Gedoogbesluit van 7 april 2026 inzake tijdelijk gedogen van het gebruik van de locatie Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen voor (crisis)noodopvang voor vluchtelingen uit Oekraïne

Aanleiding

Door de oorlog in Oekraïne heeft een grote toestroom van vluchtelingen naar West-Europa plaatsgevonden. Ook in Nederland in dat het geval. Gemeenten zijn verplicht van de Rijksoverheid om geschikte opvanglocaties beschikbaar te stellen.

Op humanitaire gronden en vanuit maatschappelijk oogpunt is de gemeente Nieuwkoop bereid om een bijdrage te leveren aan de tijdelijke noodopvang van Oekraïense vluchtelingen. De verplichting van gemeenten om opvanglocaties beschikbaar te stellen is verlengd tot en met 4 maart 2027. Vanwege de aanhoudende oorlog en het structurele tekort aan opvangplekken, maken gemeenten nog steeds gebruik van gedoogbesluiten voor (crisis)noodopvang. Deze besluiten maken het mogelijk om locaties te gebruiken die formeel niet direct als woonlocatie bestemd zijn.

Tijdelijke noodopvang

De eigenaar van het perceel Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen is bereid de bedrijfswoning op dit adres ter beschikking te stellen als (crisis-)noodopvang voor vluchtelingen uit Oekraïne.

Er is geen sprake van permanente (crisis)noodopvang maar van een tijdelijk gebruik. Voor de duur van (in beginsel) 6 maanden, zullen in steeds wisselende samenstellingen maximaal tien vluchtelingen in deze opvanglocatie verblijven, in afwachting van doorstroming naar een andere (permanente) opvanglocatie.

Planologisch kader

Voor deze opvanglocatie aan het Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen geldt op grond van het ter plaatse geldende omgevingsplan van de gemeente Nieuwkoop de bestemmingen “Agrarisch - Bedrijfswoning” en “Waarde – Archeologie – 3”. Het gebruik van deze opvanglocatie als tijdelijke (crisis)noodopvanglocatie voor vluchtelingen is in strijd met de bestemming “Agrarisch – Bedrijfswoning”.

Het omgevingsplan kent voor de tijdelijke (crisis)noodopvang geen binnenplanse afwijkingsmogelijkheden, zodat een buitenplanse afwijkingsprocedure gevolgd zal moeten worden om het gebruik van de opvanglocatie als tijdelijke (crisis)noodopvanglocatie voor vluchtelingen toe te staan.

Gelet hierop is voor het toestaan van het gebruik van de opvanglocatie als tijdelijke (crisis)noodopvanglocatie, een omgevingsvergunning op grond van de Omgevingswet vereist. Daarvoor dient een procedure te worden doorlopen die naar verwachting een half jaar tot een jaar in beslag zal nemen.

Beginselplicht tot handhaving

Het is vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dat het bevoegd gezag bij de overtreding van wettelijke voorschriften in beginsel verplicht is om handhavend daartegen op te treden.

Onder bijzondere omstandigheden kan worden afgezien van handhavend optreden en kan de strijdigheid met wet- en regelgeving tijdelijk worden gedoogd. Volgens relevante rechtspraak is gedogen aanvaardbaar indien:

• 1. Het gedogen beperkt is in omvang en/of tijd.

• 2. Het gedogen expliciet bij een besluit gebeurt.

• 3. Sprake is van een zorgvuldige en kenbare belangenafweging.

• 4. Duidelijke voorwaarden aan het gedogen worden gesteld.

• 5. Regelmatig wordt bezien of de situatie zodanig is dat gedogen nog gerechtvaardigd is en of aan de voorwaarden die aan het gedogen zijn gesteld wordt voldaan.

• 6. Voorts dient het gedogen beperkt te blijven tot drie uitzonderingssituaties, te weten overmachtssituaties, overgangssituaties en situaties waarin handhavend optreden onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen.

Op 15 maart 2022 heeft het college besloten dat voor verschillende locaties binnen de gemeente Nieuwkoop in afwijking van het omgevingsplan wordt gekozen voor gedogen om (crisis)noodopvang voor vluchtelingen uit Oekraïne tijdelijk mogelijk te maken. Per potentiële locatie wordt een bestuurlijke afweging gemaakt. Bij een geschikte locatie wordt een gedoogbesluit opgesteld.

Op 29 april 2022 zijn reeds diverse locaties aangewezen en is een gedoogbesluit genomen voor locaties die formeel niet direct als woonlocatie bestemd zijn.

In het “Beleidsplan Veiligheid en Handhaving gemeente Nieuwkoop 2023-2026” is neergelegd dat het college gemotiveerd tijdelijk kan afzien van handhaving. Dit kan zich volgens het Beleidsplan voordoen bij uitzonderlijke situaties waarbij het wenselijk of nodig kan zijn om tijdelijk af te zien van handhavend optreden. De keuze voor tijdelijk afzien van handhavend optreden wordt alleen gemaakt indien sprake is van zwaarwegende (persoonlijke) belangen en/of omdat handhavend optreden in de betreffende situatie onredelijk is.

Belangenafweging

De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot een plotselinge aanzienlijk instroom van vluchtelingen in landen in West-Europa waaronder in Nederland. Dit was een onverwachte gebeurtenis waarmee het college geen rekening kon houden.

Op 29 april 2022 heeft het college diverse locaties in de gemeente Nieuwkoop aangewezen voor (crisis)noodopvang en is hiervoor een gedoogbesluit genomen. De verplichting van gemeenten om opvanglocaties beschikbaar te stellen is verlengd tot en met 4 maart 2027. Vanwege de aanhoudende oorlog en het structurele tekort aan opvangplekken, maakt de gemeente Nieuwkoop net als veel andere gemeenten nog steeds gebruik van gedoogbesluiten om te kunnen voldoen aan de verplichting van de Rijksoverheid om (crisis)opvanglocaties beschikbaar te stellen. Gevreesd wordt dat bij het niet gedogen van de locatie Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen de gemeente niet kan voldoen aan de verplichting of taak om Oekraïense vluchtelingen (crisis)noodopvang te bieden.

Het college van burgemeester en wethouders is van mening dat sprake is van een zwaarwegend humanitair belang dat noodzaakt tot een tijdelijke gedoogsituatie. Dat belang weegt volgens het college in dit geval zwaarder dan het belang van handhaving van de toepasselijke regels van het ter plaatse geldende omgevingsplan voor de locatie Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen.

Beschikbaarheid en impact

De eigenaar van Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen heeft aangegeven de locatie te willen verhuren aan de gemeente Nieuwkoop ten behoeve van de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De agrarische bedrijfswoning is momenteel niet in gebruik maar is tot het jaar 2024 in gebruik geweest als woonruimte. De bedrijfswoning is geschikt voor bewoning en is daarvoor ook ingericht en gemeubileerd. De locatie biedt ruimte en voorzieningen om een kwalitatief goede opvang te kunnen realiseren. Het betreft de agrarische bedrijfswoning en het gastenverblijf bij de bedrijfswoning op het perceel. De opvanglocatie ligt in een gebied waar de impact op de omgeving niet aanwezig is.

Veiligheid van de opvanglocatie

Het college hecht eraan dat de opvanglocatie als tijdelijke (crisis)noodopvanglocatie voldoet aan alle eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving, met name op het gebied van gezondheid, constructieve veiligheid, brandveiligheid en overige veiligheidsaspecten.

Verkeersveiligheid

Het gebruik van de opvanglocatie als tijdelijke (crisis)noodopvanglocatie zal, vergeleken met de huidige bedrijfswoning voor een agrarisch bedrijf en bijbehorende agrarische gebouwen en terreinen, niet leiden tot een wezenlijke toename van het aantal verkeersbewegingen, dan wel anderszins tot verkeersonveilige situaties leiden.

Daar komt bij dat het gaat om een kleinschalig project en de duur van de strijdigheid met het omgevingsplan gering is. De vergunningsaanvraagprocedure om in afwijking van het omgevingsplan opvang toe te staan op deze locatie staat niet in verhouding tot de termijn waarbinnen logies voor deze locatie beschikbaar is, zes maanden tot een jaar.

Na afweging van alle belangen concluderen wij daarom dat er door deze noodsituatie op dit moment sprake is van een bijzondere omstandigheid die maakt dat het gebruik van de agrarische bedrijfswoning op het adres Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen als (crisis)noodopvang van tien vluchtelingen uit Oekraïne dient te worden gedoogd.

Besluit

Gelet op het hiervoor overwogene, waaruit blijkt dat de behoefte aan tijdelijke (crisis)noodopvang dermate dringend en acuut is, besluit het college van burgemeester en wethouders om te gedogen dat, in strijd met het ter plaatse geldende omgevingsplan, de opvanglocatie, zijnde de agrarische bedrijfswoning en het gastenverblijf bij de bedrijfswoning gelegen aan het Nieuwveens Jaagpad 54 in Nieuwveen, tijdelijk als (crisis)noodopvanglocatie wordt gebruikt voor vluchtelingen uit Oekraïne.

Voorwaarden

Aan dit gedoogbesluit verbindt het college de hiernavolgende voorwaarde:

A.

De locatie te gedogen voor de duur van 6 maanden doch steeds deze termijn van rechtswege te verlengen op voorwaarde dat als de (crisis)noodopvang niet meer nodig is, dan wel dat de eigenaar van de voornoemde locatie deze locatie niet meer aanbiedt, voor het doel van (crisis)noodopvang voor Oekraïense vluchtelingen, de gedoogbeschikking dan vervalt.

Bekendmaking en inwerkingtreding gedoogbesluit

Op basis van artikel 3:40 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) treedt een besluit niet in werking voordat het bekend is gemaakt. Vervolgens bepaalt artikel 3:41, lid 1, Awb dat de bekendmaking van besluiten die tot een of meer belanghebbenden zijn gericht, geschiedt door toezending of uitreiking aan hen, onder wie begrepen de aanvrager.

In dit geval ligt er geen aanvraag van een partij om de tijdelijke opvang van vluchtelingen uit Oekraïne te gedogen, zodat onderhavig gedoogbesluit ambtshalve wordt genomen en in die zin kwalificeert als een gedoogbeslissing van algemene strekking. De bekendmaking van het gedoogbesluit zal, overeenkomstig artikel 3:42 van de Awb en de artikelen 5 en 6 van de Bekendmakingswet, gebeuren door plaatsing van het gedoogbesluit in het elektronisch gemeenteblad van de gemeente Nieuwkoop op www.officielebekendmakingen.nl.

Het voorliggende gedoogbesluit treedt aldus per direct in werking op het moment van bekendmaking.

Ondertekening

Nieuwveen, 25 maart 2026

Burgemeester en wethouders van Nieuwkoop,

Nicolette Caspers

Gemeentesecretaris

Robbert-Jan van Duijn

Burgemeester

Rechtsmiddelen

Op grond van een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 24 april 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1356) kunnen tegen een gedoogbesluit geen rechtsmiddelen, zoals bezwaar, worden aangewend. Desgewenst kan een verzoek om handhaving worden ingediend bij het college van burgemeester en wethouders. Tegen het besluit dat het college daarop zal nemen staan wel rechtsmiddelen open.