/2/png-2/nieuwkoop.png)
Gemeenteblad van Nieuwkoop
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Nieuwkoop | Gemeenteblad 2025, 571097 | beleidsregel |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Beleids- en beheerplan civiele kunstwerken 2026-2030
- 1.
- 2.
- 3.
Bruggenbouwen naar de toekomst
In dit onderdeel blikken we terug op de vorige Beleids- en beheerplan Civiele Kunstwerken 2021-2025. We evalueren de behaalde resultaten, de effectiviteit van de uitgevoerde maatregelen en de geleerde lessen. Deze evaluatie geeft inzicht in wat goed heeft gewerkt en waar verbeteringen mogelijk zijn. Dit helpt ons het huidige en toekomstige beheer te optimaliseren. Voor de uitgebreide evaluatie zie Bijlage 1.
In de afgelopen planperiode is doorlopend klein onderhoud uitgevoerd. Klein onderhoud heeft een dagelijks en incidenteel karakter. Het is gericht op het verhelpen van kleine (aanrijd)schades en het op peil houden van de definities: heel, schoon en veilig. Bij de beweegbare bruggen vallen ook het smeren van de draaiende delen en de inspectie van de E-installatie onder klein onderhoud. De uitvoering verloopt op basis van een meerjarige raamovereenkomst en deze kunnen we bijsturen waar nodig. Hierdoor blijven de uitgaven variabel, maar zijn de budgetten van de afgelopen beheerperiode nooit overschreden. Het energieverbruik van beweegbare bruggen, tunnels en het aquaduct is lastiger te sturen, door de fluctuerende energieprijzen.
Daarnaast zijn er ook groot onderhoud maatregelen uitgevoerd. Groot onderhoud is gericht op het langdurig waarborgen van de functionaliteit en de instandhouding van een kunstwerk. Groot onderhoud heeft een planmatig karakter. Onder deze werkzaamheden vallen bijvoorbeeld het vervangen van een brugdek of leuning en grootschalige schilderwerken. Al het groot onderhoud is uitgevoerd volgens planning. Het areaal is goed op orde. Uitvoering verloopt op basis van meerjarige raamovereenkomsten.
Het areaal civiele kunstwerken bestaat uit 228 objecten. In de afgelopen beheerperiode zijn 29 kunstwerken vervangen. Vervangingsinvesteringen zijn gericht op technisch noodzakelijke of geadviseerde vervanging van het gehele kunstwerk. Deze investeringen hebben een éénmalig, planmatig karakter. Bruggen in hetzelfde planjaar met dezelfde afschrijvingsjaren, zijn binnen het budget samengevoegd.
Brug Zuideinde bleek nog in redelijke staat en is daarom doorgeschoven naar het volgende beheerplan. Brug Weerenstraat/Aardamseweg daarentegen is juist naar voor getrokken.
We hebben geconstateerd dat de huidige afschrijvingen niet overeenkomen met de economische levensduur. Via een raadsbesluit wordt gevraagd om af te wijken van de afschrijftermijn in financiële verordening. Dit doen we zodat de afschrijvingen gelijk lopen met de verwachte levensduur, zoals aangegeven door de leveranciers. Aan de hand van de vijfjaarlijkse CUR 117 inspecties wordt de technische restlevensduur bepaald en kan er worden bijgestuurd waar nodig.
Dit document gaat over het nieuwe beleids- en beheerplan voor de civiele kunstwerken van de gemeente Nieuwkoop voor de periode van 2026 tot en met 2030.
Hoewel dit beleidsplan bedoeld is om vooruit te kijken, is het ook goed om terug te blikken op de afgelopen periode en deze te evalueren.
De uitdaging ligt in het zorgen voor de infrastructuur en de bereikbaarheid van onze dertien dorpskernen binnen de gemeente. Civiele kunstwerken vormen in de meeste gevallen de verbinding tussen onze wegen en watersystemen. Een betrouwbare werking is daarom van groot belang voor de bereikbaarheid, beschikbaarheid en de beleving van onze openbare ruimte.
Dit nieuwe beleids- en beheerplan geeft een strategisch en toekomstbestendig kader voor het onderhoud, instandhouding en vervanging van civiele kunstwerken, tegen realistische kosten. In dit plan worden de visies, ambitie en beleidsuitgangspunten uiteengezet. Samen vormen zij de basis voor een concreet meerjarig beleids- en beheerplan voor civiele kunstwerken binnen onze gemeente.
Beheerplannen zijn nodig voor een goed technisch en financieel beheer. Daarom is het wenselijk dat een beheerplan minimaal elke vijf jaar wordt geactualiseerd. Dit beleids- en beheerplan civiele kunstwerken, voor de periode 2026 tot en met 2030, beschrijft het noodzakelijke dagelijkse onderhoud en de bijbehorende financiële gevolgen. Daarnaast vormt het een onderbouwing voor de toekomst.
Een civiel kunstwerk is, bouwkundig gezien, een door mensen gemaakt bouwwerk. De term wordt tegenwoordig vooral gebruikt voor onderdelen van infrastructuur, zoals verkeersvoorzieningen en waterbouwkundige constructies. Civiele kunstwerken worden toegepast bij overkluizing*, zoals bruggen, viaducten en aquaducten en bij waterstaatkundige werken, zoals sluizen. Ook betonnen duikers en loopvlonders in parken vallen onder deze definitie.
|
*Overkluizing: een andere weg of watergang kruislings overbruggen d.m.v. een civieltechnisch kunstwerk. |
Binnen de gemeente Nieuwkoop zijn de volgende typen civiele kunstwerken relevant voor dit beheerplan:
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
Recreatieve voorzieningen binnen het Nieuwkoops plassengebied zijn opgenomen in het beheerplan recreatieve voorziening en vaarwegen 2022-2026. Steigers hebben voor het grootste deel een recreatieve functie en worden in het kader van recreatieve voorzieningen onderhouden. Het beheer en onderhoud van stuwen is in het beheerplan waterpartijen 2025-2029 opgenomen. Andere civiele kunstwerk objecten, zoals een viaduct zijn in de gemeente Nieuwkoop niet van toepassing.
Culturele kunstwerken vallen buiten de scope van dit beleids- en beheerplan.
Dit beleids- en beheerplan geeft inzicht in de maatregelen en kosten die nodig zijn om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid, de minimale maatregelen die nodig zijn om de functionaliteit van de civiele kunstwerken te waarborgen en duurzaam in stand te houden. Dit beheerplan bevat:
- •
- •
- •
- •
Dit beleids- en beheerplan gaat over het in stand houden van het huidige areaal aan civiele kunstwerken. De aanleg van nieuwe civiele kunstwerken valt buiten dit beheerplan en komt na oplevering van een project pas in het beheer. Klein onderhoud ‘wat er bij nieuwe objecten in de eerste periode niet of nauwelijks is’ wordt natuurlijk wel meegenomen.
2. Wettelijk kaders & uitgangspunten
De gemeente Nieuwkoop is een landelijke gemeente in het Groene Hart met dertien woonkernen. De oppervlakte is ruim 9.000 hectare, waarvan 20% water. In januari 2025 telde de gemeente 29.553 inwoners.
Het beheer van de civiele kunstwerken is ondergebracht bij de afdeling Beheer Openbare Ruimte (BOR). Deze afdeling bestaat uit vier teams: Beheer, Werkvoorbereiding & Uitvoering, Buitendienst en Orde & Handhaving. Team Beheer houdt zich samen met de buitendienst bezig met het dagelijks beheer van de openbare ruimte. Zij leggen de doelstellingen vast door het opstellen en implementeren van beleid. De Buitendienst voert een klein deel van het reguliere beheer in de openbare ruimte uit. Het grootste deel van het reguliere onderhoud besteedt team Beheer uit. Groot onderhoud wordt meestal voorbereid en uitgevoerd door het team Werkvoorbereiding & Uitvoering.
Civiele kunstwerken worden volgens de wet gezien als onderdeel van de weg. Daarom vallen ze onder de Wegenwet. Op basis van die wet is de gemeente verantwoordelijk voor het in goede staat houden van de kunstwerken. Het gaat hierbij om de technische staat, maar ook om het goed blijven functioneren van de kunstwerken. Door de uitgebreide zorgplicht is het belangrijk dat het beheer in een beheerplan is vastgelegd en dat dit plan regelmatig wordt geactualiseerd.
Het beheer van de openbare ruimte betekent het beheer van de woon- en leefomgeving van onze inwoners. De kwaliteit van de woon- en leefomgeving moet goed zijn, want een schone, goed ingerichte, groene en veilige woonomgeving draagt bij aan het woonplezier en het welzijn van de inwoners en verbindt mensen. De gemeente vindt dat inwoners zich verbonden moeten voelen met hun woonomgeving. Aan die verbondenheid en betrokkenheid willen wij bijdragen door inwoners waar mogelijk te betrekken bij het (her)inrichten van hun buurt en het oplossen van vraagstukken over hun woonomgeving. Wij willen graag dat inwoners meedenken over hun eigen woonomgeving en staan open voor inwonersinitiatieven.
De kwaliteit van de openbare ruimte speelt een rol in het woonplezier van inwoners en heeft invloed op het gedrag van gebruikers van deze ruimte. Daarom vinden wij het belangrijk dat de kwaliteit van onze openbare ruimte goed onderhouden en verzorgd is.
Uitgangspunten in relatie met civiele kunstwerken:
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
In dit hoofdstuk bespreken we de kaders van het beheer van de civiele kunstwerken. Deze kaders komen voort uit wetgeving en gemeentelijk beleid en zijn samen belangrijke uitgangspunten.
De wettelijke kaders zijn: het Besluit Bouwwerken Leefomgeving en de Wet Kwaliteitsborging. Beide wetgevingen gaan over het ontwerp en bouwproces van civieltechnische kunstwerken. Ze zijn essentieel om de veiligheid en kwaliteit te waarborgen.
Besluit Bouwwerken Leefomgeving
Het Besluit Bouwwerken Leefomgeving verwijst onder andere naar de normering NEN 3140 en Eurocodes NEN-EN. Deze normen zijn van toepassing op civieltechnische kunstwerken.
NEN 3140 bevat veiligheidsvoorschriften voor laagspanningsinstallaties. Dit is cruciaal voor het onderhoud van de elektrotechnische onderdelen van onze beweegbare bruggen. Technische kaders die door deze norm worden gesteld, zijn:
- •
- •
- •
Eurocodes NEN-EN zijn Europese normen voor het ontwerp en de bouw van civieltechnische kunstwerken. Ze zijn belangrijk voor:
- •
- •
- •
- •
Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
De Wkb is bedoeld om de bouwkwaliteit en veiligheid te verbeteren. De wet introduceert een nieuw systeem waarbij de kwaliteit tijdens het bouwen beter wordt bewaakt. Dit heeft ook gevolgen voor het beheer van civieltechnische kunstwerken. Belangrijke punten zijn:
- •
- •
- •
Gemeente Nieuwkoop kiest bij vaste civiele kunstwerken, zoals fiets- en voetgangersbruggen voor een gestandaardiseerde opbouw. Dit past bij onze uitgangspunten: herkenbaarheid, kwaliteit, duurzaamheid en circulariteit. Dankzij standaardisatie verlengen we de levensduur van bruggen. Soms zelfs tot het dubbele. En zorgen we voor veilige bruggen met lagere onderhoudskosten. Er is bijvoorbeeld minder kans op een ongeluk door een verrotte brugdekplank. Verder is de levensduur van de verschillende materialen zo op elkaar afgestemd dat er een goede combinatie ontstaat tussen onderhoud en een langere levensduur van de brug.
De opbouw en materialen voor deze standaard zijn als volgt:
We gebruiken met beton gevulde stalen buispalen en betonnen onderdelen (kespen) in de landhoofden. Hierdoor ontstaat er geen houtrot meer op de waterlijn en bij de draagconstructie. Betonnen funderingen gaan ongeveer 80 jaar mee. Ter vergelijking: hardhouten paalfunderingen hebben een levensduur van ongeveer 30 tot 40 jaar.
Door het toepassen van behandelde stalen liggers blijft de draagkracht van de brug langer behouden. Stalen liggers gaan meer dan 60 jaar mee. Ter vergelijking: hardhouten liggers gaan ongeveer 30 jaar mee.
Verantwoord geproduceerd hout (zoals FSC) wordt nog steeds veel gebruikt. Het draagt bij aan het verminderen van CO2-uitstoot, omdat bomen tijdens hun groeiperiode koolstofdioxide opnemen. Wanneer het hout is gemonteerd tussen stalen liggers, kunnen de planken aan het einde van hun levensduur één op één vervangen worden, zonder dat de gehele brug vernieuwd hoeft te worden.
Bij vervanging van een heel object kijken we per situatie of een stalen brugdek een geschikt alternatief is voor hardhouten planken. Stalen brugdekken hebben een levensduur van meer dan 60 jaar. Ter vergelijk: een hardhouten dek heeft een levensduur van ongeveer 30 jaar.
Bij vervanging van een heel object bekijken we per situatie of een composiet brugdek een geschikt alternatief is voor hardhouten planken. Een composiet brugdek heeft een levensduur van meer dan 60 jaar. Ter vergelijk: een hardhouten dek heeft een levensduur van ongeveer 30 jaar.
Goed behandelde stalen leuningen zijn sterk en hebben een langere levensduur dan hardhouten leuningen. Stalen leuningen gaan bij structureel onderhoud ongeveer 60 jaar mee. Ter vergelijk: hardhouten leuningen gaan ongeveer 25 jaar mee.
De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht voor herkenbaarheid en uniformiteit. In samenwerking met de firma Haasnoot bruggen is zo het leuningtype ‘Nieuwkoop’ ontstaan. Dit type kenmerkt zich door een eenvoudige vormgeving en frisse kleur en geeft elk civiel kunstwerk de (herkenbare en verzorgde) uitstraling die het verdient.
In het handboek Openbare Ruimte zijn meer eisen en details opgenomen die helpen de herkenbaarheid, kwaliteit, duurzaamheid en circulariteit te waarborgen.
Het schuine talud onder de civiele kunstwerken wordt uitgevoerd met talud bestrating die wordt ingelegd in zand of een onkruid werende mortel. Zo ontstaat ook onder de brug een onderhoudsvriendelijke situatie en dit voorkomt onbedoelde uitspoeling.
Gemeente Nieuwkoop staat niet toe dat ‘brugvreemde’ kabels of leidingen doormiddel van gestuurde boringen of zinkers onder, op of aan de fundering of constructie van civiele kunstwerken worden geplaatst of gemonteerd.
Reinigen van de kunstwerken helpt bij het verwijderen van vuil, graffiti en natuurlijke aanslag, zoals mos en algen. Deze vervuiling tast de uitstraling van kunstwerken aan. Regelmatig schoonmaken zorgt niet alleen dat de vastgestelde beeldkwaliteit wordt behaald, maar verlengt ook de levensduur van de materialen. Door regelmatig onderhoud worden erosie en andere vormen van slijtage die de levensduur van de kunstwerken verkorten geminimaliseerd.
Conservering gaat nog een stap verder. Het beschermt niet alleen tegen weersinvloeden, zoals UV-straling en vocht, maar is ook grotendeels bepalend voor de uitstraling van het kunstwerk. De komende jaren worden alle brugleuningen geconserveerd in de kleur RAL 9010 (zuiver wit).
Onze gemeente heeft veel vaarroutes voor pleziervaart. Een klein deel van de vaarwegen is ook geschikt voor beroepsvaart. Op deze locaties maken onze bruggen zowel de scheepvaart als het wegverkeer mogelijk. Dit gebeurt met vaste en (elektrisch) beweegbare bruggen.
Om een veilige en vlotte doorvaart te garanderen, zijn er vaarwegprofielen en categorie-indelingen per vaarweg opgesteld. Deze ontwerpcriteria zijn vastgelegd in de gemeentelijke vaarwegverordening.
http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR637586
Beweegbare bruggen zijn ontworpen om flexibiliteit te bieden op plekken waar zowel scheepvaartverkeer als wegverkeer voorkomt. Deze bruggen worden geopend om schepen door te laten en gesloten om het wegverkeer door te laten rijden. Dankzij deze werking kunnen pleziervaartuigen en kleinere commerciële schepen de brug veilig passeren zonder risico op schade.
Binnen de gemeentegrenzen heeft Nieuwkoop in totaal negen beweegbare bruggen in eigendom. Deze zijn onderverdeeld in handbediende en elektrisch bedienbare bruggen.
- •
- •
Deze zijn handmatig te bedienen, zonder hulp van een brugwachter. De brug opent met een cijferslot of met een op aanvraag beschikbare sleutel.
Daarnaast zijn er ook nog vijf elektrisch bedienbare bruggen. Deze zijn zo geautomatiseerd en beveiligd dat schippers ze zelfstandig kunnen bedienen zonder brugwachter.
De vijf elektrisch bedienbare bruggen zijn:
- •
- •
- •
- •
- •
*De Westveensebrug wordt niet alleen gebruikt door pleziervaart, maar ook vaak door de beroepsvaart. Niet om doorheen te varen, maar om na het lossen van lading in Woerdense Verlaat het schip te keren. Een goede werking is dus van groot belang voor hun bedrijfsvoering. Mede daarom is de brug in 2025 gerenoveerd en meteen voorzien van een nieuw brugdek, aandrijving en zijn diverse elektrische componenten vervangen.
*De overzetbrug (fietsbrug) over de Kromme Mijdrecht is gezamenlijk eigendom van gemeente Nieuwkoop en gemeente De Ronde Venen. De Ronde Venen regelt het dagelijkse beheer. De kosten delen we gezamenlijk.
Bedieningstijden van elektrisch beweegbare bruggen
Het vaarseizoen loopt meestal van 1 april tot en met 31 oktober.
Voor zelfbediening van de elektrische beweegbare bruggen in deze periode is de bedieningstijd tussen 8.00 en 20.00 uur.
Buiten het vaarseizoen kunnen de elektrische beweegbare bruggen ook zelfstandig worden bediend. Dan is de bedieningstijd tussen 8.00 en 20.00 uur.
De actuele bedieningstijden zijn terug te vinden via:
Bruggen & Sluizen van Nederland - Waterkaart Live
Bruggen die niet kunnen bewegen. Ze zijn een permanente oplossing voor het oversteken van waterwegen (overkluizingen). Ze worden toegepast voor verkeersbruggen, bij fiets- en voetpaden en op plekken waar weinig of geen scheepvaartverkeer is.
De visie en ambitie van gemeente Nieuwkoop richt zich voor civiele kunstwerken op duurzaamheid, veiligheid en efficiënt beheer. Daarom stellen we periodiek een beheerplan op om de kwaliteit en functionaliteit van deze kunstwerken te waarborgen. Daarbij rekening houdend met:
- •
- •
- •
Duurzaamheid en circulair beheer door standaardisatie
We gaan steeds meer inzetten op circulariteit en het verminderen van het gebruik van nieuwe grondstoffen. We hebben hierin een voorbeeldrol om anderen te stimuleren tot duurzame keuzes.
Ook binnen het beheer van civiele kunstwerken wordt de uitvoering van werkzaamheden steeds duurzamer, circulair en zo energieneutraal mogelijk ingericht. Dit draagt bij aan de vermindering van de CO2-uitstoot.
Bij de aankoop van nieuwe materialen gaan we zoveel mogelijk uit van standaardisatie en de totale levensduurkosten. De materiaalkosten zijn daardoor bij aanleg hoger, maar worden over een langere tijd af geschreven. Bovendien worden materialen zoveel mogelijk hergebruikt (circulair). Een belangrijk duurzaamheidsaspect is het toepassen van duurzame materialen bij vervanging of renovatie van kunstwerken of het hergebruiken van materialen die ergens anders zijn vrijgekomen. Bij het vervangen van kunstwerken wordt ook gekeken naar de mogelijkheid om constructies zo te ontwerpen dat ze in de toekomst eenvoudig en gedeeltelijk vervangbaar zijn. Dit principe staat bekend als IFD-bouwen*.
Standaardisering helpt bij een efficiënte omgang met bouwmaterialen. Zowel in de productie als bij toekomstig hergebruik. IFD-bouwen draagt bij aan het doel om zuiniger om te gaan met primaire grondstoffen en bevordert hergebruik.
Op termijn is het landelijk verplicht om voor alle objecten een materialenpaspoort op te stellen. Dit gaan we de komende jaren oppakken.
Binnen het kunstwerkbeheer streven we actief naar duurzaamheid en circulariteit. Dit willen we doen op drie manieren:
Waar mogelijk kiezen we bewust voor het toepassen van materialen van staal, beton en composiet in de constructieve delen van onze kunstwerken. Staal is zeer duurzaam, omdat het keer op keer gerecycled kan worden zonder significant kwaliteitsverlies.
Beton en composiet worden toegepast vanwege hun langere levensduur.
Een relatief nieuwe ontwikkeling die steeds vaker wordt toegepast is geopolymeerbeton*.
Hout is een hernieuwbaar materiaal dat, mits verantwoord geproduceerd (zoals FSC) nog steeds veel wordt toegepast. Het draagt bij aan de verminderen van CO2-uitstoot, omdat bomen tijdens hun groeiperiode koolstofdioxide opnemen. Toch kiezen we ervoor om dit materiaal minder vaak te gebruiken door de kortere levensduur en beperkte circulariteit in vergelijking met andere materialen.
We streven ernaar om in de toekomst bruggen of brugdelen die nog in goede staat zijn te hergebruiken op andere/nieuwe locaties binnen onze gemeente. Op deze manier verlengen we de totale levensduur van materialen en verkleinen we onze ecologische voetafdruk. Wanneer dit niet lukt onderzoeken we of de nog bruikbare brug of brugdelen kunnen aanbieden aan externe partijen, zoals De Bruggenbank*.
Deze strategieën zijn niet alleen praktisch en economisch verantwoord, maar ze tonen ook onze inzet voor milieubeheer en duurzame ontwikkeling.
Een goed bereikbare openbare ruimte draagt bij aan het woongenot van inwoners en aan de economie. Wanneer voorzieningen goed toegankelijk zijn voor alle doelgroepen, ontstaan er veilige en aangename verblijfsgebieden.
Civiele kunstwerken spelen hierin een belangrijke rol. Ze vergroten de bereikbaarheid doordat ze natuurlijke obstakels, zoals watergangen, overbruggen. Tegelijkertijd zorgt de aanwezigheid van een kunstwerk voor een verandering in de omgeving. Daarom is het van belang dat zowel de kunstwerken, als de toegangswegen overzichtelijk en veilig zijn ingericht én blijven. In de komende planperiode wordt bij het beheer gekeken naar de veiligheid van de directe omgeving rondom civiele kunstwerken. Per situatie bepalen we dan welke aanpassingen nodig zijn om de verkeersveiligheid en toegankelijkheid te verbeteren.
Efficiëntie door samen te werken aan samenwerken
In 2025 worden voor diverse beheerdisciplines nieuwe beleids- en beheerplannen opgesteld en aangeboden aan de gemeenteraad.
De werkzaamheden die voortkomen uit het programma civiele kunstwerken worden afgestemd op de andere beheerplannen. Het beheerplan wegen is hierin leidend. Bruggen die aan vervanging toe zijn én binnen het werkgebied van groot onderhoud aan wegen vallen, worden in dezelfde periode uitgevoerd om efficiëntie te bevorderen en overlast te beperken.
In dit hoofdstuk lichten we het planmatig gestuurd beheer met een levenscyclusbenadering toe. Dit vormt de kern van het beheerplan. We beschrijven welke concrete werkzaamheden we op basis van dit beheerplan uitvoeren en hoe de planning en prioritering daarvan tot stand zijn gekomen.
Tijdens de laatste inspectie is de algemene staat van de civiele kunstwerken beoordeeld. Elk kunstwerk heeft daarbij de beoordeling goed, redelijk, matig of slecht gekregen.
Uit de inspectieresultaten kunnen we concluderen dat het merendeel van de kunstwerken in goede staat is.
Gemeente Nieuwkoop beheert een areaal van 228 civiele kunstwerken. Dit varieert van eenvoudige fiets- en voetgangersbruggen tot hand- en elektrisch bedienbare ophaalbruggen, twee fietstunnels onder de N231, een aquaduct ter hoogte van de Kolfbaan in Nieuwkoop, een handbediende schutsluis in Papenveer en betonduikers.
De vervangingswaarde van het totale areaal is geraamd op € 26,5 miljoen. De duurste objecten zijn de fietstunnels, het aquaduct en de elektrisch beweegbare bruggen.
Het areaal bestaat grotendeels uit beton, hout en staal (65%, 63% en 62%). De rest bestaat uit een mix van alle materialen. Door het relatief hoge aantal houten objecten is dit deel van het areaal meer onderhoudsgevoelig. Dat is ook de reden om meer met duurzamere materialen te gaan werken.
In de volgende tabel staan de definities van de beoordelingscategorieën waarmee de inspecteur de conditie van een kunstwerk heeft vastgesteld.
De inspecteur heeft ook de conditiescore van de afzonderlijke bouwdelen bepaald volgens de NEN2767. In totaal gaat het om 2.033 bouwdelen van de geïnspecteerde kunstwerken. In onderstaande grafiek is de verdeling van de conditiescores weergeven.
Uit bovenstaande grafiek is duidelijk af te lezen dat het merendeel van de afzonderlijke bouwdelen in uitstekende staat verkeert. Het is wel belangrijk om hierbij op te merken dat een goede conditie niet automatisch betekent dat er geen onderhoud nodig is. Dit geldt ook andersom. Een bouwdeel in slechte conditie heeft wellicht minder onderhoud nodig dan een bouwdeel in redelijke conditie. Voor een compleet beeld van de technische staat van een civiel kunstwerk is het daarom aan te raden om de resultaten van de NEN2767-conditiemeting te combineren met de verwachte onderhoudsbehoefte.
De totale conditie per object kan over het algemeen als goed worden gekwalificeerd. Op sommige onderdelen is wel de beoordeling matig tot slecht vastgesteld. Dit komt vooral doordat diverse houten bruggen 40 jaar of ouder zijn en op korte termijn aan vervanging toe zijn. Op de langere termijn moeten ook enkele oude gemetselde objecten aangepakt worden. Dit komt vooral door de toenemende verkeersbelasting.
Verder is geconstateerd dat er bij een aantal oudere, steenachtige objecten nog onvoldoende inzicht is in de constructieve veiligheid. Daarom is besloten om bij deze objecten verder onderzoek uit te laten voeren, zodat eventuele urgentie om te vervangen meteen duidelijk wordt.
Bij het bepalen van de onderhoudsmaatregelen hanteren we vier prioriteiten: veiligheid, functionaliteit, duurzaamheid en toonbaarheid. Deze prioriteiten geven aan op welke randvoorwaarden een onderhoudsmaatregel betrekking heeft.
De beheerder kan het onderhoudsniveau, de risico’s en de gebruikersbehoefte beïnvloeden door een bepaalde prioriteit meer of minder aandacht te geven. Onderhoudsprojecten die betrekking hebben op de prioriteit veiligheid zijn belangrijker dan onderhoudsprojecten die betrekking hebben op de prioriteit duurzaamheid of toonbaarheid.
De vier prioriteiten zijn als volgt gedefinieerd:
- •
- •
- •
- •
Binnen de prioriteit veiligheid staat centraal of een civiel kunstwerk veilig gebruikt kan worden. Bepaalde schades of achterstallig onderhoud veroorzaken gevaarlijke situaties voor gebruikers. Door onderhoudsprojecten met deze prioriteit op tijd uit te voeren, voorkomen of verhelpen we risico’s van gevaarlijke situaties. Het is duidelijk dat aan veiligheid hoge eisen worden gesteld vanuit het oogpunt van de gebruiker. Maar ook voor de beheerder is het behoud van de (constructieve) veiligheid van groot belang. De beheerder of de gemeente kan bij gebreken aansprakelijk gesteld worden. Situaties waarin de veiligheid in het geding komt zijn bijvoorbeeld als brugdekplanken ontbreken of versleten zijn, een leuning los zit of als de constructie rekenkundig niet sterk genoeg is.
Functionaliteit/beschikbaarheid
De prioriteit functionaliteit gaat over het functioneel en comfortabel gebruiken van een civiel kunstwerk voor de gebruiker. Het kunstwerk moet functioneel en comfortabel te gebruiken zijn. Wanneer een onderhoudsproject niet of te laat wordt uitgevoerd, kan het civiele kunstwerk tijdelijk zijn functie niet vervullen of leidt het tot oncomfortabel gebruik.
Voorbeelden hiervan zijn: een vastgelopen beweegbare brug kan niet meer open of dicht en verliest daarmee zijn functionaliteit. En corrosie aan een stalen leuning kan ervoor zorgen dat de leuning zijn kerende functie niet meer kan vervullen. Dan is er geen veilige afscherming meer.
De prioriteit duurzaamheid richt zich op het behouden van de levensduur, herbruikbaarheid en kwaliteit van een civiel kunstwerk op de lange termijn. De duurzaamheid komt in het geding wanneer onderdelen na herstel niet meer teruggebracht kunnen worden naar de oorspronkelijke ontwerpstaat. Bijvoorbeeld door de afname van staaldikte door corrosie of aantasting van houten onderdelen door schimmels.
Toonbaarheid verwijst naar de uitstraling van een civiel kunstwerk. De beheerder en gebruiker hechten waarde aan hoe een civiel kunstwerk eruitziet. Afhankelijk van de locatie en functie krijgt toonbaarheid meer of minder prioriteit. Voorbeelden van verminderde toonbaarheid zijn graffiti of groene aanslag op het object. Een verzorgde uitstraling draagt bij aan het ervaren van comfort en imago van de openbare ruimte.
Om de huidige onderhoudsstatus van de civiele kunstwerken in kaart te brengen, is in 2024 door een extern ingenieursbureau een toestandsinspectie uitgevoerd. Het doel van deze inspectie was het objectief vaststellen van de conditie van de bouwdelen, op basis van een conditiemeting volgens NEN 2767. Daarmee is inzicht verkregen in de technische staat, het benodigde onderhoud en de instandhoudingskosten van de objecten voor de periode 2026 tot en met 2030. De rapportage geeft een mooi totaalbeeld van de onderhoudsstaat van alle vaste objecten.
Uit de inspectie blijkt dat de civiele kunstwerken in de gemeente Nieuwkoop in een goede staat van onderhoud verkeren. Tegelijkertijd is vastgesteld dat in de komende beheerperiode ongeveer 34 kunstwerken aan vernieuwing toe zijn. Afhankelijk van de uitkomsten van de nog uit te voeren nadere onderzoeken, blijkt of er meer of minder civiele kunstwerken vervangen moeten worden. Ook kan de onderhoudsbehoefte voor de periode 2026 tot en met 2030 groter of kleiner uitvallen dan nu wordt verwacht op basis van de instandhoudingsinspectie.
Van de geïnspecteerde civiele kunstwerken zijn er ongeveer 18 met matig tot slecht beoordeeld. Hiervan worden er 9 al binnen de komende beleidsperiode vervangen. Voor de overige kunstwerken hebben we een technische inspectie uit laten voeren om de levensduurverwachting te bepalen. Uit deze inspectie komt naar voren dat we de komende beheerperiode aandacht moeten schenken aan verschillende onderdelen waar we dus binnen de nieuwe beleids- en beheerperiode mee aan de slag gaan.
Toekomstige vervangingen na beheerperiode 2026-2030, gebaseerd op de inspectie uit 2024:
Voor de beweegbare bruggen zijn meerdere inspecties uitgevoerd die betrekking hebben op de elektrische en de mechanische onderdelen.
Het doel van deze inspectie is inzicht krijgen in de huidige onderhoudsstaat van de werktuigbouwkundige installaties en staalconstructie. Door een visuele inspectie is de functionele toestand van de installatie vastgelegd.
De inspectie is uitgevoerd volgens de NEN-2767-4 conditiemeting en de CUR-Aanbeveling 117, B2 Toestandsinspectie en een C2 Meer Jaren Onderhoud Planning (MJOP). Op basis daarvan zijn de civieltechnische, mechanische en elektrische onderdelen van de beweegbare bruggen in kaart gebracht. De uitkomsten en het advies van de inspectiebureaus laten zien dat er op korte termijn bij alle objecten groot onderhoud gewenst is.
De civiele kunstwerken die de gemeente beheert, hebben regelmatig onderhoud nodig om functioneel en veilig te blijven en zodat de gebruikelijke levensduur niet wordt verkort. Alleen wanneer er geen achterstallig onderhoud is, kunnen we de kunstwerken op het gewenste onderhoudsniveau onderhouden. Dit gebeurt zoveel mogelijk via cyclisch onderhoud.
Het onderhoudsniveau van het voorgaande beheerplan wordt aangehouden en dit is niveau 4. In dit niveau wordt er onderhoud gepleegd als de functionaliteit of veiligheid in het geding komt. Bij het vaststellen van dit niveau is ook gekeken naar vergelijkbare onderhoudsniveaus van andere disciplines in de openbare ruimte, zoals onderhoudsniveau B (sober en doelmatig) dat wordt toegepast voor wegen.
In het kader van de duurzaamheidsagenda past de gemeente Nieuwkoop steeds meer duurzame materialen toe bij het beheer van civiele kunstwerken.
In de afgelopen periode is het materiaal composiet toegepast. Een kunststof dat is versterkt met glasvezel of koolstofvezel. Dit materiaal is zeer geschikt voor brugdekken voor fiets- en voetgangersbruggen. In de komende beheerperiode willen we vanuit duurzaamheidsoverwegingen, bij nieuwe objecten vaker gebruik maken van stalen brugdekken. Staal is makkelijker te demonteren en bijna 100% circulair. We houden de mogelijkheid om bij enorme prijsstijgingen van staal ook nog steeds voor een hout of composiet brugdek te kiezen.
Aanvullend advies vanuit duurzaamheidsoverwegingen
- •
- •
Op de contactvlakken van houten onderdelen hoopt zich vaak vocht en vuil op. Wanneer het vochtgehalte in hout boven de 21% komt, ontstaan er schimmels die houtrot veroorzaken. Dit risico geldt ook ter hoogte van de grond- en waterlijn. Geadviseerd wordt om bij groot onderhoud, vervanging van onderdelen en bij aanleg van nieuwe objecten duurzamere detaillering toe te passen. Hierdoor kan de levensduur aanzienlijk worden verlengd.
- •
In de Nota Activa 2017 staan de onderstaande afschrijvingen genoemd.
De te vervangen onderdelen/objecten willen we afschrijven op basis van de realistische ontwerplevensduur.
In onderstaande tabel zijn de nieuwe afschrijftermijnen van de verschillende materialen weergegeven. Ze sluiten zo beter aan op de werkelijke levensduur van de verschillende onderdelen.
Het laatste deel van het beheerplan gaat over de financiële aspecten. We geven een overzicht van de benodigde middelen en hoe deze worden ingezet om de geplande maatregelen te realiseren. Dit omvat een financiële planning voor de korte, middellange en lange termijn. De financiële paragraaf is zo opgesteld dat deze transparant en duidelijk inzicht geeft in de kosten van het beheerplan.
De kosten voor regulier en klein onderhoud kunnen jaarlijks sterk verschillen, omdat schades, defecten en storingen de bestedingen sterk kunnen beïnvloeden. Op basis van ervaringen van de afgelopen jaren worden de kosten geraamd, zoals weergegeven in de onderstaande tabel.
In het voorgaande beheerplan 2021-2025 is de keuze gemaakt om diverse onderhoudskosten in de voorziening te verrekenen. Hierdoor vallen de werkelijke onderhoudskosten in de exploitatie lager uit en kan het begrootte bedrag verlaagd worden.
Levensduur verlengend groot onderhoud (renovatie) of vervangingen worden aangemerkt als investeringen en worden geactiveerd. Zie voor het actuele investeringsoverzicht Bijlage 4.
De kosten voor het groot onderhoud komen ten laste van de voorziening. Op basis van de onttrekkingen aan de Voorziening, die voortvloeien uit het geplande groot onderhoud, is het verloop van de Voorziening doorgerekend tot 2065 (zie Bijlage 5). Het totaal uit te voeren groot onderhoud in de komende 40 jaar omvat een bedrag van € 7.882.076,- aan werkzaamheden. Gemiddeld per jaar is dat een bedrag van € 197.052,-. Uitgangspunt voor het bepalen van de jaarlijkse storting in de Voorziening is dat deze de komende 25 jaar (dus tot 2045) in geen enkel jaar negatief wordt. Uitgaande van de stand van de voorziening en de geplande onttrekkingen, is hiervoor minimaal een jaarlijkse storting nodig van € 191.687,-.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van, 25 september 2025,
Edzard van Holthe
griffier
Bijlage 1 – Evaluatie 2021-2025
Deze evaluatie gaat in op de uitvoering van de activiteiten die voortkomen uit de afgelopen planperiode van 2021 tot en met 2025 en de financiële ontwikkelingen in die periode.
Bij de toestandsinspectie uit 2019 zijn 203 kunstwerken uit het areaal geïnspecteerd. De overige kunstwerken zijn van zodanige kleine aard dat inspectie niet mogelijk is of nauwelijks invloed heeft op het totaal. Een voorbeeld hiervan zijn de PVC-duikers.
De toestandsinspectie van 2019 vormde de basis voor het beleids- en beheerplan 2021-2025. Zowel voor de vaste als de beweegbare kunstwerken (elektrisch-mechanische bruggen). Op basis van deze insectie is een meerjarig onderhoudsplan (MJOP) opgesteld met bijbehorende meerjarenbegrotingen.
Het kwaliteitsniveau is “4”, wat in dezelfde lijn ligt met het onderhoudsniveau “sober en doelmatig”.
Klein onderhoud (2021-medio 2025)
In de afgelopen planperiode is er doorlopend klein onderhoud uitgevoerd. Klein onderhoud heeft een dagelijks karakter. Het is gericht op het verhelpen van kleine schades en het op peil houden van de prioriteiten: veiligheid, functionaliteit, duurzaamheid en toonbaarheid.
Dit onderhoud is in 2021 en 2022 uitgevoerd door de firma Kleybruggen en van 2023 tot en met 2025 door Haasnoot bruggen.
Bij de beweegbare bruggen valt naast de genoemde prioriteiten ook consignatie, abonnementen, het smeren van de draaiende delen en inspectie van de elektrische installatie onder klein onderhoud.
Groot onderhoud (2021-medio 2025)
Al het groot onderhoud is, met een aantal kleine wijzigingen, zoals gepland uitgevoerd en zonder budgettaire gevolgen.
Brug Zuideinde bleek nog in redelijke staat. Er is daarom gekozen om deze tegelijk te vervangen met de wegreconstructie van het Zuideinde, in het kader van efficiënt samenwerken tussen beheerdisciplines. Brug aan de Weerenstraat/Aardamseweg in Ter Aar daarentegen is niet doorgeschoven, maar juist naar voren gehaald. De kosten voor deze projecten zijn binnen de beschikbare budgetten gebleven.
Het areaal is op orde. Uitvoering verloopt op basis van meerjarige raamovereenkomsten, zodat we kunnen bijsturen waar nodig (bijvoorbeeld bij schade).
Groot onderhoud omvat planmatig uit te voeren maatregelen met als doel preventieve instandhouding van een object. Het onderscheidt zich van klein onderhoud door het incidentele en meer ingrijpende karakter. Groot onderhoud bevordert de levensduur van het object. De maatregelen vloeien voort uit de inspecties uit 2020.
Het beheerprogramma in de voorgaande periode 2021 tot en met 2025 voor de vaste civiele kunstwerken en voor de beweegbare bruggen was als volgt: Er zijn in de afgelopen periode in totaal 29 kunstwerken binnen het areaal vervangen. Vervangingsinvesteringen zijn gericht op technisch noodzakelijke of opgelegde vervanging van het gehele kunstwerk. Vervangingsinvesteringen hebben een éénmalig en planmatig karakter.
Door externe factoren hebben we niet het hele programma binnen deze beheerperiode kunnen uitvoeren. Zo is de vervanging van de brug Speelveen in Ter Aar uitgesteld, door een nog te verplaatsen hoofdgasleiding richting de Venenbuurt. Daarnaast zijn twee draaibruggen aan het Zuideinde/Hogendijk in Nieuwkoop in 2021 op verzoek van de omgeving uitgesteld en nog niet uitgevoerd, omdat hier de discussie gevoerd moest worden of dit een draaibrug moet blijven of een hogere vaste brug. De bruggen zijn in een zodanige staat dat ze de komende beheerperiode wel vervangen moeten worden. De keuze is om er weer draaibruggen van te maken, om zo ook mindervalide de mogelijk te geven om van deze bruggen gebruik te maken.
Vervangingen – Investeringen: nagenoeg alle vervangingen zijn uitgevoerd, met gemiddeld ongeveer 10% aanbestedingsvoordeel. Hierdoor zijn er lagere kapitaalslasten dan gepland.
Er is geconstateerd dat de huidige afschrijvingen niet overeenkomen met de levensduur. Daarom is in het raadsbesluit een beslispunt opgenomen, om de afschrijvingen gelijk te laten lopen met de door de leveranciers aangegeven verwachte levensduur. Aan de hand van de vijfjaarlijkse technische inspecties wordt de restlevensduur bepaald en kan worden bijgestuurd waar nodig.
De prijsstijgingen van materiaal en arbeid, maar ook eventueel te behalen aanbestedingsvoordelen zijn reden geweest om bij de huidige actualisatie kritisch te kijken naar de kosten voor groot onderhoud en vervangingen.
In de tabel hieronder is het werkelijke verloop van de voorziening kunstwerken conform het beheerplan weergegeven.
Iepenpad/Walnootstraat in Ter Aar
In onderstaande tabel zijn de bestedingen van de genoemde periode weergegeven ten laste van de exploitatie.
Omdat de onderhoudswerkzaamheden worden uitbesteed, hebben we geen ureninzet.
In beheerplan 2021-2025 is de keuze gemaakt om diverse onderhoudskosten in de voorziening te verrekenen. Hierdoor vallen de werkelijke onderhoudskosten in de exploitatie lager uit en kan het begrootte bedrag verlaagd worden.
Kostenoverzicht exploitatie 2021 t/m 2025
Inkoop- en aanbestedingsbesluit
De gemeente is bij het inkopen van levering, diensten en werk gebonden aan (Europese) aanbestedingswetgeving. De doelen die de gemeente met haar inkopen heeft, staan beschreven in het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente Nieuwkoop 2021.
Alle werken die voortvloeien uit het beheerprogramma 2026 tot en met 2030 worden als die van toepassing zijn, volgens de huidige regels van het inkoop- en aanbestedingsbesluit aanbesteed.
De gemeente Nieuwkoop draagt als eigenaar en beheerder van zijn kapitaalgoederen bestuurlijke- en civielrechtelijke verantwoordelijkheid voor de staat waarin de civiele kunstwerken zich bevinden. Die verantwoordelijkheid omvat twee categorieën: aansprakelijkheid en een algemene zorgplicht. De aansprakelijkheid is verankerd in het Woningwet/Bouwbesluit.
In het Nieuw Burgerlijk Wetboek is de aansprakelijk voor schade als gevolg van een onrechtmatige daad geregeld. De beheerder kan aansprakelijk worden gesteld voor schade als gevolg van gebreken aan een civiel kunstwerk. Zo kan iemand zijn arm breken als gevolg van een val door een losliggende dekplank. Volgens het Nieuw Burgerlijk Wetboek moet de beheerder van het kunstwerk aantonen dat hij zorgvuldig inspectie en onderhoud heeft uitgevoerd. Dit is de enige manier om het risico voor aansprakelijkheid terug te dringen. Hiervoor zijn een preventief inspectie- en onderhoudsbeleid, een goede registratie en afhandeling van klachten en een goed onderhoudssysteem onmisbaar. Indien de beheerder kan aantonen dat hij over een volledig, actueel en werkend beheersysteem beschikt, is de kans op aansprakelijkheidsstelling veel kleiner.
In het Nieuw Burgerlijk Wetboek is de aansprakelijkheidsstelling op basis van twee artikelen geregeld: art. 6:174 Risicoaansprakelijkheid en art. 6:162 Schuldaansprakelijkheid.
Volgens de Wet is aansprakelijkheid niet over te dragen. De gemeente is ook aansprakelijk voor schade door aannemers die namens de gemeente werk uitvoeren. Binnen de Wet is er wel de mogelijkheid de schade te verhalen op de daadwerkelijke veroorzaker.
Er is sprake van risicoaansprakelijkheid indien er een gebrek optreedt (in de zin van de Wegenwet) en een weggebruiker als gevolg hiervan schade heeft opgelopen. Dit geldt ook voor kunstwerken als onderdeel van wegen. Bij risicoaansprakelijkheid gaat het meestal over schade die wordt opgelopen door slecht onderhoud.
Er is sprake van schuldaansprakelijkheid wanneer schade ontstaat door een onrechtmatige daad. Hieronder valt ook het te lang in stand houden van gevaarlijke situaties. Ook vervolgschade kan leiden tot schuldaansprakelijkheid.
Veel civiele kunstwerken maken onderdeel uit van de weg. Daarom geldt de Wegenwet ook voor civiele kunstwerken. In artikel 1, lid 2, worden bruggen impliciet genoemd als onderdeel van een weg. Op grond van de Wegenwet is de beheerder verplicht ervoor te zorgen dat alle civiele kunstwerken die hij in beheer heeft, een goede onderhoudsstaat hebben. Hierbij wordt niet aangegeven wat onder de term “in goede staat” verstaan wordt. Er is dan sprake van een onderhoudsverplichting zonder een concreet vastgelegd kwaliteitsniveau. De gemeente heeft hierdoor enige vorm van vrijheid voor de invulling van het kwaliteitsniveau waarop wordt onderhouden.
In de Wegenwet wordt onderscheid gemaakt tussen het beheer van wegen en de onderhoudsplicht daarvan. Beheer is een publiekrechtelijke en toezichthoudende taak die alleen bij de overheid (rijk, provincie, waterschap of gemeente) kan liggen. De onderhoudsplicht is de verplichting het onderhoud uit te voeren en te financieren. Beheerder en onderhoudsplichtige is in de meeste gevallen dezelfde instantie.
Binnen de Wegenwet wordt goed rentmeesterschap van een gemeente geëist. Dit houdt in dat gemeenten verplicht zijn het geïnvesteerde kapitaal te behouden door tijdig onderhoud te verrichten.
Civieltechnische kunstwerken zijn ook bouwwerken en vallen daarom onder Woningwet en Bouwbesluit. De gemeente Nieuwkoop moet de kunstwerken zodanig bouwen en in stand houden dat er geen gevaar voor de gezondheid en de veiligheid ontstaat. Het kunstwerk moet voldoen aan bepaalde voorschriften. Deze voorschriften zijn vastgelegd in het Bouwbesluit.
In het Bouwbesluit 2012 worden eisen gesteld aan nieuwe en bestaande bouwwerken.
De voorschriften hebben betrekking op aspecten, zoals: veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu.
Een bouwwerk moet altijd voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit. In de NEN-normen worden de eisen uit het bouwbesluit verder uitgewerkt. Soms zijn Europese normen van toepassing. In dat geval spreken we van EN-normen.
De gemeente heeft in het kader van de omgevingswet een toezichtstaak op civieltechnische kunstwerken binnen haar grondgebied. Dus ook civieltechnische kunstwerken van derden. Deze toezichtstaak ligt bij de afdeling Vergunningen, Voorzieningen en Handhaving.
Geconstateerde schades die niet binnen afzienbare tijd opgelost kunnen worden, moeten worden gemeld bij de toezichthouder. Dit Beheerplan Civiele Kunstwerken gaat alleen over de gemeentelijke kunstwerken. Schades aan kunstwerken van derden worden niet benoemd, tenzij er een overdracht van het kunstwerk gewenst is of er mogelijk een financiële bijdrage van de gemeente verlangd kan worden.
Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming (Wnb) van kracht. In de Wnb worden gebiedsbescherming, soortbescherming en bosbescherming geregeld.
Voor de uitvoering van bestendig beheer- en onderhoudswerkzaamheden heeft de gemeente Nieuwkoop een door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) goedgekeurde gedragscode natuurbescherming. Deze gedragscode is in 2010 goedgekeurd. In oktober 2016 heeft de RVO de goedkeuring verlengd totdat een nieuwe bruikbare gedragscode definitief is goedgekeurd. De gedragscode van de Stichting Stadswerk lag sinds augustus 2020 ter inzage voor goedkeuring. Zodra deze definitief vastgesteld is, wordt deze gedragscode leidend voor het bestendig beheer en onderhoud binnen de gemeente Nieuwkoop.
Binnen de gemeente Nieuwkoop ligt het Natura 2000-gebied ‘Nieuwkoopse Plassen & De Haeck’. Het Natura 2000 (N2000) is een Europees netwerk van natuurgebieden waarin belangrijke flora en fauna voorkomen. In het meest recente beheerplan van dit gebied staat welke maatregelen worden genomen om de bijzondere natuur van de Nieuwkoopse Plassen en De Haeck te beschermen. Ook staat er in welke activiteiten in en rondom het gebied mogen plaatsvinden (Provincie Zuid-Holland.
Een deel van ons areaal grenst bijna direct aan het N2000-gebied. Bij het uitvoeren van de werkzaamheden voor het beheer van de civiele kunstwerken binnen het N2000-gebied moeten de regels worden gevolgd.
Verkeersbelasting en constructieve veiligheid
Bij sterkteberekeningen en ontwerpberekeningen worden de voorgeschreven normen gebruikt. In de loop van jaren zijn deze normen gewijzigd doordat er meer bekend is geworden over belastingen en het gedrag van bouwmaterialen en constructies.
Voor verkeersbruggen verschenen pas rond 1920 meer algemene bepalingen voor de aan te houden belasting. Daarvoor formuleerden de beheerders hun eigen eisen voor de belasting. Rond 1920 werd er nog uitgegaan van voertuigen van maximaal veertien ton met een gelijkmatige verdeling van de belasting. In 1933 verscheen het voorschrift “Voorschrift voor het Ontwerpen en voor het Vervaardigen en Opstellen van Stalen Bruggen”. In 1938 werd deze definitief “VOSB 1938”. Hierin werden de verkeersklassen A, B, C en D onderscheiden.
In 1995 is met de NEN 6706 een nieuwe richtlijn gegeven voor de aan te houden verkeersbelastingen. Deze werden toen nog steeds aangeduid als klasse 60, 45 en 30.
Bovenstaande normen zijn sinds april 2012 vervangen voor eurocodes.
Eurocodes vormen een reeks Europese normen voor het berekenen en ontwerpen van constructief veilige bouwwerken. Ze bieden een gestandaardiseerde aanpak om de sterkte en stabiliteit van constructies te waarborgen. In Nederland verwijst het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) naar de Eurocodes als basis voor de constructieve veiligheid van nieuwbouw.
De NEN werkt samen met de Nederlandse bouwsector aan het invullen van de nationale parameters en ondersteunt de toepassing van Eurocodes, zodat bouwwerken kunnen voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen.
De Eurocodes zijn van toepassing op al onze producten, van eenvoudige landbouwbruggen, duikers, tunnels, grondkerende constructies tot grote bruggen en viaducten.
In de NEN-EN 1991-2 “Eurocode 1: Belastingen op constructies – Deel 2: Verkeersbelasting op bruggen” wordt gesproken over zogenaamde Belasting Modellen in plaats van de oude verkeersklassen. Volgens de Eurocode is voor de enkel geïnspecteerde kunstwerken Belasting Model (BM) 1 van toepassing.
BM 1 is een tandemstelsel met twee assen van 30 ton met een hartafstand van 1,2 meter. Voor veel kleine bruggen is dit een zeer zware belasting. Voor kleine kunstwerken kunnen reductiefactoren van toepassing zijn op de grootte van de belastingen van BM 1.
Een groot deel van de kunstwerken is gebouwd in de tweede helft van de vorige eeuw. Daarbij is uitgegaan van een belasting door het wegverkeer gebaseerd op de verkeersintensiteiten en het gewicht van voertuigen uit die tijd. Sindsdien is de belasting door het wegverkeer op de kunstwerken sterk toegenomen. Daarnaast neemt door ouderdom en door veranderd gebruik de kans op schade en onveiligheid toe. In maart 2011 heeft de VROM-Inspectie daarom een handreiking opgesteld over de constructieve veiligheid van bruggen en viaducten. Hieruit volgt de noodzaak om inzicht te krijgen in de risico’s in constructieve onveiligheid.
Voor de herberekening van bestaande kunstwerken kan gebruik worden gemaakt van de NEN 8700 “Beoordeling van de constructieve veiligheid van een bestaand bouwwerk bij verbouwen en afkeuren – Belastingen”. Bruggen die niet zijn berekend volgens klasse 60, voldoen zeer waarschijnlijk niet aan BM 1. De NEN 8701 biedt de mogelijkheid om met bebording een lastbeperking vast te stellen, om als beheerder de constructieve veiligheid te waarborgen. Dit moet wel door een verificatieberekening worden vastgesteld.
Voor deze controle zijn er modellen ontwikkeld, zoals een quickscan. Voor een goed onderzoek zijn tekeningen van het kunstwerk nodig. Zijn die niet beschikbaar, dan moet een rekenkundige benadering worden gevolgd.
In de nabije toekomst is het verstandig om inzicht te krijgen in de constructieve veiligheid van een aantal bruggen op doorgaande wegen. Helaas ontbreken veel constructietekeningen waardoor een eventueel project moeizamer en langzamer verloopt en kostbaar is door ontbrekende informatie. In het beheerplan zijn jaarlijks onderzoekskosten opgenomen om mogelijke risicovolle objecten te controleren op de huidige draagkracht. Het accent hiervoor ligt vooral op de grotere doorgaande routes waar werk- of landbouwverkeer gebruik maakt.
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-571097.html