Beleidsregel Duurzaamheid Noord

Artikel 1 Grondslag en doel

Deze beleidsregel is vastgesteld op grond van artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht en heeft tot doel om duurzaamheidsambities binnen de wijk Noord te concretiseren en te operationaliseren.

Artikel 2 Toepassingsbereik

Deze beleidsregel is van toepassing op alle ruimtelijke initiatieven binnen de plangebieden van de volgende bestemmingsplannen:

“Verbrede reikwijdte Planetenbuurt” met IMRO-idn: NL.IMRO.0642.bp02planetenbuurt-3001

"Verbrede reikwijdte Boulevard Noord en Passage" met IMRO-idn: NL.IMRO.0642.bp02PassageBoulevN-3001

Artikel 3 Duurzaam bouwen GPR

De regio Drechtsteden streeft naar een energieneutrale omgeving in 2050. Dit is vastgelegd in de regionale energiestrategie en in de regionale woonvisie. Dit willen wij stimuleren door de GPRrichtlijn. Ontwikkelende partijen dienen daarom zorg te dragen voor de in het convenant kwaliteit nieuwbouw Drechtsteden (29 september 2011) afgesproken kwaliteitsnormen. Deze kwaliteitsnormen zijn onlangs geactualiseerd naar aanleiding van nieuwe ontwikkelingen en veranderde wet- en regelgeving, zoals de BENG-norm. Als gemeente Zwijndrecht willen we vooruitlopen op deze ontwikkelingen en kiezen we voor de volgende scores als minimaal prestatieniveau:

• 1. Energie /Milieu 8,5 (gemiddeld)

• 2. Milieu 6.5

• 3. Gezondheid 8

• 4. Gebruikskwaliteit 8,5

• 5. Toekomstwaarde 7,5

*) De regio Drechtsteden is licentiehouder van GPR Gebouw systeem. Bouwende partijen kunnen bij invoering van projecten in GPR gebruik maken van de licentie van de regio. De Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid geeft initiatiefnemers een gratis licentie voor dit instrument (een door de initiatiefnemer zelf in te vullen online-tool), waarmee de duurzaamheid van een gebouw wordt berekend. Inschrijvers kunnen zich door OZHZ laten adviseren.

Artikel 4 Energiesysteem en -gebruik

Met het ontwikkelen van nieuwbouw dient invulling te worden gegeven aan het huidige energiebeleid van de gemeente Zwijndrecht: de Regionale Energiestrategie Drechtsteden 1.0 en de Transitievisie Warmte 2021. Deze documenten vormen de leidraad voor de ontwikkeling van de warmtevoorziening in het de Planetenbuurt. Sinds 2018 wordt nieuwbouw niet meer aangesloten op het gasnet. De woningen in de Planetenbuurt moeten op een duurzame manier worden verwarmd. Vanuit het energiebeleid van gemeente Zwijndrecht zijn de volgende criteria van toepassing:

I Voorkeursvolgorde warmte

Bij toepassing van warmtebronnen hanteren we de volgende voorkeursvolgorde van warmtebronnen:

• 1. direct bruikbare warmte Voorbeelden van direct bruikbare warmte zijn restwarmte uit afvalverbranding en diepe geothermie.

• 2. op te waarderen warmte Dit is duurzame warmte uit omgevingswarmte, zoals oppervlaktewater en andere vormen van aquathermie, laagtemperatuur restwarmte, ondiepe geothermie en (ventilatie)lucht.

• 3. de minste voorkeur gaat uit naar te maken warmte. Voorbeelden hiervan zijn groene waterstof en groen gas.

In het energiebeleid vindt u toelichting op deze voorkeursvolgorde voor warmtebronnen. Ook staat daar informatie over de beschikbare warmtebronnen en de warmteoptie per buurt die de laagste maatschappelijke kosten heeft (perspectiefkaart). Het hoofdtracé van het warmtenet loopt langs de locatie en het biedt kansen om hier op aan te sluiten.

II Ontwikkelperspectief warmtetransitie

Hoe verhoudt het initiatief voor het aardgasvrij maken van een cluster gebouwen zich tot het perspectief voor de buurten eromheen, de verwachte infrastructuur, het temperatuurniveau en de bronnenstrategie (RES) .

III Integrale samenhang energiesysteem (warmte, hernieuwbaar gas, elektriciteit; pieken opvangen; koppeling van warmtenetten)

Het is belangrijk om de integrale samenhang van het energiesysteem (warmtenet, (hernieuwbaar)gasnet en elektriciteitsnet) te bekijken. Het warmtenet als onderdeel van het energiesysteem kan helpen om pieken in het energiesysteem op te vangen en de steeds grotere energievraag te beperken. Met een warmtenet voorkomen we de elektrificatie van de warmtevraag met de bijbehorende en in onze verstedelijkte gemeente lastig in te vullen verduurzamingsopgave. Daarnaast kunnen met een warmtenet de gevolgen van een eventuele netcongestie bij Stedin worden voorkomen of beperkt.

Voor het openbaar gebied blijkt energieopwekking mogelijk via bijvoorbeeld zonnepanelen en het aanleggen van laadinfra voor elektrische auto's en fietsen. De beleidsregels voor parkeren voorzien hier in.

Wettelijk kader

Het Bouwbesluit verplicht bij nieuwbouw dat woningen bijna energieneutraal zijn (BENG-norm per 01-01-2021). Het Bouwbesluit is uitputtend bedoeld als het gaat om het stellen van regels over de energieprestatie van gebouwen.

Nieuwe gebouwen krijgen met ingang van 1 juli 2018 geen gasaansluiting meer. Dit is het gevolg van een wijziging van de Gaswet.

In het bouwbesluit (10 maart 2020) is de verplichting opgenomen bij woningbouw met meer dan 10 parkeervakken op hetzelfde terrein elk parkeervak de leidinginfrastructuur (loze leidingen) worden aangelegd voor de aanleg van laadpunten.

Artikel 5 Klimaatadaptatie

De aarde warmt op en het klimaat verandert. Het is daarom belangrijk dat we ons voorbereiden op de gevolgen van een veranderend klimaat met extremer weer, zoals extreme regenval, langdurige droogte en hoge temperaturen. Het doel is om de leefbaarheid van de gebieden in Zwijndrecht te versterken vanwege de verwachte klimaatveranderingen en de gevolgen daarvan. Daarbij gaat het om de volgende klimaatthema’s: wateroverlast en overstromingen, droogte, hitte. De gemeente is aangesloten bij het door de Provincie Zuid-Holland opgestelde convenant klimaatadaptief bouwen. Dit houdt in dat de richtlijnen uit het convenant van toepassing zijn op iedere nieuwe ontwikkeling.

Het doel van het convenant is het verminderen van wateroverlast, hittestress, droogte en bodemdaling en het vergroten van de biodiversiteit. Door klimaatbestendig te ontwikkelen worden toekomstige schade of dure herstelmaatregelen voorkomen, zowel ten aanzien van de ontwikkellocatie als ten aanzien van aangrenzend bestaand gebied.

Eén van de convenantafspraken is het ontwikkelen van een instrumentarium om de klimaatbestendigheid van nieuwbouw te beoordelen en te bevorderen. Dit is een complex en meerjarig traject. In het convenant is afgesproken om in afwachting van de resultaten van dit instrumentarium alvast een “Minimaal Programma van Eisen” te ontwikkelen. Dit Programma is bedoeld als voorlopige maatregel om de nieuwbouwplannen die in de komende jaren ontwikkeld worden klimaatbestendig in te richten. Van ontwikkelende partijen wordt verwacht dat wordt voldaan aan de minimale eisen van het convenant. Deze eisen zijn hieronder samengevat.

Artikel 6 Natuurinclusief bouwen en biodiversiteit

Natuurinclusief bouwen betekent dat er bij nieuwbouw, renovatie of herstructurering bewuste keuzen worden gemaakt voor het creëren van kansen voor natuur in de bebouwde omgeving. Zo kan de bebouwde omgeving optimaal worden benut voor soorten die zich hier thuis kunnen voelen. Bij nieuwe initiatieven moet natuurinclusief bouwen worden betrokken. De gemeente Zwijndrecht heeft in 2022 de Natuurwaarden en -kansenkaart opgesteld. Per buurt geeft deze aan welke kansen er zijn om de biodiversiteit te versterkten en welke maatregelen toegepast kunnen worden voor de icoonsoorten. Bij nieuwe initiatieven moet hierbij worden aangesloten. Het gebied "Planetenbuurt" is als "woonwijk" in de natuurwaarden- en -kansenkaart opgenomen. Te verwachten (dier)soorten zijn onder andere de gewone dwergvleermuis, de gierzwaluw, de huismus, de merel en de egel. Bewoners, bedrijven en ontwikkelaars kunnen bijdragen aan een goede habitat voor deze soorten door het ophangen of inbouwen van verblijfplaatsen, het planten van struiken, bomen of andere plantensoorten die insecten aantrekken, het creëren van rommelige overhoekjes en aanleggen van egelpassages in tuinen.

Het inrichten van de openbare ruimte biedt de volgende kansen:

• 1. Het creëren van een bijenlint door bermen en delen gazon om te vormen naar bloemrijk gras om een netwerk van bloemrijk gras te creëren door de gemeente.

• 2. Oevers langs watergangen van de blauwe dooradering natuurlijker maken door de beschoeiing te verwijderen en natuurlijk aflopende oevers met extensief gemaaide grasdelen of rietoevers betreft een grote kans in deze wijk.

• 3. Een verbinding creëren tussen de blauwe doorardering en de vliegroute van vleermuizen langs het spoor door het aanplanten van een bomenlaan langs de Jupiterstraat.*

• 4. Het creëren van twee bloemrijke wadi’s in het groenvak langs de Jupiterstraat ten behoeve van klimaatadaptatie (afvangen piekbuiten) en biodiversiteit.

• 5. In deze wijk bestaat de kans om een bijenburcht aan te leggen. De open, zandige grond van de bijenburcht voorziet in geschikte nestgelegenheid voor diverse soorten ondergronds nestelende bijen.

Artikel 7 Circulair

De gemeente Zwijndrecht hecht veel waarde aan de circulaire economie en wil het overmatig gebruik en onnodig verlies van grondstoffen en materialen voorkomen. We stimuleren daarom het circulair bouwen. We benadrukken een aantal uitgangspunten voor deze nieuwbouwlocatie, die deels ook terugkomen in de GPR:

• 1. Het ontwerp van de woningen is flexibel, zodat de woning snel en makkelijk aanpasbaar is wanneer de bestemming en de inrichting van de ruimte verandert;

• 2. De te gebruiken materialen, zoals beton, hout of metalen, hebben een lage milieu-impact conform de wettelijke MPG-eis en zijn zoveel mogelijk afkomstig van secundaire of biobased grondstoffen;

• 3. Schaarse en toxische materialen en grondstoffen worden zoveel mogelijk vermeden;

• 4. Er wordt gewerkt met een grondstoffen-/materialenpaspoort.

Het grondstoffenpaspoort haalt grondstoffen en materialen uit de anonimiteit. Hiermee worden deze grondstoffen gedurende hun levensduur geregistreerd op basis van onder andere financiële waarde, levensduur en kwaliteit. Het paspoort wordt opgesteld met zoveel mogelijk grondstoffen die recyclebaar zijn en dus opnieuw als grondstof gebruikt kunnen worden in de toekomst.

Artikel 8 Afvalinzameling

Goede afvalscheiding en afvalinzameling draagt bij aan de doelstellingen van een circulaire economie. Daarom dient ook afvalinzameling integraal onderdeel te zijn van het plan. Hiervoor gelden de volgende uitgangspunten:

• 1. Grondgebonden woningen krijgen drie minicontainers aan huis voor inzameling van de grondstoffen GFTE (groente-, fruit- & tuinafval en etensresten), PMD (verpakkingen van plastic, metaal/blik en drankenkartons) en OPK (oud papier & karton). Inzameling van restafval gaat via ondergrondse verzamelcontainers;

• 2. Minicontainers dienen op eigen grond gestald te worden, zoveel mogelijk uit het zicht van de openbare ruimte;

• 3. Gestapelde bouw (hoogbouw) heeft de beschikking over verzamelcontainers voor OPK, PMD en restafval. In 2021 worden naar verwachting ook zogenaamde cocons voor GFE geplaatst t.b.v. de hoogbouw.

• 4. Alle woningen krijgen een adres-gebonden afvalpas, waarmee toegang verkregen kan worden op de toegewezen verzamelvoorziening (voor restafval, PMD, GFTE en OPK) ondergrondse containers en op het afvalbrengstation.

• 5. We dagen de ontwikkelende partijen uit om stallingsmogelijkheden voor de minicontainers integraal in het ontwerp mee te nemen en om na te denken over in de woning geïntegreerde voorzieningen, die de bewoners helpen en stimuleren hun afval goed te scheiden.

• 6. Onze afvalinzamelaar HVC dient in een vroegtijdig stadium “meegenomen” te worden in de plannen, zodat de benodigde voorzieningen voor alle woningen op de goede plek en tijdig worden gerealiseerd. HVC kan er dan ook voor zorgdragen dat de nieuwbouw bij oplevering deel uitmaakt van de inzamelroutes en dat de woningen op dat moment voorzien zijn van de benodigde afvalpassen.

Artikel 9 Hardheidsclause

Het college van burgemeester en wethouders kan gemotiveerd afwijken van deze beleidsregel indien zwaarwegende belangen dit rechtvaardigen.

Artikel 10 Inwerkingtreding en citeertitel

• 1. Deze beleidsregel treedt in werking op 19 december 2024.

• 2. Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel Duurzaamheid Noord.

Aldus besloten tijdens de vergadering van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zwijndrecht van 10 september 2024.

Ella Croonenberg-Borst

Secretaris

Leon Anink

Burgemeester