Uitvoeringsprogramma Omgevingsrecht 2025

Het college van Heusden heeft in de vergadering van 28 januari 2025,

 

gelet op o.a. de Omgevingswet, het Omgevingsbesluit, de provinciale Verordening systematische toezichtinformatie Noord-Brabant en de Algemene wet bestuursrecht (Awb),

 

besloten:

 

het ‘Uitvoeringsprogramma Omgevingsrecht 2025’ met de daarbij behorende bijlagen vast te stellen;

 

H1: Achtergrond en status

1.1 Beleidsmatige kaders

Als college van Heusden hebben we het ‘Strategisch Omgevingsbeleidsplan 2023- 2026 1 ’ vastgesteld. Op basis van de ontwikkelingen en een ambtelijke evaluatie van de omgevingsrisico’s zijn in dit plan de prioriteiten en doelstellingen vastgelegd. Het omgevingsbeleidsplan geeft dus weer ‘wat’ we wensen te bereiken. De prioriteiten die in het vorige omgevingsbeleidsplan werden vastgesteld, zijn ook op dit moment nog actueel en vragen inzet van onze capaciteit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH).

De manier ‘hoe’ we werken om deze doelstellingen te realiseren, legden wij eerder vast in het ‘Operationeel omgevingsbeleidsplan 2015-2018’. De verwachting was dat de herziening van dit operationeel omgevingsbeleidsplan vorig jaar afgerond zou kunnen worden. Dit is niet gelukt, o.a. in verband met veel noodzakelijke werkzaamheden in verband met de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Het doel is de herziening dit jaar af te ronden. In dit document leggen wij vast welke instrumenten we inzetten, welke strategieën we volgen, hoe we zorgen voor kwaliteitsborging en hoe we de voortgang monitoren.

Binnen het omgevingsbeleid zijn in voorliggend programma uitvoeringsaccenten gelegd. Beide (‘wat’ en ‘hoe’) geven ons een richting en kaders waarbinnen de taken ingevolge het omgevingsrecht worden uitgevoerd.

 

1.2 Doel uitvoeringsprogramma

In dit uitvoeringsprogramma wordt de capaciteit geraamd voor de instrumenten die we in 2025 inzetten, zodat we met de beschikbare middelen zo optimaal mogelijk onze doelstellingen kunnen realiseren.

Het gaat hierbij om de instrumenten die we inzetten voor de VTH-taken op het werkveld van de Omgevingswet, met name bouwen, sloop, asbest, brandveiligheid, milieu en ruimtelijke ordening.

Met dit uitvoeringsprogramma wordt voldaan aan de bepalingen van de Omgevingswet, het Besluit Omgevingsrecht en de Kwaliteitscriteria 2.3 (versie 15 april 2022) voor vergunningverlening, toezicht en handhaving krachtens de Omgevingswet. Het uitvoeringsprogramma geeft specifiek invulling aan artikel 7.3 van de Omgevingswet waarin is bepaald dat wij jaarlijks het uitvoerings- en handhavingsbeleid moeten uitwerken in een uitvoeringsprogramma waarin wordt aangegeven welke van de vastgestelde activiteiten wij jaarlijks zullen uitvoeren rekening houden met de gestelde doelen en prioriteiten.

Het uitvoeringsprogramma geeft inzicht voor burgers en bedrijven, de gemeentelijke organisatie en onze samenwerkingspartners over hoe wordt omgegaan met de uitvoering van het omgevingsbeleidsplan.

Het uitvoeringsprogramma is op hoofdlijnen afgestemd met de instanties die zijn belast met de strafrechtelijke handhaving (artikel 13.8 Omgevingsbesluit).

 

1.3 Organisatorische inbedding

Binnen onze gemeente worden de taken op grond van het omgevingsrecht voornamelijk uitgevoerd binnen de clusters Ruimtelijke ordening (RO), Omgevingsvergunningen (OV) en Veiligheid en Handhaving (VH). Daarnaast zijn de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) en de Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) betrokken bij de diensten en producten die worden geleverd.

Het uitvoeringsprogramma vormt de leidraad voor de uitvoering van de taken. Natuurlijk kan de uitvoering door omstandigheden wijzigen. Gedurende de looptijd van het uitvoeringsprogramma wordt bekeken of bijstelling van het programma nodig is. De ervaringen uit het uitvoeringsprogramma van het lopende jaar worden meegewogen bij de opstelling van het uitvoeringsprogramma voor het volgende jaar. In de jaarlijkse evaluatie rapportage (jaarverslag) op basis van artikel 13.11 van het Omgevingsbesluit rapporteren wij uitgebreid over de resultaten van de uitvoering.

 

1.4 Leeswijzer

Hoofdstuk 2 benoemt de ontwikkelingen die in 2025 impact hebben op onze taakuitvoering. Hoofdstuk 3 beschrijft de systematiek van programmeren en geeft een raming van de ‘productie’ van onze VTH-activiteiten in 2025. Dit hoofdstuk bevat ook een overzichtstabel met de raming van de uren per doelstelling, de instrumenten die we in 2025 inzetten en de verwachte doelrealisatie. In hoofdstuk 4 maken we tot slot een doorvertaling van deze inzet naar de functies en (externe) organisaties die de werkzaamheden uitvoeren.

 

H2: (Juridische) Ontwikkelingen

 

 

2.1 Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Per 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), in werking getreden. Hierdoor hebben er grote veranderingen plaatsgevonden in de processen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving van bijvoorbeeld bouwactiviteiten en activiteiten met een milieucomponent.

Vorig jaar is veel extra inzet nodig geweest van de medewerkers van met name de clusters Omgevingsvergunningen, Veiligheid en Handhaving en ruimtelijke Ordening om alle nieuwe/ gewijzigde processen goed te laten verlopen en om werkervaring op te doen met beide wetten. Gebleken is dat de voor de werkprocessen benodigde applicaties nog niet goed genoeg functioneren. Al werkend is daarom steeds gezocht naar een -soms tijdelijke- oplossing voor de zich voordoende problemen.

Ook zijn nog relatief weinig omgevingsvergunningen verleend waarop de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen van toepassing was. Daarom is in het toezichttraject nog maar heel beperkt ervaring opgedaan met de processen in het kader van die wet.

Voorgaande betekent dat ook in 2025 extra inzet nodig zal zijn in het hele traject van vergunningverlening, toezicht en handhaving om de processen goed te laten verlopen. Daarbij vraagt ook de optimalisatie van de ondersteunende werkapplicaties blijvend de aandacht.

Tot slot is inmiddels ook de duidelijk geworden dat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen voorlopig alleen blijft gelden voor eenvoudige nieuwbouw en seriematige verbouw van gebouwen in gevolgklassen en niet op verbouwingen van hiervoor genoemde bouwwerken. Het eventuele toezicht op deze vergunningen dus inclusief de bouwtechnische aspecten van deze vergunningen blijft dus bij de gemeente.

 

2.2 Plaatselijke ontwikkelingen en evaluatie

In 2025 wordt, net zoals in 2024 capaciteit en instrumenten ingezet op de 31 doelstellingen van het Omgevingsbeleidsplan, o.a. om een beter naleefgedrag te bewerkstelligen. Ook bij vergunningverlening wordt uitdrukkelijk opgemerkt dat de beschikbare capaciteit noodzakelijk blijft om de lopende vergunningaanvragen binnen de wettelijke termijnen af te handelen. Hierin zijn op dit moment geen aanpassingen nodig.

 

H3: Systematiek van programmeren

3.0 Systematiek van programmeren

In dit hoofdstuk beschrijven we de systematiek van programmeren. Het daadwerkelijke uitvoeringsprogramma 2025 is opgenomen in paragraaf 3.4.

 

3.1 Strategische doelstellingen

In het strategisch Omgevingsbeleidsplan Omgevingsrecht 2023-2026 is onderscheid gemaakt tussen doelstellingen over de reguliere procesvoering, procesdoelstellingen en programmadoelstellingen. Ook de proces- en programmadoelstellingen van onze partners, de OMWB en de Regionale brandweer, maken onderdeel uit van het omgevingsbeleidsplan.

Bij de programmadoelstellingen van onze eigen gemeente zijn, net als in het vorige omgevingsbeleidsplan VTH-Wabo, per gebiedstype (Vesting Heusden, Kernen, Bedrijfsterreinen en Buitengebied) en gemeentebreed de doelstellingen benoemd die we in de periode 2023-2026 willen realiseren met de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving. Het gaat om de volgende 31 doelstellingen:

 

 

REGULIERE BEDRIJFSVOERING

1.

Besluitvorming op vergunningaanvragen en handhavingsverzoeken binnen wettelijke termijnen.

2.

Behandeling van klachten/meldingen over de fysieke leefomgeving volgens het klachtenprotocol.

3.

Sanctionering bij constatering van overtredingen volgens de sanctiestrategie.

 

 

 

PROCESDOELSTELLINGEN

 

Eigen doelstellingen:

 

4.

Omgevingsbeleidsplan; vaststelling 1x per 4 jaar door college vóór 1 januari.

5.

Uitvoeringsprogramma; vaststelling door college vóór 1 februari.

6.

Jaarverslag; vaststelling door college vóór 1 mei.

7.

2x per jaar tussentijdse evaluatie uitvoeringsprogramma in cluster Veiligheid en Handhaving.

 

 

 

Doelstellingen partners (Milieu en Brandveiligheid):

8.

Opstellen werkprogramma OMWB vóór 1 december.

9.

Opstellen werkprogramma brandweer/ risicobeheersing vóór 1 december.

10.

Jaarrapportage/ jaarverslag OMWB uiterlijk 1 april aangeleverd.

11.

Jaarrapportage/ jaarverslag brandweer/risicobeheersing uiterlijk 15 maart aangeleverd.

 

 

 

PROGRAMMADOELSTELLINGEN PARTNERS

 

Milieu (meldingen en vergunningverlening)

12.

Gemeente stuurt 100% van alle meldingen ter advisering naar de OMWB.

13.

Bij aanvraag Omgevingswetvergunning vraagt gemeente in 100% van de gevallen advies aan de OMWB als milieu een gevraagde (deel)toestemming is.

 

 

 

Milieu (toezicht en handhaving): “op een effectieve, efficiënte en kwalitatief verantwoorde wijze zichtbaar samenwerken aan een schone, veilige en duurzame leefomgeving”

14.

OMWB houdt toezicht op bedrijven en locaties conform het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader VTH 2018 (GUK).

15.

OMWB voert 100% van het uitvoeringsprogramma voor de (niet-) basistaak bedrijven uit.

16.

OMWB handelt 100% van alle ingekomen klachten en meldingen af conform de ‘Herziening werkwijze klachtendienst per 1 april 2020’ van de OMWB.

 

 

 

Brandveiligheid (Vergunningverlening, toezicht en handhaving)

 

”De focus ligt primair op het voorkomen of beperken van slachtoffers bij brand. Secundair op het voorkomen van onherstelbare schade bij brand en het voorkomen van grootse maatschappelijke ontwrichting”

17.

Bij gebruiksmelding vraagt gemeente in 100% van de gevallen advies aan de brandweer/ afdeling risicobeheersing.

18.

Brandweer/ afdeling risicobeheersing geeft in 90% van de gevallen binnen 2 weken advies over de gebruiksmelding of Omgevingsvergunning-aanvraag.

19.

Brandweer houdt toezicht op panden volgens de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid 2022-2025 ‘Samen zicht op brandveiligheid’.

20.

Handhaving brandveiligheid volgens de Landelijke Handhavings Strategie Omgevingsrecht LHSO.

21.

Brandweer houdt toezicht op 95% van de locaties, genoemd in het jaarlijkse werkprogramma van de brandweer.

 

 

 

HEUSDEN VESTING

22.

In stand houden van de monumentale- en archeologische waarden en de uitstraling van de vesting 1 .

 

 

 

KERNEN

23.

Voorkomen van illegale (ver)bouw door opleggen bouwstops en informatieverstrekking.

24.

Voorkomen en verminderen van overlastsituaties door bedrijfsmatige activiteiten op woonpercelen. Daarom: zicht houden op het gebruik van woonpercelen voor bedrijfsactiviteiten.

 

 

 

BEDRIJFSTERREINEN

25.

Creëren van vitale en duurzame bedrijventerreinen. De terreinen zijn veilig en uitnodigend voor werknemers en klanten (speerpunt Omgevingsvisie).

 

 

 

BUITENGEBIED

26.

Meervoudige waardencreatie vrijkomende agrarische gronden (speerpunt Omgevingsvisie).

Daarom: zicht houden op het gebruik en de gebruikers van panden voor bedrijfsactiviteiten en het voorkomen van illegale situaties door vrijkomende agrarische bebouwing.

27.

Toezicht en handhaving van de landschappelijke inplantingsverplichtingen.

 

 

 

GEMEENTEBREED

28.

Toezicht en handhaving van het beleid huisvesting arbeidsmigranten 2020.

29.

In stand houden van de monumenten en archeologisch waarden2.

30.

Voorkomen/tegengaan van illegaal gebruik van gemeentegrond in het openbaar gebied (zoals bedrijfsmatig gebruik bermen/ parkeerterreinen voor opslag en plaatsing reclameborden).

31.

Toezicht en handhaving van de constructieve veiligheid van gebouwen (met name bij utiliteitsgebouwen en nieuwbouw woningen).

3.2 Geraamde uren

In paragraaf 3.4 is per doelstelling een inschatting gemaakt van het aantal in 2025 benodigde uren om de doelstellingen te realiseren. Naast de uren die nodig zijn om de strategische doelstellingen te realiseren, maken we in 2025 uren voor de generieke instrumenten. Dit zijn de instrumenten die we op het gebied van het omgevingsrecht/ de Omgevingswet inzetten voor alle doelgroepen en die niet specifiek aan één doelstelling zijn verbonden. Hierin zijn de uren begrepen die ook dit jaar moeten worden ingezet voortvloeiend uit de invoering van de Omgevingswet en Wkb per 1 januari 2024. Ook vallen daar de uren onder om te komen tot de vaststelling van de nieuwe omgevingsbeleidsplannen en om uitvoering te geven aan de aanbevelingen van het Interbestuurlijk toezicht uit het thema-onderzoek meldingen en klachten dat in 2021 bij onze gemeente is uitgevoerd.

Tot slot zijn dit jaar (als generiek instrument) uren geraamd voor de projectmatige aanpak van de intrekking van oude niet uitgevoerde bouwvergunningen.

 

3.3 Mate van doelbereik

Om te kunnen bepalen in hoeverre de voorgenomen doelstellingen zijn/ worden gerealiseerd, zijn in dit uitvoeringsprogramma per doelstelling ook indicatoren bepaald. Deze indicatoren geven inzicht in de voortgang. In paragraaf 3.4. staan achter iedere doelstelling de indicatoren. De geraamde waarde van iedere indicator op 31 december 2025 is ook opgenomen. In het jaarverslag over 2025 vergelijken we deze geraamde waarde met de daadwerkelijke waarde op 31 december 2025. Wij blijven werken aan een kwaliteitsverbetering van onze systemen (waaronder het Zaaksysteem) om de gegevens/ aantallen beter te kunnen monitoren. Hierbij zullen ook de aanbevelingen uit het door het Interbestuurlijk toezicht uitgevoerde thema-onderzoek meldingen en klachten worden betrokken.

 

3.4 In te zetten instrumenten in 2025

Per doelstelling geven we hierna aan welke instrumenten we in 2025 inzetten om de doelstellingen te realiseren.

 

H4: Werkverdeling

4.1 Werkverdeling

Volgens het uitvoeringsprogramma (par 3.4) zijn in totaal 14.380 uren nodig om in 2025 te werken aan de 31 VTH-doelstellingen. Dat betekent dat voor deze doelstellingen 500 uur minder is gepland dan in 2024. De reden hiervoor is dat 500 uur is geraamd voor de projectmatige aanpak van de intrekking van oude niet uitgevoerde bouw-/omgevingsvergunningen.

De voor vergunningverlening beschikbare uren zijn, net zoals in 2024, toegekend aan een concrete doelstelling in plaats van te worden gezien als ‘reguliere, niet geprioriteerde werkzaamheden’; in totaal 70% van de beschikbare uren. Cluster Omgevingsvergunningen houdt zich voornamelijk bezig met de aanvragen van omgevingsvergunningen voor de diverse onderdelen zoals bouwen, monumenten en afwijken bestemmingsplan. Ook gaat het om het afhandelen van milieumeldingen en meldingen brandveilig gebruik.

Een groot deel van de uren van de vergunningverleners Omgevingswet betreft doelstelling 1, het tijdig verlenen van de aangevraagde vergunningen. Van de beschikbare uren is 30% gereserveerd voor de generieke activiteiten m.b.t. de Omgevingswet, zoals informatieverstrekking en de werkzaamheden verband houdend met de invoering van de Omgevingswet en de Wkb. Van de beschikbare uren van de juristen voor activiteiten zijn ook uren voor de generieke Omgevingswet instrumenten gereserveerd. Het gaat hierbij vooral om werkzaamheden die qua beleid niet zijn geprioriteerd en benodigde uren in verband met de al genoemde uitvoering van de Omgevingswet en de Wkb.

De benodigde uren zijn in het hiernavolgende overzicht verdeeld over de functies binnen de gemeente en de externe uitvoeringsorganisaties waarmee we samenwerken.

Mochten de beschikbare personele en/of financiële middelen niet voldoende blijken, wordt dit zo nodig aangevuld en of het uitvoeringsprogramma daarop aangepast.

 

 

Functie

Uren voor Omgevingsrecht VTH doelstellingen

Uren voor generieke Omgevingsrecht

VTH-instrumenten

Totaal uren Omgevingsrecht VTH

Vergunningverlener Omgevingswet

5.382

2.307

7.689

Juridisch medewerker Bibob

600

-

600

Medewerker Milieu

1.038

50

1.088

Veiligheidscoördinator + medewerker veiligheid en handhaving

1.400

-

1.400

Toezichthouder Bouwen

2.800

-

2.800

BOA

270

-

270

Toezichthouder kamergewijze verhuur

1.000

-

1.000

Jurist

2.914

650

3.564

Manager

-

700

700

Medewerker omgevingsvergunningen

871

373

1 . 244

Administratief ondersteuner HHV/milieu

739

150

889

Administratief ondersteuner Omgevingsvergunningen

1.866

-

1866

OMWB

Uren volgens werkprogramma OMWB; zie bijlage 1

 

 

Brandweer

Werkprogramma brandweer afdeling risicobeheersing; zie bijlage 2

 

 

Totaal

18.880

4.230

23.110

 

De uren die de diverse interne clusters en externe uitvoeringsorganisaties moeten maken, zijn afgestemd op de uren die deze organisaties beschikbaar hebben.

 

namens het college van Heusden,

de secretaris,

 

mr. H.J.M. Timmermans

 

 

Bijlage 1: Werkprogramma OMWB 2025

 

Bijlage 2: Werkprogramma Brandweer risicogericht toezicht (RGT) 2025

 

Naar boven