstelsels wordt het stedelijk hemelwater vermengd met afvalwater en getransporteerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI). Het transporteren en zuiveren van relatief 'schoon' hemelwater is voor de gemeente geen duurzame oplossing. De afvalwaterketen wordt namelijk onnodig belast en er wordt onnodig energie verbruikt. In het volgende overzicht is voor de invulling van de zorgplicht rond stedelijk hemelwater toegelicht hoe dit bijdraagt aan de ambities van onze gemeente.
In het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving is een nulmeting klimaatadaptatie opgenomen. Per gebied is er zo inzicht in de klimaatlabels voor hitte, droogte, wateroverlast en groen. Ook zijn er concrete ontwerp- en beheerprincipes opgesteld. Van hieruit is het mogelijk om gebiedsgericht maatregelen te treffen.
Het rioolstelsel is bestand tegen buien met een herhalingstijd van 10 jaar. In extreme situaties kan het voorkomen dat er water op straat staat. We accepteren dit, zolang er geen overlast ontstaat en de hinder niet te lang duurt.
Steeds meer gemengde stelsels zijn omgebouwd naar gescheiden stelsels. Dit heeft een positieve invloed op de waterkwaliteit en voorkomt het onnodige transporteren en zuiveren van hemelwater. Op projectniveau communiceren we al met inwoners, dit wordt integraal doorgezet en waar mogelijk uitgebreid.
- •
Klimaatbestendige en waterrobuuste maatregelen: in de gemeente wordt gebouwd met een blik op de toekomst. Nieuwe voorzieningen en constructies worden waterrobuust aangelegd, zo is de omgeving klaar voor de toekomst. Knelpunten en kwetsbare plekken zijn in kaart gebracht middels de klimaatstresstest en worden vervolgens klimaatbestendig gemaakt. We werken volgens de viertrapstrategie: hergebruiken - vasthouden – bergen – afvoeren. Daarnaast wordt niet alleen de riolering, maar de gehele openbare ruimte klimaatbewust ingericht, onder het motto ‘niet verstenen en verzamelen, maar vergroenen en verspreiden’. We voeren een uitgebreide klimaatstresstest uit om inzicht te krijgen in wateroverlast.
- •
Hemelwater is in principe schoon: we gaan door met de ombouw van de gemengde riolen naar gescheiden inzameling van vuil- en hemelwater. Dit doen we om onnodig zuiveren van schoon hemelwater, wateroverlast en riooloverstortingen of droogte te voorkomen of beperken. We onderzoeken of er plekken zijn waar hemelwater op drukriolering geloosd wordt en nemen adequate maatregelen. Hemelwater wordt zo veel als mogelijk verwerkt daar waar het valt. De insteek voor afkoppelen is dat we dit doelmatig doen bij vervanging van bestaande riolering en door werk-met-werk te maken.
- •
Bewustwording bij particulieren voor het ‘anders omgaan’ met hemelwater: de gemeente wil bewustzijn creëren voor de effecten van het veranderde klimaat en toename van neerslag. We willen bewoners, bedrijven en ontwikkelaars stimuleren om mee te denken en te doen met het klimaatbestendiger maken van Waddinxveen. Als gemeente vervullen we de sturende rol in de processen en verbinden we de partijen die dit samen mogelijk maken. Vanuit deze regierol geven we als gemeente eisen en een instrumentarium mee. We kijken of een hemelwaterverordening een optie is voor Waddinxveen.
- •
De zorgplicht ter voorkoming van structureel nadelige gevolgen door grondwateroverlast komt voort uit de wettelijke zorgplicht. De gemeente Waddinxveen ligt in een waterrijk gebied, waarin grondwaterstanden van 50 tot 70 centimeter onder maaiveld van nature voorkomen. Dit kan negatieve gevolgen hebben, zoals het vollopen van kruipruimtes onder woningen. Daadwerkelijke invulling is voor de gemeente altijd maatwerk, met de gemeente in een regisserende en adviserende rol. Waar mogelijk zetten we in op een positieve bijdrage op het gebied van droogte1 . In het volgende overzicht is voor de invulling van deze zorgplicht toegelicht hoe dit bijdraagt aan de ambities van onze gemeente.
Zoals genoemd, is Waddinxveen een gemeente waar van nature hoge grondwaterstanden aanwezig zijn. In de communicatie en afhandeling omtrent grondwaterproblematiek weet de gemeente goed te handelen. Vastgelegd is wat van de gemeente verwacht wordt en tot hoever de zorgplicht grondwater reikt. De afgelopen jaren is door het gebruik van het grondwatermeetnet meer inzicht verkregen in de actuele grondwaterstanden en de fluctuatie in deze standen. Het grondwatermeetnet gebruiken we voor het ijken van onze maatstaven.
- •
- •
Omgaan met grondwater: door klimaatrobuuste maatregelen te nemen, bereiden we ons voor op toekomstig droge en natte situaties. Het verwerken van water daar waar het valt, via de bodem, helpt om droogte te voorkomen. Hierdoor wordt de waterafvoer vanuit stedelijk gebied gedimensioneerd op het veranderende weerbeeld.
- •
Verkrijgen van inzicht: het grondwatermeetnet blijven we gebruiken voor het ijken van de maatstaven en de monitoring van de grondwaterstanden en fluctuaties in deze standen. Hiernaast inventariseren en monitoren we de bestaande grondwatervoorzieningen en breiden deze locatie specifiek verder uit voor extra inzicht.
2.5 Stedelijk oppervlaktewater
Het oppervlaktewater in Waddinxveen speelt een belangrijke rol in de beleving van het dorp en het polderlandschap. Daarnaast draagt een goed functionerend en onderhouden watersysteem bij aan de klimaatopgaven voor het verminderen van wateroverlast, hitte en droogte. De gemeentelijke taken omtrent oppervlaktewater vallen buiten de wettelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. De gemeente heeft wel verschillende verplichtingen, namelijk een verplichting voor het nastreven van een gewenste waterkwaliteit, verplichtingen die volgen van de Waterschapsverordening van de Hoogheemraadschappen en kaders voor inundatie vanuit het Nationaal Bestuursakkoord Water. Voor het stedelijk oppervlaktewater willen we onze ambities de aankomende planperiode samen met de Hoogheemraadschappen verder vormgeven. Met name de gezamenlijke kaders voor de technische staat en de beheer- en onderhoudsregimes. Op de volgende pagina is toegelicht hoe onze taakopvatting voor oppervlaktewater bijdraagt aan de ambities van onze gemeente.
We hebben aandacht voor de toegevoegde waarde van oppervlaktewater in de openbare ruimte en voor klimaatadaptatie. We hebben regelmatig overleg met de hoogheemraadschappen over beheer- en beleidsopgaven.
Oppervlaktewater draagt bij aan het functioneren van rioolstelsels door het borgen van de afvoercapaciteit. Door gedegen onderhoud en duidelijke kaders kunnen stedelijke watergangen deze rol blijven vervullen. Andersom zorgen we ook dat de waterkwaliteit goed blijft of verbetert door het functioneren van het riool te borgen. Hierdoor dragen we bij aan de waterkwaliteitsopgaven vanuit de KRW.
- •
Optimalisatie inrichting van openbare ruimte: regen wordt verwerkt daar waar het valt, waardoor er een positieve bijdrage wordt geleverd aan het functioneren van het oppervlaktewater. De gemeente steekt hier reeds op in en deze lijn zetten we door. Van belang is dat zodra de openbare ruimte meerdere functies vervult dit duidelijk gecommuniceerd wordt naar de gebruikers.
- •
Uitstraling en beleving: het oppervlaktewater levert een bijdrage aan de uitstraling en beleving van de gemeente Waddinxveen. Een deel van het water is in beheer en onderhoud bij de Hoogheemraadschappen. Ook zij leveren hieraan een bijdrage Samen zorgen we dat het oppervlaktewater er prettig uit ziet.
In het voorgaande hoofdstuk zijn de ambities, de actuele stand van zaken en bijbehorende speerpunten beschreven, maar wat betekent dit nu?
De kwaliteit en de kwantiteit van ons areaal is bijna volledig inzichtelijk. We blijven beheer- en onderhoudsmaatregelen aan onze riool- en watervoorzieningen uitvoeren om ervoor te zorgen dat onze kapitaalgoederen in een kwalitatief goede staat verkeren. Echter is het voor een aantal facetten ook zaak om ons inzicht te blijven vergroten. Daarnaast willen we verbetermaatregelen toepassen om onze openbare ruimte klimaatbestendiger en waterrobuuster in te kunnen richten. We hebben op basis hiervan een activiteitenprogramma opgesteld om invulling te geven aan onze ambities en speerpunten voor de komende periode. In dit hoofdstuk zijn deze activiteiten kort en bondig opgesomd.
Het beheer en onderhoud van riool- en watervoorzieningen wordt op de huidige wijze voorgezet. Hiervoor hebben we (na de overgang naar een nieuw beheersysteem) het gegevensbeheer op orde en hebben we zodoende voldoende inzicht in het functioneren en in de kwaliteitstoestand van de voorzieningen. Accenten brengen we aan vanuit de speerpunten uit het voorgaande hoofdstuk. Het volgende overzicht illustreert op hoofdlijnen de belangrijkste activiteiten en accenten voor de periode 2026-2030.
De visie (in H2) voor Waddinxveen is vertaald naar een overzicht met uitvoeringsactiviteiten. Onderdeel van de visie is een set met realistische en haalbare ambities. De belangrijkste voorwaarden hierbij zijn het hebben van voldoende financiële middelen en personele capaciteit om de totale gemeentelijke watertaak naar behoren te vervullen en de risico’s te beperken. Dit hoofdstuk beschrijft de financiering van de geschetste uitvoeringsactiviteiten en de benodigde omvang van de personele organisatie.
In het activiteitenprogramma zijn onze ambities vertaald naar een strategie met onderzoeken, beheer-activiteiten en investeringen. Om hier uitvoering aan te kunnen geven is een kostendekkingsplan gemaakt. Hierin staan de actuele exploitatiebudgetten en vervangingsinvesteringen. Onderstaande tabellen geven een overzicht van de benodigde budgetten voor de komende planperiode.
In de periode 2026-2030 bedraagt het exploitatiebudget gemiddeld 3,3 miljoen per jaar. Hieronder vallen de kosten voor dagelijks onderhoud, onderzoek en facilitaire en personele kosten. Onder deze laatste twee posten zijn ook de compensabele btw en de overheadslasten van de gemeente meegenomen.
In de periode 2026-2030 bedraag het totale investeringsvolume over de hele periode 18,8 miljoen. Deze investeringen zijn onder te verdelen in vervangingen (wanneer onderdelen het eind van hun levensduur bereikt hebben) en Verbetering van het stelsel en klimaatadaptatiemaatregelen ter voorkoming van wateroverlast. De laatste categorie geeft invullingen aan de klimaatadaptieve ambities van de gemeente.
In de paragraaf 3.1 is de ambitie vertaald naar een strategie met onderzoeken, activiteiten en investeringen met bijbehorende budgetten. Met het beeld van de huidige riolering en de voorgestelde investeringen, is een doorkijk gemaakt naar de komende jaren. De volgende grafiek geeft een totaalbeeld van de componenten waaruit de lasten bestaan voor de lange termijn. Dit betreft op hoofdlijn de personeelslasten, exploitatielasten, de compensabele btw en de kapitaallasten van investeringen.
De eerste aanleg van riolen wordt (en werd ook in het verleden) bekostigd vanuit de grondexploitatie en komt daarmee niet ten laste van de exploitatiebegroting voor de rioleringszorg. Het vervangen van de riolering komt wel ten laste van de exploitatiebegroting voor de rioleringszorg. Riolering moet in Waddinxveen 30 tot 65 jaar na aanleg worden vervangen, Afhankelijk of het riool is onderheid of niet. De kosten voor vervanging zijn relatief hoog. Dit betekent dat de lasten voor het rioolbeheer tot circa 65 jaar na aanleg nog toenemen. De gemeente neemt al stappen om de vervangingskosten te reduceren, met name door grotendeels te kiezen voor relining.
Doordat de vervangingsinvesteringen geactiveerd worden (in de grafiek weergegeven door de oranje vlakken), komen alleen de kapitaallasten van de investeringen ten laste van de exploitatiebegroting. De kapitaallasten blijven jaarlijks toenemen als gevolg van nieuwe, geactiveerde investeringen. Door het niet meenemen van kosten voor de aanleg van riolering én het activeren van vervangingsinvesteringen stijgen de totale jaarlijkse lasten tot circa €7,5 mln. per jaar (excl. inflatie) in 2055.
Bij het bepalen van de benodigde budgetten is inflatie buiten beschouwing gebleven, omdat de inflatie geen invloed heeft op de berekening van het saldo van uitgaven en inkomsten. Inflatie maakt dat de kosten voor alle genoemde posten behalve de kapitaalslasten stijgen. Inflatie laat daardoor de kostenimpact van kapitaalslasten relatief dalen.
De rioolheffing wordt jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld met de ‘Verordening Rioolheffing’. De werkelijke rioolheffing in 2025 is € 237,90 per huishouden en wordt in rekening gebracht per perceel. Met de visie om de invulling van de gemeentelijke watertaken, de voorgestelde investeringen en de handhaving van de huidige financieringsstrategie uit de voorgaande paragrafen, is een prognose gemaakt voor de komende jaren. Belangrijke uitgangspunten zijn dat de voorziening riolering wordt benut ter egalisatie van de tariefswijzigingen en dat de kosten voor de gemeentelijke watertaken voor 100% worden gedekt vanuit de rioolheffing.
Voor het kostendekkingsplan is een drietal scenario’s verkend. Een basisscenario met 0% heffingsstijging en gelijkblijvende rente. Een rentescenario met 0% heffingsstijging een hogere rente en een aanvullend klimaatscenario met hogere lasten, gelijkblijvende rioolheffing en gelijkblijvende rente. Uit deze verkenning blijkt dat stijging van de rioolheffing voor het goed kunnen uitvoeren van de watertaken onvermijdelijk is. De uitkomsten van deze berekening resulteert in een benodigde stijging van de rioolheffing van 3% per jaar, voor een periode van 10 jaar om te voorkomen dat de voorziening tot een negatief saldo komt.
Het handhaven van de heffing op het huidige niveau is momenteel geen reële optie, omdat dit consequenties heeft voor een adequate invulling van de gemeentelijke watertaken. Uit alle verkennende scenario’s is gebleken dat de rioolheffing dient te stijgen. De stijging is benodigd voor en te verklaren door de komende rioolvervangingen en -renovaties.
Om invulling te geven aan de hiervoor gestelde activiteiten is het belangrijk dat de personele capaciteit op orde is. Waddinxveen is een groeiende gemeente en om in de toekomst de taken goed te kunnen uitvoeren is het belangrijk dat er voldoende capaciteit aanwezig is.
Op dit moment zijn er binnen de gemeente 1,89 fte bij de binnendienst belast met het beheer van water en riolering. Daarbovenop is er 1,2 fte aan buitendienst aanwezig. Vanaf 2026 is er een groei voorzien in personeel, met de aanwinst van 1 fte binnen op het gebied van beleid en de uitbreiding van beheer binnen naar 2 fte. Ook de buitendienst groeit vanaf 2026 naar 2,5 fte.
Voor een gemeente met de grootte van Waddinxveen is deze personele bezetting voldoende om de water- en rioleringstaken voldoende uit te voeren. Ook met de beoogde groei van de gemeente en de te beheren arealen tot 2030 is deze nieuwe bezetting voldoende. 5. Conclusie
Het Gemeentelijk WaterPlan geeft inzicht in de gemeentelijke riolering en oppervlaktewateren en aan het werk dat de gemeente uitvoert om invulling te geven aan de gemeentelijke watertaken. Het GWP geeft invulling aan de ambities uit de Omgevingsvisie door middel van speerpunten en activiteiten voor de planperiode 2026-2030. Hierbij hoort ook een onderbouwde financieringsstrategie.
In het GWP geven we aan op welke wijze de invullingen van de gemeentelijke watertaken bijdraagt aan de leefomgeving van Waddinxveen. We kijken hierbij naar de drie pijlers van de Omgevingsvisie: ‘veelzijdig polderlandschap, ‘goed leven tussen stad en land’ en ‘innovatieve knoop aan de Gouwe’. De kernpunten hieruit zijn dat we de leefomgeving veilig houden en waar mogelijk de beleving van de leefomgeving verbeteren.
Onze visie sluit aan bij bestaande watervisies en waterbeheerplannen van de Hoogheemraadschappen en samenwerkingsafspraken in de regio. De manier waarop we invulling geven aan onze gemeentelijke zorgplichten en watertaken is vastgelegd in onze ambities, speerpunten en kwaliteitskaders.
In het Activiteitenprogramma is beschreven welke acties en maatregelen de gemeente de komende jaren gaat nemen om het beoogde kwaliteitsniveau te handhaven en, waar mogelijk en doelmatig, te verbeteren. De gemeente voert hiervoor regulier onderhoud uit. Hierbij hebben we het gegevensbeheer op orde en voldoende inzicht in het functioneren en de kwaliteitstoestand van de voorzieningen. Accenten brengen we aan vanuit de speerpunten. Hiernaast zijn verbetermaatregelen benodigd om de openbare ruimte waterrobuust en klimaatbestendig in te richten.
Om het Activiteitenprogramma uit te voeren, moeten kosten gemaakt worden. De activiteiten en bijhorende budgetten voor de planperiode 2026-2030 zijn met dit GWP inzichtelijk gemaakt. Met het huidige beeld van de riolering en de voorgestelde activiteiten en investeringen is een prognose gemaakt van de ontwikkeling van de lasten en de rioolheffing voor de komende jaren. De rioolheffing wordt jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld met de ‘Verordening Rioolheffing’. Voor 2025 is de hoogte van de heffing reeds vastgesteld op €237,90.
Geadviseerd wordt voor de komende planperiode de rioolheffing geleidelijk, met jaarlijks gemiddeld 3% te laten stijgen tot 2035 en de beschikbare middelen vanuit de egalisatievoorziening gedeeltelijk in te zetten. Deze lijn volgt de huidige financieringsstrategie en geeft voldoende middelen om de gestelde ambities op een adequaat niveau in te vullen.
Het GWP is een breed gedragen beleidsstuk, zowel in de gemeentelijke organisatie als bij de externe partijen die een belang hebben bij een adequate invulling van de watertaken. Het GWP is opgesteld in nauw overleg met medewerkers van de gemeente Waddinxveen, het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en het Hoogheemraadschap van Rijnland en overige vakinhoudelijke stakeholders. Bijlagen
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-336362.html