Beleidsregels eigen bijdrage Vluchtelingen Oekraïne gemeente Scherpenzeel 2025

1 Inleiding

Vanaf 1 januari 2025 moeten gemeenten vluchtelingen uit Oekraïne die in een gemeentelijke opvang wonen en een inkomen hebben, een eigen bijdrage laten betalen.

Per 1 oktober 2025 wordt het bedrag van de eigen bijdrage verhoogd.

Voor gas, water en elektriciteit wordt al een bijdrage gevraagd. Aan deze bijdrage wordt per 1 oktober 2025 locatiebegeleiding toegevoegd. Samen gaan die bedragen op onder de noemer ‘exploitatiekosten van de opvang’.

De “Regeling opvang ontheemden Oekraïne” (hierna: RooO) en de “Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne” (hierna: BooO) zijn hiervoor aangepast.

Waarom deze regels?

De regering vindt het belangrijk dat ontheemden uit Oekraïne die kunnen bijdragen aan de kosten voor opvang, dat ook doen. Asielzoekers met een eigen inkomen betalen immers ook een eigen bijdrage aan hun opvang. Het verhoogde bedrag per 1 oktober 2025 sluit beter aan bij de geboden voorzieningen. Ook maakt het de verschillen met asielzoekers kleiner en zetten we een volgende stap in het normaliseren van de situatie van de ontheemden uit Oekraïne in Nederland.

Gemeenten moeten controleren of iemand een inkomen heeft. En goed uitleggen wat de regels betekenen. Vanaf 1 juli 2024 mochten gemeenten al een bijdrage vragen. Vanaf 1 januari 2025 is dat verplicht.

2. Begrippen

In deze beleidsregels wordt verstaan onder:

• RooO: Regeling opvang ontheemden Oekraïne

• BooO: Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

• GOO: Gemeentelijke opvanglocatie

• Leefgeld: Geld voor eten, drinken, kleding en persoonlijke uitgaven

3 Voor wie zijn deze regels?

Deze regels gelden voor vluchtelingen boven de 18 jaar, uit Oekraïne die in een gemeentelijke opvanglocatie in de gemeente Scherpenzeel wonen.

4 Hoe hoog is de bijdrage?

Vanaf 1 oktober 2025:

Bijdrage aan de opvang, exploitatiekosten

• Een vast bedrag van € 244,22 per maand per volwassen vluchteling.

• Een gezin (met geen of minderjarige kinderen) betaalt maximaal twee keer € 244,22, dus € 488,44 in het totaal.

Ongewijzigd:

Catering (alleen bij opvanglocaties met maaltijden):

• Een vast bedrag van € 252,18 per maand per volwassen vluchteling.

• Een gezin (met geen of minderjarige kinderen) betaalt maximaal twee keer 252,18 dus € 504,36 in het totaal.

Als de bedragen worden aangepast (geïndexeerd), geldt het nieuwe bedrag automatisch.

5 Werken moet lonen

De gemeente wil dat het altijd loont om te werken. De gemeente heft een eigen bijdrage als het (gezin)inkomen van een bewoner hoger is dan 115% van de som van het leefgeld en de eigen bijdrage die geldt voor de betreffende leefeenheid.

Wanneer het inkomen onder deze 115%-norm blijft, wordt geen eigen bijdrage opgelegd.

De 115%-norm schrijft voor dat:

• Het leefgeld pas volledig wordt ingetrokken zodra het netto-inkomen van de ontheemde meer bedraagt dan 115% van het normbedrag aan leefgeld.

• De volledige eigen bijdrage wordt pas geheven zodra het netto-inkomen meer bedraagt dan 115% van het (al volledig ingetrokken) leefgeld plus de volledige eigen bijdrage.

Het doel van deze maatregelen is:

• Werken moet blijven lonen, ook na verhoging van de eigen bijdrage: vluchtelingen met een eigen inkomen mogen er financieel niet op achteruitgaan ten opzichte van personen zonder inkomen.

• Voorkomen van abrupte inkomensval: er moet een geleidelijke overgang zijn tussen groepen net onder en net boven de 115%-norm van het volledige leefgeld en/of volledige eigen bijdrage.

6 Wie moet betalen?

Wel betalen:

• Volwassenen met inkomen uit werk (ook in buitenland)

• Volwassenen met een uitkering of toeslagen

• Volwassenen zonder eigen inkomen, maar met een partner die wél inkomen heeft

Niet betalen:

• Minderjarige kinderen

• Vluchtelingen in particuliere opvang of buiten de opvang

• Vluchtelingen met een pensioen

Let op: kinderen van 18 jaar of ouder tellen niet meer mee als onderdeel van het gezin. Zij betalen zelf als ze inkomen hebben.

7 Wat telt als inkomen?

De volgende inkomsten tellen mee:

• Loon uit werk

• Werkloosheidsuitkering (WW)

• Uitkering bij ziekte of arbeidsongeschiktheid

• Toeslagen

Alleen inkomsten van volwassenen (18+) tellen mee.

8 Hoe wordt de bijdrage betaald?

• Vluchtelingen betalen per maand aan de gemeente.

• De gemeente kijkt naar het inkomen van de vorige maand.

• Voor oktober 2025 is de peildatum dus 1 november 2025.

• Op die dag moeten alle gegevens over oktober binnen zijn.

De gemeente controleert de gegevens via Inlichtingenbureau/SUWI.

Inleveren van bewijs:

• Als het inkomen elke maand hetzelfde is, hoeft de vluchteling alleen nieuwe informatie te geven als er iets verandert.

9 Onevenredig nadeel

Als iemand minder overhoudt dan het bedrag aan leefgeld dat hij/zij zonder inkomen had gekregen, kan dat onredelijk zijn. De gemeente bekijkt dit als de vluchteling hierover een reactie (zienswijze) indient.

10 Inlichtingenplicht

Op grond van artikel 2a van de RooO moet de vluchteling veranderingen in inkomen of gezinssamenstelling direct aan de gemeente doorgeven. Dit heet de inlichtingenplicht.

Vluchtelingen moeten de gemeente goed informeren over:

• Hun gezinssituatie en inkomen

• Werk en veranderingen

• Bankrekeningen

• Auto’s of contant ontvangen geld

• Pensioendocumenten (vanaf 60 jaar)

11 Uitzondering (hardheidsclausule)

Soms is het niet eerlijk om een regel toe te passen. In zulke bijzondere gevallen mag het college een uitzondering maken.

12 Wanneer gelden de regels?

Deze regels gelden met terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2025 en worden aangehaald als: Beleidsregels eigen bijdrage Oekraïne 2025

Onder intrekking Beleidsregels eigen bijdrage Oekraïne.

Aldus vastgesteld in de vergadering van het college van burgemeester en wethouders van.

A. Weststrate

Secretaris

M.C. Teunissen-Willemsen

Burgemeester