Besluit van burgemeester en wethouders van Eindhoven tot vaststelling van de Nadere regels herbruikbare bekers Eindhoven

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Eindhoven maakt bekend, dat het in zijn vergadering van 7-10-2025 heeft besloten:

gelet op de artikelen 1:4, eerste lid, 1:8, 2:25, eerste lid, 2:48a van de Algemene Plaatselijke Verordening Eindhoven (hierna APV), artikel 156 van de Gemeentewet en artikel 35 van de Alcoholwet;

vast te stellen volgende:

Nadere regels herbruikbare bekers Eindhoven

Artikel 1. Begripsomschrijvingen

Op deze nadere regels zijn de begripsbepalingen uit artikel 2:27 van de APV inzake de exploitatie van openbare inrichtingen van overeenkomstige toepassing.

Artikel 2. Herbruikbare bekers Eindhoven

Een herbruikbare beker als bedoeld in deze nadere regels voldoet aan alle onderstaande kenmerken:

• a. de beker is ontworpen en in de handel gebracht om te worden hergebruikt als drinkbeker;

• b. de beker is vervaardigd uit polypropyleen, polycarbonaat, copolyester of een vergelijkbaar duurzaam materiaal dat geschikt is voor hergebruik; en

• c. de beker is niet gemaakt van materiaal dat naar zijn aard of ontwerp bestemd is voor eenmalig gebruik, zoals wegwerpplastic of ander materiaal dat na eenmalig gebruik wordt weggegooid.¹

Artikel 3. Stadsbrede evenementen

• 1. Tot de stadsbrede evenementen worden in ieder geval gerekend: carnaval, Koningsnacht, Koningsdag en de Marathonfeesten.

• 2. Het college of de burgemeester kan bepalen dat ook andere evenementen als stadsbreed evenement worden aangemerkt.

Artikel 4. Verplicht gebruik herbruikbare bekers

• 1. Bij stadsbrede evenementen als bedoeld in artikel 3, wordt in beginsel door de burgemeester gebruikgemaakt van zijn bevoegdheid op grond van artikel 2:48a, derde lid, van de APV om een gebied en periode aan te wijzen waarin het verboden is om drank te verstrekken in drinkgerei van voor eenmalig gebruik bestemd (wegwerp)plastic, glas of blik. Indien de burgemeester daartoe besluit, geldt binnen het aangewezen gebied en gedurende de aangewezen periode de verplichting om drank te verstrekken in herbruikbare bekers als bedoeld in artikel 2, voor:

• a. houders van een openbare inrichting als bedoeld in artikel 2:27 van de APV Eindhoven; en

• b. houders van een ontheffing op grond van artikel 35 van de Alcoholwet;

• 2. Bij andere evenementen dan bedoeld in het eerste lid kan aan een evenementenvergunning als bedoeld in artikel 2:25 van de APV Eindhoven het voorschrift worden verbonden dat gebruik wordt gemaakt van een gezamenlijk herbruikbaar bekersysteem.

• 3. Bij andere evenementen dan bedoeld in het eerste lid kan aan een ontheffing voor het verstrekken van zwak-alcoholhoudende drank als bedoeld in artikel 35 van de Alcoholwet het voorschrift worden verbonden dat drank uitsluitend wordt verstrekt met gebruikmaking van een gezamenlijk herbruikbaar bekersysteem.

• 4. Bij de uitgifte van de eerste herbruikbare beker wordt een bedrag van vijftig cent aan milieutoeslag en vijftig cent aan statiegeld in rekening gebracht.

• 5. Bij inlevering van de herbruikbare beker wordt deze omgeruild voor een nieuwe consumptie, zonder dat opnieuw milieutoeslag of statiegeld in rekening wordt gebracht. Indien de bezoeker geen nieuwe consumptie wenst, wordt een bedrag van vijftig cent statiegeld geretourneerd.

• 6. De verplichting tot gebruik van herbruikbare bekers geldt niet voor organisatoren van een sportwedstrijd die plaatsvindt op de weg, een openbare plaats of die op het parcours of veld, gedurende de wedstrijd (vanaf de start tot aan het einde), dranken verstrekken aan deelnemers. Organisatoren dienen zich in te spannen om tijdens de wedstrijd een duurzaam alternatief aan te bieden.

Artikel 5. Gezamenlijk bekersysteem

Een ieder die op grond van artikel 4 verplicht is herbruikbare bekers te gebruiken, neemt deel aan een gezamenlijk systeem dat voldoet aan de volgende voorwaarden:

• a. er worden overal dezelfde herbruikbare bekers uitgegeven en ingenomen;

• b. de herbruikbare bekers kunnen bij iedere deelnemer aan het gezamenlijke systeem worden ingeleverd;

• c. onderlinge verrekening van het statiegeld vindt plaats tussen de deelnemers.

Artikel 6. Algemene afwijkingsmogelijkheid

• 1. Het college kan ontheffing verlenen van de artikelen 2, 3, 4 en 5 met betrekking tot:

• a. het gebruik van herbruikbare bekers;

• b. het vragen van statiegeld;

• c. deelname aan het gezamenlijk systeem.

• 2. Een ontheffing als bedoeld in het eerste lid kan uitsluitend worden verleend indien de situatie daartoe aanleiding geeft, in verband met de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of het (stedelijk) milieu.

• 3. Aan een ontheffing kunnen voorschriften worden verbonden.

Artikel 7. Inwerkingtreding

Deze regels treden in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het gemeenteblad waarin zij worden bekendgemaakt.

Gelijktijdig wordt het besluit van burgemeester en wethouders van Eindhoven tot vaststelling van de Nadere regels herbruikbare statiegeldbekers Eindhoven ingetrokken.

Artikel 8. Citeertitel

Deze regels worden aangehaald als: “Nadere regels herbruikbare bekers Eindhoven”

Eindhoven,

Het college van burgemeester en wethouders van Eindhoven,

 secretaris

,burgemeester

Toelichting bij de Nadere regels herbruikbare bekers Eindhoven

Inleiding

Eindhoven, een stad van innovatie en duurzaamheid, zet met de invoering van herbruikbare bekers een belangrijke stap in de richting van een schonere en leefbaardere omgeving. Grote stadsbrede evenementen zoals carnaval, Koningsnacht, Koningsdag en de Marathonfeesten trekken jaarlijks tienduizenden bezoekers naar de stad. Ze zorgen voor levendigheid en verbondenheid in de stad, maar brengen ook een forse afvalstroom met zich mee – vooral door het gebruik van wegwerpplastic. Een systeem van herbruikbare bekers vermindert het gebruik van wegwerpplastic aanzienlijk. Zo draagt Eindhoven bij aan minder zwerfafval, schonere straten én een circulaire evenementenaanpak.

Herbruikbare bekers: de norm tijdens stadsbrede evenementen

Tijdens grote, stadsbrede evenementen zijn herbruikbare bekers de standaard. De gemeente kiest bewust voor een uniform systeem waarbij alle verstrekkers van drank — van horeca tot standhouders — verplicht gebruikmaken van een gezamenlijk herbruikbaar bekersysteem.

Het systeem is als volgt ingericht:

Inname- en uitgiftepunten verspreid over de stad: Bezoekers kunnen bekers gemakkelijk inleveren en ophalen bij een van de vele locaties, ongeacht waar ze hun drankje hebben gehaald;

Eén universele beker voor alle locaties: Alle verstrekkers maken gebruik van dezelfde herbruikbare bekers, wat het systeem eenvoudig en gebruiksvriendelijk maakt;

Statiegeldregeling: Bij de aanschaf van een drankje wordt statiegeld van 50 cent in rekening gebracht en 50 cent milieutoeslag. Bij inlevering van de beker ontvangt de bezoeker het statiegeld terug.

Waarom is gekozen voor een aanwijzingsbesluit bij stadsbrede evenementen

Bij stadsbrede evenementen is sprake van grootschalige, verspreide drankverstrekking in de openbare ruimte — zowel door organisatoren als door horeca-exploitanten op terrassen. Deze intensieve inzet van het stadscentrum leidt tot aanzienlijke afvalstromen én verhoogt de druk op de openbare orde en veiligheid. Denk aan overlast, zwerfafval en risico’s die samenhangen met het gebruik van glas en blik.

Een uniforme en handhaafbare aanpak is dan noodzakelijk. Het opnemen van individuele voorschriften in vergunningen of ontheffingen is in zo'n situatie niet effectief of uitvoerbaar. Bovendien zou daarmee slechts een deel van de verstrekkers kunnen worden aangesproken.

Om die reden is gekozen voor het gebruik van een aanwijzingsbesluit op grond van artikel 2:48a van de APV Eindhoven. Hiermee kan de burgemeester voor een specifiek gebied en een vastgestelde periode een verbod instellen op het gebruik van drinkgerei van wegwerpplastic, glas en blik. In combinatie met de Nadere regels ontstaat zo een sluitend systeem: als het verbod geldt, zijn verstrekkers in dat gebied verplicht om drank te schenken in herbruikbare bekers.

Deze werkwijze zorgt voor:

Gelijke spelregels voor alle verstrekkers, ongeacht hun vergunningstatus;

Eenduidige communicatie en toezicht tijdens drukke evenementen;

Beperking van administratieve lasten, doordat geen maatwerk per aanvraag nodig is.

Regelgeving voor terrassen binnen het aangewezen gebied

De verplichting tot gebruik van herbruikbare bekers geldt tijdens stadsbrede evenementen ook voor horeca-exploitanten met een terras binnen het door de burgemeester aangewezen gebied. Op deze locaties is het risico op zwerfafval, breukschade en verwondingen aanzienlijk, juist omdat consumptie plaatsvindt in de openbare ruimte en zich mengt met de bezoekersstromen van het evenement. Glas en blik kunnen hier tot gevaarlijke situaties leiden, en bovendien is toezicht en handhaving alleen uitvoerbaar als het systeem voor álle verstrekkers in het gebied uniform geldt.

Flexibiliteit voor kleinere evenementen

Ook bij kleinere of minder grootschalige evenementen kan een verplichting tot het gebruik van herbruikbare bekers gelden. In deze gevallen beoordeelt de burgemeester per aanvraag of maatwerk passend is. De verplichting kan dan via een vergunning- of ontheffingsvoorschrift worden opgelegd.

Organisatoren kunnen bij deze evenementen ook een eigen systeem inrichten, mits dat voldoet aan de uitgangspunten van duurzaamheid en herbruikbaarheid. Zo blijft het principe van herbruikbare bekers leidend, met ruimte voor een proportionele toepassing.

Waarom deze aanpak?

De keuze voor herbruikbare statiegeldbekers is gebaseerd op de ervaring van andere steden, waar vergelijkbare maatregelen succesvol zijn gebleken. De voordelen van deze aanpak zijn:

Minder afval en vervuiling: De hoeveelheid zwerfafval op straat en in het water neemt aanzienlijk af, wat leidt tot een schonere en aantrekkelijkere stad;

Lagere opruimkosten: Minder afval betekent dat de kosten voor afvalbeheer en schoonmaak aanzienlijk worden gereduceerd;

Betrokkenheid van bezoekers: Het statiegeldsysteem moedigt bezoekers aan om bekers in te leveren, wat bijdraagt aan bewustwording en collectieve verantwoordelijkheid rond duurzaamheid.