Treasurystatuut 2026 gemeente Dongen

Beleidsregels gericht op het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico's.

Overwegende dat:

• De treasuryfunctie van de gemeente dient tot:

  • Het aantrekken van voldoende financiële middelen en het uitzetten van overtollige gelden met als doel het uitvoeren van de programma’s binnen de door de gemeenteraad vastgestelde kaders van de begroting

  • Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities

  • Het beheersen van financiële risico's zoals het renterisico, het liquiditeitsrisico, kredietrisico en het valutarisico

  • Het minimaliseren van de rentekosten van leningen en interne en externe verwerkingskosten verbonden aan de treasuryfunctie

  • Het optimaliseren van de renteresultaten binnen het toegestane wettelijk kader

  • Het voor een uniforme, juiste en efficiënte uitvoering van artikel 19 financiële verordening nodig is om beleidsregels te stellen

• In de programmabegroting en programmarekening wordt gerappelleerd over het beleid en de verantwoording van de treasuryfunctie

• Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities.

Hoofdstuk 1: Begrippen en reikwijdte

Artikel 1: Begrippen

Treasury: Het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico's.

Treasuryfunctie: Alie activiteiten die zich richten op het realiseren van de treasury. De treasuryfunctie bestaat uit drie treasury deelfuncties, te weten risicobeheer, kasbeheer en gemeentefinanciering. Deze deelfuncties omvatten treasuryactiviteiten. Zo omvat het risicobeheer het beheren van renterisico, kredietrisico, koersrisico, intern liquiditeitsrisico en valutarisico. Kasgeldbeheer omvat het geldstromenbeheer, het beheer van saldi op dagbasis en het liquiditeitenbeheer. Gemeentefinanciering omvat de financiering, de uitzetting van overtollige middelen en het relatiebeheer.

Artikel 2: Juridisch Kader

De treasuryfunctie wordt uitgevoerd binnen het wettelijk kader van:

• De Gemeentewet

• De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en daaruit voortvloeiende regelingen

• Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)

• Financiële verordening gemeente Dongen

• Besluit leningsvoorwaarden decentrale overheden (Bldo)

• Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden (Ufdo)

• Regeling schatkistbankieren decentrale overheden (Skb)

• Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo)

• De Wet houdbare overheidsfinanciën.

Artikel 3: Randvoorwaarden

• 1. Bij de uitzetting van overtollige middelen en rentederivaten handelt de gemeente verstandig en terughoudend. Dit wordt afgewogen aan de hand van de volgende criteria:

  • a. We nemen geen onverantwoorde risico’s

  • b. De tegenpartij is voldoende kredietwaardig

  • c. De uitzettingen dienen zo min mogelijk gevoelig te zijn voor marktbewegingen

• 2. Transacties, het aangaan en verstrekken van leningen en het verlenen van garanties dient beperkt te blijven tot activiteiten voor de uitoefening van de publieke taak.

• 3. De treasuryparagraaf in de begroting bevat de plannen voor het komend jaar. De treasuryparagraaf in de jaarrekening gaat in op de resultaten van de beleidsuitvoering.

• 4. De kasgeldlimiet geeft het maximale bedrag aan dat de gemeente gemiddeld per kwartaal aan korte financieringsmiddelen mag opnemen.

  • a. Deze bovengrens wordt bepaald door een bij ministeriele regeling vast te stellen percentage van de gemeentelijke begroting.

  • b. Als in drie achtereenvolgende kwartaalrapportages de kasgeldlimiet wordt overschreden dient de provinciaal toezichthouder daarvan op de hoogte te worden gesteld, zie artikel 4 wet FIDO.

• 5. De renterisiconorm geeft het maximale geleende bedrag aan dat per jaar onderhevig mag zijn aan rentewijzigingen.

  • a. De renterisiconorm wordt bepaald door een bij ministeriele regeling vast te stellen percentage van het begrotingstotaal.

  • b. Deze norm beperkt het renterisico op de lange schuld en stimuleert spreiding van leningen.

Hoofdstuk 2: Richtlijnen treasurydoelstellingen

Artikel 4: Renterisico

• 1. Bij het aangaan van nieuwe leningen wordt het renterisico op de vaste schuld beperkt tot de in de Wet fido geformuleerde renterisiconorm. Met de invoering van Wet fido geldt een renterisiconorm. Deze norm stelt dat het bedrag van de vaste schud waarover de gemeente in enig jaar een renterisico loopt maximaal 20% mag zijn van het begrotingstotaal.

• 2. Het renterisico op de netto vlottende schuld beperkt zich tot de in de Wet fido geformuleerde kasgeldlimiet

Artikel 5: Verstandig en terughoudend handelen

• 1. Het gebruik van rentederivaten is uitsluitend toegestaan ter afdekking van financiële risico's en conform de richtlijnen van de ministeriele regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden

• 2. Het uitzetten van tijdelijke overschotten is toegestaan onder de voorwaarde dat de hoofdsom van de uitzetting wordt gegarandeerd.

• 3. Uitzettingen in de vorm van aandelen zijn niet toegestaan, tenzij het aandelen betreft uit hoofde van de publieke taak en niet eerder dan dat de procedure als beschreven in artikel 160 lid 2 Gemeentewet is gevolgd.

Artikel 6: Toegestane partijen

• 1. De toegestane partijen, dienen onder Nederlands of anderszins EER-toezicht te vallen, zoals De Nederlandse Bank en de Verzekeringskamer. Tussenpersonen dienen geregistreerd te zijn bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

• 2. Uitzettingen zijn mogelijk bij financiële ondernemingen, die hun hoofdvestiging hebben in landen met minimaal een AA-rating afgegeven door ten minste twee ratingbureaus en voor henzelf of voor de door hen uitgegeven waardepapieren kunnen aantonen dat ze ten minste over een AA-rating beschikken, afgegeven door ten minste twee ratingbureaus.

• 3. Bij uitzettingen van langer dan drie maanden dient de financiële instelling over minimaal een AA minus rating te beschikken, dit naar het oordeel van minstens twee ratingbureaus.

• 4. Wanneer de rating van een instelling wijzigt gedurende de looptijd van het uitgezette geld, zal bij de eerstkomende mogelijkheid van boetevrije omzetting gestuurd worden op het weer binnen de genoemde marges brengen van de uitgezette gelden.

• 5. Leningen, uitzettingen en garanties dienen te luiden in euro's

• 6. De gemeente vraagt offertes op bij minimaal twee instellingen alvorens financieringsmiddelen worden aangetrokken of uitgezet. Deze offertes worden door de gemeente zelf schriftelijk vastgelegd.

• 7. Het besluit om vervroegd af te lossen ligt bij het college.

• 8. Bankrelaties en hun bancaire condities worden tenminste eens in de 5 jaar beoordeeld.

Artikel 7: Publieke taak

• 1. Activiteiten met als enig doel het genereren van inkomsten is

• 2. Het verstrekken van hypothecaire leningen aan eigen personeel en politieke ambtsdragers is.

• 3. Het verstrekken van garanties wordt uitsluitend gedaan door de gemeenteraad goedgekeurde instellingen werkzaam op het gebied van maatschappelijk werk, sport of cultuur.

• 4. Leningen uit hoofde van de publieke taak mogen uitsluitend worden verstrekt op voorwaarde dat:

  • a. Vooraf de zienswijze van de gemeenteraad wordt gevraagd.

  • b. Financiering op normale condities via de reguliere markt zonder gemeentegarantie niet mogelijk is

  • c. Betaling van rente- en aflossing redelijkerwijs is verzekerd

  • d. Zoveel mogelijk zekerheden worden gesteld

  • e. De lening dient tot een doel dat ondersteuning door de gemeente rechtvaardigt. Bij garantstelling en leningverstrekking zal vooraf duidelijk moeten zijn dat er geen sprake is van de naar Europese regelgeving verboden staatsteun i.v.m. concurrentievervalsing.

  • f. De aanvrager is verplicht het object waarvoor garantstelling/ gemeentelijke lening is verstrekt, met al zijn toebehoren verzekerd te houden tegen (brand- en storm) schade, verlies en diefstal en zodanige andere risico’s

  • g. De aanvrager is verplicht het object waarvoor garantstelling/ gemeentelijke lening is verstrekt, met al zijn toebehoren in behoorlijke staat te onderhouden en in stand te houden

  • h. De aanvrager mag het object waarvoor de garantstelling/ gemeentelijke lening is verstrekt, met al zijn toebehoren niet zonder schriftelijke toestemming van de gemeente van aard of bestemming veranderen, vervreemden, met andere hypotheken of andere zakelijke lasten hoe ook genaamd bezwaren noch geheel of gedeeltelijk in verhuur of gebruik geven. De gemeente behoudt zich het recht voor om aan voornoemde toestemming voorwaarden te verbinden.

  • i. De aanvrager dient een besluit tot statutenwijziging dan wel een besluit tot ontbinding of opheffing van de aanvrager ter goedkeuring aan de gemeente voor te leggen.

  • j. De aanvrager mag zonder voorafgaande toestemming van de gemeente geen (andere) geldleningen afsluiten of verstrekken of garanties afgeven, in welke vorm dan ook. De gemeente behoudt zich het recht voor om aan voornoemde toestemming voorwaarden te verbinden.

  • k. Binnen zes maanden na het einde van ieder exploitatiejaar moeten de jaarstukken met het controleverslag, alsmede alle bescheiden die burgemeesters en wethouders nodig achter ter beoordeling van het financiële beheer van de aanvrager, bij de gemeente worden ingediend. In het geval de gemeente op grond van haar garantieverplichtingen betalingen heeft verricht, behoeven de hierboven genoemde stukken de goedkeuring van het college.

  • l. Bij een beperkte omvang/reikwijdte van de te verstrekken garantstelling/ gemeentelijke lening kan het college van burgemeester en wethouders besluiten een of meerdere van bovenstaande aanvullende eisen buiten toepassing te verklaren.

• 5. Vervroegde aflossing van de leningschuld van de gemeente Dongen kan plaatsvinden als de voordelen hiervan aantoonbaar hoger zijn dan de boete die moet worden voldaan bij vervroegde aflossing.

Artikel 8: Toegestane instrumenten

• 1. Het financieringstekort in rekening-courant wordt tegen zo laag mogelijke kosten terug naar saldo 0 gebracht. De toegestane geldmarktinstrumenten zijn de rekening­ courant faciliteit, daggeld- en kasgeld.

• 2. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne liquiditeiten te gebruiken teneinde de renterisico's te minimaliseren en het renteresultaat te optimaliseren.

• 3. De toegestane kapitaalmarktinstrumenten zijn onderhandse leningen.

Artikel 9: Liquiditeitsplanning

• 1. Jaarlijks dient, mede op basis van liquiditeitsplannen van de teams, een korte en lange termijn liquiditeitsplanning opgesteld te worden om zodoende het financieringstekort of -overschot in beeld te brengen. Deze worden opgesteld tijdens de jaarrekening en de begroting.

• 2. De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico's door haar treasuryactiviteiten te baseren op een liquiditeitenplanning.

• 3. Nieuwe leningen/ uitzettingen worden gebaseerd op de bestaande financiële positie en een liquiditeitsplanning.

• 4. Het liquiditeitsgebruik wordt beperkt door de geldstromen op gemeenteniveau op elkaar en de liquiditeitenplanning af te stemmen. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen.

Artikel 10: Schatkistbankieren.

• 1. Door de invoering van het verplicht schatkistbankieren is het niet meer mogelijk tijdelijke overschotten weg te zetten bij een financiële instelling anders dan bij de schatkist.

• 2. De gemeente draagt met inachtneming van het drempelbedrag binnen schatkistbankieren zorg voor tijdige overheveling van overtollige liquiditeiten naar de met het Rijk overeengekomen werkrekening en vise versa (dit laatste uiteraard slechts voor zover het schatkistsaldo van gemeente Dongen voldoende is).

• 3. Uitzondering op het eerste lid is het onderling lenen. De gemeente mag gelden aantrekken van en uitzetten bij andere decentrale overheden, mits er geen sprake is van toezichtrelatie. Hierbij worden de richtlijnen en grensbedragen zoals genoemd in de Wet fido in acht genomen.

Hoofdstuk 3: Organisatie van de treasury

Artikel 11: Uitgangspunten administratieve organisatie en interne controle

• 1. De treasuryfunctie is geconcentreerd binnen het team financiën. Zie bijlage voor de uitwerking van de rollen en taken.

• 2. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk vastgelegd.

• 3. Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden:

  • a. Bij iedere transactie zijn minimaal twee functionarissen betrokken

  • b. De uitvoering en de controle geschiedt door afzonderlijke functionarissen

  • c. De uitvoering en de registratie in de financiële administratie geschiedt door afzonderlijke functionarissen

• 4. Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van het afsluiten van leningen en uitzettingen te versturen naar de financiële administratie zonder de tussenkomst van de personen die bevoegd zijn tot het sluiten van de transacties.

• 5. De transactie wordt onmiddellijk door de medewerker financiële administratie geregistreerd en ter informatie en verwerking doorgegeven aan de medewerker die bevoegd was tot het sluiten van de transactie.

• 6. Na ontvangst van de transactiebevestiging wordt de transactie gecontroleerd door een medewerker van de interne controle.

Artikel 12: Verantwoordelijkheden en bevoegdheden

• 1. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het treasurybeleid zoals opgenomen in de paragraaf financiering in de programmabegroting. Zie bijlage voor uitwerking rollen en taken.

• 2. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van de treasuryactiviteiten.

• 3. Bevoegdheden kunnen verder gemandateerd worden. Dit mandaat wordt nader schriftelijk vastgelegd.

Artikel 13: informatievoorziening

Om de treasuryactiviteiten controleerbaar en beheersbaar te maken is een goed functionerende interne en externe informatievoorziening noodzakelijk. Drie typen informatie kunnen hierbij worden onderscheiden:

a. Beleidsmatige informatie

In de treasuryparagraaf van de programmabegroting wordt een prognose opgenomen van zowel de kasgeldlimiet als de renterisiconorm voor de komende vier jaren. Tevens wordt een renteverwachting voor het begrotingsjaar uitgesproken.

b. Operationele informatie

Om posities in te kunnen nemen beschikt team financiën over elektronische dagafschriften, liquiditeitsprognoses voor de lange en korte termijn, inzicht in de bancaire afspraken en de bestaande leningen en uitzettingenportefeuille.

c. Verantwoordingsinformatie

Via de planning- en control cyclus vinden de diverse rapportages plaats. In de treasuryparagraaf van de programmarekening doet ons college verslag van de realisatie van de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het uitzettingen c.q. opnamebeleid van het rekeningjaar.

Hoofdstuk 4: inwerkingtreding

Artikel 14: Inwerkingtreding

• 1. Dit treasurystatuut, onder de citeertitel Treasurystatuut 2026, treedt in werking met ingang van 1 januari 2026.

• 2. Het treasurystatuut 2020 wordt per deze datum ingetrokken.

• 3. Daar waar in specifieke omstandigheden deze beleidsregels niet voorzien, wordt verwezen naar de ter zake doende wet- en regelgeving. lndien ook dit geen oplossing biedt zal het college een besluit nemen.

Ondertekening

Bijlage bevoegdheden

Artikel 11.

De verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd.

Functie	Verantwoordelijkheden en taken
De gemeenteraad	Het vaststellen van de financiële verordening, het treasurystatuut en de financieringsparagraaf in de begroting en jaarrekening, waarin de treasurydoelstellingen, het treasurybeleid, beleidskaders en limieten zijn opgenomen. Het houden van toezicht op het treasurybeleid en de uitvoering hiervan. Goedkeuren van te verstrekken van leningen en garanties die niet vallen binnen de beleidsregels. (zie artikel 7)
College van Burgemeester en Wethouders	Het uitvoeren van het treasurybeleid. (Formele en politieke verantwoordelijkheid) Het rapporteren aan de Gemeenteraad over de uitvoering van het treasurybeleid
Portefeuillehouder Financiën	Het uitvoeren van het treasurybeleid (bestuurlijke verantwoordelijkheid)
Financieel adviseur	Bewaken van de uitvoering van het beleid en rapporteren aan het directieteam, het college en de gemeenteraad over de uitvoering van het treasurybeheer. (denk hierbij aan informatievoorziening over nieuwe geldleningen, verloop kasgeldlimiet en liquiditeitsprognose)
Medewerker Team Financiën belast met de taak treasury	Uitvoering van het dagelijks kasbeheer en het in overleg met de Financieel adviseur uitvoeren van transacties op geld- en kapitaalmarkt en het onderhouden van de daaruit voortvloeiende contacten Vastleggen van transacties in het kader van treasury Opstellen liquiditeitsplanning Het voorbereiden van beleidsvoorstellen op treasurygebied Het onderhouden van contacten met de banken Het pro-actief informeren van de financieel adviseur over het treasurybeheer (denk hierbij aan afsluiten nieuwe geldleningen, verloop kasgeldlimiet, liquiditeitsprognose)
Budgethouders/ budgetbeheerders	Het fiatteren van facturen en nota’s, ten laste c.q. ten gunste van hun budgetten waarvan zij in de begroting als budgethouder zijn aangewezen. Het aanleveren van tijdige, volledige en betrouwbare gegevens aan de administratie Verantwoordelijk voor een goede kwaliteit van de basisgegevens ten behoeve van de financieringsplanning
Control	Het bewaken van de kwaliteit van de treasury processen Het controleren van de volledigheid en betrouwbaarheid van de informatievoorziening van de treasuryfunctie en hierover indien nodig rapporteren aan het management, directie en college.
Externe accountant	In het kader van haar reguliere controletaak adviseren en controleren omtrent de feitelijke naleving van het treasurystatuut

XV.Bevoegdheden

Artikel 12.

De bevoegdheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd.

Taak	Autorisatie door	Bevoegd functionaris
Financiering
Het aantrekken van daggelden en kasgeld-leningen (looptijd < 1 jaar) tot een bedrag van maximaal de in de begroting van dat jaar vastgestelde kasgeldlimiet	Medewerker team Financiën, anders dan bevoegd functionaris treasury	Medewerker team Financiën belast met de taak treasury
Aantrekken van leningen (looptijd >= 1 jaar) tot een bedrag van maximaal € 10.000.000,- per jaar	College van Burgemeester en Wethouders	Medewerker team Financiën belast met de taak treasury
Aantrekken van leningen (looptijd >= 1 jaar) tot een bedrag van € 5.000.000,- per lening	Portefeuillehouder Financiën	Medewerker team Financiën belast met de taak treasury
Benutten van vervroegde aflossingen en renteherzieningen	Financieel adviseur	Medewerker team Financiën belast met taak treasury
Lang en kort lopende uitzettingen
Verrichten van kortlopende uitzettingen (looptijd < 1 jaar)	Financieel adviseur	Medewerker team Financiën belast met taak treasury
Verrichten van langlopende uitzettingen (looptijd >= 1 jaar)	Raad	Clustermanager Advies
Verstrekte leningen en garanties (artikel 3)
Verstrekken van leningen en garanties (m.u.v. Waarborgfonds Sociale Woningbouw)	Raad	Concerncontrol of beleidsmedewerker van de betreffende vakafdeling ism medewerker team Financiën belast met de taak treasury
Verstrekken van garanties aan Waarborgfonds Sociale Woningbouw	College B&W	Beleidsmedewerker Volkshuisvesting
Liquiditeitsbeheer
Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigen	Financieel adviseur	Medewerker team Financiën belast met taak treasury
Vaststellen/wijzigen bankcondities bij huidige bankrelaties.	Financieel adviseur	Medewerker team Financiën belast met taak treasury
Aangaan nieuwe bankrelaties	Financieel adviseur	Medewerker team Financiën belast met taak treasury
Betalingsverkeer
Verrichten betaalopdrachten	Medewerker team Financiën	Medewerker team Financiën (functiescheiding)
Autorisaties verstrekken voor verrichten betaaltransacties	Financieel adviseur	Medewerker team Financiën belast met de taak treasury