Beleidsregels voor het gebruik van drones door de gemeentelijke organisatie

1. Inleiding

De gemeente West Betuwe heeft drones aangeschaft als een innovatief instrument om diverse taken efficiënter, sneller en veiliger uit te voeren. Drones zijn onbemande luchtvaartuigen die worden bestuurd via slimme camera’s en bieden mogelijkheden voor het maken van beelden en het verzamelen van gegevens voor uiteenlopende doeleinden, zoals bijvoorbeeld handhaving van de openbare orde en veiligheid. Echter, de inzet van drones roept vragen op rondom privacy en de bescherming van persoonsgegevens. Daarom is het essentieel dat de gemeente beleid opstelt voor het verantwoord gebruik van drones, met nadruk op privacybescherming en het naleven van de relevante wetgeving, waaronder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

2. Doelstelling

Het doel van dit beleidsdocument is om het gebruik van drones binnen de gemeente West Betuwe te reguleren, zodat het op een verantwoordelijke en privacybewuste manier plaatsvindt. De gemeente wil voldoen aan de eisen van de AVG en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, zoals vastgelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM). Dit beleid zorgt ervoor dat drones op een legitieme manier worden ingezet, met respect voor de privacy van burgers en zonder onterecht inbreuk te maken op hun persoonlijke levenssfeer. Het beleid biedt ook duidelijke richtlijnen voor het beschermen van persoonsgegevens, zowel in de voorbereiding als tijdens de uitvoering van dronevluchten.

3. Privacy en bescherming van persoonsgegevens

Bij de inzet van drones is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de bescherming van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (privacy). Drones kunnen beelden maken die mogelijk persoonsgegevens bevatten, zoals camerabeelden van herkenbare gezichten, kentekens, locatiegegevens en andere persoonlijke informatie. Wanneer er sprake is van verwerking van persoonsgegevens, zoals het vastleggen van gezichten of andere identificeerbare gegevens, valt dit onder de AVG.

De gemeente West Betuwe heeft als doel om bij het gebruik van drones altijd zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens. Dit betekent dat er alleen gegevens verzameld worden die strikt noodzakelijk zijn voor het beoogde doel en dat de gemeente West Betuwe actief zal communiceren over de inzet van de drone.

DPIA (Data Protection Impact Assessment)

Voor elke dronevlucht waarbij persoonsgegevens kunnen worden verwerkt, is het uitvoeren van een Data Protection Impact Assessment (DPIA) verplicht. Deze beoordeling brengt de privacyrisico’s in kaart en helpt bij het implementeren van maatregelen om deze risico’s te minimaliseren. De DPIA wordt voorafgaand aan de vlucht uitgevoerd en begeleid door de Privacy Officer van de gemeente. De teamleider is verantwoordelijk voor de uitvoering en zorgt ervoor dat de vastgestelde privacymaatregelen worden nageleefd.

Een DPIA is verplicht wanneer de verwerking van persoonsgegevens een hoog risico inhoudt. Bijvoorbeeld, als de drone beelden maakt die mogelijk direct te herleiden zijn tot individuen, zoals gezichten of kentekens. De DPIA zal ervoor zorgen dat de gemeente West Betuwe begrijpt hoe de gegevens worden verzameld, verwerkt en opgeslagen, en dat passende maatregelen worden genomen om de privacy van burgers te waarborgen.

4. Doeleinden voor het inzetten van drones

De gemeente West Betuwe zet drones in ter ondersteuning van de toezichthouders in het kader van de toezicht en handhaving op wet- en regelgeving. Door de inzet van drones kunnen controles op een efficiënte manier worden uitgevoerd.

5. Regels voor het vliegen met drones

Voor de inzet van drones binnen gemeente West Betuwe gelden onderstaande regels.

• Doel en grondslag: De grondslag voor de inzet van de drone wordt vastgesteld, zoals een wettelijke verplichting, een gerechtvaardigd belang of publieke veiligheid.

• Privacybewust: We informeren mensen die mogelijk gefilmd worden door een drone over het gebruik van camera's. Dit kan door middel van (algemene) vooraankondigingen via de website, nieuwsbrieven of andere communicatiekanalen.

• Beperkingen in gegevensverwerking: Alleen de minimaal benodigde gegevens worden verzameld. Beelden van herkenbare personen worden verwijderd of onherkenbaar gemaakt.

• Piloten en opleiding: Dronepiloten moeten beschikken over de juiste certificeringen en altijd geregistreerd zijn bij de gemeente. Ze moeten bijhouden waar, wanneer en waarom de drone wordt ingezet.

• Veiligheidsmaatregelen: Drones moeten voldoen aan de Europese luchtvaarteisen en kunnen alleen vliegen in goedgekeurde gebieden (met uitzondering van no-fly zones, bijvoorbeeld rondom luchthavens).

6. Risico’s en maatregelen

Het gebruik van drones brengt verschillende privacyrisico’s met zich mee:

• Onzichtbaarheid van drones: Doordat drones klein zijn en vaak stil en hoog vliegen, kunnen omstanders zich niet altijd bewust zijn van hun aanwezigheid.

• Verstoring van de rust: Drones kunnen verstoringen veroorzaken, bijvoorbeeld door geluidsoverlast of door het vliegen boven privégebied.

• Data Security: Er bestaat het risico dat gegevens via draadloze verbindingen kunnen worden onderschept.

Om deze risico’s te beperken, worden de volgende maatregelen getroffen:

• Privacy by design: We passen de principes van privacy by design en privacy by default toe, wat betekent dat we de verzameling van persoonsgegevens minimaliseren.

• Veilige gegevensverwerking: Alle verzamelde data wordt veilig opgeslagen, met toegangsbeperkingen en versleuteling waar nodig.

7. Evaluatie en aanpassing

De gemeente West Betuwe zal jaarlijks de effectiviteit van dit beleid evalueren. De evaluatie zal beoordelen of de inzet van drones voldoet aan de gestelde privacy- en veiligheidseisen. Afhankelijk van de bevindingen wordt het beleid aangepast, voortgezet of ingetrokken. Indien uit de evaluatie geen bijzonderheden komen, geldt dit beleid voor een periode van vier jaar.

8. Slotbepalingen

Deze beleidsregels treden in werking op de dag nadat de beleidsregels zijn bekendgemaakt en kan worden aangehaald als Beleidsregels inzet drones in de gemeente West Betuwe.

Aldus vastgesteld in de vergadering van burgemeester en wethouders van 10 december 2024.

Burgemeester en wethouders van West Betuwe

De secretaris

De burgemeester