Nota verbonden partijen Gemeente Alkmaar 2024

1. Inleiding

In de Financiële verordening (opgesteld op basis van artikel 212 van de Gemeentewet) wordt voor financieel beleid verwezen naar verschillende nota’s. De nota verbonden partijen maakt hier onderdeel van uit. Deze nota verbonden partijen 2021 vervangt de nota uit 2007.

2. Wet- en regelgeving

Alle hogere wet- en regelgeving, zoals bijvoorbeeld het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) zijn van toepassing op het beleid van de gemeente. Deze beleidsregels zijn niet herhaald in dit document.

Door deze nota te beperken tot de gemeentelijke beleidsregels, resteert een overzichtelijke, beknopte set spelregels die in principe ongewijzigd kan blijven bij wetswijziging.

De proces en regieafspraken (gemeentelijke beleidsregels) gemaakt met de gemeenteraden van Noord-Holland Noord uit januari 2018 voor de kadernota, ontwerpbegroting, rapportages en jaarstukken zijn overgenomen in deze nota.

3. Definities

• Verbonden partij

  Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft.

• Financieel belang

  Een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

• Bestuurlijk belang

  Zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht.

• Gemeenschappelijke regeling

  Een gemeenschappelijke regeling is een samenwerkingsverband tussen overheidslichamen dat op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen is opgericht.

• Deelneming

  Een participatie in een besloten of naamloze vennootschap, waarin de gemeente aandelen heeft.

• Naamloze vennootschap

  De naamloze vennootschap (afgekort tot nv) is een rechtspersoon waarvan het maatschappelijk kapitaal verdeeld is in aandelen die in beginsel vrij overdraagbaar zijn.

• Coöperatie

  Een coöperatie is een bij notariële akte als coöperatie opgerichte vereniging. Een coöperatie wordt opgericht om met samenwerking (coöperatief) van de leden in bepaalde stoffelijke behoeften te voorzien door het sluiten van overeenkomsten met die leden.

4. Overzicht verbonden partijen

4.1 Gemeenschappelijke regelingen

Alkmaar neemt deel aan 9 Gemeenschappelijke regelingen.

• I. Zaffier

  Zaffier is de rechtsopvolger van het Werkvoorzieningsschap Noord-Kennermerland Personeelsdiensten en Haltewerk. Castricum, Bergen, Heiloo, Uitgeest, Alkmaar en DijkenWaard hebben deze Gemeenschappelijke regeling samen gevormd. Zaffier is uitvoerder van onder andere de Wet sociale werkvoorziening (WSW), de uitvoering van de participatiewet en aanverwante regelingen op het gebied van inkomensondersteuning, arbeid gerelateerde participatie (IOAW, IOAZ, BBZ, Schuld¬hulp¬verlening, Minimabeleid). De werkzaamheden worden uitgevoerd in opdracht van de deelnemende ge¬meen¬ten.

• II. Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Alkmaarder - en Uitgeestermeer (RAUM)

  Het RAUM is een natuur- en watersportgebied in het westen van de regio Laag Holland. De provincie Noord-Holland en de gemeenten Alkmaar, Beverwijk, Castricum, Heemskerk, Heiloo, Uitgeest en Zaan¬stad dragen gezamenlijk zorg voor het beheer en ontwikkeling van dit gebied, door middel van een ge¬meenschappelijke regeling. Binnen het recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer is sprake van twee deelgebieden: Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) en De Buitenlanden/ Y-Z. De participatie van gemeente Alkmaar is gebaseerd op het deelgebied RAUM.

• III. Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Geestmerambacht (GAB)

  Het GAB heeft verschillende deelgebieden in beheer: Geestmerambacht (GAB), Uitbreiding Geest¬me¬ram¬bacht (GAB-U) en Park van Luna (PvL). De gemeenten Alkmaar, Bergen, Heerhugowaard en Lange¬dijk dragen gezamenlijk zorg voor het beheer en ontwikkeling van deze deelgebieden door mid¬del van een gemeenschappelijke regeling

• IV. Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI)

  De VVI is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten in de regio Noord-Kennemerland. De VVI is aandeelhouder van de NV Huisvuilcentrale (HVC). Van de in totaal 2.914 uitgezette aandelen A zijn er, na de uittreding van de gemeente Harenkarspel per 1 januari 2016, 484 stuks in bezit bij de VVI gemeenten (17%). De HVC is daarmee in eigendom van 46 gemeenten en zes waterschappen.

• V. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA)

  Het RHCA is een gemeenschappelijke regeling waar de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heer¬hu¬gowaard, Heiloo, Den Helder, Hollands Kroon, Langedijk, Schagen en Texel aan deelnemen. Het Hoog¬heemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) doet mee op basis van een convenant tussen het RHCA en HHNK. Het RHCA voert voor de aangesloten gemeenten de wettelijke taken uit zoals be¬schre¬ven in de Archiefwet 1995. Dat bestaat uit het toezicht op de nog niet overgebrachte archieven (in¬spectie), de wettelijke adviestaak, het toezien op en begeleiden van het overbrengen van archieven, het behoud en beheer van de in de archiefbewaarplaats bewaarde archieven en het beschikbaar stel¬len van deze archieven zodat iedereen deze kan raadplegen. Naast deze taken heeft de ge¬meen¬schap¬pe¬lijke regeling ook de opdracht de lokale en regionale geschiedbeoefening te stimuleren en het aan¬leg¬gen van een zo compleet mogelijke collectie bronnenmateriaal.

• V.I GGD Hollands Noorden (GGD)

  De GGD is een gemeenschappelijke regeling van 17 gemeenten in Noord-Holland Noord. De GGD voert wettelijke en aanvullende taken uit.

• VII. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN)

  VRNHN voert voor de zeventien gemeenten in Noord-Holland Noord (NHN) de taken uit op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisis¬beheersing en het Veiligheidshuis NHN. Daarnaast voert de Veiligheidsregio NHN voor elf gemeenten in NHN de taken uit op het gebied van ambulancezorg (Noordkop en West-Friesland).

• VIII. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)

  De OD NHN is de omgevingsdienst voor de 17 gemeenten en provincie in Noord-Holland Noord en voert zowel gemeentelijke milieutaken (op het gebied van vergunningverlening ,toezicht en handhaving) als provinciale VTH plustaken uit voor haar deelnemers.

• IX. Gemeenschappelijke regeling Cocensus

  Cocensus is een uitvoeringsorganisatie en werkt voor onder andere de gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer, Hille¬gom, Beverwijk, Oostzaan, Wormerland, Alkmaar, Bergen, Heerhugowaard, Langedijk en Den Helder. De samenwerking is vormgegeven in een gemeenschappelijke regeling.

• Cocensus is belast met de heffing en inning van lokale heffingen en verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet WOZ. Daarnaast voert Cocensus een aantal specifieke taken uit. Deze taken liggen in het ver¬lengde van de basistaken en hierover zijn afzonderlijke afspraken met de deelnemers gemaakt via de dienstverleningsovereenkomst. Met de deelnemers zijn afspraken gemaakt over de wederzijds te le¬veren prestaties, deze liggen vast in de afzonderlijke dienstverleningsovereenkomsten.

• Het stemgewicht wordt vastgesteld aan de hand van de jaarlijkse bijdrage aan Cocensus en bedraagt voor Alkmaar 13%, wat neerkomt op drie van de 24 stemmen.

4.2 Vennootschappen en coöperaties

• I. Bank Nederlandse Gemeenten NV (BNG)

• De gemeente is aandeelhouder van de BNG en heeft zeggenschap via het stemrecht op de BNG aan¬delen van de gemeente. De gemeenten en provincies heeft samen 50% van de aandelen in bezit. De andere helft is in bezit van het Rijk.

• II. Alliander NV

• De gemeente Alkmaar is sinds 18 december 2017 weer rechtstreeks aandeelhouder van Alliander NV. De provincie Gelderland is met een belang van circa 45% de grootste aandeelhouder. Andere grote aan¬deelhouders zijn Friesland, Noord-Holland en Amsterdam. Circa 24% van de aandelen is direct of in¬direct in handen van kleine gemeentelijke aandeelhouders.

• Alkmaar bezit 760.743 van de 136.794.964 (2017) aandelen (0,56%).

• III. Stadswerk072 NV

• Stadswerk072 NV is een privaatrechtelijke deelneming in de vorm van een overheidsNV waarbij ge¬meen¬te Alkmaar voor 100% aandeelhouder is. Op 18 oktober 2013 is Stadswerk072 NV opgericht. De orga¬nisatie is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en afval¬in¬za¬me¬ling en -verwerking. Daarnaast realiseert Stadswerk072 projecten in de buitenruimte en levert een bij¬drage aan andere doelstellingen van de gemeente op sociaal gebied en duurzaamheid.

• IV. Alkmaar Sport NV

• De NV Alkmaar Sport is op 5 december 2013 opgericht en is voortgekomen uit de verzelfstandiging van het gemeentelijke Sportbedrijf. In 2014 is ook de stichting Sportbureau opgegaan in Alkmaar Sport. De ac¬tiviteiten van Alkmaar Sport bestaan onder andere uit het realiseren, beheren en op een efficiënte wij¬ze zorg dragen voor het exploiteren van gemeentelijke sportvoorzieningen en -accommodaties. Daar¬naast draagt Alkmaar Sport zorg voor de uitvoering van sportstimulering, verenigingsadvies en de (mede)¬organisatie van projecten en evenementen. De aandelen van Alkmaar Sport zijn voor 100% in handen van de gemeente.

• V. Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord NV (ONHN)

• De gemeente Alkmaar is samen met de provincie Noord-Holland en de gemeenten in Noord-Holland Noord aandeelhouder van ONHN. ONHN is een uitvoeringsorganisatie voor stimulering van eco¬no¬mische ontwikkeling in Noord-Holland Noord. Het is in 2006 opgericht en 1 januari 2007 van start ge¬gaan. In 2017 is de samenwerking geëvalueerd waarna voor de jaren 2018-2024 een nieuwe sa¬men¬werking¬sovereenkomst is ondertekend tussen alle hierboven genoemde partijen. Alkmaar bezit 3.404 aan¬delen met een nominale waarde van € 1,00.

• VI. Coöperatie Servicehuis Parkeer- en verblijfsrechten (SHPV)

• Op 1 januari 2019 is gemeente Alkmaar lid geworden van de Coöperatie Servicehuis Parkeer- en Ver¬blijfs¬rechten (SHPV), een coöperatie die is opgericht om het belparkeren voor gemeente te faciliteren en het be¬heer te organiseren voor het Nationaal Parkeer Register (NPR) waar alle parkeerrechten worden vast¬ge¬legd. De leden zijn vertegenwoordigd in de Algemene Ledenvergadering (ALV).

• VII. Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar U.A. (DECRA)

• De DECRA is op 5 november 2014 opgericht en is een stimuleringsfonds dat zich richt op het aanjagen van duurzame energieprojecten in de regio en het investeren van de opbrengsten in nieuwe duurzame projecten. Het fonds is een middel om de lokale duurzaamheidsdoelstelling op termijn te kunnen rea¬li¬seren. Bij de financiering en participatie in projecten wordt door de coöperatie een ruime definitie van het begrip duurzaamheid gehanteerd. Aspecten zoals regionale werkgelegenheid en innovatie worden nadrukkelijk in de afweging meegenomen. Hierdoor kan een diversiteit aan duurzame pro¬jecten worden ontwikkeld. Deelnemers zijn de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heer¬hugo¬waard, Heiloo, Uitgeest en HVC.

• VIII. Alkmaar Duurzaam Vastgoed B.V.

• Op 9 december 2020 is ADV BV opgericht. Doel van de BV is het beheren, ontwikkelen en verduurzamen van (maatschappelijk) vastgoed van de gemeente. In 2020 zijn 9 bestaande panden overgebracht naar de BV in de periode 2020-2024 zijn twee nieuwe scholen gebouwd. Gemeente Alkmaar is 100% aandeelhouder van de ADV BV. De gemeente heeft voor de aangetrokken financiering van het bezit een borgstelling afgegeven voor de aangetrokken leningen.

5. Gemeentelijke beleidsregels

5.1 Gemeenschappelijke regelingen

5.1.1 Kadernota

• 1. GR-en zijn verplicht jaarlijks voor 1 januari financiële en beleidskaders (kadernota) naar de raad te zenden.

• 2. De kadernota bevat tenminste:

  • a. De visie (en de ontwikkelingen op de visie) van de gemeenschappelijke regeling;

  • b. De ontwikkeling van het meerjarenperspectief en een samenvatting van belangrijke ontwikkelingen welke de komende jaren van invloed zijn op de taken en middelen van de gemeenschappelijke regeling. Dit kunnen ontwikkelingen zijn als gevolg van wijzigingen in wet- en regelgeving, rijksbeleid, maar ook gevolgen van eerdere besluitvorming door het Algemeen Bestuur of voortkomen uit de visie;

  • c. De actualisering van het financieel perspectief, de autonome ontwikkelingen, nieuwe beleidsvoorstellen, dekkingsmogelijkheden, bezuinigingsvoorstellen, de post onvoorzien en het verloop van het meerjarenperspectief;

  • d. Weerstandsvermogen inclusief een set financiële kengetallen;

  • e. De te hanteren (financiële) uitgangspunten voor het opstellen van de komende begroting;

• 3. De raad wordt in de gelegenheid gesteld om jaarlijks voor 1 maart een zienswijze af te geven ten aanzien van de kadernota

5.1.2 Ontwerpbegroting

• 1. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam zendt vóór 15 april van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient de ontwerpbegroting toe aan de raden van de deelnemende gemeenten.

• 2. In de ontwerpbegroting dient naar voren te worden gebracht wat de doelstellingen zijn, de beoogde resultaten en hoe deze resultaten worden gemeten.

• 3. De raden van de deelnemende gemeenten kunnen vóór 1 juli bij het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen.

5.1.3 Jaarstukken

• 1. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam zendt vóór 15 april de voorlopige jaarrekening en het accountantsverslag aan de raden van de deelnemende gemeenten.

• 2. De raden van de deelnemende gemeenten kunnen vóór 25 juni bij het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam hun zienswijze over de voorlopige jaarrekening naar voren brengen.

5.1.4 Rapportages

• 1. Tussentijdse rapportages zijn niet verplicht gesteld. Dit is facultatief omdat GR-en sterk verschillen qua aard, omvang en risico’s.

• 2. Indien rapportages zijn afgesproken binnen de GR of met de gemeenteraad, dan wordt deze bestuursrapportage gericht aan het algemeen bestuur.

• 3. In het kader van de informatieplicht wordt de bestuursrapportage beschikbaar gesteld aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten.

5.2 Vennootschappen en coöperaties

• 1. In de statuten is per vennootschap of coöperatie individueel geregeld hoe de aandeelhouders of leden over de kadernota, begroting en jaarstukken kunnen besluiten. Meestal is dat via een AVA of een ALV.

• 2. Beleidsmatige voorstellen worden of via het proces van de gemeentelijke begroting en/of rapportages of via separate voordrachten ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.

6. Paragraaf verbonden partijen

In de paragraaf verbonden partijen van de gemeentelijke begroting en jaarrekening wordt informatie verstrekt over actuele beleidsontwikkelingen, beleidsrealisatie en financiële bijdragen.

7 Inwerkingtreding

7.1 Intrekken oude beleidsnota en overgangsrecht

De nota verbonden partijen 2021 wordt ingetrokken.

8 Inwerkingtreding en citeertitel

Deze nota treedt met terugwerkende kracht in werking op 1 januari 2024

Deze nota wordt aangehaald als: Nota verbonden partijen 2024.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van 23 januari 2025.