Subsidieregeling Verslavingspreventie Haarlemmermeer 2026

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer;

gelet op artikel 3 van de Algemene subsidieverordening Haarlemmermeer 2024;

overwegende dat het gemeentebestuur het belangrijk vindt dat inwoners zo min mogelijk sociale- en gezondheidsproblemen ervaren en een verantwoorde leefstijl ontwikkelen;

besluit vast te stellen: de Subsidieregeling Verslavingspreventie Haarlemmermeer 2026.

Artikel 1. Definities

In deze regeling wordt verstaan onder:

• a. Asv: Algemene subsidieverordening Haarlemmermeer 2024;

• b. gameverslaving: een patroon van aanhoudend of overmatig gamen, gekenmerkt door verlies van controle over het spelgedrag, toenemende prioriteit voor gamen boven andere activiteiten, en voortgezet gamen ondanks negatieve gevolgen voor functioneren, gezondheid of sociaal leven;

• c. gedragsverslaving: het verlies van controle over bepaald gedrag met negatieve consequenties voor de persoon zelf en zijn directe omgeving;

• d. gokverslaving: een patroon van aanhoudend of herhaald gokgedrag, gekenmerkt door verlies van controle, preoccupatie met gokken en het blijven gokken ondanks negatieve gevolgen voor de financiële situatie, werk, relaties of gezondheid;

• e. intermediairs: beroepskrachten of vrijwilligers die vanuit hun functie in contact staan met (potentiële) risicogroepen voor verslaving en een signalerende of doorverwijzende rol vervullen.

• f. middelenmisbruik: het gebruik van alcohol, tabak, drugs of andere psychoactieve stoffen op een zodanige wijze dat dit leidt tot gezondheidsrisico’s, psychosociale problemen of verstoring van het dagelijks functioneren;

• g. preventieactiviteiten: voorkomen, uitstellen of verminderen van middelenmisbruik of gedragsverslavingen;

• h. primaire doelgroep: personen van 12 tot en met 23 jaar en de personen die wettelijk of feitelijk verantwoordelijk zijn voor de zorg en opvoeding van deze personen;

• i. risicogroepen: personen of groepen die vanwege persoonlijke, sociale of omgevingsfactoren een verhoogde kans hebben op middelenmisbruik, gokverslaving of gameverslaving.

Artikel 2. Doel

Deze subsidieregeling stimuleert en ondersteunt preventieve activiteiten tegen middelenmisbruik, gok- en gameverslaving, met als doel om sociale- en gezondheidsproblemen te voorkomen of te verminderen en een verantwoorde leefstijl te bevorderen.

Artikel 3. Aanvrager

• 1. Subsidie wordt verstrekt aan een organisatie met volledige rechtsbevoegdheid.

• 2. De organisatie houdt zich specifiek en structureel bezig met het voorkomen van middelenmisbruik en gedragsverslavingen door middel van voorlichting, educatie, signalering, interventies, deskundigheidsbevordering en ondersteuning.

• 3. De aanvrager is aangesloten bij Verslavingskunde Nederland.

Artikel 4. Subsidievorm

Subsidie wordt verstrekt in de vorm van een projectsubsidie voor de duur van een kalenderjaar.

Artikel 5. Subsidiabele activiteiten

Subsidie wordt uitsluitend verstrekt voor de gecombineerde uitvoering van alle hierna genoemde activiteiten:

• 1. Verslavingspreventie gericht op de primaire doelgroep:

  • a. activiteiten gericht op informatieverstrekking, publieksvoorlichting, bewustwording en training;

  • b. individuele preventieactiviteiten; en

  • c. preventief jongerenwerk.

• 2. Deskundigheidsbevordering van intermediairs die in contact staan met de primaire doelgroep of andere risicogroepen:

  • a. monitoring en kennisdeling van trends en risico’s op het gebied van verslavingspreventie;

  • b. deelname aan relevante lokale netwerken en contact met ketenpartners; en

  • c. het organiseren van trainingen en casusbesprekingen en het opstellen van handreikingen.

• 3. Verslavingspreventie gericht op andere risicogroepen:

  • a. activiteiten gericht op informatieverstrekking, publieksvoorlichting, bewustwording en training; en

  • b. individuele preventieactiviteiten.

Artikel 6. Subsidiecriteria

• 1. De activiteiten waarvoor subsidie wordt aangevraagd worden georganiseerd door een preventiedeskundige die:

  • a. beschikt over een afgeronde opleiding op minimaal hbo-niveau in een relevante richting;

  • b. aantoonbare kennis en ervaring heeft met preventie en vroegsignalering; en

  • c. ervaring heeft met de doelgroep(en) waarop de activiteiten zijn gericht.

• 2. De activiteiten waarvoor subsidie wordt aangevraagd zijn onderdeel van of sluiten direct aan bij het door Verslavingskunde Nederland gehanteerde Basispakket Verslavingspreventie. De activiteiten bestaan uit goed onderbouwde en waar mogelijk evidence-based interventies gebaseerd op onderzoek en nationale databanken van het RIVM en NJi.

Artikel 7. Weigeringsgronden

In aanvulling op artikel 12, van de Asv, kan subsidie worden geweigerd voor zover de aanvrager reeds subsidie ontvangt voor activiteiten genoemd in artikel 5.

Artikel 8. Subsidiabele en niet-subsidiabele kosten

• 1. Voor subsidie komen uitsluitend de redelijk te maken kosten in aanmerking die direct verbonden zijn met de uitvoering van de activiteiten als bedoeld in artikel 5.

• 2. Minimaal 50% van de totale redelijk te maken kosten worden besteed aan activiteiten als bedoeld in artikel 5, eerste lid.

Artikel 9. Subsidiehoogte

De subsidie bedraagt 100% van de subsidiabele kosten.

Artikel 10. Subsidieplafond en deelplafonds

Het college stelt jaarlijks het subsidieplafond vast.

Artikel 11. Wijze van verdeling

• 1. Subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van de subsidieaanvragen, waarbij de datum waarop de aanvraag volledig is, geldt als datum van binnenkomst.

• 2. Voor zover door verstrekking van subsidie voor aanvragen, die op dezelfde dag zijn ontvangen, het subsidieplafond wordt overschreden, wordt de onderlinge rangschikking van die aanvragen vastgesteld door middel van loting.

Artikel 12. Indieningsvereisten

• 1. Een aanvraag om subsidie wordt ingediend met een door het college vastgesteld aanvraagformulier.

• 2. Indien de aanvraag is gebaseerd op een berekening met een uurtarief worden, in aanvulling op artikel 9 van de Asv, ten minste de totstandkoming en de componenten van het uurtarief toegelicht en gespecificeerd.

Artikel 13. Aanvraagtermijn

In afwijking van artikel 10 van de Asv wordt een aanvraag om een subsidie ingediend in de periode van 1 juni tot en met 15 september voorafgaand aan het jaar waarop de aanvraag betrekking heeft.

Artikel 14. Bijzondere verplichtingen

In aanvulling op artikel 15 en 16 van de Asv gelden de volgende verplichtingen:

• 1. de bij een activiteit aanwezige medewerkers en vrijwilligers beschikken over een Verklaring Omtrent het Gedrag die niet ouder is dan drie jaar;

• 2. er wordt geen winst gemaakt op de subsidieactiviteiten.

Artikel 15. Slotbepalingen

• 1. Deze subsidieregeling treedt in werking op 1 juni 2026.

Aldus vastgesteld op 4 mei 2026

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,

de secretaris,

Hermineke van Bockxmeer

de burgemeester,

Marianne Schuurmans-Wijdeven

Toelichting

De gemeente Haarlemmermeer vindt het belangrijk dat inwoners zo min mogelijk sociale- en gezondheidsproblemen ervaren, en dat zij in staat worden gesteld een verantwoorde leefstijl te ontwikkelen. Verslavingsproblematiek, zowel middelenmisbruik als gedragsverslavingen, kan grote negatieve gevolgen hebben voor het welzijn en de gezondheid van mensen en hun omgeving.

Met deze subsidieregeling stimuleert de gemeente activiteiten die bijdragen aan de preventie van middelenmisbruik en gedragsverslavingen. De regeling richt zich op het ondersteunen van preventieve initiatieven die inzetten op bewustwording, motivering en gedragsverandering. Het doel is om middelenmisbruik, gedragsverslavingen en ander risicovol gedrag te voorkomen of te verminderen en jongeren en andere risicogroepen in staat te stellen om weloverwogen en verantwoorde keuzes te maken. De gehanteerde definities van middelenmisbruik, gameverslaving en goksverslaving sluiten aan bij de criteria van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-V) en de definitie van de World Health Organisation (WHO), en worden gebruikt door erkende verslavingspreventieorganisaties in Nederland.

De subsidiabele activiteiten zijn in de eerste plaats gericht op personen van 12 tot en met 23 jaar en in het verlengde daarvan hun ouders en/of verzorgers. Dit kunnen zijn: de juridische ouders, stiefouders, pleegouders, voogden of andere volwassenen die duurzaam belast zijn met de dagelijkse verzorging en opvoeding van het kind. Verslavingspreventie gericht op deze primaire doelgroep kan, indien noodzakelijk, ook bestaan uit (groeps)aanbod voor andere directe naasten van de persoon met verslavingsproblematiek. Daarnaast eisen we ook dat de aanvrager activiteiten organiseert gericht op deskundigheidsbevordering van intermediairs die beroepsmatig of vrijwillig in contact staan met de primaire doelgroep of andere risicogroepen. Daardoor zijn zij in staat een brug te vormen tussen de doelgroepen en preventieprofessionals of hulpverlening. Zo kunnen zij bijdragen aan vroegsignalering (het tijdig herkennen van signalen die kunnen wijzen op beginnende problemen, zodat ondersteuning of hulp zo vroeg mogelijk kan worden ingezet), het vergroten van bewustwording en het bespreekbaar maken van risicogedrag, zoals middelenmisbruik, gokken en gamen. Tot slot dient de aanvrager ook preventieve activiteiten te organiseren gericht op andere risicogroepen dan de primaire doelgroep, welke door de aanvrager bijvoorbeeld kunnen worden bepaald door een combinatie van wetenschappelijk onderzoek, epidemiologische data en praktijkervaring. Verslavingspreventie gericht op deze risicogroepen kan, indien noodzakelijk, ook bestaan uit groep(aanbod) voor directe naasten van de persoon met verslavingsproblematiek.

Centraal staat het aanbieden van betrouwbare en feitelijke informatie over de sociale- en gezondheidseffecten van middelenmisbruik, gokverslaving en gameverslaving. Denk hierbij aan (publieks)voorlichting, groepsbijeenkomsten en digitale campagnes, maar ook het aanbieden van een drugstestservice en online chatservice. Daarnaast zijn ook individuele preventieve interventies essentieel, zoals motiverende gespreksvoering met de primaire doelgroep en andere risicogroepen. Ook is het van belang dat de aanvrager deelneemt aan lokale preventienetwerken.

De activiteiten hebben als doel het eerste gebruik te voorkomen, het aantal probleemgebruikers te verminderen en het handelingsvermogen van de omgeving te verbeteren om risicogedrag te signaleren en bespreekbaar te maken. De regeling beoogt subsidie te verlenen aan een organisatie die zich richt op zowel de preventie van middelenmisbruik als de preventie van gedragsverslavingen. Het zwaartepunt van de aanvraag dient betrekking te hebben op de activiteiten voor de primaire doelgroep zoals bedoeld in artikel 5 lid 1. Daarom geldt voor die activiteiten een minimumpercentage van 50% van de totale som van de redelijk te maken kosten. Dat komt neer op 50% van de toe te wijzen subsidie.

Door het ondersteunen van activiteiten gericht op verslavingspreventie wil de gemeente bijdragen aan een gezonde, veilige en veerkrachtige samenleving waarin jongeren en andere risicogroepen worden versterkt in hun weerbaarheid en vermogen om verstandige keuzes te maken.

Deze subsidieregeling is een nadere regeling van de Algemene subsidieverordening Haarlemmermeer 2024. Dat betekent dat de regels daarvan van toepassing zijn, tenzij in deze subsidieregeling nadrukkelijk anders wordt bepaald.