/4/png-1/rk.png)
Gemeenteblad van Ridderkerk
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Ridderkerk | Gemeenteblad 2025, 484592 | beleidsregel |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Besluit bodycams Gemeente Ridderkerk
In de handhaving van de lokale veiligheid, leefbaarheid en de naleving van (specialistische) regels, is een belangrijke rol weggelegd voor buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna te noemen: boa’s). De boa die opereert in de openbare ruimte heeft een breed pakket aan bevoegdheden waardoor het lokale veiligheidsbeleid, gericht op de aanpak van overlast en andere feiten die de leefbaarheid aantasten binnen de openbare ruimte, kan worden uitgevoerd en gehandhaafd.
De boa’s krijgen tijdens hun werk regelmatig te maken met incidenten, variërend van verbaal geweld tot fysiek geweld. Dit zorgde ervoor dat er een wens bij de boa’s en het bestuur ontstond om naast het steek- en kogelwerend vest, C2000 portofoon en transportboeien, ook de bodycam toe te voegen aan de uitrusting. Er is in de afgelopen jaren een landelijke stijging in het aantal incidenten jegens boa’s te zien. Het college van burgemeester en wethouders heeft besloten de uitrusting van de boa’s in Ridderkerk uit te breiden met bodycams om het gevoel van veiligheid te vergroten. Uit eerdere pilots en onderzoeken blijkt namelijk dat het dragen van een bodycam leidt tot de afname van (verbale) agressie en geweld tegen de boa’s.
De boa’s die gebruik gaan maken van de bodycams voeren onder andere de volgende taken uit:
- ➢
- ➢
Optreden tegen overlast en veelvoorkomende ergernissen strafbaar gesteld in onder andere de Algemene Plaatselijke Verordening (hierna: APV), de Afvalstoffenverordening, Marktverordening, Verordening Winkeltijden en de overige relevante wet- en regelgeving (zie domeinlijst handhaver openbare ruimte);
- ➢
Het filmen met een bodycam is feitelijk een observatie met behulp van een technisch middel: een vorm van versterkte waarneming. De opnamen worden gemaakt door een camera die is bevestigd aan het lichaam of de uitrusting van de drager. De camera registreert datgene waarop hij gericht is, in veel gevallen de gebeurtenissen die de handhaver zelf meemaakt, ziet en/of hoort. Waar gesproken wordt over beelden, worden op geluidsopnamen en meta data (GPS, dag, tijd en uniek nummer) bedoeld. De bodycam registreert namelijk beeld, geluid en de meta data.
Het primaire doel van de inzet van de bodycam is de-escalatie van een bedreigende situatie ten behoeve van het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van de boa’s in Ridderkerk.
Een nevendoel is het kunnen voorzien in meer bewijsmateriaal in het geval van een situatie waarin escalatie heeft plaatsgevonden en het veiligheidsgevoel van de boa in het geding is (geweest). In een opsporingsonderzoek kunnen dergelijke beelden op vordering door de politie en het Openbaar Ministerie gebruikt worden.
Beelden worden alleen opgenomen indien er sprake is van een situatie waarin de boa een gevoel van onveiligheid ervaart. Dit gevoel kan bovendien niet worden opgeheven door de inzet van andere middelen die hen ter beschikking staan. De gemaakte beelden zullen alleen gebruikt worden voor:
- ➢
- ➢
- ➢
- ➢
De bodycams worden niet gebruikt als personeelsvolgsysteem ingevolge artikel 27 lid 1d en lid 1 Wet op de Ondernemingsraden (hierna: WOR) inzake Arbo en inzake voorzieningen voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties.
De toevoeging van de bodycam aan de uitrusting van de boa’s vindt zijn wettelijke grondslag in 7:611 BW en artikel 3 van de Arbeidsomstandighedenwet. De gemeente mag als goed werkgever (en niet als overheidsorgaan) op grond van gerechtvaardigd belang persoonsgegevens verwerken om haar werknemers een veilige werkplek te bieden.
Op het gebruik van de bodycam en het verwerken van de gegevens is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (hierna: AVG) van toepassing. Zodra de beelden gebruikt worden voor de bewijsvoering in een aangifte, vallen de beelden na ontvangst daarvan door de OvJ onder de Wet Politie Gegevens (WPG).
Beelden afkomstig van bodycams die door de boa’s worden opgenomen in het kader van hun publieke taak, vallen onder de Wet open overheid (Woo). Bij verzoeken om openbaarmaking moet rekening worden gehouden met wettelijke beperkingen en uitzonderingen, zoals privacybescherming onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Omdat bodycambeelden vaak persoonsgegevens bevatten, zoals gezichten, stemmen en andere identificeerbare kenmerken, is het openbaar maken van deze beelden alleen toegestaan indien de privacy van betrokkenen niet wordt geschonden. Daarnaast kunnen verzoeken om openbaarmaking worden geweigerd op gronden zoals het belang van opsporing, handhaving of openbare veiligheid. Beelden die herleidbaar zijn tot personen, kunnen slechts openbaar worden gemaakt na grondige anonimisering. Het verstrekken van beelden aan direct betrokkenen is mogelijk via een afzonderlijk inzageverzoek op grond van de AVG. In de praktijk is de kans op openbaarmaking van bodycambeelden aan derden beperkt door de noodzaak tot bescherming van privacy en andere wettelijke belangen.
Het gebruik van bodycams in de openbare ruimte brengt een aanzienlijk privacy risico met zich mee. Daarom is, in overeenstemming met de AVG, een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd. Deze verplichte risicoanalyse is cruciaal om de privacy risico’s van het filmen te beoordelen en passende maatregelen te nemen om deze te mitigeren. De DPIA heeft grondig onderzocht of de verwerking van persoonsgegevens proportioneel en subsidiair is ten opzichte van het beoogde doel, namelijk het vergroten van de veiligheid van de buitengewoon opsporingsambtenaar (boa). De conclusies van de DPIA zijn volledig geïntegreerd in dit beleid.
Tot slot zijn, vanuit het perspectief van de boa, artikel 27 lid 1d inzake arbeidsomstandigheden en lid 1 inzake voorzieningen voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties uit de WOR relevant.
Camera’s zijn niet meer weg te denken uit de maatschappij. Het is tegenwoordig heel gewoon om alles wat we meemaken te filmen en te delen met anderen. Als het gaat om filmen door een overheidsdienaar bij het uitoefenen van zijn taak gelden andere normen en maakt het filmen met de bodycam inbreuk op de privacy (van de burger). Of een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer is geoorloofd, hangt elke keer wanneer de bodycam wordt aangezet, af van de afweging tussen het gerechtvaardigde belang van de boa op een veilige werkplek en het belang van de burger op privacy.
De gronden waarop een dergelijke inbreuk te rechtvaardigen is, zijn als volgt:
A. Een plicht voor de gemeente in haar verantwoordelijkheid als goed werkgever;
De inzet van een bodycam dient onder andere om incidenten te voorkomen en om een aangifte door of tegen een boa te onderbouwen. De bodycam draagt bij aan de eigen veiligheid van de boa (op grond van artikel 6 lid 1f AVG). Dit aspect, het vergroten van de eigen veiligheid van de boa, rechtvaardigt in mogelijk escalerende situaties het gebruik van een bodycam.
B. Als uit een aparte belangenafweging blijkt dat de privacy-inbreuk proportioneel is;
De bodycam wordt pas geactiveerd als er sprake is van een dreiging van escalatie en pas als de boa dit noodzakelijk acht en daar waar mogelijk vooraf mondeling heeft aangekondigd. Het voldoen aan de proportionaliteitseis is een verantwoordelijkheid van de boa en valt daarmee onder zijn of haar discretionaire bevoegdheid. De beelden worden, onder andere op grond van artikel 6 lid 4 AVG, niet gebruikt voor andere doelen dan in dit besluit beschreven.
C. Als de privacy-inbreuk voldoet aan de subsidiariteitseis;
Ook het voldoen aan de subsidiariteitseis is onderdeel van de discretionaire bevoegdheid. De boa besluit over te gaan tot het inzetten van de bodycam als ‘zachtere’ alternatieven niet het gewenste effect blijken te hebben. Om deze reden worden de bodycam dragende boa’s middels een training, verzorgd vanuit de leverancier van de bodycams (Zepcam), op dit onderdeel getraind. In deze trainingen wordt specifiek aandacht besteed aan het gebruik van de bodycam. Daarnaast volgen de boa’s en de medewerkers die toegang ontvangen tot het systeem van de bodycams ook een training vanuit Zepcam over het juist inzetten van bodycams.
D. Als er maximaal rekening wordt gehouden met de privacy van de geobserveerde;
Door middel van een duidelijke werkinstructie en een protocol beeldmateriaal (hoofdstuk 6) wordt de privacy, zowel op grond van de AVG als op grond van de Wpg gewaarborgd. Deze werkinstructie bevat onder andere de te doorlopen communicatieve stappen bij de inzet van een bodycam; het protocol bevat onder andere de bewaartermijnen voor verwerkingsgrondslagen.
Ter bevordering van de privacy is een werkinstructie opgesteld. Ook wordt elke verrichte handeling met een bodycam of in het systeem van de bodycam automatisch gelogd, waardoor onrechtmatige handelingen te allen tijde zichtbaar en herleidbaar zijn.
Een waarschuwing vooraf; indien mogelijk wordt bij de opname van individuen altijd door de boa vooraf gewaarschuwd/gemeld (met een luide stem) dat er opnamen gemaakt gaan worden. Als de bodycam geactiveerd is, is dit zichtbaar door een lampje op het frontje.
Indien de burger na gebruik vragen heeft over wat er met het beeldmateriaal zal gebeuren, wordt deze doorverwezen naar de gepubliceerde informatie op de gemeentepagina.
- ➢
- ➢
- ➢
- ➢
De bewaartermijn voor camerabeelden is 28 dagen. Als er in die periode geen uitlees-/inzageverzoek ontvangen is, worden de beelden definitief vernietigd. Het vernietigen van de beelden wordt automatisch uitgevoerd. Indien er een uitlees-/inzageverzoek is ontvangen in verband met een klachtenafhandeling, worden de beelden pas vernietigd nadat de klachtenprocedure is afgerond;
- ➢
Een boa mag en kan camerabeelden niet zelfstandig bewerken, wissen of anderszins muteren. Dit is technisch niet mogelijk. Alleen na het indienen van een gemotiveerd verzoek tot verwijdering, kan de teamleider openbare orde en veiligheid of de clustermanager Samenleving de camerabeelden binnen de gestelde 28 dagen definitief verwijderen (bijvoorbeeld indien de boa de bodycam per abuis op kantoor heeft aangezet);
- ➢
- ➢
Uitlezen/inzage beeldmateriaal
Een boa mag zelfstandig beelden bekijken in de volgende gevallen:
- ➢
De betrokken boa die zijn of haar eigen handelen wil evalueren. Een boa die zijn of haar eigen handelen wil evalueren kan zijn of haar eigen beelden bekijken. Dit kan uitsluitend betrekking hebben op beelden die door de boa zelf zijn opgenomen. Iedere boa beschikt hiervoor over een persoonlijke login waarmee alleen de eigen beelden toegankelijk zijn. De boa dient de beelden uitsluitend individueel en in een afgesloten ruimte te bekijken, zonder aanwezigheid van andere boa’s of derden. De boa kan de beelden enkel bekijken en heeft geen mogelijkheid om deze te verwijderen, te muteren of verder te verspreiden. Alle handelingen worden gelogd en deze logs worden periodiek gecontroleerd ter dekking van onjuiste verwerkingen;
- ➢
De betrokken boa die zijn of haar proces-verbaal of rapportage wilt aanvullen. Een boa die zijn of haar proces-verbaal of rapportage wilt aanvullen, kan na het opstellen van een concept zijn of haar eigen gemaakte beelden terugkijken om vervolgens aanvullingen te doen. Dit is voornamelijk relevant bij mogelijke escalerende incidenten die hebben plaatsgevonden, waarbij de boa’s een zo compleet mogelijk proces-verbaal van bevindingen wilt opzetten. Opnieuw geldt dat de boa de beelden uitsluitend individueel en in een afgesloten ruimte dient te bekijken, zonder aanwezigheid van andere boa’s of derden.
Een verzoek tot uitlezing/inzage van de beelden kan gedaan worden door:
- ➢
De politie of het Openbaar Ministerie in geval van aangifte door of tegen een boa of wanneer op de gemaakte beelden andere, niet aan het incident gerelateerde strafbare feiten te zien zijn die voor de politie of het OM aanleiding zijn om een strafzaak te openen (dit kan alleen op grond van een vordering als bedoeld in artikel 126nd van het Wetboek va Strafvordering); De beelden worden in dit geval digitaal verstrekt. Wanneer deze verstrekking per mail plaatsvindt, wordt er gebruik gemaakt van Filecap. De bewaartermijn van 28 dagen kan, indien nodig voor de afhandeling van de overdracht aan de politie of het Openbaar Ministerie, worden verlengd;
- ➢
De betrokkene die gefilmd is kan een verzoek doen om inzage in de gemaakte opnamen waar die betrokkene zelf op staat. Dit kan alleen als de desbetreffende verzoeker zelf in die beelden voorkomt en rechten of vrijheden van andere personen niet worden geschaad. De betrokkene kan vervolgens al dan niet aangifte doen tegen de boa of bij de politie een klacht indienen. Zolang de klacht/aanvraag in behandeling is, worden de opgenomen beelden bewaard. De betrokkene die een klacht heeft over het handelen van een boa die verband houdt met het maken van opnames via de bodycam, wordt de betrokkene doorverwezen naar de teamleider van de boa’s. Indien dit niet resulteert in het intrekken van de klacht wordt het reguliere klachtenproces binnen de gemeente Ridderkerk in gang gezet. Daarnaast wordt ook de direct toezichthouder geïnformeerd;
- ➢
Een boa of betrokkene die zijn privacyrechten uitoefent zoals geregeld in art. 15 t/m 22 van de AVG (onder meer recht op inzage, recht van verwijdering, etc.). Hiervoor geldt het reguliere proces inzake privacyrechten van de gemeente. Bij de inzet van de bodycams is er sprake van een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. De grondslag ‘gerechtvaardigd belang van de werkgever’ vergt dat de bodycam wordt aangezet een afweging waaruit lijkt dat:
- a.
- b.
- c.
In een dreigende, escalerende situatie wordt de inzet van de bodycam onder andere afgewogen tegen het proportionaliteits- en subsidiariteitsbeginsel aangaande privacy-schending. In het geval van een klacht tegen een boa inzake privacy-schending zal indien nodig de functionaris gegevensbescherming door de klachtbehandelaar gevraagd worden te adviseren over de gemaakte afwegingen;
- ➢
Sub-procedure aangifte strafbaar feit. Wanneer een boa redelijkerwijs verwacht dat hij of zij aangemerkt zal worden als verdachte van een strafbaar feit, meld hij of zij dit direct bij de teamleider of vervangend teamleider. De door de boa zelfgemaakte beelden mogen pas ingezien worden door de betreffende boa nadat deze aangifte heeft gedaan of zijn/haar bevindingen op papier heeft gezet, om te borgen dat de aangifte zo objectief mogelijk op basis van de eigen waarneming door de boa wordt opgesteld en niet wordt beïnvloed door “getoetste voorkennis”.
De beelden worden niet gebruikt voor beoordelingsdoeleinden of als personeel volgsysteem. Wel kan steekproefsgewijs worden gecontroleerd of de bodycams op de juiste wijze worden ingezet.
De beelden worden opgeslagen via Zepcam Manager die door de clustermanager Samenleving en teamleider openbare orde en veiligheid beheerd worden. Deze opslagfaciliteit is ingericht conform de geldende eisen.
Proces verzoek tot uitlezen/inzage
Het proces start met een verzoek tot uitlezen/inzage van (specifieke) bodycam-beelden. Onderstaande criteria zijn vastgesteld in het besluit:
- ➢
- ➢
- ➢
- ➢
Alle verzoeken om inzage en de afhandeling ervan zullen apart geregistreerd worden. Deze worden opgenomen in het register dat wordt bijgehouden over (het gebruik) van de bodycam. Zo is achteraf te herleiden wanneer de bodycams zijn ingezet, maar ook van welke specifieke bodycam de beelden afkomstig waren, wie de drager was, wie de beelden wanneer heeft ingezet of aan wie ze zijn verstrekt;
- ➢
- ➢
In het geval van een klacht over het optreden van een boa met een bodycam, kan de klager zich wensen tot de teamleider openbare orde en veiligheid. Bij dit team kan de klager per e-mail (veiligheid@ridderkerk.nl) ter attentie van de afdeling openbare orde en veiligheid een verzoek kenbaar gemaakt worden met als onderwerp “klacht inzake gebruik bodycam”. Ook is het mogelijk dit schriftelijk te doen. In dat geval moet de brief gericht worden aan:
In 2025 worden de bodycams toegevoegd aan de standaarduitrusting van de boa’s.
Elke zes maanden vanaf het moment van toevoegen van de bodycam aan de standaarduitrusting wordt dit geëvalueerd met de boa’s middels een tussentijdse evaluatie. Ook de cijfers uit het registratiesysteem zullen input vormen voor deze evaluatie. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de frequentie van gebruik, de techniek, de ervaringen van boa’s en het proces van uitlezen en het opvragen van beelden. Naar aanleiding van deze tussentijdse evaluatie worden het college en de raad geïnformeerd over de resultaten.
De tussentijdse evaluatie bevat minimaal een oordeel over:
- ➢
- ➢
- ➢
- ➢
- ➢
Dit Besluit Bodycams wordt vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders bij de collegevergadering van 28 oktober 2025 en treedt in werking na vaststelling.
De secretaris
Mevr. M. Kitselar
De burgemeester
Dhr. C. A. Oosterwijk
Bijlage Autorisatiematrix rollen
- ➢
De Master rol is de rol die de makers van de software (Zepcam Manager) heeft in het gebruik van de software. Deze rechten zijn geheel bedoelt voor het onderhouden van de software omgeving. Dit betekent dat de personen met deze rol op geen enkele wijze toegang hebben tot bodycam beelden of andere informatie die is toegevoegd door de gebruikers van Zepcam Manager vanuit de gemeente Ridderkerk.
- ➢
De Admins zijn de clustermanager van cluster samenleving en de teamleider openbare orde en veiligheid. Een admin heeft bijna alle bevoegdheden, inclusief de rechten om beelden te bewerken, archiveren en verwijderen, evenals de gebruikers en de toegang van de gebruikers te beheren en het beoordelen van inzage verzoeken. Ook zijn de Admins de aangewezen personen om het dagelijks handelen van beelden op zich te nemen als de Viewers niet beschikbaar zijn. De Admin kan de rol van Viewer aanpassen en aan verschillende personen geven maar kan niet de rol van Admin beleggen bij een ander lid van het team of bij de makers van de software.
- ➢
De Viewers zijn de boa’s zelf. Daarnaast kan de teamleider één of meerdere Viewers ter ondersteuning aanwijzen, zoals de beleidsadviseur handhaving. Deze rol is verantwoordelijk voor de dagelijkse handelingen in het systeem van Zepcam manager. Daaronder vallen het bekijken van de uitsluitend eigen gemaakte beelden en het toevoegen van opmerkingen. Deze beelden kunnen door de boa zelfstandig bekeken worden. De aangewezen ondersteuner mag géén beelden bekijken zonder toestemming van de betrokken boa of teamleider.
- ➢
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-484592.html