/2/png-2/RGB.png)
Gemeenteblad van Zwijndrecht
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Zwijndrecht | Gemeenteblad 2026, 311257 | ander besluit van algemene strekking |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Gedragscode Integriteit college van burgemeester en wethouders gemeente Zwijndrecht
Inleiding
Goed bestuur is integer bestuur. Daarmee is integriteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de individuele politieke ambtsdragers, maar een gezamenlijk belang dat de hele organisatie en het hele bestuur in al zijn geledingen aangaat. De gedragscode richt zich daarom zowel tot de individuele politieke ambtsdragers als tot de bestuursorganen.
Ons democratische systeem en de democratische processen kunnen niet zonder integer functionerende organen en functionarissen. Integriteit van politieke ambtsdragers verwijst naar de zorgvuldigheid die politieke ambtsdragers moeten betrachten bij het invullen van hun rol in de democratische rechtsstaat. Dat betekent de verantwoordelijkheid nemen die met de functie samenhangt en bereid zijn verantwoording af te leggen, aan collega-bestuurders en/of (leden van) de volksvertegenwoordiging en bovenal aan de inwoners van de gemeente Zwijndrecht.
Zich houden aan wetten en regels
In de democratische rechtsstaat dient eenieder zich te houden aan de wetten en regels die op democratische wijze zijn vastgesteld. Dat geldt zeker voor de politieke ambtsdragers die (mede) verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van die wetten en regels. Deze plicht is voor de politieke ambtsdrager neergelegd in de eed of gelofte die de politieke ambtsdrager bij de ambtsaanvaarding aflegt: hij/zij zweert/belooft getrouw te zullen zijn aan de Grondwet, de wetten te zullen nakomen en zijn/haar plichten die uit het politieke ambt voortvloeien naar eer en geweten te zullen vervullen.
De volksvertegenwoordiging stelt zowel voor de eigen leden als voor de dagelijkse bestuurders (voorzitter en overige leden van het dagelijks bestuur) een gedragscode vast. Dat is zo vastgelegd in de Gemeentewet. De gedragscode is een richtsnoer voor het handelen van individuele politieke ambtsdragers en heeft tot doel hen te ondersteunen bij de invulling van hun verantwoordelijkheid voor de integriteit van het openbaar bestuur.
Voor de volksvertegenwoordigers is er naast die voor de voorzitter/dagelijkse bestuurders een eigen afzonderlijke gedragscode. Deze gedragscode heeft betrekking op de collegeleden van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zwijndrecht. Veel bepalingen zijn voor de volksvertegenwoordigers en de dagelijkse bestuurders gelijk. Er zijn ook verschillen. Die hebben te maken met de staatsrechtelijke posities, bevoegdheden en met de voor hen geldende wettelijke (integriteits)regels.
Het rechtskarakter van de gedragscode is dat van een interne regeling, als nadere invulling en concretisering van de wettelijke regels. De gedragscode bevat in aanvulling op wettelijke regels gedragsnormen en regels over procedures die de transparantie van het handelen van politieke ambtsdragers evenals van de besluitvorming over en de naleving van de normen vergroten. Zij vormt een beoordelingskader en leidraad bij twijfel, vragen en discussies.
Het voorschrijven van een gedragsregel die afwijkt of verder gaat dan een dwingendrechtelijke wettelijke regeling is niet mogelijk.
Zelfbinding, aanspreken en verantwoorden
Een gedragscode heeft dus niet de juridische status van een algemeen verbindend voorschrift zoals een gemeentelijke verordening waaruit rechten en verplichtingen voortvloeien. Er is sprake van zelfbinding. De regels worden in gezamenlijk debat vastgesteld door de politieke ambtsdragers zelf. In dit licht moeten de regels in de code worden gezien. Dat maakt de gedragscode evenwel niet vrijblijvend. De bestuurders en volksvertegenwoordigers kunnen daarop worden aangesproken en zij dienen zich over de naleving ervan te verantwoorden. Het niet naleven van de gedragscode kan dus wel onderdeel worden van politiek debat en kan ook politieke gevolgen hebben. De gedragscodes bieden politieke ambtsdragers een handvat om andere politieke ambtsdragers aan te spreken op hun gedrag en hieruit wellicht (politieke) consequenties te trekken.
Het goede doen ook als niemand kijkt
Integriteit is een thema dat betekenis krijgt in het handelen. Een integriteitsbeleid dat alleen op papier bestaat is slechts een dode letter. Daarom moet het handelen van politieke ambtsdragers regelmatig onderwerp van gesprek zijn, juist ook onderling, en ook daarbij geeft de gedragscode ondersteuning. De code en de voorgestelde registraties zijn instrumenten. Integriteit is uiteindelijk niet in regels te vangen. In de woorden van de schrijver C.S. Lewis gaat het om:
‘Doing the right thing, even when no one is watching!’
Politieke ambtsdragers hebben vanzelfsprekend een voorbeeldfunctie. Een politiek ambt wordt verricht in een glazen huis. Een volksvertegenwoordiger gedraagt zich zoals een goed ambtsdrager betaamt. Een politieke ambtsdrager onthoudt zich van gedragingen die de goede uitoefening of het aanzien van het ambt of het openbaar bestuur schaden. Een politiek ambt gewetensvol vervullen gebeurt in de dagelijkse praktijk en strekt zich ook uit tot de privésfeer.
Integriteit is niet alleen een kwestie van regels, maar ziet ook op de onderlinge omgangsvormen. Een respectvolle omgang is van belang:
- •
- •
- •
Daarbij is ruimte voor behoud van eigen politieke inhoud en stijl. In de omgang met inwoners, ambtenaren, externe partijen en andere politieke ambtsdragers wordt van een politieke ambtsdrager correct, fatsoenlijk, en respectvol gedrag verwacht dat vrij is van ongewenste omgangsvormen en grensoverschrijdend en (seksueel) intimiderend gedrag zoals hinderlijk gedrag, intimidatie, dubbelzinnige opmerkingen, handtastelijkheden, agressie, pesten en discriminatie.
(boven)Lokale netwerken en oneigenlijke beïnvloeding
Politieke ambtsdragers opereren vaak in diverse (boven)lokale netwerken. Deze netwerken dragen bij aan het geworteld zijn van de politieke ambtsdrager. Tegelijkertijd ontstaat hierdoor het risico dat politieke ambtsdragers vanuit het gevoel van sympathie en loyaliteit, de belangen van de eigen netwerken vooropstellen ten koste van het algemeen belang. De schijn van oneigenlijke beïnvloeding kan snel gewekt zijn. Dit maakt duidelijk dat het nadenken over de eigen integriteit verder gaat dan het beoordelen van individuele handelingen. Het vraagt ook dat politieke ambtsdragers zich bewust zijn dat zij altijd verbonden zijn met professionele en persoonlijke netwerken.
Hoofdstuk 2 Respectvolle omgang
Respectvol en integer omgaan met elkaar, de ambtelijke organisatie en het algemeen bestuur is essentieel voor een goede samenwerking. Dat komt ten goede aan de inwoners en Zwijndrecht als geheel. Iedereen verdient respect, de politieke ambtsdragers van onze organisatie moeten hierin het goede voorbeeld geven. Respect voor inwoners bevordert het vertrouwen in de overheid en leidt tot betere dienstverlening.
Artikel 2.1 We gaan respectvol met elkaar om.
Respectvol omgaan met anderen en met elkaar betekent dat je anderen serieus neemt, naar elkaar luistert en fatsoenlijk met elkaar omgaat. Respectvolle omgang komt in ieder geval als volgt tot uiting:
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
De gemeente Zwijndrecht heeft beleid in het kader van de Veilige Publieke Dienstverlening.
Intimidatie, bedreiging en ander agressief gedrag zijn niet normaal en horen niet bij het politieke ambt. Net zoals we respectvol met elkaar en anderen omgaan en voorbeeldgedrag laten zien, doen we dat ook wanneer door externen onze norm wordt overschreden. Agressief gedrag wordt gemeld via de van toepassing zijnde meldprocedure. Het belang van weerbaar bestuur komt in ieder geval als volgt tot uiting:
- •
- •
- •
- •
Hoofdstuk 3 Voorkomen van belangenverstrengeling
Op grond van artikel 41a en 65 van de Gemeentewet legt een wethouder respectievelijk de burgemeester voordat hij/zij zijn functie als wethouder of burgemeester kan uitoefenen de eed af. Verder staan in de Gemeentewet ook andere bepalingen opgenomen om de onpartijdigheid van het bestuur te waarborgen, denk aan de artikelen 41b en 67 (openbaar maken nevenfuncties), artikelen 36b en 68 (onverenigbaarheden), en artikel 15 (verboden overeenkomsten) van de Gemeentewet. Een wethouder en/of burgemeester probeert (de schijn van) belangenverstrengeling zoveel mogelijk te voorkomen.
Hoofdstuk 4 Geschenken, faciliteiten, diensten, excursies, evenementen en buitenlandse reizen op uitnodiging van derden
Bij het afleggen van de eed verklaart een collegelid niets aangenomen te hebben of niets aan te zullen nemen of niets te zullen beloven bij het vervullen van de functie ter voorkoming van belangenverstrengeling en/of waarbij de onafhankelijk positie in gevaar komt.
Artikel 4.4 Publicatie activiteiten 4.2 en 4.3
Het college publiceert wekelijks een lijst activiteiten als bedoeld onder artikel 4.2 en 4.3 van deze gedragscode met inbegrip van wie de kosten voor deze activiteiten voor zijn/hun rekening heeft/hebben genomen. De informatie is via internet beschikbaar.
Informatie is voor de uitoefening van de taak collegelid en voor het college als geheel erg belangrijk.
In het openbaar bestuur is het uitgangspunt de openbaarheid van informatie maar in (bij wet) bepaalde gevallen is er sprake van geheime informatie. Het lekken van geheime informatie is strafbaar. Het spreekt voor zich dat er altijd zorgvuldig omgegaan moet worden met informatie.
Artikel 5.1 Zorgvuldig omgaan met informatie
Het collegelid gaat zorgvuldig en correct om met de informatie waarover hij uit hoofde van zijn lidmaatschap aan het college beschikt en zorgt ervoor dat vertrouwelijke en geheime informatie veilig wordt bewaard en niet in handen van derden terechtkomt.
Hoofdstuk 6 Gebruik van voorzieningen van de gemeente
Uitgangspunt is dat zo weinig mogelijk uitgaven door de politieke ambtsdrager zelf worden gedaan via zijn of haar privérekening. Geldstromen tussen de rekening van het bestuursorgaan en de persoonlijke rekening van de politieke ambtsdrager maken een zwaardere controle op de uitgaven noodzakelijk. Het collegelid zal zich nauwgezet moeten houden aan de regels en procedures die er met het oog hierop voor hem/haar gelden.
- 1.
Het college van burgemeester en wethouders richt de financiële en administratieve organisatie zodanig in dat er een getrouw beeld mogelijk is van de juistheid en rechtmatigheid van de uitgaven, met heldere procedures over de wijze waarop functionele uitgaven rechtstreeks in rekening worden gebracht of kunnen worden gedeclareerd bij de gemeente.
- 2.
Artikel 6.2 Buitenlandse reizen
- 1.
Een burgemeester respectievelijk een wethouder meldt het voornemen tot een buitenlandse dienstreis of een uitnodiging daartoe aan het college van burgemeester en wethouders. Hij geeft daarbij informatie over het doel en de duur van de reis, de bijbehorende beleidsoverwegingen, de samenstelling van het gezelschap dat meereist, de geraamde kosten en de wijze waarop van de reis verslag wordt gedaan.
- 2.
- 3.
Artikel 6.4 Geen buitenlandse dienstreis
Voor de toepassing van de artikelen 6.2 en 6.3 wordt onder buitenlandse dienstreis niet verstaan een dienstreis naar een Europese instelling of een dienstreis naar een buurgemeente in het buitenland.
Hoofdstuk 7 Uitvoering gedragscode
Artikel 7.1 Bevordering eenduidigheid
De gemeenteraad stelt de gedragscode ten behoeve van het college vast en bevordert de eenduidige interpretatie van deze gedragscode. Ingeval van leemtes en onduidelijkheden in de gedragscode voorziet de gemeenteraad daarin.
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-311257.html