Gemeenteblad van Het Hogeland
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Het Hogeland | Gemeenteblad 2026, 223323 | overige overheidsinformatie |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Gerelateerd
Printen
Delen
Team: VTH Datum: 3-3-2026 Teammanager: Hetty Vlessert Vaststelling: 04-05-2026
Uitvoering: Linda Groenewold Versie Definitief
Voor u ligt het jaarverslag vergunningen, toezicht en handhaving 2025 (Jaarverslag VTH 2025). Dit jaarverslag is verplicht op grond van artikel 13.11 van het Omgevingsbesluit. Het jaarverslag is een onderdeel van de VTH-beleidscyclus. Samen met de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2026-2028 en het Uitvoeringsprogramma 2025-2026, vormt het jaarverslag de sturing op doelstellingen en werkzaamheden in het VTH-domein van de gemeente Het Hogeland. Samen met uitvoeringspartners zoals de Omgevingsdienst Groningen (ODG) en de Veiligheidsregio Groningen (VRG), wordt er dagelijks gewerkt aan het schoon, veilig en fijn houden van de fysieke leefomgeving.
In dit jaarverslag zal teruggekeken worden op de doelstellingen en ambities die vastgesteld zijn in het Uitvoerings- en handhavingsprogramma 2025-2026, waarbij twee vragen centraal staan: zijn de doelstellingen behaald? En welke leerpunten worden er meegenomen naar 2026?
Het jaarverslag heeft betrekking op de activiteiten van het team VTH in 2025. Het betreft hier activiteiten die vallen onder de Omgevingswet, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en een aantal bijzondere wetten, waaronder de Alcoholwet. Het onderdeel openbare orde en veiligheid (OOV) valt buiten de reikwijdte van dit jaarverslag omdat daarover op een andere manier wordt gerapporteerd. Ook de jaarverslagen van uitvoeringspartners zijn niet in dit verslag opgenomen omdat deze partijen separate verslagen aanbieden.
Het jaarverslag begint met de belangrijkste ontwikkelingen in 2025. Daarna worden de taakbladen zoals opgenomen in het Uitvoerings- en handhavingsprogramma 2025-2026 kort samengevat en geëvalueerd op de voortgang van de beschreven knelpunten en doelstellingen. In de conclusie wordt gereflecteerd op 2025 en worden aanbevelingen in de uitvoering voor 2026 gegeven. In bijlage 1 wordt 2025 in cijfers weergegeven.
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
2.1 Taakblad 1 informatievoorziening, vergunningen en meldingen Omgevingswet 3
2.2 Taakblad 2: Vergunning/melding APV en bijzondere wetten 4
2.3 Taakblad 3: Toezicht Omgevingswet 4
2.4 Taakblad 4: Toezicht APV en bijzondere wetten 5
2.5 Taakblad 5: Juridische bijdrage VTH 5
2.6 Taakblad 6: Algemene werkzaamheden en overleg 5
3 Conclusie en aandachtspunten 2026 6
Hieronder wordt ingegaan op ontwikkelingen waar het team in 2025 mee te maken heeft gehad.
Het VTH-team heeft in 2025 laten zien een betrokken en veerkrachtige organisatie te zijn, die onder toenemende druk in staat is om resultaten te leveren en tegelijkertijd te blijven ontwikkelen. Ondanks capaciteitsdruk en toenemende complexiteit weet het team de uitvoering op niveau te houden en tegelijkertijd stappen te zetten in verdere professionalisering en samenwerking. Door een sterke onderlinge samenwerking en professionele inzet worden processen verbeterd en wordt zichtbaar bijgedragen aan een veilige en leefbare fysieke omgeving.
Het bibob formulier is een vragenlijst die aanvragers moeten invullen wanneer in beleid of wet bepaald is dat zij bibob plichtig zijn. Dit formulier bestond eerder uit een tiental vragen, waar tevens een aantal bijlagen aan toegevoegd moesten worden. In 2025 is dit formulier herzien en uitgebreid naar 60 pagina's aan vragen en verwijzingen aan documenten die aan een aanvraag toegevoegd moeten worden.
Deze verandering en vooral de mate waarin de complexiteit toegenomen is, heeft een grote impact op aanvragers van vergunning en de behandeling hiervan door de bibob coördinator en het team VTH. Deze verandering wordt in vooroverleggen goed besproken maar heeft wel tot gevolg dat aanvragers meer tijd nodig hebben bij het volledig maken van hun aanvragen.
Standplaatsen en marktplaatsen zijn activiteiten die opgenomen worden in het Omgevingsplan. Naar verwachting kan dit eind 2026 afgerond worden. Tot die tijd is het lastig om nieuwe standplaatsen- en marktplaatsvergunningen te kunnen behandelen binnen het toekomstige juridische kader. Om deze schaarse vergunningen toch te kunnen blijven verlenen en reguleren, wordt er momenteel gewerkt met een tijdelijk toetsingskader als alternatief.
Dit tijdelijke kader voorziet in beleidsregels en beoordelingscriteria waarmee aanvragen op een transparante, consistente en juridisch houdbare wijze kunnen worden beoordeeld. Hierbij wordt onder andere gekeken naar aspecten als schaarste verdeling, openbare orde en veiligheid, ruimtelijke inpasbaarheid en een evenwichtige verdeling van economische kansen. Op deze manier wordt geborgd dat aanvragen zorgvuldig worden afgehandeld, terwijl tegelijkertijd wordt toegewerkt naar een structurele regeling binnen het Omgevingsplan.
Het gemeentelijk bibob beleid is in 2025 herijkt en vastgesteld. De gevolgen van deze herijking zijn nog niet volledig in beeld, er komt een grote toename van complexe bibob-procedures als zeer waarschijnlijk gevolg van de nieuwe kaders. De beoordeling van de bibob-toets is echter zeer specialistische werk, niet belegd binnen het VTH-team. In 2026 wordt verder onderzocht hoe dit proces goed vormgegeven gaat worden.
Het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) speelt een belangrijke rol in het beschermen van onze leefomgeving. Om dit effectief te doen, is het belangrijk dat de kwaliteit van uitvoering en handhaving goed geborgd is. Dit gebeurt onder andere door landelijke kwaliteitscriteria, die voorschrijven welke kennis, vaardigheden en ervaring professionals nodig hebben. Met de komst van Kwaliteitscriteria 3.0 VTH, die sinds 1 januari 2025 van kracht is, wordt verdere uniformiteit en kwaliteit in de uitvoering van de Omgevingswet nagestreefd. In 2025 in een impactanalyse uitgevoerd, uit deze analyse blijkt een minimale impact omdat het team VTH al voldeed aan de vernieuwde kwaliteitscriteria.
In de evaluatie worden de taakbladen kort samengevat als introductie op de evaluatie. De volledige taakbladen worden weergegeven in het Uitvoerings,- en handhavingsprogramma 2025-2026.
2.1 Taakblad 1 informatievoorziening, vergunningen en meldingen Omgevingswet
Dit taakblad beschrijft hoe de gemeente uitvoering geeft aan de Omgevingswet, met als doel initiatiefnemers sneller en duidelijker inzicht te geven in de haalbaarheid van plannen in de fysieke leefomgeving.
Inwoners en bedrijven kunnen via informatieverzoeken (mail, telefoon, Atelier) en via de website hun plannen vroegtijdig toetsen aan beleid en regelgeving. Vergunningverleners behandelen aanvragen voor omgevingsvergunningen en meldingen (bouw en omgevingsplanactiviteiten) volgens de vergunningenstrategie en binnen het wettelijk kader van de Omgevingswet.
Naast reguliere taken vragen projecten in onze gemeente extra inzet. De projecten PAWOZ en aardbevingen krijgen allebei een extra inzet van 1fte. PAWOZ is een rijksproject dat zich richt op de aansluiting van windenergie op zee via kabels of leidingen naar land en heeft grote ruimtelijke en vergunning technische impact.
Binnen de gemeente Het Hogeland is in het kader van het aardbevingsdossier gewerkt aan de coördinatie van versterkingsopgaven, schadeafhandeling en bewonersbegeleiding. De gemeente vervult hierbij een verbindende rol tussen inwoners, uitvoeringsorganisaties en het Rijk, met als doel om processen te versnellen en de leefbaarheid in de dorpen te waarborgen.
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
In 2025 heeft het subteam vergunningverlening haar processen aangepast. Hierdoor heeft het subteam een snellere inboeking en verdeling van aanvragen en meldingen behaald, waar het subteam en de omgeving erg blij mee zijn. Het subteam neemt aanvragen en meldingen sneller in behandeling en heeft eerder contact met de aanvragers. Deze aanpassingen heeft ook geresulteerd in snellere advies aanvragen bij interne afdelingen en externe partijen. Een groot deel van de aanvragen wordt binnen de termijn afgesloten. Wanneer aanvragen buiten de termijn lopen is dit meestal door een vertraging in de opgevraagde adviezen. Externe partners en interne adviesafdelingen hebben te maken met grote werkvoorraden en personele te korten. Hierdoor kunnen adviezen niet altijd tijdig worden afgegeven. Deze afwijkingen zijn in beeld. In 2025 zijn hier gesprekken over gevoerd en in 2026 zal hier aandacht voor blijven.
In 2026 komt de functionaliteit “verken uw idee” beschikbaar in het DSO en is de verwachting dat het gemeentelijk proces ook is ingericht. Aanvragers kunnen met deze functionaliteit in het DSO een overleg aanvragen wanneer zij nog geen concrete plannen hebben, maar een plan op hoofdlijnen.
Alle aanvragen en meldingen gerelateerd aan het aardbevingendossier worden in het vergunningenteam centraal behandeld door de extra beschikbare fte vanuit het programma aardbevingen, waarbij goed contact is met het versterkingsprogramma.
De uitvoering van taken door de ODG verloopt matig. De ODG kampt met grote personele te korten waardoor aanvragen en adviezen vaak lang op zich laten wachten. Zowel de bestuurlijke vertegenwoordiging als de ambtelijke vertegenwoordiging van de ODG is zich bewust van dit probleem. Ter verbetering werkt de ODG in 2026 aan 5 ontwikkellijnen. Deze ontwikkellijnen zijn terug te vinden in de begroting en worden in het AB besproken en gemonitord.
2.2 Taakblad 2: Vergunning/melding APV en bijzondere wetten
Dit taakblad beschrijft de uitvoering van vergunningverlening op basis van de APV en bijzondere wetten, zoals de Alcoholwet, Wet op de kansspelen, Marktverordening, Winkeltijdenwet en Wet Bibob. Het betreft het behandelen van vergunningen, ontheffingen, meldingen en verklaringen van geen bezwaar, inclusief informatieverzoeken, vooroverleg, advisering door ketenpartners en het ambtshalve wijzigen of intrekken van vergunningen. De werkzaamheden worden uitgevoerd volgens de vergunningenstrategie uit de U&HS.
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
- 2.
- 3.
In 2025 zijn de meeste evenementen aanvragen in een vooroverleg bekend gemaakt aan de gemeente. Hierdoor is er vroegtijdig een goede samenwerking met aanvragers ontstaan en worden vergunningaanvragen meestal binnen de termijn afgesloten en is de algemene kwaliteit van de aanvragen sterk verbeterd. Zowel het team als de omgeving profiteert van deze verbeterslag en dit leidt tot goede contacten en betere evenementen. In 2026 is staat e ontwikkeling van een structurele regionale overlegstructuur op de agenda, waardoor vergunningverleners gebruik kunnen maken van de regionale kennis.
De verandering en sterke toename van complexiteit in het nieuwe bibob-formulier vormt voor aanvragers een grote uitdaging. Dit onderdeel leidt vaker tot incomplete vragen maar niet tot een mindere kwaliteit.
2.3 Taakblad 3: Toezicht Omgevingswet
Dit taakblad beschrijft het toezicht op naleving van de Omgevingswet. De gemeente controleert of vergunde activiteiten volgens de vergunning worden uitgevoerd (met name bij bouwwerken in gevolgklasse 2 en 3) en houdt toezicht op illegale bouw en strijdig gebruik van gronden en panden. Ook behandelt zij handhavingsverzoeken, voert controles uit op basis van meldingen of eigen constateringen en werkt samen met de Veiligheidsregio Groningen (VRG) bij brandveiligheidscontroles.
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
In 2025 zijn er vanuit toezicht en handhaving grote successen behaalt in het veiligstellen van de omgeving door bewoners van verpauperde panden en bewoners met een hoarders drang te helpen. In een enkel geval heeft dit geleid tot het herplaatsen van een bewoner en het slopen van een object. Door de komst van de WKB ligt de focus minder op het bouwtoezicht en meer op de naleving van het omgevingsplan. Wat leidt tot een breed scala aan meldingen en handhavingsverzoeken waar toezichthouders steeds meer bemiddelendd optreden tussen inwoners.
Er is en gemeentelijke projectgroep die ziet op de aanpak van verpauperde panden. Samen met externe partijen zoals de Veiligheidsregio Groningen en een gespecialiseerde constructeur wordt gewerkt aan het veiligstellen en veilig houden van de omgeving en bewoners. Dit project loopt in 2026 door.
Om overbewoning en illegale kamerverhuur zo veel mogelijk te verminderen en te voorkomen nemen de toezichthouders binnengekomen meldingen in behandeling en controleren op locaties. Samen met de gemeentelijke boa's worden mensen aangesproken en overtredingen bestraft.
Doordat toezichthouders ingezet worden op naleving van de WKB en het omgevingsplan blijft er te weinig tijd over voor het vrije veld toezicht. Om deze aanpak te verbeteren worden in 2026 gesprekken gevoerd om een eventuele verschuiving van administratieve lasten te realiseren.
2.4 Taakblad 4: Toezicht APV en bijzondere wetten
Dit taakblad beschrijft het toezicht en de handhaving door boa’s in de openbare ruimte op basis van de APV en bijzondere wetten. Boa’s surveilleren zichtbaar in wijken en dorpen (per auto, fiets of lopend) en werken samen met politie, ODG en andere partners. Hun werk bestaat uit preventie (voorlichting, aanwezigheid, signalering) en repressie (controle en handhaving, afhandeling van meldingen via het meldpunt overlast).
Het toezicht richt zich onder meer op vergunningen en meldingen voor uitwegen, handelsreclame, kapvergunningen, geluidscontroles, standplaatsen, vreugdevuren en carbidschieten. Daarnaast leveren boa’s een bijdrage aan de aanpak van ondermijning.
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
In 2025 heeft het boa-team een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt richting verdere professionalisering en taakgerichte inzet. De capaciteit is uitgebreid, onder andere met de komst van het straatteam (7 collega’s in totaal), die inmiddels volledig zijn opgeleid, beëdigd en bevoegd. Hierdoor is de zichtbaarheid in de wijken en dorpen toegenomen en is een betere balans ontstaan tussen preventie en handhaving.
Op inhoudelijke thema’s valt op dat de samenwerking met politie bij bijtincidenten goed verloopt, maar evaluaties ontbreken. Bij alcoholcontrole wordt actief gehandhaafd en voorgelicht, maar de koppeling met het bredere preventiebeleid kan sterker. De samenwerking met scholen en verenigingen in de jeugdaanpak is gestart, maar nog in ontwikkeling.
Er zijn ook aandachtspunten. De hoge meldingsdruk legt een groot beslag op de capaciteit, mede door de administratieve afhandeling. Hoewel hierin stappen zijn gezet, blijft de werkdruk hoog. Daarnaast verloopt de interne samenwerking tussen teams niet altijd goed, wat de slagkracht beperkt.
2.5 Taakblad 5: Juridische bijdrage VTH
De juristen binnen VTH dragen bij aan het beschermen van de fysieke leefomgeving door toezicht te houden op naleving van wet- en regelgeving binnen het omgevingsrecht. Hun werkzaamheden omvatten juridisch advies aan interne en externe partners, het starten en voeren van handhavingsprocedures, het vertegenwoordigen van het bevoegd gezag in bezwaar- en beroepsprocedures en het bijhouden van relevante jurisprudentie en wetswijzigingen. Daarbij wordt gewerkt volgens de nalevingsstrategie (LHSO en interventiematrix).
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
- 2.
In 2025 heeft het team met een groot te kort aan capaciteit te maken gehad. Ondanks dit te kort en de grote hoeveelheid werk versterkt het team elkaar in de behandeling van vragen en worden procedures goed doorlopen. Organisatiebreedkomen er steeds meer vragen bij de juristen te liggen wat zorgt voor een goede informatievoorziening vooraf en minder herstelwerk achteraf.
2.6 Taakblad 6: Algemene werkzaamheden en overleg
Taakblad 6 omvat alle ondersteunende, coördinerende en kwaliteitsgerichte werkzaamheden die nodig zijn voor een goede uitvoering van de U&H-taken binnen VTH. Het gaat onder meer om kwaliteitszorg (U&HS, uitvoeringsprogramma, jaarverslag), advisering aan bestuur en collega’s, proces- en informatiebeheer, actualisatie van werkprocessen, beleidsontwikkeling, kennisontwikkeling en algemene bedrijfsvoering (P&C-cyclus, budgetbeheer, overlegstructuren). Daarnaast omvat het de coördinatie met ketenpartners zoals ODG en VRG. De uitvoering ligt bij VTH-regisseurs, applicatiebeheerders en administratief medewerkers.
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
Ter vertaling van de doelen opgenomen in de Omgevingsvisie naar het team VTH is de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2026-2028 ter vaststelling aangeboden op 10 februari 2026. Om de gemaakte vertaling in de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2026-2028 tot uitvoering te brengen is op 10 februari 2026 het Uitvoerings- en handhavingsprogramma vastgesteld. Het voorliggende jaarverslag evalueert de uitvoering van dit programma in 2025 en kijkt vooruit naar de aandachtspunten die meegaan naar 2026. Hiermee is de VTH-beleidscyclus weer volledig hersteld en is het VTH-beleid weer cyclisch in ontwikkeling en uitvoering.
Taakblad 7 omvat werkzaamheden op het gebied van bodem, milieu, geluid en externe veiligheid (REV) binnen het kader van de Omgevingswet en Wet milieubeheer. De taken bestaan uit het beoordelen van bodemonderzoeken, advisering over verontreiniging en hergebruik, behandeling van milieumeldingen (MBA), beoordeling van bodemenergiesystemen en grondwateronttrekking, advisering bij MER-procedures, zonebeheer industrielawaai en samenwerking met ODG en VRG. Ook beleidsontwikkeling en interne advisering maken hier onderdeel van uit.
Belangrijke knelpunten in eerdere jaren waren:
- 1.
- 2.
- 3.
Voorbereiding wettelijke verplichting geluidsemissiekaarten (2026): Gemeenten moeten geluidsemissies van wegen inzichtelijk maken en een geluidszonekaart opstellen. Voorbereiding (dataverzameling, kaartvorming, procesinrichting) is nog niet volledig uitgewerkt. Tijdige implementatie is noodzakelijk om vertraging in vergunningverlening te voorkomen.
- 4.
In 2025 heeft het team zich onder meer ingezet bij het op orde maken van de kwetsbare gebouwen en locaties in het Register Externe Veiligheid (REV) en de omzetting van de bestemmingsplannen Kleine Kernen. Dankzij hun inzet zijn deze onderwerpen in 2025 afgesloten. Maar het team heeft geen tijd gehad om stil te staan bij hun successen omdat het team veel tijd besteed aan het beantwoorden van interne en externe vragen en het coördineren van advies uitvragen en vergunningaanvragen.
Door verschuivingen in personeel en capaciteit tekorten kunnen projecten niet altijd tijdig opgepakt worden. Hierdoor wordt er nog gewerkt aan het cyclisch benaderen van maatwerkvoorschriften, het vertalen van de bruidsschat naar het omgevingsplan en de uitwerking van geluid naar de geluidsemissiekaarten. Dit zijn projecten in samenwerking met andere interne afdelingen en externe partners waar prioritering en capaciteit tekorten leiden tot vertraging.
3 Conclusie en aandachtspunten 2026
In 2025 zijn binnen het VTH-domein belangrijke stappen gezet in de verdere professionalisering van de organisatie. Met name binnen de vergunningverlening hebben procesoptimalisaties geleid tot een snellere behandeling van aanvragen, verbeterde afstemming met initiatiefnemers en een hogere mate van tijdigheid. Ook binnen het APV-domein heeft de inzet op vooroverleg aantoonbaar bijgedragen aan kwalitatief betere aanvragen en efficiëntere afhandeling.
Binnen toezicht en handhaving is een duidelijke ontwikkeling zichtbaar naar een meer integrale en gebiedsgerichte werkwijze. Toezichthouders opereren steeds vaker op het snijvlak van handhaving, signalering en bemiddeling. De inzet van integrale samenwerkingsvormen, zoals het Regionaal Interventie Team, laat zien dat deze aanpak effectief is bij complexe casuïstiek, waaronder verpaupering en overbewoning.
Een belangrijke bestuurlijke mijlpaal is het herstel van de VTH-beleidscyclus. Met de vaststelling van de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2026–2028, het uitvoeringsprogramma en dit jaarverslag is de samenhang tussen beleid, uitvoering en verantwoording weer geborgd.
Tegelijkertijd staat de uitvoering onder druk. Structurele capaciteitskrapte – zowel intern als bij ketenpartners zoals de Omgevingsdienst Groningen – leidt tot vertragingen in advisering, beperkingen in toezicht en onvoldoende ruimte voor beleidsontwikkeling. Deze spanning tussen ambities en uitvoeringskracht vraagt om scherpe bestuurlijke keuzes en blijvende aandacht.
Voor 2026 ligt de nadruk op het versterken van de uitvoeringskracht, het verbeteren van de samenwerking in de keten en het verder implementeren van de Omgevingswet.
Burgemeester en wethouders van de gemeente Het Hogeland
J.C.F. Broekhuizen
burgemeester
P.P.M. van Vilsteren
secretaris
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-223323.html