Gemeenteblad van Noordoostpolder
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Noordoostpolder | Gemeenteblad 2025, 39582 | overige overheidsinformatie |
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.
U bent hier:
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Noordoostpolder | Gemeenteblad 2025, 39582 | overige overheidsinformatie |
Gedragscode Raads(commissie)leden van de gemeenteraad van Noordoostpolder 2024
Goed bestuur is integer bestuur. Maar wat is nu precies integer bestuur? Op die vraag is geen eenduidig antwoord te geven. We geven hier allemaal net een andere invulling aan. Duidelijk is wel dat integriteit een individuele én gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Daarnaast verandert de invulling ervan continue. Met deze gedragscode proberen we grip te krijgen op het begrip integriteit.
De Gemeentewet verplicht de gemeenteraad om voor zichzelf en voor de bestuurders een gedragscode vast te stellen. Recent is vanuit BZK een Handboek integriteit verschenen. We zijn van mening dat dit een heel gedegen document is, maar wel tamelijk omvangrijk. We hebben ervoor gekozen om de meest relevante aspecten in deze gedragscode op te nemen.
Aanvullend op de wettelijke regels die gelden voor politieke ambtsdragers, bevat de gedragscode een aantal materiële normen waaraan de politieke ambtsdragers zich committeren. De burgemeester heeft de wettelijke taak om de bestuurlijke integriteit van zijn gemeente te bevorderen. Hiermee is de verantwoordelijkheid voor de portefeuille ‘integriteit’ duidelijk belegd.
De wettelijke bepalingen bieden de ruimte om naar gelang de situatie handelend op te treden, waarbij niet alleen gedacht moet worden aan het optreden bij incidenten.
Belangrijk onderdeel is ook de preventie: ervoor te zorgen dat integriteit en integriteitsbewustzijn in de bestuurlijke gremia een plek krijgen en daarbij afspraken te maken over een regelmatige bespreking van het thema integriteit.
1.1 Meerdere perspectieven op integriteit
Dat doen we door in de gedragscode een onderscheid te maken tussen het juridische en het moreel-ethische perspectief op integriteit.
Het juridische perspectief is statisch en komt tot uiting in een deel van de normen die in de gedragscode zijn opgenomen. Deze normen vinden grotendeels hun oorsprong in wettelijke bepalingen.
Het moreel-ethisch perspectief op integriteit is dynamisch. Opvattingen over moraliteit veranderen namelijk in de loop van de tijd. Dat betekent dat wij als raadsleden1 regelmatig met elkaar bespreken wat ‘integriteit’ en ‘integer bestuur’ voor ons inhouden. Dit betekent ook dat we met elkaar in deze gedragscode afspraken maken over hoe we handelen in het geval van een dilemma of mogelijke schending.
Onze gezamenlijke opvattingen over moraliteit leiden ook tot enkele aanvullende afspraken over gedrag. Integriteit is voor ons namelijk niet alleen een kwestie van (het respecteren van) wettelijke normen, maar ziet ook op ons gedrag en de onderlinge omgangsvormen binnen en buiten de gemeenteraad. Het draait in onze ogen om een respectvolle omgang met inwoners en organisaties, tussen politieke ambtsdragers en medewerkers en tussen politieke ambtsdragers onderling. Een omgang die vrij is van ongewenste omgangsvormen en die bijdraagt aan een veilig werk- en bestuursklimaat.
Tegelijkertijd moeten wij ervoor waken dat we integriteit (in het politieke debat) niet te breed oprekken en verwarren met politieke stijl en inhoudelijke voorkeuren. Integritisme2 en de inzet van integriteit als politiek wapen liggen dan op de loer.
1.2 De zes belangrijkste wettelijk vastgelegde integriteitsnormen (juridisch perspectief)
Volksvertegenwoordigers nemen niet deel aan de beraadslaging en stemming over aangelegen-heden die hen persoonlijk aangaan of waarbij zij als vertegenwoordiger zijn betrokken, of over de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam waaraan zij rekenplichtig zijn of tot welks bestuur zij behoren – artikel 28, lid 1, Gemeentewet.
1.3 Een glazen huis (moreel-ethisch perspectief)
We zijn raadslid en beseffen dat we daarmee in een glazen huis leven. Tegelijkertijd zijn we ook gewoon inwoner van de gemeente en gelden voor ons dezelfde regels en rechten als voor iedere andere inwoner. Leven als een onkreukbaar persoon is geen realistische verwachting. Evenwel zitten er grenzen aan ons gedrag. Er wordt van ons, meer dan van andere burgers, verwacht van onbesproken gedrag te zijn. We zijn ons bewust van deze voorbeeldfunctie en we vertonen binnen en buiten de gemeenteraad fatsoenlijk gedrag. Ook buiten de raadszaal onthouden we ons van gedragingen die de goede uitoefening of het aanzien van ons ambt als representatieve volksvertegenwoordiger schaden.
Als raadsleden opereren wij vaak in diverse lokale netwerken. Dit is van belang om voeling te houden met de maatschappij waarvoor we het doen. Tegelijkertijd zijn wij ons bewust van de invloeden die van deze netwerken uitgaan en gaan we hier op een zo integer mogelijke manier mee om. Dat wil zeggen dat we transparant zijn over onze belangen en contacten en dat we willen voorkomen dat besluitvorming wordt beïnvloed door persoonlijke belangen. Ook zijn we ons bewust van de gevaren van ondermijning. Criminelen kunnen proberen op onze kieslijsten terecht te komen of op een andere manier de besluitvorming te beïnvloeden. Door het hier te benoemen willen we een bijdrage leveren aan de bewustwording omtrent dit fenomeen en willen we stimuleren om signalen van ondermijning te herkennen en om deze te melden.
Ook zijn we ons bewust van de gevaren van ondermijning. Criminelen kunnen proberen op kies- of voordrachtslijsten terecht te komen of op een andere manier de besluitvorming te beïnvloeden. Door het hier te benoemen dragen we bij aan de bewustwording omtrent dit fenomeen en stimuleren we om signalen van ondermijning te herkennen en om deze signalen te melden.
Met deze gedragscode geven we nader invulling aan het begrip integriteit. Dat doen we door het opnemen van waarden, normen en afspraken over hoe integriteit levend te houden en procedures voor het geval er sprake is van een dilemma of wanneer integriteit echt in het gedrang komt. Wij zijn ons ervan bewust dat we er met deze gedragscode niet zijn. Individueel en gezamenlijk hebben we de verantwoordelijkheid deze gedragscode levend te houden en bij te dragen aan een ‘integer bestuur’ van Noordoostpolder. De gedragscode is openbaar en voor iedereen digitaal beschikbaar.
Het rechtskarakter van deze gedragscode is dat van een interne regeling. Het niet naleven van de gedragscode heeft geen rechtsgevolgen. Dit betekent dat sprake is van zelfbinding. Dat maakt de gedragscode echter niet vrijblijvend. We hebben als raadsleden de verantwoordelijkheid ten opzichte van elkaar en de inwoner om conform de gedragscode te handelen. We hebben de verantwoordelijkheid elkaar aan te spreken op gedrag dat niet in lijn is met de gedragscode. Als we er niet uitkomen stappen we naar de burgemeester of de griffier.
De gedragscode vormt de basis voor de voorzitter van de raad bij de beoordeling van gedragingen van raadsleden. De voorzitter kan een vertrouwelijke en/of openbare berisping geven. De raad kan wegens schending van de gedragscode besluiten tot een sanctie. Het raadslid in kwestie onthoudt zich daarbij van stemming. Indien een fractie of raadslid zich in strijd met de gedragscode gedraagt, kan de raad de volgende sancties toepassen:
De gedragscode is een interne regeling in aanvulling op wettelijke regels. Deze gedragscode richt zich, naast de wettelijke regels, met name op bepalingen over omgangsvormen binnen en buiten de raad en op processtappen die gevolgd kunnen worden indien de integriteit mogelijk in het gedrang is. De nadruk ligt op de praktische aanpak van integriteit en niet op het juridisch dichtregelen van integriteit in deze gedragscode. Dat vereist van ons als raadsleden dat een aantal kernbegrippen in ons handelen leidend zijn.
Ons handelen als raadslid is altijd en volledig gericht op het gemeentelijk belang. Dit doen we vanuit onze eigen waarden en overtuigingen en op onze eigen manier, maar altijd ‘zonder last’. Wij handelen niet uit eigen persoonlijke belangen en laten ons niet leiden door individuele belangen van inwoners of anderen. Bovendien doen we dit in alle openheid en zijn we altijd bereid verantwoording af te leggen over de keuzes die we maken.
Ons handelen heeft een herkenbaar verband met onze functie van representatieve volksvertegenwoordiger. Dat betekent dat wij de belangen van de inwoners vertegenwoordigen, maar ons niet laten leiden door individuele belangen. Dat betekent dat wij luisteren naar wat inwoners te zeggen hebben, maar dat we niet optreden als (onafhankelijke en onpartijdige) klachteninstantie. En dat betekent dat we inwoners helpen waar nodig, maar hen niet als adviseur bijstaan in contacten met de gemeente.
Wij gaan op een respectvolle manier om met de inwoners, organisatie en medewerkers van de gemeente, met collegeleden en met elkaar. We hebben een voorbeeldfunctie en zijn ons daarvan bewust. We beseffen ons dat we het regelmatig niet met elkaar eens zijn, maar we respecteren onderlinge verschillen, laten de ander in zijn of haar waarde en zijn bereid naar de ander te luisteren. Er zijn geen excuses voor het uitsluiten of negeren van anderen.
Het juridische perspectief op integriteit is statisch en komt tot uiting in normen. Dit zijn de feitelijke gedragsregels. Deze normen vinden grotendeels hun oorsprong in wettelijke bepalingen.
3.1 Belangenverstrengeling (artikel 28 Gemeentewet)
Bij belangenverstrengeling worden privébelangen onderdeel van (voorbereiding van) besluitvorming. Het is aan raadsleden om te voorkomen dat een conflict ontstaat tussen de publieke taakuitoefening en privé-belangen. Ook de schijn van belangenverstrengeling moet worden vermeden.
3.2 Nevenfuncties (artikel 12 Gemeentewet)
Voor raadsleden bestaat de wettelijke verplichting om nevenfuncties openbaar te maken met het oog op een goede vervulling van hun ambt. Dit om te voorkomen dat er sprake kan zijn van (een schijn van) belangenverstrengeling. Onderstaande bepalingen zijn de uitwerking van de wettelijke verplichting in artikel 12 van de Gemeentewet om nevenfuncties openbaar te maken.
3.3 Verboden handelingen (artikel 15 Gemeentewet)
Een aantal handelingen is voor een lid van de raad verboden. Deze handelingen zijn verboden ter waarborging v an de zuiverheid in de verhoudingen tussen enerzijds raadsleden en anderzijds de gemeente.
Meer informatie: zie memo ‘Verboden handelingen’, te vinden bij basisstukken in GO (na inlog).
3.4 Informatie (artikel 2:5 Awb)
Een raadslid kan de beschikking krijgen over niet-openbare informatie. Informatie waarvan je als raadslid het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet vermoeden mag nooit met derden worden gedeeld. Bij twijfel over het vertrouwelijke karakter van informatie raadpleeg je als raadslid de griffier en/of burgemeester, tenzij griffier en/of burgemeester niet over deze informatie (mogen) beschikken.
3.5 Geschenken, faciliteiten, diensten, excursies, evenementen en buitenlandse reizen op uitnodiging van derden
De eed of belofte die het raadslid op grond van artikel 14 Gemeentewet moet afleggen heeft onder meer betrekking op het geven, aannemen of beloven van giften, gunsten of geschenken. Deze normen hebben onder andere tot doel om corruptie, nepotisme en belangenverstrengeling tegen te gaan.
Geschenken, faciliteiten en diensten
Geschenken die het raadslid uit hoofde van zijn ambt ontvangt en die een geschatte waarde van meer dan € 50 vertegenwoordigen worden, indien zij niet worden teruggestuurd, geregistreerd en eigendom van de gemeente; ook wanneer een geschenk ter waarde van >€ 50 door het raadslid geweigerd of teruggegeven, wordt melding gedaan bij de griffier.
De griffier legt een register aan van de geschenken met een geschatte hogere waarde dan € 50. In het register is aangegeven welke bestemming de gemeente hieraan heeft gegeven. Het register is openbaar en via internet (raadssite) beschikbaar.
Deelname aan excursies en evenementen - niet zijnde reguliere werkbezoeken - voor rekening van anderen dan de gemeente maakt het raadslid openbaar binnen één week nadat de excursie, dan wel het evenement heeft plaatsgevonden. Hij maakt daarbij in ieder geval openbaar wie deze kosten voor zijn/hun rekening heeft/hebben genomen.
De informatie is via internet beschikbaar.
De griffier legt hiervoor een register aan en beheert dit register. Het register is openbaar en via internet beschikbaar.
3.6 Gebruik van voorzieningen van de gemeente
Aan raadsleden worden voorzieningen, vergoedingen en andere verstrekkingen in bruikleen geboden die een goed functioneren van de volksvertegenwoordigers mogelijk maken. Het is aan raadsleden om daar op een zorgvuldige manier mee om te gaan.
Burgemeester en wethouders richten de financiële en administratieve organisatie zodanig in dat er een getrouw beeld mogelijk is van de juistheid en rechtmatigheid van de uitgaven, met heldere procedures over de wijze waarop functionele uitgaven rechtstreeks in rekening worden gebracht of kunnen worden gedeclareerd bij de gemeente.
4. Het moreel-ethisch perspectief
Het moreel-ethisch perspectief op integriteit is dynamisch. Opvattingen over moraliteit veranderen in de loop van de tijd. Dat betekent dat wij als raadsleden regelmatig met elkaar in gesprek gaan over wat integriteit en ‘integer bestuur’ voor ons inhouden. Dit betekent ook dat we met elkaar afspraken maken over hoe we handelen in het geval van een dilemma of mogelijke schending. Daarnaast is het van belang om samen afspraken te maken over hoe we als politieke ambtsdragers met elkaar omgaan tijdens vergaderingen en daar buitenom.
4.1 Aandacht voor de gedragscode en integriteit
Burgemeester en griffier organiseren minimaal jaarlijks (januari) een avond over het thema integriteit, waarbij steeds aandacht wordt besteed aan het hoofdthema integriteit / gedragscode en aan een deelthema dat daarop betrekking heeft. Dit kan betrekking hebben op ‘leren van het verleden’ en ‘vooruitkijken om te voorkomen’.
4.2 Procesafspraken bij (vermoedens van) integriteitsschendingen binnen het gemeentebestuur
Ten behoeve een helder inzicht in verantwoordelijkheden en taken zijn procesafspraken vastgelegd die van toepassing zijn bij de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur. Het zijn procedurele afspraken die alle actoren – raadsleden, wethouders en burgemeester van de gemeente Noordoostpolder – met elkaar hebben gemaakt over een zorgvuldige handelwijze bij (mogelijke) integriteitsschendingen.
Voor ons gaat integriteit ook over onderlinge omgangsvormen. In de omgang met inwoners, ambtenaren, externe partijen en andere politieke ambtsdragers wordt van een politieke ambtsdrager correct, fatsoenlijk, en respectvol gedrag verwacht dat vrij is van ongewenste omgangsvormen en grensoverschrijdend en (seksueel) intimiderend gedrag zoals hinderlijk gedrag, intimidatie, dubbelzinnige opmerkingen, handtastelijkheden, agressie, pesten en discriminatie. Met grensoverschrijdend gedrag bedoelen wij gedrag dat door de ander als zodanig wordt ervaren. Dit geldt niet alleen binnen de raadzaal, maar ook daarbuiten. En deze gelden zowel online als offline.
Tijdens de raads (commissie)vergadering
Buiten de raads (commissie)vergadering
4.4 Bedreiging politieke ambtsdragers
In het kader van het (integer) uitvoeren van hun publieke taak gebeurt het wel dat politieke ambtsdragers worden bedreigd. Mocht dit onverhoopt het geval zijn, dan is daarvoor een handreiking geschreven onder de titel Memo bedreiging politieke ambtsdragers (zie GO, na inlog).
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-39582.html
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.