Gemeenteblad van Winterswijk
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Winterswijk | Gemeenteblad 2026, 333299 | overige overheidsinformatie |
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.
U bent hier:
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Winterswijk | Gemeenteblad 2026, 333299 | overige overheidsinformatie |
Gedragscode integriteit voor het college van BenW van de gemeente Winterswijk
Gelet op artikel 41c, tweede lid en artikel 69, tweede lid, van de Gemeentewet ;
Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van d.d. 26 augustus 2025
Vast te stellen de navolgende gedragscode integriteit voor het college van BenW van de gemeente Winterswijk.
Deze inleiding maakt integraal onderdeel uit van deze gedragscode.
Goed bestuur is integer bestuur. Daarmee is integriteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de individuele politieke ambtsdragers, maar een gezamenlijk belang dat de hele organisatie en het hele bestuur in al zijn geledingen aangaat. De gedragscode richt zich daarom zowel tot de individuele politieke ambtsdragers als tot de bestuursorganen. Ons democratische systeem en de democratische processen kunnen niet zonder integer functionerende organen en functionarissen. Integriteit van politieke ambtsdragers verwijst naar de zorgvuldigheid die politieke ambtsdragers moeten betrachten bij het invullen van hun rol in de democratische rechtsstaat. Dat betekent de verantwoordelijkheid nemen die met de functie samenhangt en bereid zijn verantwoording af te leggen, aan collega-bestuurders en/of (leden van) de volksvertegenwoordiging en bovenal aan de burger. In de democratische rechtsstaat dient een ieder zich te houden aan de wetten en regels die op democratische wijze zijn vastgesteld. Dat geldt zeker voor de politieke ambtsdragers die (mede) verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van die wetten en regels. Deze plicht is voor de politieke ambtsdrager neergelegd in de eed of belofte die de politieke ambtsdrager bij de ambtsaanvaarding aflegt: hij/zij zweert/belooft getrouw te zullen zijn aan de Grondwet, de wetten te zullen nakomen en zijn/haar plichten die uit het politieke ambt voortvloeien naar eer en geweten te zullen vervullen.
Integriteit is niet alleen een kwestie van regels, maar ziet ook op de onderlinge omgangsvormen. Een respectvolle omgang met burgers en organisaties, tussen het college van BenW onderling en tussen het college van BenW en medewerkers, met behoud van eigen politieke inhoud en stijl, is van groot belang.
Voor zowel de volksvertegenwoordiging als voor de dagelijkse bestuurders (voorzitter en overige leden van het dagelijks bestuur), wordt een gedragscode vastgesteld. Dat is zo bepaald in de Gemeentewet. De gedragscode is een richtsnoer voor het handelen van individuele politieke ambtsdragers en heeft tot doel hen te ondersteunen bij de invulling van hun verantwoordelijkheid voor de integriteit van het openbaar bestuur. Voor de twee groepen van politieke ambtsdragers (raadsleden en collegeleden) is er een afzonderlijke gedragscode.
Veel regels in de gedragscode gelden zowel voor raadsleden als voor het college van burgemeester en wethouders. Er zijn ook verschillen, omdat hun taken en verantwoordelijkheden anders zijn en er andere wetten voor hen gelden.
De gedragscode is een interne afspraak binnen de gemeente. Het geeft een nadere invulling aan de wettelijke regels. Naast deze wetten bevat de gedragscode ook gedragsregels en afspraken over hoe transparant gewerkt wordt. Dit helpt om duidelijk te maken wat gewenst gedrag is en hoe hierover beslissingen genomen en nageleefd worden. De gedragscode is bedoeld als hulpmiddel bij twijfel of discussie.
De gedragscode mag geen regels bevatten die in strijd zijn met de wet of verder gaan dan wat wettelijk is toegestaan. Als een gemeente toch zulke regels (contra-legem constructies) opneemt, kan dat juist leiden tot integriteitsproblemen.
De gedragscode is geen officiële wet, zoals een verordening van een gemeente of provincie. Het is een vorm van zelfafspraak: de politieke ambtsdragers maken de regels samen en spreken af zich eraan te houden.
Toch is de gedragscode niet vrijblijvend. Bestuurders en raadsleden kunnen erop worden aangesproken en moeten uitleggen hoe zij zich eraan houden. Wie zich er niet aan houdt, kan daar politieke gevolgen van ondervinden. De gedragscode geeft ook een middel om elkaar aan te spreken op gedrag en daar eventueel politieke conclusies aan te verbinden.
Integriteit is een thema dat betekenis krijgt in het handelen. Een integriteitsbeleid dat alleen op papier bestaat is slechts een dode letter. Daarom moet het handelen van politieke ambtsdragers regelmatig onderwerp van gesprek zijn, juist ook onderling, en ook daarbij geeft de gedragscode ondersteuning. De code en de voorgestelde registraties zijn instrumenten. Integriteit is uiteindelijk niet in regels te vangen. Het gaat erom het juiste te doen; ook als er niemand kijkt.
Het college van BenW heeft vanzelfsprekend een voorbeeldfunctie. Een politiek ambt wordt verricht in een glazen huis. Een lid van het college van BenW gedraagt zich zoals een goed ambtsdrager betaamt. Een lid van het college van BenW onthoudt zich van gedragingen die de goede uitoefening of het aanzien van het ambt of het openbaar bestuur schaden. Een politiek ambt gewetensvol vervullen gebeurt in de dagelijkse praktijk en strekt zich ook uit tot in de privésfeer en -tijd. In de huidige digitale wereld is zeker sprake van een dunne scheidslijn tussen werk en privé. Daarom is het in ieder geval het downloaden van illegale software, het bekijken, downloaden of verspreiden van pornografische, racistische, discriminerende, beledigende, aanstootgevende of (seksueel) intimiderende teksten en afbeeldingen, of het versturen van berichten die (kunnen) aanzetten tot haat en/of geweld uit den boze.
Integriteit is niet alleen een kwestie van regels, maar ziet ook op de onderlinge omgangsvormen. Een respectvolle omgang met burgers en organisaties, tussen politieke ambtsdragers onderling en tussen politieke ambtsdragers en medewerkers, met behoud van eigen politieke inhoud en stijl, is van belang. In de omgang met burgers, ambtenaren, externe partijen en andere politieke ambtsdragers wordt van een politieke ambtsdrager correct, fatsoenlijk, en respectvol gedrag verwacht dat vrij is van ongewenste omgangsvormen en grensoverschrijdend en (seksueel) intimiderend gedrag zoals hinderlijk gedrag, intimidatie, dubbelzinnige opmerkingen, handtastelijkheden, agressie, pesten en discriminatie.
Politieke ambtsdragers opereren vaak in diverse (boven)lokale netwerken. Deze netwerken dragen bij aan het geworteld zijn van de politieke ambtsdrager. Tegelijkertijd ontstaat hierdoor het risico dat politieke ambtsdragers vanuit het gevoel van sympathie en loyaliteit, de belangen van de eigen netwerken vooropstellen ten koste van het algemeen belang. De schijn van oneigenlijke beïnvloeding kan snel gewekt zijn. Dit maakt duidelijk dat het nadenken over de eigen integriteit verder gaat dan het beoordelen van individuele handelingen. Het vraagt ook dat politieke ambtsdragers zich bewust zijn dat zij altijd verbonden zijn met professionele en persoonlijke netwerken. En dat deze netwerken ‘onbewust’ een invloed kunnen hebben op de keuzes en acties van de politieke ambtsdrager, die mogelijk tot een schending leiden. Dit risico van ‘netwerkcorruptie’ kan de integriteit en de kwaliteit van het lokaal bestuur onder druk zetten.
Integer handelen kan alleen in een cultuur en organisatie waar ook de andere waarden van goed bestuur worden nagestreefd. De Nederlandse Code voor Goed Openbaar Bestuur1 benoemt zeven uitgangspunten van goed openbaar bestuur. Integriteit wordt hierin in één adem genoemd met openheid. ‘Openheid en integriteit’: “het bestuur is open en integer en maakt duidelijk wat het daaronder verstaat.”
2. Voorkomen van belangenverstrengeling
Het lid van het college van BenW levert de burgemeester de informatie aan over de (neven)functies die openbaar gemaakt moeten worden bij aanvang van het lidmaatschap, dan wel binnen één maand na aanvaarding van de (neven)functie en geeft hem de wijzigingen daarin door. De informatie betreft in ieder geval:
De algemeen directeur/gemeentesecretaris legt hiervoor een register aan en beheert dit register. Het register is openbaar en via internet beschikbaar.
Het betreft een uitwerking van de wettelijke verplichting om nevenfuncties openbaar te maken. De informatie wordt neergelegd in een openbaar register. De bestuurder is verantwoordelijk voor de tijdige aanlevering van de informatie en voor de actualiteit daarvan.
Het college van BenW sluit de burgemeester en de wethouders gedurende een jaar na aftreden uit van het tegen beloning verrichten van werkzaamheden te behoeve van de gemeente. Deze uitsluiting geldt niet bij aanvaarding van een dienstbetrekking bij de gemeente. Voor werving, selectie en indiensttreding bij de gemeente zijn de voor het ambtelijk personeel geldende regels van overeenkomstig toepassing. Het college van BenW draagt de burgemeester en een wethouder niet eerder dan een jaar na aftreden voor als kandidaat voor benoeming tot commissaris dan wel bestuurslid van een verbonden partij. Onder verbonden partij wordt verstaan hetgeen hieronder wordt verstaan in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.
Het college van BenW vraagt meerdere offertes aan als bij een offerteaanvraag ook oud-bestuurders en bevriende relaties zijn betrokken en stelt een afwegingskader op voor selectie en benoemingen van externen en informeert de gemeenteraad regelmatig over de toepassing in de praktijk.
Het college van BenW gaat zorgvuldig en correct om met de informatie waarover zij uit hoofde van de functie beschikt en zorgt ervoor dat vertrouwelijke en geheime informatie veilig wordt bewaard.
Het is belangrijk de juiste maatregelen te treffen om te voorkomen dat onbevoegden vertrouwelijke en/of geheime gegevens kunnen bezitten, raadplegen of beschadigen. Daarbij moet in de digitale setting worden gedacht aan de beveiliging van de computer, laptop, Ipads, smartphones e.d. met wachtwoorden en het niet onbeheerd achterlaten van materialen zoals bv. USB sticks met vertrouwelijke/geheime informatie. In deze digitale en elektronische setting moet ook worden gedacht aan informatie in de Icloud en beschikbaar via AI.
4. Omgang met geschenken en uitnodigingen
In de gedragscode is uitgangspunt dat geschenken, faciliteiten en diensten niet worden geaccepteerd als hiermee de onafhankelijke positie van het college van BenW kan worden beïnvloed. Dat is in ieder geval aan de orde in onderhandelingssituaties. Is daarvan geen sprake dan kunnen om praktische redenen incidentele kleine geschenken (met een geschatte waarde van € 50 of minder) door het college van BenW worden aanvaard, echter nooit op het huisadres. Dit is een in de praktijk ontstaan gebruikelijk richtbedrag maar is geen scherpe grens. Er zijn omstandigheden denkbaar waar elk geschenk, ongeacht de waarde, onacceptabel is. Duurdere geschenken worden in elk geval niet aanvaard. Zij worden teruggestuurd of worden eigendom van de gemeente die zorgt voor een goede bestemming van het geschenk. In een openbaar register wordt opgenomen welke geschenken van meer dan € 50 de gemeente heeft aanvaard en welke bestemming daaraan is gegeven.
Deelname aan excursies en evenementen voor rekening van anderen dan de gemeente, maakt het college van BenW openbaar binnen één week nadat de excursie, dan wel het evenement heeft plaatsgevonden. Hierbij is het uitgangspunt dat de deelname of aanwezigheid alleen kan, indien deze functioneel is. Daarbij wordt eveneens openbaar gemaakt wie de kosten voor zijn rekening heeft genomen. De informatie is via internet beschikbaar.
5. Gebruik van voorzieningen van de gemeente
Het college van BenW richt de financiële en administratieve organisatie zodanig in dat er een getrouw beeld mogelijk is van de juistheid en rechtmatigheid van de uitgaven en hanteren heldere procedures over de wijze waarop functionele uitgaven rechtstreeks in rekening worden gebracht of kunnen worden gedeclareerd bij de gemeente. Het lid van het college van BenW verantwoordt zich over zijn gebruik van de voorzieningen volgens de in het eerste lid vastgelegde regels en procedures.
Aan het college van BenW wordt de voorzieningen, vergoedingen en andere verstrekkingen in bruikleen geboden die een goed functioneren van de volksvertegenwoordigers mogelijk maken. Wat betreft de uitwerking van de principes van dit stelsel zou grotendeels kunnen worden aangesloten bij de werkwijze in het Voorzieningenbesluit dat geldt voor ministers en staatssecretarissen:
Uitgangspunt is hier dat zo weinig mogelijk uitgaven door de het collegelid zelf worden gedaan via zijn of haar privérekening. Geldstromen tussen de rekening van het bestuursorgaan en de persoonlijke rekening van de bestuurder maken een zwaardere controle op de uitgaven noodzakelijk. Het college van BenW zal zich nauwgezet moeten houden aan de regels en procedures die er met het oog hierop gelden. Dit geldt eveneens voor het gebruik en de regels van de gemeentelijke creditcard.
Gebruik van voorzieningen en eigendommen van de gemeente ten eigen bate of ten bate van derden is, tenzij hier andere afspraken over gemaakt zijn.
Stelregel is dat privégebruik van gemeentelijke voorzieningen niet is toegestaan, tenzij expliciet is vastgelegd bij (het team) Informatie dat het wel is toegestaan, zoals bijvoorbeeld bij het zakelijke mobiele toestel (het gebruik van een duo-sim).
In uitlatingen in of op (sociale) media houdt het college van BenW de eer en het aanzien van de gemeente hoog.
Het college van BenW bejegent elkaar en anderen, waaronder leden van het raadsleden, ambtenaren, burgers en vertegenwoordigers van bedrijven en instellingen, waardig, correct en respectvol, zowel in woord, geschrift als in de media en op sociale media.
Het college van BenW blijft op sociale media ver weg van pestgedrag, seksuele intimidatie, discriminatie, agressie en geweld. Ook ‘op de persoon spelen’, grof taalgebruik en ongefundeerde beschuldigingen van strafbaar gedrag aan het adres van collegeleden, raadsleden, commissieleden, andere bestuurders, de griffier, algemeen directeur/gemeentesecretaris of ambtenaren zijn ongewenste omgangsvormen.
Tijdens college-, raads-, commissievergaderingen wordt er gedebatteerd over onderwerpen. Het getuigt niet van respect richting raads- en commissieleden, college, publieke tribune of online volgers om tijdens het debat over hetzelfde onderwerp een inhoudelijke discussie te voeren via sociale media.
Het college van BenW gaat respectvol met elkaar en met medewerkers om, zijn open en eerlijk en bevorderen het debat op basis van feiten.
Het college van BenW houdt zich tijdens vergaderingen en bijeenkomsten aan het reglement van orde. Aanwijzingen van de voorzitter volgen zij op.
Het college van BenW onthoudt zich in het openbaar, dus ook in commissie-, raadsvergaderingen en raadsinformatiebijeenkomsten van negatieve uitlatingen over medewerkers. Ook in de media en op sociale media vallen zij elkaar niet persoonlijk aan, zie ook artikel 6 Sociale Media.
Het college van BenW bejegent elkaar, raadsleden en medewerkers op correcte wijze in woord, gebaar en geschrift. Grensoverschrijdend gedrag tolereren we niet. Grensoverschrijdend gedrag omvat alle vormen van gedrag waarbij de ene persoon de grenzen van de andere persoon niet respecteert, zowel fysiek, verbaal of non-verbaal.
De Nederlandse Code voor Goed Openbaar Bestuur (23 juni 2009) bevat basale beginselen van goed openbaar bestuur en is een informeel instrument dat een beroep doet op de eigen verantwoordelijkheid van besturen van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk om gewetensvol invulling te geven aan hun taken en verantwoordelijkheden in het openbaar bestuur. De Code bevat geen juridisch afdwingbare normen.
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-333299.html
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.