Privacy protocol: Bestuurlijke aanpak ondermijning gemeente Houten 2025

Het college van burgemeester en wethouders van Houten en de burgemeester van Houten, ieder voor zover het zijn bevoegdheden betreft;

Gelet op het bepaalde in de Algemene verordening gegevensbescherming (hierna: AVG) en de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (hierna: UAVG);

Overwegende dat van gemeenten meer verwacht wordt in de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit zowel regionaal als lokaal in het kader van de eigen taakuitvoering (niet-faciliteren van criminaliteit), is dit protocol ondersteunend in de aanpak van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Voor een effectieve aanpak van deze ondermijnende activiteiten (en mogelijk georganiseerde criminaliteit) is een geïntegreerde bestuurlijke aanpak binnen de gemeente een noodzakelijk vereiste1;

Overwegende dat de bestuurlijke aanpak van ondermijning met inachtneming van Grondwettelijke en Europeesrechtelijke wet- en regelgeving op het gebied van privacy en (persoons)gegevensbescherming dient plaats te vinden (de AVG, de UAVG, art. 10 GW, art. 8 EVRM, art. 7-8 EU-Handvest en het Gemoderniseerd Verdrag 108+).

Hierbij ook rekening houdend met wat de gemeente Houten in het algemeen privacy beleid en privacyreglement heeft opgenomen.

B E S L U I T :

Vast te stellen:

Artikel 1. Begripsbepalingen

• a. AVG

• De Algemene Verordening Gegevensbescherming;

• b. Bestand

• Als bedoeld in artikel 4 aanhef en onder 6 van de AVG:

• Elk gestructureerd geheel van persoonsgegevens die volgens bepaalde criteria toegankelijk zijn, ongeacht of dit geheel gecentraliseerd of gedecentraliseerd is dan wel op functionele of geografische gronden is verspreid;

• c. Betrokkene

• Als bedoeld in artikel 4 aanhef en onder 1 van de AVG:

  Een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon. Als identificeerbaar wordt beschouwd een natuurlijke persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd, met name aan de hand van een identificator zoals een naam, een identificatienummer, locatiegegevens, een online identificator of van een of meer elementen die kenmerkend zijn voor de fysieke, fysiologische, genetische, psychische, economische, culturele of sociale identiteit van die natuurlijke persoon;

• d. Bijzondere persoonsgegevens

• Gevoelige gegevens als iemands ras, godsdienst of gezondheid worden bijzondere persoonsgegevens genoemd. Deze zijn door de wetgever extra beschermd. Het is verboden om bijzondere persoonsgegevens te verwerken, tenzij er een wettelijke uitzondering is.

• e. DIS

• Districtelijke Integrale Stuurploeg.

  Gremium op bestuurlijk niveau waar alle RIEC partners (politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst en gemeente) voor district West Utrecht beslissen over capaciteitsinzet, interventies en sturing ten aanzien van RIEC casuïstiek.

• f. DPIA

  Data Protection Impact Assessment. De Nederlandse vertaling van Data Protection Impact Assessment is gegevensbeschermingseffectbeoordeling. Dit is een instrument om vooraf de privacy risico’s van een gegevensverwerking in kaart te brengen. En om daarna maatregelen te kunnen nemen om de risico's te verkleinen. AVG stelt een DPIA voor sommige organisaties verplicht. Een verwerkingsverantwoordelijke is verplicht een DPIA uit te voeren wanneer de gegevensverwerking waarschijnlijk een hoog privacy risico oplevert;

• g. DTO

• Districtelijk Team Ondermijning. Gremium op ambtelijk niveau waar alle RIEC partners (politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst en gemeente) voor District West Utrecht zorgdragen voor uitvoering van interventies ten aanzien van RIEC casuïstiek;

• h. FG

• Functionaris voor Gegevensbescherming, als bedoeld in de artikelen 37 tot en met 39 van de AVG, en artikel 39 van de UAVG:

  In artikel 38 AVG wordt bepaald dat de verwerkingsverantwoordelijke en de verwerker ervoor dienen te zorgen dat de functionaris voor gegevensbescherming naar behoren en tijdig wordt betrokken bij alle aangelegenheden die verband houden met de bescherming van persoonsgegevens. De FG is de sleutelfiguur in de organisatie als het op privacy compliance neerkomt;

• i. Gelegenheidsstructuren

• Een gelegenheid en/of een opeenstapeling van gelegenheden die zich voordoet in de bestuurlijke, maatschappelijke en zakelijke omgeving die faciliterend werkt voor het plegen van bestuursrechtelijk of strafrechtelijk of civielrechtelijk te sanctioneren gedragingen en waarin personen samenwerken die deze gedragingen faciliteren;

• j. Hit

• Als van een persoon signaal-relevante gegevens in een bronbestand van een gemeentelijk onderdeel voorkomen, is sprake van een ‘hit’: de betrokken persoon/bepaalde info is bekend binnen het betreffende gemeentelijke domein;

• k. LOO

• Lokaal ondermijnings overleg. Afstemmingsoverleg tussen gemeente en politie.

• l. Object

  Betreft het gebouw(en)/pand(en)/loka(a)l(en);

• m. Ondermijning

• Ondermijning heeft betrekking op de mate waarin georganiseerde misdaad invloed heeft op de legale en beoogde werking van het samenlevingssysteem (NSOB, 2016). Ondermijning gaat over de effecten van georganiseerde misdaad op de samenleving (P. Tops, 2022).

• n. Ondermijnende criminaliteit

• Misdaadverschijnselen met een maatschappij ondermijnend karakter, die tot stand zijn gekomen in samenwerking tussen personen en worden gepleegd met het oog op het gezamenlijk behalen van financieel of materieel gewin en waarbij de ondermijning ook dreigt door te werken naar de overheid (corruptie, aantasting van integriteit). Ondermijnende criminaliteit is vooral een economisch gedreven maatschappelijk fenomeen waarbij de verwevenheid van de onderwereld met en de ontwrichting van de bovenwereld een belangrijk kenmerk is;

• o. Ontvanger

• Als bedoeld in artikel 4 aanhef en onder 9 van de AVG:

  Een natuurlijke persoon of rechtspersoon, een overheidsinstantie, een dienst of een ander orgaan, al dan niet een derde, aan wie/waaraan de persoonsgegevens worden verstrekt.

  (Overheidsinstanties die mogelijk persoonsgegevens ontvangen in het kader van een bijzonder onderzoek overeenkomstig het Unierecht of het lid-statelijke recht gelden echter niet als ontvangers; de verwerking van die gegevens door die overheidsinstanties strookt met de gegevensbeschermingsregels die op het betreffende verwerkingsdoel van toepassing zijn);

• p. Persoonsgegevens

• Als bedoeld in artikel 4 aanhef en onder 1 van de AVG:

  Alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon;

• q. Privacy protocol RIEC

• Het Privacy protocol4 behorende tot en deel uitmakende van het RIEC-convenant;

• r. Regisseur aanpak ondermijning: is verantwoordelijk voor bestuurlijke interventies en voert (in de 2e fase zoals bedoeld in artikel 16 t/m 18 van dit protocol) de weging voor de zwaarte van het signaal uit.

• s. RIEC

• Regionaal Informatie- en Expertisecentrum

• t. RIEC-convenant

• Het Convenant ten behoeve van de Bestuurlijke en geïntegreerde aanpak georganiseerde criminaliteit, bestrijding handhavingsknelpunten en bevordering integriteitsbeoordelingen5 van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum;

• u. Signaal

• Aanwijzing(-en) van één of meerdere professionals en/of burgers dat bepaalde handelingen, gedragingen en/of situaties mogelijk verband kunnen houden met (verschijningsvormen van) ondermijnende activiteiten. Met een signaal wordt ook bedoeld: (een cluster van) signalen of een (cluster van) melding(-en) die zien op eenzelfde ondermijnende activiteit;

• v. Signaaloverleg ondermijning

• Het signaaloverleg ondermijning betreft het gemeentelijk casusoverleg, bestaande uit een afvaardiging van verschillende gemeentelijke teams.

• w. Subject

• Betreft de persoon of personen;

• x. UAVG

• De Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming;

• y. Vernietigen

• Vernietigen van informatie is het blijvend ontoegankelijk maken van die informatie, waardoor deze niet meer vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar en betrouwbaar is;

• z. Verwerkingsverantwoordelijke

• De verwerkingsverantwoordelijke als bedoeld in artikel 4, aanhef en lid 7, AVG:

• De natuurlijke persoon, rechtspersoon, overheidsinstantie, dienst of ander orgaan die/dat, alleen of tezamen met anderen, het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens vaststelt.

Artikel 2. Doel bestuurlijke aanpak ondermijnende criminaliteit: terugdringen

Onze missie binnen het grondgebied van de gemeente Houten is om onze inwoners en organisaties en hun integriteit te beschermen tegen ondermijnende invloeden en ondermijnende criminaliteit terug te dringen. Dat we zicht hebben op ondermijnende invloeden, zodat we in kunnen zetten daar waar de ondermijnende keten het beste verstoord kan worden. Samen werpen we een dam op tegen de criminele industrie. Het doel van deze aanpak middels samenwerking met gemeentelijke teams is:

• a. Het zo impactrijk mogelijk aanpakken van ondermijnende criminaliteit en ondermijnende invloeden. Deze aanpak draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid en is gericht op het bereiken van maatschappelijk effect.

• b. Ondermijnende criminaliteit te signaleren en te analyseren waardoor een goede gemeentelijke informatiepolitie ontstaat die bijdraagt aan RIEC-samenwerking en tevens bijdraagt aan een weerbare overheid. Daarmee te minimaliseren dat we als gemeente (on)bewust ondermijnende criminaliteit faciliteren.

Artikel 3. Doel van protocol

De bestuurlijke aanpak ondermijnende criminaliteit dient met inachtneming van wet- en regelgeving op het gebied van privacy en gegevensbescherming plaats te vinden. Dit protocol beoogt de benodigde waarborgen daarvoor te bieden en verantwoording daarover af te leggen.

Zodoende is dit protocol in een aantal fases ingericht, zodat de gegevensverwerking beperkt wordt tot hetgeen noodzakelijk is voor het doel waarvoor de gegevens worden verwerkt. Dit protocol biedt een betrokkene inzicht in de wijze waarop de gemeente Houten bij deze aanpak persoonsgegevens verwerkt en met welk doel dat gebeurt.

Artikel 4. Verwerkingsverantwoordelijke

De burgemeester van de gemeente Houten is verwerkingsverantwoordelijke voor verwerking van de persoonsgegevens die plaatsvindt binnen de gemeente en waarvoor hij als verwerkingsverantwoordelijke is aangemerkt in het Register van verwerkingsactiviteiten Houten.

Artikel 5. Grondslag voor de verwerking

De grondslag voor de verwerking is dat de gegevensverwerking noodzakelijk is voor de goede vervulling van de wettelijke- en publiekrechtelijke taak van de gemeente, dan wel van de ontvangers zoals bedoeld in artikel 7 van dit protocol, waaraan de persoonsgegevens worden verstrekt.

De gemeente Houten verwerkt persoonsgegevens voor zo ver dit noodzakelijk is om te voldoen aan een wettelijke verplichting op grond van artikel 6, eerste lid, onder c AVG, of voor de vervulling van een taak van algemeen belang of van een taak in het kader van de uitoefening van het openbaar gezag dat aan haar is opgedragen op grond van artikel 6, eerste lid, onder e AVG.

Artikel 6. De verwerkte persoonsgegevens

• 1. Van de melders van een signaal worden uitsluitend de in het signaal opgenomen persoonsgegevens verwerkt ten behoeve van communicatie met de melder.

• 2. Van de personen over wie wordt gemeld, worden gegevens verwerkt zoals benoemd in Bijlage A

  • ‘categorieën van verwerkte gegevens’ behorend bij dit protocol.

• 3. De in het tweede lid bedoelde persoonsgegevens worden gebruikt voor:

  • a. afhandeling van het signaal;

  • b. het (mono- of interdisciplinair) oppakken van het signaal binnen de eigen kaders door de gemeentelijke onderdelen, of;

  • c. de verdere aanpak van ondermijning onder regie van het LOO of;

  • d. het verstrekken van het signaal binnen het RIEC samenwerkingsverband.

• 4. Bijzondere persoonsgegevens (zie bijlage B) worden ten behoeve van dit protocol alleen geregistreerd als deze relevant zijn voor het vervolg van de casus of het te behalen doel. Om redenen van zwaarwegend algemeen belang (artikel 9, tweede lid, onder g van de AVG) moet dit belang gemotiveerd worden vastgelegd.

Artikel 7. Categorieën van ontvangers

Voor zover noodzakelijk voor de in dit protocol genoemde doelen, kunnen gegevens (signaal en aanvullingen uit open bronnen) worden:

• a. verstrekt aan gemeentelijke onderdelen voor zover zij die behoeven voor de uitvoering van hun wettelijke taak, of;

• b. verstrekt aan de RIEC-partners.

Artikel 8. Beheer

• 1. De teammanager A&O van de gemeente Houten¹ is beheerder van de verwerking ten behoeve van dit protocol. Deze draagt zorg voor het dagelijks beheer van de verwerking, waaronder de beveiliging van de persoonsgegevens, de informatieverstrekking aan betrokkene en de afhandeling van de door betrokkene uitgeoefende rechten.

• 2. Het feitelijk beheer van de verwerking van persoonsgegevens en feitelijke naleving van de informatieplicht is opgedragen aan door de beheerder daartoe aangewezen regisseur aanpak ondermijning. Slechts de regisseur aanpak ondermijning en de jurist aanpak ondermijning hebben toegang tot het geautomatiseerde bestand waarin gegevens over een ondermijningssignaal zijn opgenomen.

Artikel 9. Beveiliging van persoonsgegevens

De beheerder² draagt zorg voor passende technische en organisatorische maatregelen om Persoonsgegevens die in het kader van dit protocol worden verwerkt, te beveiligen tegen verlies of tegen enige vorm van onrechtmatige verwerking.

Hiertoe behoren in ieder geval:

• vastgesteld beveiligingsbeleid dat ook is geïmplementeerd en;

• fysieke maatregelen8 voor toegangsbeveiliging inclusief organisatorische controle en;

• toegangscontrole (alle werkplekken zijn voorzien van toegang met tweefactorauthenticatie);

• de meldplicht bij datalekken van de gemeente Houten;

• een Data Protection Impact Assessment (DPIA) voor dit protocol.

Artikel 10. Bewaartermijnen

• 1. Voor de voor het doel van dit protocol gebruikte gegevens kan niet één geldende bewaartermijn worden bepaald. Per fase in de bestuurlijke aanpak ondermijning wordt -afhankelijk van het soort informatie en het doel waarvoor deze informatie verzameld, bewerkt en gebruikt- bepaald wat de bewaartermijn van de betreffende informatie is alvorens deze informatie vernietigd wordt. De uitwerking hiervan volgt in hiernavolgende artikelen. De Selectielijst gemeenten en intergemeentelijke organen 2020 vormt de grondslag voor deze vernietiging (Archiefbesluit 1995, artikel 8).

• 2.

  • a. Hergebruik van persoonsgegevens vindt niet plaats als een eerder signaal niet heeft geleid tot nader onderzoek in gemeentelijke bronnen. Persoonsgegevens ten behoeve van een signaal dat na fase 1 en 2 ongegrond blijkt, worden direct vernietigd;

  • b. Indien een eerder signaal geleid heeft tot nader onderzoek in de gemeentelijke bronnen (bijv. n.a.v. een ‘hit’) mogen persoonsgegevens bewaard worden gedurende een jaar voor eventueel hergebruik ten behoeve van een nieuw signaal.

  • c. Indien alle fasen doorlopen zijn, wordt de totale gegevensset opgeslagen in het zaaksysteem PGAx, alwaar het geautomatiseerd beheerd wordt. Dat wil zeggen dat de totale gegevensset een bewaartermijn meekrijgt van 5 jaar (identiek aan de bewaartermijn van Bibob-onderzoek en, in dit geval, Landelijke Selectielijst cat. 12.1 “Toezicht”) en daarna automatisch wordt vernietigd. Formele besluiten worden opgenomen in het algemeen zaaksysteem van de gemeente Houten: BINK.

• 3. Persoonsgegevens worden vernietigd na afloop van de bewaartermijn (conform de Archiefwet).

  De vernietiging wordt gedocumenteerd zodat de gemeente Houten zich hierover kan verantwoorden. In het zaaksysteem ligt vast welke gegevens wanneer zijn vernietigd. Dit gebeurt automatisch.

• 4. In het kader van wetenschappelijke, historische of statistische onderzoeksdoeleinden kunnen gegevens (na elke fase van dit protocol), in niet tot individuele personen herleidbare vorm, bewaard blijven (conform de Archiefwet).

Artikel 11. Rechten van betrokkenen

Betrokkenen hebben rechten zoals opgenomen in afdeling 2 en 3 AVG. Deze informatie/inzageverzoeken worden opgepakt binnen de gebruikelijke AVG procedure zoals geldend is binnen de gemeente Houten.

Artikel 12. Evaluatie en wijziging protocol

• 1. Het protocol zal elk jaar worden geëvalueerd via de GRC tool in Key2Control. Bij deze evaluatie worden de FG, Privacy Officer en de regisseur aanpak ondermijning betrokken.

  • a. Op het moment van de evaluatie wordt de DPIA ook geëvalueerd.

  • b. Indien werkprocessen en/of wet- en regelgeving worden aangepast (n.a.v. evaluatie en/of DPIA review ) en/of sprake is van nieuwe verschijningsvormen van ondermijning, kan dit van invloed zijn op de rechtmatigheid van de verwerkingen van persoonsgegevens en dit kan leiden tot (voortijdige) aanpassing van het protocol.

Fase 1 van het protocol (intake signaal)

Artikel 13. Het doel van de verwerking van persoonsgegevens in fase 1

• 1. De verwerking in deze fase is ten behoeve van:

  • a. Analyseren van signalen van burgers en gemeentelijke ambtenaren van de gemeente van onrechtmatigheden en maatschappelijke bedreigingen die op ondermijnende activiteiten duiden, beoordelen of het signaal betrekking heeft op een gemeentelijke bevoegdheid/ verantwoordelijkheid en of het gemeentelijk grondgebied betreft.

  • b. Aan de hand van de in bijlage A van dit protocol onder fase 1 genoemde bronnen vaststellen of een signaal aanleiding geeft tot een verdere aanpak van ondermijning. Indien geen sprake is van (een vermoeden van) een ondermijnende activiteit en/of een gemeentelijke bevoegdheid/ verantwoordelijkheid en/of gemeentelijk grondgebied dan: doorsturen naar een gemeentelijk onderdeel (onderdelen), partner of andere gemeente, om op basis van de eigen wettelijke kaders het signaal op te pakken of het signaal vernietigen bij niet in behandeling nemen van het signaal.

• 2. Indien sprake is van (een vermoeden van) ondermijnende activiteiten (het signaal geeft aanleiding tot verdere aanpak van ondermijning) en het een gemeentelijke bevoegdheid/verantwoordelijkheid betreft en gemeentelijk grondgebied dan treedt fase 2 in werking.

Artikel 14. Weging signaal en vervolgstap in fase 1

• 1. De regisseur aanpak ondermijning beoordeelt het signaal aan de hand van de in bijlage A van dit protocol onder fase 1 genoemde bronnen en de in bijlage A en bijlage 1 genoemde (objectieve) indicatoren.

• 2. Indien na deze objectieve weging geen sprake is van (een vermoeden van) ondermijnende of criminele activiteiten wordt het signaal:

  • a. niet bewaard, indien het signaal persoonsgegevens bevat dan wel voor het bewaren niet langer een gegronde reden is of;

  • b. doorgezet naar een gemeentelijk onderdeel (onderdelen) dat verantwoordelijk is voor de verdere behandeling van het signaal.

• 3. De regisseur aanpak ondermijning beoordeelt o.b.v. de in artikel 14, lid 1, genoemde objectieve bronnen en indicatoren of het signaal een gemeentelijke taak en/of bevoegdheid betreft.

• 4. Indien na deze weging geen sprake van een gemeentelijke taak en/of bevoegdheid is dan wordt het signaal:

  • a. niet bewaard, indien het signaal persoonsgegevens bevat dan wel voor het bewaren niet langer een gegronde reden is, of;

  • b. doorgezet naar een andere (niet gemeentelijke) partner die verantwoordelijk is voor de verdere behandeling van het signaal.

• 5. De regisseur aanpak ondermijning beoordeelt o.b.v. de in artikel 14 lid 1 genoemde objectieve bronnen en indicatoren of het signaal (object/subject) betrekking heeft op het grondgebied van de gemeente Houten.

• 6. Indien de uitkomst van deze weging is dat het signaal (object/subject) geen betrekking heeft op het grondgebied van de gemeente Houten wordt het signaal:

  • a. niet bewaard, indien het signaal persoonsgegevens bevat dan wel voor het bewaren niet langer een gegronde reden is, of;

  • b. doorgezet naar de gemeente op wiens grondgebied het signaal betrekking heeft.

• 7. Indien na deze wegingen wel sprake is van vermoeden van ondermijnende of criminele activiteiten, sprake is van een gemeentelijke taak en/of bevoegdheid en het signaal betrekking heeft op het grondgebied van de gemeente Houten, dan treedt fase 2 in werking.

Artikel 15. Informeren betrokkene in fase 1

• 1. Als een signaal, zoals in hierboven genoemd artikel 14, lid 2, sub b, mono- of interdisciplinair door een onderdeel (onderdelen) van de gemeente is afgerond, dan informeert het desbetreffende onderdeel (onderdelen) betrokkene conform wet- en regelgeving die van toepassing is op basis van de bij die taak behorende wet- en regelgeving.

• 2. Als een signaal, zoals in hierboven genoemd artikel 14, lid 4, sub b, mono- of multidisciplinair door een andere (niet gemeentelijke) partner wordt opgepakt, dan informeert de desbetreffende partner betrokkene conform wet- en regelgeving die van toepassing is op basis van de bij die taak behorende wet- en regelgeving.

• 3. Als een signaal, zoals in hierboven genoemd artikel 14, lid 6, sub b, mono- of interdisciplinair door de gemeente op wiens grondgebied het signaal betrekking heeft wordt opgepakt, dan informeert de desbetreffende gemeente betrokkene conform wet- en regelgeving die van toepassing is op basis van de bij die taak behorende wet- en regelgeving.

Fase 2 van het protocol (weging zwaarte signaal)

Artikel 16. Het doel van de verwerking van persoonsgegevens in fase 2

Het doel van de verwerking in deze fase is het terugdringen van ondermijnende criminaliteit door:

• 1. Het uitvoeren van een derde weging van de meldingen en signalen van burgers en professionals op onrechtmatigheden en maatschappelijke bedreigingen van ondermijnende activiteiten door middel van een zwaarteweging;

• 2. Aan de hand van geldende objectiveerbare criteria en een vaste set vragen aangevuld met de in bijlage A (van dit protocol) onder fase 1 en 2 genoemde bronnen vaststellen of een signaal voldoende zwaar is voor verdere aanpak ondermijning.

Artikel 17. Weging signaal en vervolgstappen fase 2

• 1. De regisseur aanpak ondermijning weegt het signaal aan de hand van geldende objectieve criteria (bijlage 1) aangevuld met de in bijlage A (van dit protocol) onder fase 1 en 2 genoemde bronnen.

• 2. Indien het signaal onvoldoende zwaar is dan wordt het signaal:

  • a. doorgestuurd naar een ander gemeentelijk onderdeel (onderdelen) of RIEC(partner) die de regie voert, of;

  • b. niet in behandeling genomen en vernietigd conform artikel 10 van dit protocol.

• 3. Indien na deze weging sprake is van een signaal met voldoende zwaarte dan treedt fase 3 met de vervolganalyse in werking.

Artikel 18. Informeren betrokkene in fase 2

Indien een signaal, zoals in hierboven genoemd artikel 17, lid 2, sub a, mono- of interdisciplinair door een onderdeel (onderdelen) van de gemeente of RIEC is afgerond, dan informeert het desbetreffende onderdeel (onderdelen) of RIEC(partner) betrokkene conform wet- en regelgeving die van toepassing is op basis van de bij die taak behorende wet- en regelgeving.

Fase 3 van het protocol (onderzoek gemeentelijke bronnen)

Artikel 19. Het doel van de verwerking van persoonsgegevens in fase 3

Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit in Houten door:

• a. Vervolganalyse van de meldingen en signalen van burgers en professionals op onrechtmatigheden en maatschappelijke bedreigingen van ondermijnende activiteiten door middel van ‘hit’ check bij de relevante gemeentelijke bronnen;

• b. Vaststellen of sprake is van mogelijk ondermijnende activiteiten;

• c. Vaststellen van de verdere routing van het signaal.

Artikel 20. Privacy checks, weging ‘hits’ en vervolgstappen fase 3

• 1. De hit/no hit vraag n.a.v. raadpleging van de betrokken gemeentelijke bronnen wordt uitgevoerd.

  • a. Bij geen ‘hit’ wordt geen actie ondernomen, na afloop van de bewaartermijn zullen de persoonsgegevens worden vernietigd;

  • b. Bij een ‘hit’ wordt vastgesteld welke (persoons)gegevens uit de gemeentelijke bronnen relevant zijn voor het signaal en beoordeeld of het signaal in voldoende mate door de ‘hit(s)’ wordt bevestigd.

  • c. Indien bijzondere persoonsgegevens mogelijk relevant zijn voor de casus worden deze pas opgenomen in de dataverzameling na instemming van de privacy officer.

  • d. Als het signaal voldoende wordt bevestigd wordt een aanpak gestart. Deze aanpak kan monodisciplinair, multidisciplinair of integraal van aard zijn.

  • e. Bij een multidisciplinaire aanpak wordt het DTO geïnformeerd en treed een ieder op basis van zijn eigen bevoegdheden op. Bij een integrale aanpak wordt de casus bij het DTO ingediend en daar verder in behandeling genomen.

  • f. Bij onvoldoende bevestiging van het signaal:

    • Regie en uitvoering (mono- of interdisciplinaire aanpak) door desbetreffende gemeentelijke onderdeel/onderdelen op grond van de daarvoor bedoelde wettelijke bevoegdheid(heden), er is geen sprake van ondermijning.

Artikel 21. Informeren betrokkene in fase 3

Indien een signaal, zoals in hierboven genoemd artikel 20, lid 4, sub a, mono- of interdisciplinair door een onderdeel (onderdelen) van de gemeente of DTO wordt opgepakt, dan informeert het desbetreffende onderdeel (onderdelen) of DTO betrokkene conform wet- en regelgeving die van toepassing is op basis van de bij die taak behorende wet- en regelgeving.

Fase 4 van het protocol (afsluiten, archiveren en vernietigen)

Artikel 25. Afsluiten casus, archiveren, bewaartermijn en vernietiging fase 4

• 1. Na uitvoering van aanpak wordt de casus door de regisseur aanpak ondermijning afgesloten.

• 2. Indien alle vier fasen doorlopen zijn, wordt de totale gegevensset in PGAx opgeslagen conform artikel 10 lid 2 onder c. Eventuele schaduwmappen markeren voor verwijdering.

• 3. Na fase 4 is artikel 10 lid 4 van overeenkomstige toepassing.

Artikel 26. Informeren betrokkene in fase 3 en 4

• 1. Aan de persoon of personen op wie de aanpak als bedoeld in fase 3, betrekking heeft ("subject(en)"), wordt door de verwerkingsverantwoordelijke de informatie als bedoeld in artikel 14 van de AVG verstrekt.

  Indien tot interventie wordt besloten, vindt de mededeling/verstrekking plaats tegelijk met de feitelijke uitvoering van de interventie.

• 2. De verwerkingsverantwoordelijke laat op grond van artikel 23 AVG de informatieverstrekking achterwege voor zover dit noodzakelijk is in het belang van:

  • a. de nationale veiligheid;

  • b. landsverdediging;

  • c. de openbare veiligheid;

  • d. de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid;

  • e. andere belangrijke doelstellingen van algemeen belang van de Unie of van een lidstaat, met name een belangrijk economisch of financieel belang van de Unie of van een lidstaat, met inbegrip van monetaire, budgettaire en fiscale aangelegenheden, volksgezondheid en sociale zekerheid;

  • f. de bescherming van de onafhankelijkheid van de rechter en gerechtelijke procedures;

  • g, de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van schendingen van de beroepscodes voor gereglementeerde beroepen;

  • h. een taak op het gebied van toezicht, inspectie of regelgeving die verband houdt, al is het incidenteel, met de uitoefening van het openbaar gezag in de in de punten a), tot en met e) en punt g) bedoelde gevallen;

  • i. de bescherming van de betrokkene of van de rechten en vrijheden van anderen;

  • j. de inning van civielrechtelijke vorderingen.

• 3. Deze afweging wordt door wie de verwerkingsverantwoordelijke en de privacy officer, als daar aanleiding toe is, gemaakt.

• 4. Zodra de belangen als genoemd in het tweede lid informatieverstrekking niet langer in de weg staan, draagt de verwerkingsverantwoordelijke zorg dat de vereiste informatie alsnog (ten spoedigste) aan betrokkene wordt verstrekt.

Artikel 27. Bijlagen

De bij dit protocol gevoegde bijlagen A, B en 1 maken deel uit van dit protocol.

Artikel 28. Datum inwerkingtreding

Dit protocol treedt in werking op de dag na bekendmaking ervan.

Artikel 29. Citeertitel

Dit protocol kan worden aangehaald als: “Privacy Protocol Bestuurlijke Aanpak Ondermijning

gemeente Houten”.

Bijlage A. Categorieën van verwerkte gegevens

Van de subjecten over wie wordt gemeld, kunnen onderstaande gegevens, afhankelijk van de inhoud van de melding/signaal worden verwerkt.

In fase 1 (intake signaal) van het Privacy Protocol zijn dit de volgende gegevens:

• 1. de melding en de daarin opgenomen persoonsgegevens zoals naam, adres, beroep etc.

• 2. of er sprake is van ondermijning:

  • a. eventuele aanwijzingen voor ondermijning uit het signaal,

  • b. het eventuele vervolg dat aan het signaal wordt gegeven

• 3. informatie uit de Basisregistratie Personen (BRP) (slechts ter verificatie van de persoonsgegevens uit het signaal)

• 4. open informatie uit het Nieuw Handelsregister (de Kamer van Koophandel)

• 5. open informatie uit de Basisregistratie Kadaster (geen gesloten informatie zoals akten)

• 6. informatie uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen

• 7. bestemmingsplannen

• 8. open informatie over erfpacht

• 9. open informatie m.b.t. Basisregistratie Waarde Onroerende Zaken

• 10. informatie afkomstig uit Open Source Intelligence (OSINT) onderzoek

In fase 2 (weging zwaarte signaal) kunnen in aanvulling op gegevens uit fase 1 onderstaande gegevens worden verwerkt, afhankelijk van de melding en/of relevante casusinformatie:

• 1. informatie afkomstig uit (aanvullende) open bronnen/ internet

In fase 3 (onderzoek gemeentelijke bronnen) van het Privacy Protocol kunnen in aanvulling op gegevens uit fase 1 en 2 onderstaande gegevens worden verwerkt, afhankelijk van de melding en of relevante casusinformatie:

• 1. informatie uit systemen over horecavergunningen en intrekkingsbesluiten over horecavergunningen (gesloten bron)

• 2. informatie uit systemen over uitkeringen, subsidies, jeugdzorg, schuldhulpverlening, beschermd wonen en andersoortige beschikkingen (gesloten bron)

• 3. informatie uit systemen over andersoortige beschikkingen (bv. parkeervergunningen, omgevingsvergunningen, bestuurlijke maatregelen) (gesloten bron)

• 4. kadasterinformatie m.b.t. akten e.d. (gesloten bron)

• 5. informatie uit systemen t.b.v. registraties over de inzet van boa’s in domein I openbare ruimte (gesloten bron)

• 6. informatie uit de BRP, zoals familierelaties, voormalige adressen, bewoning van adressen e.d. (gesloten bron)

• 7. leerplicht (gesloten bron)

• 8. Gemeentelijke belastingen.

Bijlage B

Bijlage 1

Inhoud checklist

Deze checklist bestaat uit drie onderdelen.

• 1. Een overzicht van criminele (en niet-criminele) activiteiten en de rol van personen die daarin (al dan niet bewust) betrokken kunnen zijn;

• 2. Red flags

• 3. Kenmerken van ondermijnende criminaliteit.

Aan de hand van deze checklist wordt beoordeeld of een signaal betrekking kan hebben op ondermijning. De beoordeling bestaat uit twee stappen.

• 1. Welke rol vervult een persoon die in een signaal wordt genoemd en kan die persoon in diens rol in relatie worden gebracht tot de vermeende criminele activiteit;

• 2. Voldoet het signaal ook aan de kenmerken van ondermijnende criminaliteit

De inhoud van de checklist is afhankelijk van maatschappelijke ontwikkelingen en kan daarom niet als limitatief worden beschouwd.

Categorieën van personen:

De persoonsgegevens van personen die in hun hoedanigheid als beschreven in de onderstaande lijst worden geregistreerd als zij mogelijk betrokken kunnen zijn bij de omschreven criminele activiteit.

Omschrijving van de (criminele) activiteiten en rollen van daarbij (al dan niet bewust) betrokken personen.

• 1. Algemeen ondermijnende activiteiten

En/of personen die een rol spelen bij een regionaal thema of een handhavingsknelpunt zoals:

• Autobedrijven;

• Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s): leden van OMG’s;

• Woonwagencentra: eigenaren woonwagens, huurders, bewoners;

• Aanpak in het buitengebied;

• Personen met ongebruikelijk bezit;

• Harddrugs.

• Overige faciliteerders die ondermijnende of criminele activiteiten mogelijk maken en/of (on)bewust in stand houden;

Mensenhandel, -smokkel en uitbuiting (o.a. illegale prostitutie)

• Huis/pandeigenaar

• Verhuurder

• Huurder

• Eigenaar (illegale) seksinrichting

• Eigenaar (illegale) massagesalon

• Illegaal werkende prostituee (d.w.z. zonder vergunning)

• Bewaking

• Kassier

• Financier

Georganiseerde hennepteelt/drugs(-handel)

• Huis/pandeigenaar

• Verhuurder

• Huurder

• Tussenpersoon (verhuurmakelaar, evt. andere vormen)

• Transporteur

• Electromonteur

• Financier

Fraude in de vastgoedsector

• Huis/pandeigenaar

• Verhuurder

• Huurder

• Tussenpersoon (verhuurmakelaar, andere vormen)

• Stichting, vereniging of andere ondernemingsvorm (of bestuurders hiervan)

• Notaris

• Financier

Misbruik in de vastgoedsector

• Huis/pandeigenaar

• Verhuurder

• Huurder

• Tussenpersoon (verhuurmakelaar, andere vormen)

• Stichting, vereniging of andere ondernemingsvorm (of bestuurders hiervan)

Fraude en/of witwassen en daaraan gerelateerde vormen of andere vormen van financieel-economische criminaliteit (o.a. ook illegaal gokken/heling/underground banking)

• Ontvanger/begunstigde uitkering vanuit de gemeente

• Ontvanger/begunstigde subsidie vanuit de gemeente

• Andersoortige begunstigende beschikking of vergunningen vanuit de gemeente

• Een tussenpersoon/gemachtigde met betrekking tot zorg

• Pandeigenaar

• Huurder

• Verhuurder

• Financier

Openbare inrichtingen

• Pandeigenaar

• Verhuurder

• Huurder/pachter

• Exploitant

• Beheerder/leidinggevende

• Tussenpersoon

• Geldschieters

• 2. Lijst met ‘red flags ” (niet limitatief)

Algemeen

Salaris uitbetalen per week en/of per kas. Financiële man/financieel ‘directeur’ kan factuur niet plaatsen en moet navraag doen/fiat vragen bij de baas. Sterke waardestijging van moeilijk waardeerbare aandelen. Grootaandeelhouder heeft geen weet van wat überhaupt in de onderneming gaande is. De officiële eigendomsverhoudingen in rechtspersoon zijn niet in verhouding met de daadwerkelijke gezagsverhoudingen. Huurders/gebruikers/kopers die ook op een andere wijze een functie bij koper of verkoper van een onroerende zaak vervullen Onmogelijkheid om gezien inkomen en/of vermogen onroerende zaken te kopen en/of financiering te krijgen. Waarde van afzonderlijke appartementsrechten na splitsing (in het bijzonder indien een deel in de privé- en een deel de zakelijke sfeer terecht komen. Leningen met aflossingen/geldstromen vanuit het buitenland. Geconstateerd is dat grote bedragen niet opvallen en vertrouwen wekken. Juist bij grote bedragen dient de financiële onderneming echter alert te zijn omdat daarin schijn en wezen kunnen verschillen. Het gebruik van waardeverklaringen in plaats van officiële taxatierapporten. Afwijkend tarief voor (ogenschijnlijke) standaardopdracht. Waardebepaling van panden met krakers en panden met mogelijke bestemmingswijziging. Het gebruik van oude beschikbare bronnen (bijvoorbeeld oud kadastraal uitreksel of bewijs van eigendom). Meerdere sterk wisselende taxaties voor eenzelfde vastgoed in een relatief korte periode. Exclusieve relatie (volume- en/of prijsafspraken) tussen de makelaar/taxateur en de intermediair/financiële onderneming voor taxaties ten behoeve van de financiering. Eigen belang bij de uitkomst van de taxatie of de hoogte van het taxatiebedrag. Retourprovisie of commerciële afspraken met intermediairs en financiële onderneming. Ontbreken van vaste onderdelen in het onderzoek ten behoeve van de waardebepaling door de makelaar/taxateur (informatie over vergelijkbare panden, WOZ-waarden, gebruik van het puntensysteem voor het vaststellen van de waarde of de hoogte van de huren, sloop-/handhavenafweging). Ontbreken standaarddossieropbouw met onderliggende documentatie en uitzonderingsrapportages Onvoldoende waarborgen bij de makelaar/taxateur voor de bescherming van de integriteit van medewerkers door functiescheiding (afhankelijk van omvang kantoor; bijvoorbeeld scheiding tussen de intake en de uitvoering van opdrachten en review van uit te brengen taxatierapporten en waardeverklaringen). Exclusieve relatie tussen notaris, belastingadviseur en medewerker van hypotheekbank. Aparte belastingadviseur voor offshore structuur. Hoge vergoeding voor belastingadviseur (vast maandbedrag en uurtarief). De koper verricht betalingen aan de (fiscaal) adviseur van de verkoper. Exclusieve relatie tussen belastingadviseur, notaris en medewerker van hypotheekbank. Bedrijfskosten van de onderneming zijn zeer laag. Een combinatie van een beperkt inkomen en een grote investering in vastgoed. Personen die bij volmacht handelen (dit kan wijzen op het buiten beeld houden van de ‘ultimate beneficial owner’). Doorverwijzen van Nederlandse cliënten door trustkantoren naar buitenlandse banken, waar men coderekeningen kan aanhouden. Trustkantoor geeft opdracht terug en/of beëindigt de relatie. Aanpassen jaarstukken door accountant t.b.v. het verkrijgen van hypothecaire lening. Investeerder is een wereldburger die nergens of ieder geval niet in Nederland belastingplichtig is. Een combinatie van een beperkt inkomen en een grote investering in vastgoed. Grote afhankelijkheid overige zakelijke dienstverlener van één klant. Iemand met een minderheidsbelang heeft feitelijke leiding over de onderneming, terwijl de overige partijen met een belang opvallend passief zijn en blijven. Makelaar/verhuurmakelaar/tussenpersoon die bij meerdere panden betrokken is geweest waar overtredingen zijn geconstateerd.

Loverboys: minderjarigen (< 18 jaar)

Spijbelen Haalt (‘ineens’) slechte cijfers Lijkt ineens veel geld te hebben (dure kleding, telefoon etc.) Keert zich af van ouders/vrienden Grensoverschrijdend gedrag Komt alleen nog thuis om te slapen Heeft onverklaarbare schulden Loopt regelmatig weg, is veel weekenden en nachten weg

Financiering

T.a.v. partijen Gebruik vennootschappen in een land waar niet wordt geregistreerd wie de aandeelhouder is. Combinatie van een offshore vennootschap en een geldstroom die uit een land met een Complexe vennootschappelijke constructies. T.a.v. kredietdossiers Onvoldoende CDD. Onvolledig kredietdossier en (te) oude stukken (bijvoorbeeld niet aantreffen van originele door de makelaar/taxateur gewaarmerkte taxatierapporten). Financiële onderneming gaat akkoord met passeren akte, terwijl het dossier nog incompleet is. Kredietdossier is in één keer compleet / spoed. Kredietbeoordelaar controleert niet de door kredietaanvrager opgegeven vermogensbestanddelen, inkomen en/of winst. Bij financiering wordt verkoopwaarde van een pand meegenomen, terwijl persoon pand niet op naam heeft staan. ABC-constructie (specifiek igv financiële problemengeldlener: risico dat A voor te lage waarde uit boedel wordt getild, B-C transactie wel tegen normale waarde) Hypotheken worden verstrekt aan personen met (financiële) antecedenten (bijvoorbeeld persoon staat opgenomen in BKR als wanbetaler van geldleningen). Meerdere malen BKR getoetst in korte tijd. BKR-registratie recent beëindigd (check BKR historie) Op de loonstrook die wordt overgelegd aan de hypotheekverstrekker staat aangegeven dat het salaris per kas wordt uitbetaald. Vormfouten in aangeleverde documenten, zoals loonstrook, werkgeversverklaringen, taxatierapporten en depotnota’s. Recente datum indiensttreding. Afwijkende adressen op verschillende documenten. Aanvragers hebben meerdere onderpanden. Gefingeerd samenwonen (personen ‘bij elkaar geplakt’). Taxatierapporten zijn niet in fysieke originele vorm opgenomen in het kredietdossier. Het aantreffen van meerdere – kort na elkaar – vervaardigde / gedateerde taxatierapporten (kan wijzen op een situationeel gebruik hiervan). Aanvraag financiering voor verbouwing terwijl verbouwing al (nagenoeg) gereed is. Makelaar/taxateur/notaris/bouwkundig deskundige betrokken bij transactie die niet afkomstig is uit ‘de streek’.

Financiering

T.a.v. de taxatie Huren die gezien de locatie / pand opvallend hoog zijn (hiermee kan een te hoge taxatie worden bewerkstelligd en kan worden witgewassen). Aanwezigheid van risicovolle ondernemingen en/of bedrijfsomschrijvingen volgens gegevens van de KvK op het adres van het te financieren vastgoed. Taxaties voor financieringsaanvraag die de waarde na verbouwing vermelden, zonder dat de financiële onderneming een goede controle laat plaatsvinden op de relatie waardevermeerdering vs. verbouwing en op de nota’s. Exclusieve relatie tussen de financiële onderneming en de makelaar/taxateur die taxaties verricht ten behoeve van de financiering. Opdrachtgever taxatie is (onbekende) derde. Het als financiële onderneming slechts gebruik maken van één vaste makelaar/taxateur voor taxaties, zonder dat er een controle plaatsvindt indien de gevraagde kredietfaciliteit onder een bepaald bedrag blijft. T.a.v. verstrekking hypotheek en bouwdepot De bewuste bankmedewerker (accountmanager) is de medewerker met hoogste provisie. Het verstrekte bedrag van de hypotheek staat niet in verhouding tot de (legale) inkomsten (salaris, huur of uit onderneming) / verhouding leeftijd vs. inkomen vs. Beroep Meerdere hypotheken gevestigd op één pand in combinatie met herhaaldelijk oversluiten. Hypotheken worden in korte tijd meerdere keren substantieel verhoogd. Onttrekkingen aan bouwdepots zonder facturen. (Ver)bouw nota’s worden onwaarschijnlijk snel achter elkaar ter uitbetaling ingezonden. Offertes ingediend als factuur. Werkzaamheden op factuur zijn niet gespecificeerd (indicator valse factuur) / hoogte van het uit te betalen bedrag staat in geen verhouding tot de uitgevoerde werkzaamheden/geleverde goederen. Op factuur wordt niet verwezen naar de termijn van de aannemingsovereenkomst (indicator valse factuur). Het onttrekken van gelden inclusief omzetbelasting aan bouwdepots van zakelijke entiteiten. Nationale Hypotheek Garantie (NHG) meerdere keren verstrekt tbv dezelfde partij. Adres volgens Basisregistratie Personen (BRP) wijkt af van adres volgens NHG.

Financiering

T.a.v. transport hypotheekakte Discrepantie aan begin of eind van transactie tussen degene die het geld fourneert en degene die eigenaar wordt. Op het moment van transport wordt de hypotheek doorgehaald. Het lijkt alsof (een deel van) de verkoopopbrengst voor verrekening wordt gebruikt. Dit is echter niet het geval. Op de afrekening van de notaris staat (“aflossing hoofdsom X: nihil”). Waarborg wordt niet ingeroepen dan wel niet opgeëist (wijst op gelieerde partijen). T.a.v. gebruik rekeningen Omschrijving ‘one of our clients’ op bankafschriften. Contante stortingen middels sealbags op rekeningen waarvoor geen dergelijke overeenkomst is afgesloten met de bank. Sealbagstortingen op derdengeldenrekeningen (of andere rekeningen) van advocatenkantoren of notariskantoren (verschoningsgerechtigden). Kosten voor contante geldtransporten in opdracht van de bank die worden doorbelast aan de cliënt. Grote aflossing hypotheek zonder dat dat onderbouwd kan worden door verkoop vorige woning of andere bronnen. Ontvangen aflossingen vanaf derdengeldenrekeningen van advocaten, terwijl geen sprake is van een boedelscheiding of een faillissement. Taxaties voor financieringsaanvraag die de waarde na verbouwing vermelden. T.a.v. financierende partijen Financierende partij is een buitenlandse niet-financiële instelling. Financierende partij is een (constructie met) offshore vennootschap(pen) en/of komt uit land met een bankgeheim en/of kort na het ontstaan van een dergelijke constructie wordt vastgoed aangeschaft. Financierende partij is een vennootschap waarvan de aandelen aan toonder zijn Financiering door verkoper. De waarborgsom wordt bijeengebracht door anderen dan de juridische eigenaar of diens hypotheeknemer. Financierende partij is een niet-zakelijke partij. Financierende partij is onbekend. Financierende partij is een vennootschap waarvan de aandelen aan toonder zijn. T.a.v. financiering zelf Hypotheek is niet beschikbaar op datum van levering. Financiering, waarbij geen hypotheek wordt gesteld. Grote aankoop vindt plaats zonder financiering. Koper blijft bedrag schuldig aan verkoper. Financiering door verkoper, waarbij ten gunste van verkoper een hypotheek wordt gevestigd. Financiering vindt plaats door verkoper tegen een hoge rente. Niet betaalde interest, waar geen (juridisch) gevolg aan wordt gegeven (Dit kan duiden op een feitelijke macht en/of eigendomsverhouding die niet strookt met de geregistreerde juridische overeenkomsten). Herfinanciering gaat niet naar de verkoper, de verkoper wordt uit andere bron betaald. Financiering, waarbij geen hypotheek wordt gesteld. T.a.v. geldstroom Geldstroom komt van een niet-financiële instelling in het buitenland. Geldstroom komt vanuit (constructie met) offshore structuur en/of komt uit een land met een bankgeheim. Geldstroom komt van een vennootschap waarvan de aandelen aan toonder zijn. Geldstroom is afkomstig van buitenlandse coderekening. Uitbetaling aan derde partij die niet betrokken is bij de akte. Aflossing niet aan degene die oorspronkelijk heeft gefinancierd. T.a.v. ongebruikelijke geldstroom Geldstroom komt van een niet zakelijke partij. Geldstroom komt van een vennootschap waarvan de aandelen aan toonder zijn. Geldstroom afkomstig van de derdengeldenrekeningen van verschoningsgerechtigden in Nederland. Betalingen provisies, commissies, advieskosten.

Koop/verkoop

T.a.v. partijen De koper heeft geen kennis van het te kopen object / de te kopen objecten. Kopende partij ‘houdt’ voor een ander. Levering aan verschillende rechtspersonen die door dezelfde persoon worden vertegenwoordigd. Gebrek aan transparantie m.b.t. uiteindelijke koper (‘nader te noemen meester’). Transacties tussen gelieerde partijen(privé/B.V., familieleden) De personen in de koopovereenkomst komen niet allen terug in de akte van levering. Koper in koopakte en in uiteindelijke leveringsakte verschillen, er is een partij bijgekomen (mutaties in partijen gedurende traject). Huurder koopt een woning van een verhuurder die een buitenlandse rechtspersoon is. Betrokkenheid bij transport van een persoon die niet aanwijsbaar bij de transactie is betrokken. T.a.v. transport vastgoed ABC-transactie met opvallende waardestijgingen . Groot aantal transporten bij de notaris in een zeer kort tijdsbestek. Naadloze aansluiting tussen taxatiewaarde en koopsom. T.a.v. financiële afwikkeling Bij verkoop stort de notaris het aankoopbedrag op een door de verkoper opgegeven rekening, niet zijnde zijn eigen rekening of die van de kredietverstrekker (hypotheeknemer). Notaris stort aanbetaling van cliënt terug op andere rekening(en). Bij het niet doorgaan van de transactie omdat de koper niet afneemt, betaalt de verkoper een afkoopsom aan de partij die zou kopen. Algemeen Een combinatie van een beperkt inkomen en een grote investering in vastgoed. Verhouding koopsom t.o.v. huur is heel hoog. Verlies op vastgoedtransactie na recente verkrijging. Overdracht economisch eigendom. Constructie die bestaat uit een combinatie van nieuwe rechtspersonen in het buitenland en overgenomen vennootschappen in Nederland die handelt en beheert. Bij ABC-transactie: Verkoop B-C vindt plaats vóór A-B transactie (wijst op orkestreren, gelieerde partijen). In het jaar voorafgaand aan de koop/verkoop door de institutionele belegger heeft een ABC-transactie plaatsgevonden waarbij sprake is van onverklaarbare waarde- stijgingen en/of dubieuze partijen. In het jaar na de koop/verkoop door de institutionele belegger heeft een ABC-transactie plaatsgevonden waarbij sprake is van onverklaarbare waardestijgingen en/of dubieuze partijen. ‘Handelingsvrijheid’ vermogensbeheerder. In het jaar voorafgaand aan de koop/verkoop door het pensioenfonds heeft een ABC-transactie plaatsgevonden waarbij sprake is van onverklaarbare waardestijgingen en/of dubieuze partijen. In het jaar na de koop/verkoop door het pensioenfonds heeft een ABC-transactie plaatsgevonden waarbij sprake is van onverklaarbare waardestijgingen en/of dubieuze partijen. Commissiebetalingen/winstdelingen/aanbrengprovisies. Provisiebetalingen zonder zichtbare tegenprestatie. De verkoper factureert ten tijde van de verkoop aan koper voor advieskosten. Bevoordeling sociaal netwerk (familielid/relatie). Betrokken partijen melden een verschillende koopsom. (Sommige partijen hebben het over de officiële koopsom, andere partijen bedoelen vermoedelijk de totale koopsom inclusief betalingen buiten de akte om.) Transactie wordt met terugwerkende kracht ongedaan gemaakt. Grote afwaardering in het jaar van aankoop ten laste van de (fiscale) winst. Zeer snel groeiende vastgoedportefeuille. Onverklaarbare waardesprongen (in verhouding tot verstreken tijdspanne). ‘Handelingsvrijheid’ vermogensbeheerder. De naadloze aansluiting van de taxatiewaarde bij de koopsom op het moment van verkoop

Gebruik/exploitatie van een pand

Algemeen Wijziging van beheerder vastgoed of andere adviseur kan duiden op wijziging van de ubo. De als stroman naar voren geschoven koper, bestuurder en/of aandeelhouder heeft geen daadwerkelijke bemoeienis met exploitatie, maar komen alleen met een volmacht naar voren bij de notaris. Voorts heeft bijv. een belastingadviseur of advocaat een relatief grote rol. Criminelen zijn direct (loondienst) of indirect (verrichten van diensten, inzet sociaal netwerk) betrokken bij exploitatie in risicovolle sectoren. Commissies voor het aanbrengen van werkzaamheden aan een partij buiten de directe keten. Huurder wordt geïnformeerd over het vestigen van een hypotheek op het gehuurde. Niet betaalde huren, waar geen (juridisch) gevolg aan wordt gegeven. (Dit kan duiden op een feitelijke macht en/of eigendomsverhouding die niet strookt met de geregistreerde juridische overeenkomsten.) Verzekeringsclaims voor brand- en/of opstalverzekeringen, net voordat een grote verbouwing gaat plaatsvinden. Contante huurontvangsten (op rekening van persoon die het betreffende pand niet in bezit heeft). Grote contante opnamen. Betalingen protectiegelden. Een vreemde verhouding tussen ontvangen huren en getaxeerde waarde. Huren die gezien de locatie / pand opvallend hoog zijn (hiermee kan een te hoge taxatie worden bewerkstelligd en kan worden witgewassen). De als stroman naar voren geschoven koper, bestuurder en/of aandeelhouder heeft geen daadwerkelijke bemoeienis met exploitatie, maar komen alleen met een volmacht naar voren bij de notaris. Voorts heeft bijv. een belastingadviseur of advocaat een relatief grote rol. Criminelen zijn direct (loondienst) of indirect (verrichten van diensten, inzet sociaal netwerk) betrokken bij exploitatie in risicovolle sectoren. Commissies voor het aanbrengen van werkzaamheden aan een partij buiten de directe keten. Huurder wordt geïnformeerd over het vestigen van een hypotheek op het gehuurde. T.a.v. gebruik pand voor mensenhandel Er is geen arbeidsovereenkomst, de arbeidsvoorwaarden zijn slecht gedefinieerd of de arbeidsovereenkomst is opgesteld in een taal die de betreffende persoon niet machtig is. Lijkt bang te zijn voor de man/vrouw die hem/haar begeleidt De personen beschikken niet zelf over eigen identiteitspapieren Slechte huisvesting Er is sprake van hoge huren Huur wordt inhouden op salaris Ontbreken van huurcontracten Vertoont tekenen van angst of lijkt zich ongemakkelijk te voelen, vooral in de aanwezigheid van de supervisor, Tijdens gesprek vertelt hij/zij tegenstrijdigheden De persoon/personen lijken niet goed te weten waar men is/verblijft Iemand anders voert steeds het woord, er lijkt sprake te zijn van controle/gezagsverhouding De betalingen vinden onregelmatig en/of vaak te laat plaats. Weet niet hoeveel hij/zij verdient. Niet vrijelijk kunnen beschikken over (een deel) van de eigen verdiensten, geen eigen bankrekening/ bankpas in bezit) Inhouden boetes, (onduidelijke) kosten werkgever en/of borg Verplicht om transport, levensmiddelen en/of andere diensten bij één aanbieder (werkgever) af te nemen Illegaal verblijf. Moet een buitensporige vergoeding terugbetalen voor werving, vervoer, huisvesting, eten, gereedschap of veiligheidsuitrusting en die vergoeding wordt rechtstreeks ingehouden op zijn/haar loon. De terugbetalingsregeling voor voorschotten op het loon is onduidelijk of gemanipuleerd. Personen verklaren lange werkdagen te moeten maken Bevindt zich in een situatie waarin hij/zij op meerdere manieren van anderen afhankelijk is (hij/zij is bijvoorbeeld afhankelijk van de werkgever voor onderdak, eten, banen voor familieleden of voor andere behoeften). Men beschikt niet over eigen inkomsten Schaars gekleed en weinig bezit Er zijn diverse telefoons en/of laptops in de woning Wonen en slapen op de werkplek Er lijkt een vorm van toezicht te zijn (een persoon in de woning aanwezig, of de telefoon gaat zeer regelmatig over tijdens pandcontrole) Weet niet wat zijn/haar verblijfplaats of adres is. Heeft regelmatig klanten, maar geen geld om bijv. huur te betalen Wordt bij ziekte of zwangerschap gedwongen te werken Huren de woning niet zelf Alle vragen worden door de begeleidende persoon beantwoordt in plaats van door het potentiële slachtoffer. De opmerkingen van het potentiële slachtoffer vertonen geen samenhang of komen ingestudeerd over, door middel van indoctrinatie.

• 3. Kenmerken van ondermijnende criminaliteit

Voor de bepaling of sprake kan zijn van ondermijnende criminaliteit bekijkt de informatiecoördinator of het signaal een van de onderstaande kenmerken bevat:

• Aantasting van instituten die zich richten op legale perspectieven en de werking van het samenlevingssysteem borgen en sturen;

• Aantasting van de gezagspositie van het bestuur, politie of andere overheidsorganen;

• Aantasting of mogelijke aantasting van de openbare orde en veiligheid;

• Aantasting of mogelijke aantasting c.q. ontwrichting van de maatschappelijke, politieke of economische structuren;

• Onrechtmatigheden/ overtredingen;

• Maatschappelijke bedreigingen en/of mogelijke georganiseerde criminaliteit;

• Vermoeden van strafbare feiten;

• Vermoeden van boetewaardig gedrag (bestuurlijke boete);

• Hinder of overlast door overschrijding van de normen, regels of het niet naleven daarvan;

• Aantasting van de veiligheid en leefbaarheid in de wijk door (vermoedens) van ondermijnende activiteiten;

• Er is sprake van een van de onderstaande locatie-, persoons- en/of bedrijfsgebonden indicatoren binnen het grondgebied van de gemeente Houten;

  • Gelegenheidsstructuren (of criminaliteit bevorderende condities) in de maatschappelijke omgeving, fysieke omgevingskenmerken, sociale relaties of netwerken of in de zakelijke omgeving;

  • Vermoedens van het bewust of onbewust faciliteren van ondermijnende criminaliteit.

Bijlage 2 Bevoegdheid en wettelijke grondslag gegevensdeling (toelichting op model privacy protocol)

• A. APV/Openbare orde-bevoegdheden

Doelstelling

Zowel in de Gemeentewet als in de meeste APV’s zijn bevoegdheden voor de burgemeester opgenomen op het terrein van de openbare orde en bevordering van de leefbaarheid. De burgemeester is in artikel 172 lid 1 Gemeentewet belast met de handhaving van de openbare orde, en op grond van artikel 172 lid 2 Gemeentewet bevoegd overtredingen van wettelijke voorschriften die betrekking hebben op de openbare orde te beletten of te beëindigen. Voorbeelden van meer concrete taken en bevoegdheden zijn artikel 172a Gemeentewet (gebiedsverbod), toezicht houden op openbare samenkomsten en vermakelijkheden en op voor het publiek openstaande gebouwen (artikel 174 Gemeentewet), diverse sluitingsbevoegdheden (zoals artikel 174a Gemeentewet, artikel 13b Opiumwet, en sluitingsbevoegdheden in APV’s) en toezicht en regulering van activiteiten als de exploitatie van seksinrichtingen en evenementen (zie daarvoor ook APV-bepalingen).

De doelstellingen van deze taken en bevoegdheden zijn gelegen op het terrein van de handhaving van de openbare orde, waaronder het voorkomen van (veiligheids)risico’s, tegengaan van overlast en bevorderen van de leefbaarheid.

Wettelijke grondslag

De Gemeentewet en APV’s kennen geen specifieke bepalingen die de burgemeester de bevoegdheid geven bepaalde persoonsgegevens te verwerken. Daarvoor moet worden teruggevallen op de algemene grondslagen voor een rechtmatige gegevensverwerking in de AVG, in het bijzonder de grond dat de verwerking noodzakelijk is voor de vervulling van een taak in het kader van een taak van algemeen belang of de uitoefening van het openbaar gezag dat aan de burgemeester is opgedragen.

In het kader van de vergunningverlening – bijvoorbeeld een evenementenvergunning of een vergunning voor de exploitatie van een seksbedrijf – is de burgemeester dus in ieder geval bevoegd de gegevens te verwerken die nodig zijn om de vergunningaanvraag te kunnen beoordelen, waaronder de gegevens die de aanvragers hebben verstrekt.

Voor zover in het kader van de vergunningverlening een Bibob-toets wordt uitgevoerd, wordt verwezen naar de juridische analyse over de Wet Bibob.

In het kader van het uitoefenen van toezicht geldt in algemene zin voor toezichthouders dat zij op grond van de Awb inlichtingen kunnen vorderen (artikel 5:16 Awb) en zakelijke gegevens en bescheiden kunnen opvragen (artikel 5:17 Awb).

Op grond van deze bepalingen kunnen ook kopieën van stukken en bescheiden worden gevorderd. In beginsel kunnen inlichtingen van een ieder worden gevorderd, mits dat in lijn is met het evenredigheidsbeginsel (artikel 5:13 Awb). Het uitgangspunt is dat de toezichthouder zijn bevoegdheden niet mag uitoefenen als dat niet noodzakelijk is en dat hij zijn bevoegdheden op een voor de burger zo min mogelijk belastende wijze uitoefent. Deze gegevens mogen ook worden verwerkt voor zover dat voor de uitoefening van het toezicht nodig is.

In het kader van de handhaving van de openbare orde geldt dat evenzeer.

Voor zover de burgemeester bij de uitvoering van zijn taken gebruik maakt van persoonsgegevens die in bestuurlijke rapportages van de politie zijn opgenomen, wordt verwezen naar de juridische analyse over de Wet politiegegevens.

Geheimhoudingsplicht

De Gemeentewet en APV’s bevatten geen specifieke geheimhoudingsplicht.

Doelbinding

Het doelbindingsbeginsel vindt zijn uitwerking in artikel 5 lid 1 sub b en 6 lid 4 AVG.

De openbare ordebevoegdheden van de burgemeester in de Gemeentewet en APV’s bieden de mogelijkheid om gegevens te verwerken met als doel om een goede invulling aan die bevoegdheden te kunnen geven, en kort gezegd de openbare orde te handhaven, risico’s in dat verband tegen te gaan, overlast te bestrijden en de leefbaarheid te bevorderen.

Vraag is vervolgens of deze gegevens ook kunnen worden geraadpleegd als ter bestrijding van ondermijning de inzet van gemeentelijke bevoegdheden wordt overwogen. Voor zover het daarbij ook om de mogelijke inzet van bevoegdheden van de burgemeester gaat op het terrein van openbare orde, bestrijden van overlast en bevordering van leefbaarheid – wat bij de bestrijding van ondermijning vaak het geval zal zijn – zal al snel aan het doelbindingsbeginsel zijn voldaan. Als de mogelijke inzet van eventuele andere bevoegdheden wordt onderzocht, zal de vraag of aan het doelbindingsvereiste wordt voldaan, scherp moeten worden beoordeeld en van geval tot geval moeten worden bezien.

Conclusie

• In de Gemeentewet en APV’s zijn taken en bevoegdheden van de burgemeester op het terrein van openbare orde, bestrijden van overlast, en bevorderen van de leefbaarheid opgenomen.

• Die regelingen kennen geen specifieke bepalingen omtrent geheimhouding of doelbinding.

• De ratio achter de bestrijding van ondermijning ligt op het terrein van openbare orde, bestrijden van overlast en bevorderen van de leefbaarheid.

• Als de inzet van bevoegdheden op die terreinen wordt overwogen, kunnen in aangewezen gevallen gegevens die zijn verkregen bij de uitoefening van burgemeestersbevoegdheden worden geraadpleegd ter bestrijding van ondermijning.