/3/png-2/RGB.png)
Gemeenteblad van Blaricum
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Blaricum | Gemeenteblad 2025, 390062 | beleidsregel |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Beleidsplan kapaanvragen Blaricum
Bomen zijn van belang in de leefomgeving. Ze dragen positief bij aan het straatbeeld, de biodiversiteit, klimaatadaptatie, hebben soms culturele waarde, enzovoort. Aan de andere kant kunnen bomen ook ergernis geven, bijvoorbeeld door lichtreductie, wortelopdruk of wanneer ze in de weg staan bij bouw. De huidige regelgeving voor het kappen van bomen houdt onvoldoende rekening met verschillende belangen. Daarom is nieuw beleid opgesteld.
Met het Beleidsplan Kapaanvragen kunnen we een eenduidige en transparante afweging maken tussen tegengestelde belangen. Daarvoor is een Afwegingskader opgesteld. Het beleid en Afwegingskader gelden zowel voor gemeentelijke als voor particuliere bomen.
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
Bij illegale kap kan, naast herplantplicht, ook een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang worden opgelegd. Daarmee stemmen we de strafmaat af op de waarde van de boom.
Op de gemeentelijke website komt informatie te staan over het kapbeleid en het afwegingskader. Met een zogenaamde “Bomenbeslisboom” kunnen inwoners voor de meest voorkomende gevallen zien of ze een kapvergunning nodig hebben en wat nodig is bij de aanvraag.
Een boom is voor de één een genot, voor de ander een ergernis. Voor de een heeft hij waarde, voor de ander is het een kostenpost. De huidige regelgeving voor het kappen van bomen houdt onvoldoende rekening met deze (en andere) tegengestelde belangen. De weigeringsgronden in de Verordening fysieke leefomgeving (VFL, voorheen APV) bieden onvoldoende houvast voor zowel inwoners, vergunningverleners, adviseur kapvergunningaanvraag, bezwaarcommissie, bestuur als voor de controle hierop door de raad.
Er is dus behoefte aan het verbeteren van de huidige regels. Het doel van dit beleidsplan is om een goede afweging te kunnen maken tussen de tegengestelde belangen. De overlast van bomen die bewoners soms ervaren willen we zo veel mogelijk wegnemen (verwijderingsbelang). Maar daarbij houden we nadrukkelijk rekening met het belang van de boom voor de omgeving en de natuur (boomwaarde). Samengevat: ruimer waar het kan en strenger waar het moet.
De uitgangspunten en regels in dit beleidsplan en de VFL gelden zowel voor gemeentelijke bomen als voor particuliere bomen. Ze gelden zowel voor het kappen van een enkele boom als voor een rij of groep. Ook de reden voor de aanvraag maakt geen verschil (zoals een particuliere (aan)bouw, sloop/nieuwbouw of groot ruimtelijk project). Als er verschil is in de regelgeving is dat aangegeven.
Waar in dit stuk gesproken wordt van kapvergunningaanvraag en kapvergunningen bedoelen we de (aanvraag van) een omgevingsvergunning voor het vellen van een boom. Onder boom verstaan we ook hakhout, houtwallen en meerstammige bomen. Onder kappen verstaan we ook het zwaar snoeien (waaronder toppen en kandelaberen) van een boom en het zodanig beschadigen van de boom dat deze daardoor (op termijn) dood gaat. De overige begrippen zijn toegelicht in hoofdstuk 4.
De gemeente is geen bevoegd gezag als het gaat om houtopstand buiten de bebouwde kom van één of meer rijen van 21 of meer bomen of om een bosoppervlakte van minimaal 1.000 m2. Hiervoor is de provincie bevoegd gezag (Wet natuurbescherming). Dit beleidsplan heeft geen betrekking op die situaties. Voor bomen op erven buiten de bebouwde kom is de gemeente wel bevoegd gezag en geldt dit beleidsplan wel.
2. Knelpunten en oplossingsrichtingen
In dit hoofdstuk is beschreven tegen welke knelpunten we momenteel aanlopen. Bij elk onderdeel is aangegeven wat de gewenste situatie is (doel) en hoe we daar willen komen (oplossingen). Bij het proces van een kapaanvraag zijn meerdere afdelingen/clusters van de BEL combinatie betrokken, zoals Vergunningen, Groen, juridische zaken, en soms ook externe deskundigen. Hiervoor is (ambtelijk) een werkproces opgesteld. In dit hoofdstuk benoemen we alleen waar nodig wie voor een bepaalde taak verantwoordelijk is.
2.1. Duidelijke en consistente motivatie toe- of afwijzing ontbreekt
Kapaanvragen worden getoetst aan de Algemene Plaatselijke Verordening van Blaricum. Hierin is aangegeven voor welke bomen een kapvergunning nodig is. Er is ook aangegeven op welke gronden de vergunning kan worden geweigerd (art 4.13). Daarbij zijn vijf “waarden” van bomen genoemd, zoals de landschappelijke of de beeldbepalende waarde. Deze waarden zijn verder uitgewerkt in het beoordelingsformulier. Maar de omschrijving in dit formulier is niet altijd specifiek. Bijvoorbeeld: de houtopstand is typerend voor de lokale omstandigheden. Of: de houtopstand levert een belangrijke bijdrage aan het (stads)klimaat. “Typerend” en “belangrijk” zijn niet verder toegelicht/onderbouwt. Hierdoor zijn interpretatieverschillen mogelijk.
In de huidige VFL staat op welke gronden een vergunning kán worden geweigerd.
Maar naast redenen om een boom te willen behouden zijn er ook redenen om een boom te willen kappen (verwijderingsbelang). Denk aan wortelopdruk, schaduw, overhangende takken of een boom die in de weg staat bij bouwwerkzaamheden. Op dit moment ontbreekt een kader op basis waarvan we het verwijderingsbelang kunnen meewegen. Ook het verwijderingsbelangen moet specifiek zijn omschreven, om interpretatieverschillen te vermijden. Bijvoorbeeld bladval vindt niet iedereen even erg. De een ziet rommel of kans op gladheid, de ander een schuilgelegenheid voor egels en insecten.
Een afwegingskader voor het eenduidig en transparant toetsen van de kapaanvragen.
Dit afwegingskader maakt het mogelijk om het verwijderingsbelang en de boomwaarde tegen elkaar af te wegen (bijlage 1).
Zowel voor het verwijderingsbelang als voor de boomwaarde worden punten gegeven. In het werkproces staat wie voor welke onderdelen punten geeft. Dat zijn medewerkers van de BEL combinatie van de clusters Vergunningen, Groen en in sommige gevallen op basis van een rapport van externen (bv bij schade). Voor het bepalen van de hoogte van de punten is gekeken naar andere gemeenten die dit systeem al langer gebruiken, waaronder Laren.
Aan beide kanten van de “weegschaal” worden de punten voor de verschillende onderdelen opgeteld. Een kapaanvraag wordt geweigerd als de boomwaarde hoger is dan het verwijderingsbelang.
Bij een kapaanvraag moet de aanvrager aangeven welke redenen hij heeft voor het kappen van de boom. Er zijn 10 soorten verwijderingsbelang benoemd. Het kan gaan om overlast (bv. schaduw, belemmering bereikbaarheid), schade (bv. wortelopdruk, takken tegen de gevel), schaduw op zonnepanelen of bijvoorbeeld het in de weg staan bij bouwplannen.
Bij een kapaanvraag gaan we eerst na of de overlast is op te lossen zonder de boom te kappen. Bij bomen op openbaar terrein gebeurt dat door een ter zake deskundige medewerker van de BEL combinatie. Bij een particuliere boom moet de boomeigenaar zo nodig zelf een deskundige om advies vragen. Wortelopdruk is soms op te lossen door een boomspiegel groter te maken of door een deel van de oppervlakkige wortels weg te halen. Gladheid door blad- of vruchtval door extra te vegen. Soms kan ook het iets aanpassen van een bouwplan er voor zorgen dat een waardevolle boom kan blijven staan. In het Afwegingskader zijn mogelijke oplossingen beschreven (niet limitatief). Bij deze oplossingen moeten de kosten / inspanningen in verhouding staan tot de overlast en de boomwaarde.
De wet bepaalt dat geen onrechtmatige hinder mag worden toegebracht, maar ook dat enige mate van overlast van een boom geaccepteerd moet worden (zoals normale blad- en vruchtval en enige mate van schaduwwerking). Dit is ook in de afweging meegenomen.
We wegen mee of de gekapte boom wordt vervangen door een extra grote boom of meerdere nieuwe bomen, op of nabij dezelfde locatie.
De in de VFL benoemde weigeringsgronden zijn nu specifiek omschreven. De waarde Leefbaarheid heet nu Levensverwachting. Dit sluit beter aan bij de inhoud. Er zijn twee waarden toegevoegd, namelijk Cultuurhistorie en Klimaatadaptatie. Cultuurhistorisch waardevol zijn bijvoorbeeld herdenkingsbomen (zoals een Koninginneboom) of leibomen voor oude boerderijen. Klimaatadaptatie sluit aan bij de huidige en toekomstige bijdrage die een boom kan leveren aan het klimaat. Het gaat dan om zaken zoals koeling van de omgeving en het voorkomen van wateroverlast.
Soms is er sprake van grote overlast, terwijl op basis van het afwegingskader toch geen kapvergunning kan worden verleend. Denk aan een rij bomen met uitzonderlijk veel vruchtval of waarin een zeer luidruchtige vogelkolonie huist. In zo’n geval moet de aanvrager aantonen dat er sprake is van een bijzondere situatie. Wanneer de bomen op openbaar terrein staan vragen we de aanvrager ook om aan te tonen dat er draagvlak is in de buurt voor een kapaanvraag. Zo kunnen we het algemeen belang beter meewegen.
Zo nodig schakelt de gemeente een expert in op het gebied van de betreffende overlastsituatie. Deze beoordeelt de situatie en gaat na of een andere oplossing mogelijk is. Daarbij moeten de noodzakelijke inspanning/kosten van de oplossing in verhouding staan tot de Boomwaarde.
Wanneer in afwijking van het afwegingskader toch een kapvergunning wordt geadviseerd, dan wordt dit gemotiveerd en onderbouwd aan het college voorgelegd. Het college besluit of het inderdaad af wil wijken van het beleid.
2.2. Onnodige en onvolledige aanvragen
Inwoners kunnen zelf niet goed toetsen of een kapvergunning nodig is. Hierdoor worden aan de ene kant onnodige aanvragen gedaan en wordt er aan de andere kant soms gekapt zonder de benodigde vergunning. Daarnaast zijn aanvragen soms onvolledig en/of onduidelijk. Informatie over het op een juiste manier aanvragen van een kapvergunning ontbreekt.
Een ander aspect is dat een groot deel van de aangevraagde vergunningen wordt verleend. Door de regels daar waar dat kan aan te passen, is niet langer een kapaanvraag nodig voor situaties waarin die altijd wordt verleend. Denk hierbij aan het aanvragen van een kapvergunning voor een minder waardevolle (dunne) boom.
Heldere en goed vindbare regels.
Op de gemeentelijke website is informatie over het aanvragen van een kapvergunning makkelijk te vinden. De regels zijn helder beschreven. Aanvragers, belanghebbenden, etc., kunnen zien wanneer ze wel en niet een kapaanvraag moeten indienen. Een “bomenbeslisboom” helpt daarbij. Er is aangegeven welke informatie nodig bij een kapaanvraag. Er is beschreven welke stappen het proces doorloopt en wat de te verwachten doorlooptijd is. Voor het daadwerkelijk aanvragen van een kapvergunning wordt verwezen naar Omgevingsloket Online.
De regels verruimen waar dat kan en gewenst is.
De afgelopen jaren verleenden we ongeveer 85-90 % van de aangevraagde kapvergunningen.
We hebben kritisch gekeken naar de uitgangspunten in de VFL. Door de regels aan te passen, hoeft niet langer een kapaanvraag te worden gedaan voor situaties waarin we de vergunning (vrijwel) altijd verlenen. Het gaat dan om:
- -
- -
De EU heeft een lijst (Unielijst) samengesteld van invasieve soorten die schade kunnen (gaan) veroorzaken. Verspreiding van deze soorten in het wild moet zo veel mogelijk worden voorkomen.
Het is dan ook niet logisch een kapvergunning voor deze soorten te weigeren. Daarmee blijft de kans op uitzaaien van de soort immers in stand. De lijst wordt geregeld aangepast. Daarom verwijzen we in de VFL naar de lijst en benoemen we geen soorten. Op dit moment staan onderstaande bomen op de lijst: Ailanthus altissima (Hemelboom), Prosopis juliflora (Mesquite), Triadica sebifera (Talgboom), Acacia saligna (Wilgacacia). De Hemelboom komt vrij veel voor in Nederland, de andere soorten zeer zelden. De Bospest is een invasieve soort die al jarenlang alom bestreden wordt.
Voor bepaalde situaties voeren we een meldingsplicht in. Inwoners hebben niet altijd de (specialistische) kennis in huis om de situatie goed te beoordelen. Ook willen we vinger aan de pols kunnen houden bij uitzonderingssituaties. Zo voorkomen we vergissingen en meldingen van illegale kap die wel legaal blijkt te zijn. Het gaat om:
- -
- -
- -
- -
Coniferen van de soort Thuja, Chaemacyparis en Cupressoparis leilandii waren kapvergunningvrij. Hierdoor was voor bijvoorbeeld het rooien van een coniferenhaag geen kapaanvraag nodig. Maar coniferen in een haag zijn zelden zo dik dat ze kapvergunningsplichtig zijn. Terwijl individuele bomen van deze soort een hoge boomwaarde kunnen hebben. Coniferen beoordelen we nu op dezelfde manier als andere bomen, de stamomtrek bepaalt of ze kapvergunningsplichtig zijn.
Vruchtbomen, fijnsparren en kweekgoed die niet bedrijfsmatig worden gehouden zijn niet langer kapvergunningvrij. Denk bijvoorbeeld aan hoogstamfruitbomen in een park. Ook voor deze bomen bepaalt de stamomtrek of ze kapvergunningsplichtig zijn of niet.
2.3. Integraliteit vergunningen en aantal bezwaren
Bij de aanvraag van een vergunning zou gelijk ook gekeken moeten worden naar de benodigde andere vergunningen. Een veelgebruikt voorbeeld: bij een aanvraag bouwvergunning voor een garage kijk je gelijk of ook een uitritvergunning nodig is, of een kapvergunning voor de boom die op de plek van de garage en/of de uitrit staat. Dit loopt nog niet altijd goed, bijvoorbeeld omdat niet alle vergunningen tegelijkertijd worden aangevraagd.
Dit speelt ook bij een vergunningaanvraag voor bouwen op de bestemming bouwvlak. Door de vaststelling van het bestemmingsplan is al aangegeven dat hier gebouwd mag worden. Toch kan ook een kapaanvraag nodig zijn. Het gaat daarbij niet alleen om bomen die in de weg staan, maar ook om mogelijke indirecte schade. Zoals beschadiging van het wortelpakket door graafwerkzaamheden of door (tijdelijke) verlaging/verhoging van de grondwaterspiegel. Ook het veroorzaken van schade aan een boom valt onder de kapvergunningplicht. Soms kan dit door een kleine wijziging in het bouwplan of van het bouwvlak worden voorkomen. Daarvoor is het wel noodzakelijk dat de afdeling vergunningen dit in een vroeg stadium aankaart. Als er geen redelijke oplossing mogelijk is wordt de kapvergunning verleend, al dan niet met herplantplicht.
Aanvragers van een kapvergunning maken regelmatig bezwaar tegen het weigeren van de vergunning. Door het ontbreken van een helder en eenduidig toetsingskader is het lastig de weigering goed te onderbouwen, met name waar het gaat om individueel belang versus algemeen belang. Daardoor is er ruimte voor discussie / onenigheid tussen de verschillende afdelingen onderling of tussen de BEL en de bezwaarmaker.
Werkprocessen voor vergunningaanvragen en bezwaar- en beroepsprocedures, ondersteund door ICT.
De bestaande werkprocessen zijn waar nodig aangepast aan het nieuwe beleid. Het werkproces omvat onder meer de beoordeling van aanvraag van een kapvergunning (ontvankelijkheid), integrale afweging, beslissing college, publicatie, bezwaar- en beroepsprocedure, toezicht op naleving van eventuele gestelde voorwaarden. De benodigde middelen, zoals digitale formulieren, zijn ook aangepast. Alles is intern digitaal beschikbaar en waar nodig ook digitaal beschikbaar voor de aanvragers van een kapvergunning.
Dit alles met het oog op kortere doorlooptijden, minder overschrijdingen van doorlooptijden, minder (gegrond verklaarde) bezwaren, digitale afhandeling en helderheid voor de belanghebbenden.
Goede informatie voor de vergunningsaanvrager zowel bij toe- als bij afwijzen
De regels en informatie over hoe een kapvergunning aan te vragen zijn makkelijk vindbaar op de website. Aanvragers, belanghebbenden, etc., kunnen zien wanneer wel en niet een kapaanvraag moet worden ingediend en hoe deze moet worden ingediend. Er is helder uitgelegd welke stappen het proces doorloopt.
2.4. Overtreders kunnen niet (goed) worden aangepakt
Op grond van de huidige VFL kunnen we overtreders niet goed aanpakken. Er zijn verschillende soorten overtredingen. In eerste instantie natuurlijk het kappen zonder de benodigde vergunning. Maar ook het drastisch snoeien (meer dan 20% van het kroonvolume) of zwaar beschadigen van de boom (inclusief het wortelpakket) en het niet voldoen aan de herplantplicht 1 .
Daarnaast speelt dat sommige inwoners de opgelegde sancties te laag vinden. De strafmaat staat niet in verhouding tot de overtreding.
De VFL biedt de gewenste mogelijkheden om te handhaven / boetes op te leggen.
De VFL wordt aangepast aan het nieuwe beleid. In de huidige VFL is niet opgenomen op welke gronden we sancties voor een kapvergunning kunnen opleggen.
De volgende sancties zijn mogelijk: het opleggen van herplantplicht, de last onder dwangsom en de last onder bestuursdwang. Per situatie wordt bepaald wat de meest passende sanctie is.
Bij illegale velling kan het college een herplantplicht opleggen op grond van de VFL.
De gemeente kan een last onder dwangsom opleggen en bepaalt de hoogte van de dwangsom aan de hand van de ernst van de overtreding. Illegale kap is hierbij de meest ernstige overtreding, want die situatie is immers onomkeerbaar. De beeldbepalendheid van de vergunningsplichtige boom is niet te evenaren door plaatsing van een vervangende (jongere) boom.
De gemeente kan de last onder bestuursdwang toepassen als alternatief of ter vervanging van de last onder dwangsom. De boom wordt dan op kosten van de boomeigenaar herplant.
Bij ernstige overtredingen kan de gemeente aangifte doen bij het Openbaar Ministerie op grond van de Wet economische delicten. Het OM bepaalt de hoogte van de boete.
De strafmaat staat in verhouding tot de waarde van de boom
Een aantal inwoners en bestuur vindt de sancties nu vaak te laag. Daardoor schrikken ze overtreders niet af. Bovendien is er nu geen mogelijkheid om bij een waardevollere boom een hogere boete op te leggen waarbij een boom terugkomt met een even hoge waarde. Vaak is het niet mogelijk om een boom van een bepaalde omvang te herplanten i.v.m. de overlevingskansen van die boom.
De hoogte van de sancties wordt bepaald in het sanctiebeleid en bij de wijziging van de VFL.
Werkprocessen voor handhaving, ondersteund door ICT.
Met een duidelijk werkproces kunnen we snel en adequaat optreden. De personen met de juiste kennis worden op het juiste moment betrokken (boa, groendeskundige, vergunningverlener, etc). Zo kunnen we bijvoorbeeld snel beoordelen of er sprake is van illegale kap en beslissen of de werkzaamheden stil moeten worden gelegd om erger te voorkomen.
2.5. Helder en efficiënt werkproces
Bij het proces rond een kapvergunningaanvraag zijn meerdere afdelingen betrokken: Vergunningen, Handhaving en Juridische Zaken en OR/RO. De samenwerking en overdracht van stukken gaat in de meeste gevallen goed, maar er zijn geen duidelijke afspraken gemaakt over bijvoorbeeld de werkwijze, over de aanlevering van stukken, doorlooptijden en de overdracht van dossiers. Hierdoor is er kans op misverstanden en onnodige vertraging.
Alle te doorlopen stappen in het werkproces zijn beschreven, inclusief de doorlooptijden.
Zoals gezegd zijn in het proces meerdere afdelingen betrokken. Maar er zijn ook meerdere processen, zoals een vergunningaanvraag voor de kap van een boom, een bouwaanvraag waarbij kap van een boom nodig lijkt en illegale kap. Soms zijn dit losse processen en soms raken ze elkaar. We brengen alle stappen in beeld en wie de betrokkene is per stap. Zo kunnen we efficiënt het proces doorlopen.
De benodigde middelen, zoals digitale formulieren, zijn beschikbaar.
Het bestaande digitale systeem (Open Wave) wordt geoptimaliseerd voor dit proces. Alle onderdelen krijgen hierin een plek. Denk aan de vergunningaanvraag en het beoordelen van de kapaanvraag. Maar ook het rapport van boa of Groendeskundige bij illegale kap kan via een sjabloon in Open Wave. Aanvragen worden digitaal via het bestaande omgevingsloket ingediend. Daarnaast komt zoals al benoemd de nodige informatie op de gemeentelijke website te staan.
Bij een kapvergunning leggen we doorgaans herplantplicht op om zo het bomenbestand op peil te houden. Als herplant op eigen terrein niet mogelijk is moet de eigenaar een financiële vergoeding betalen die in verhouding staat tot de waarde van de te herplanten boom (“financiële herplantplicht”). Hiermee bekostigen we herplant op openbaar terrein.
Financiële compensatie bij kapvergunningaanvraag
Bij het opleggen van herplantplicht kijken we naar de plaatselijke situatie. In de meeste gevallen, waarbij een of enkele bomen gekapt worden, zal sprake zijn van 1 op 1 vervangen. Daarbij kan wel gekozen worden voor een andere boomsoort of een betere plek in de tuin. We houden ook rekening met de “toekomstbestendigheid” van de nieuwe boom. Kan de boom op die plek ook tot volle wasdom komen? Als er sprake is van het dunnen van bomen leggen we geen herplantplicht op.
Wanneer er sprake is van kap van een grotere hoeveelheid bomen bekijken we in een vroeg stadium of inpassen van de meeste / meest waardevolle bomen mogelijk is. Bijvoorbeeld wanneer er bomen gekapt moeten worden als gevolg van (woning)bouw of (grootschalige) renovatie van de openbare ruimte. In deze gevallen stellen we een herplantplan verplicht waarbij in redelijkheid gekeken wordt naar aan de ene kant het belang van eigenaar c.q. de omgeving en aan de andere kant de boomwaarde. Als binnen het plan onvoldoende ruimte is voor redelijke herplant leggen wij een financiële herplantplicht op.
Voor de financiële waarde / vergoeding worden bedragen vastgesteld op basis van de boomgrootte (de hoogte die ze bereiken als volwassen boom):
- -
- -
- -
Het bedrag is opgebouwd uit kosten voor:
- -
- -
- -
De eigenaar betaalt zo de reële kosten voor aanplant op openbaar terrein. Deze kosten zijn wel hoger wanneer ze zelf zouden herplanten.
Zoals in paragraaf 2.4.2 is aangegeven kunnen sancties worden opgelegd bij illegale kap, naast de herplantplicht. Deze bedragen worden ook gebruikt voor nieuwe aanplant elders op openbaar terrein.
Uitgangspunten bij herplant uit financiële compensatie of sancties
De gemeente draagt zorg voor de herplant, op openbaar terrein in eigendom van de gemeente. De ingekomen bedragen worden alleen gebruikt voor:
- -
- -
- -
De maat en soort van de aan te planten boom is afhankelijk van de plantlocatie. We herplanten alleen op locaties waar de boom ook tot volle wasdom kan komen. Op deze manier worden de bomen niet één op één herplant, maar zorgen we er wel voor dat de nieuwe bomen toekomstbestendig zijn.
NB: Als de gemeente zelf ergens bomen moet kappen nemen we herplant op de gebruikelijke wijze op in het plan. Daar is de financiële herplantplicht niet voor bedoeld.
We besteden de bijdragen in het plantseizoen (november t/m maart) volgend op het tijdstip van het vellen van de boom of uiterlijk één plantseizoen later. Hiervoor wordt ieder jaar een plantplan inclusief kostenraming gemaakt.
De bebouwde kom van de gemeente, vastgesteld overeenkomstig artikel 4.1, sub a, jo. artikel 9.9, eerste lid, Wet natuurbescherming.
Degene die binnen 100 meter van de boom woont of degene die tussen de 100 en 200 meter van de boom woont en vanuit de woning zicht heeft op de te kappen boom en organisaties waarbij uit hun statuten blijkt dat zij opkomen voor het belang van de natuur.
Bestuursorgaan dat bevoegd is tot het nemen van een besluit ten aanzien van een aanvraag om een omgevingsvergunning of ten aanzien van een al verleende omgevingsvergunning (conform artikel 1.1 eerste lid Wet algemene bepalingen omgevingsrecht).
Buitengewoon opsporingsambtenaar.
Stroomschema als hulpmiddel om stapsgewijs te bepalen of een kapvergunning moet worden aangevraagd of niet.
Een levend, houtachtig, overblijvend gewas dat bestaat uit één of meerdere stammen die zich op zekere hoogte boven de grond vertakt respectievelijk vertakken.
Indeling van bomen in drie klassen volgens de hoogte die ze bereiken als volwassen boom.
1e grootte: boomsoorten hoger dan 15 meter
2e grootte: boomsoorten tussen 8 en 15 meter
3e grootte: boomsoorten lager dan 8 meter
Een optelling van punten voor verschillende waarden van een boom, zoals natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon en de bijdrage aan klimaatadaptatie. De waarden zijn benoemd in het Afwegingskader.
Een boom is cultuurhistorisch waardevol als deze een rol van betekenis speelt in de geschiedenis van zijn omgeving. Te denken valt aan bomen die herinneren aan gebeurtenissen of bomen die een bepaald punt markeren.
Iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard.
Vellen uitsluitend bedoeld als verzorgingsmaatregel ter bevordering van groei van na dunning overblijvende houtopstand.
Boom die zich bevindt op grond waarvan de gemeente eigenaar is.
Eén of meer bomen of boomvormers die, na te zijn geveld, opnieuw op stronk uitlopen.
De plicht om een gekapte boom te vervangen voor een nieuwe boom dan wel een aanwezige boom te verplanten.
Een boom waarvan de vertakking met gesteltakken begint op minimaal 160 cm hoogte en eetbare vruchten geeft.
Hakhout, houtwal of één of meer bomen.
Lijnvormige beplanting met bomen en/of struiken.
Het snoeien van de kroon van een boom, waarbij de takken tot ongeveer de helft van hun lengte wordt teruggesnoeid.
Een omgevingsvergunning voor het vellen van een boom.
Een boom die, op grond van de regels in de VFL niet gekapt mag worden zonder een omgevingsvergunning voor het vellen van een boom.
De huidige en toekomstige bijdrage die een boom kan leveren aan het aanpassen aan de klimaatverandering. Het gaat dan om zaken zoals koeling van de omgeving en het voorkomen van wateroverlast.
Periodiek geheel of gedeeltelijk verwijderen van uitgelopen takhout tot op de oude snoeiplaats.
Het kappen van een boom kappen omdat er acuut gevaar is voor schade aan de omgeving of personen.
Omgevingsvergunning voor het vellen van een boom
Boom die zich bevindt op grond waarvan de eigenaar een ander dan de gemeente is.
Weghalen of inkorten van takken omdat ze dood, ziek of verkeerd geplaatst zijn, of omdat ze de vrije doorgang van het verkeer belemmeren, met een maximum van 20% van het kroonvolume en met behoud van de natuurlijke kroonvorm.
De Europese Unielijst voor zorgwekkende invasieve uitheemse soorten. Sinds augustus 2016 geldt een Europees verbod (EU-exotenverordening 1143/2014) op bezit, handel, kweek, transport en import van een aantal schadelijke exotische planten en dieren. Deze soorten staan op genoemde Unielijst.
Rooien, kappen met inbegrip van verplanten, snoeien van meer dan 20% van het kroonvolume, alsmede het handelen en nalaten van handelingen, zowel boven- als ondergronds, die de dood of ernstige beschadiging of ontsiering van houtopstand ten gevolge kunnen hebben.
De boom of houtopstand komt in een specifieke / uitzonderlijke vorm voor. Bijvoorbeeld knotvorm, haag- zuilvorm of als leiboom.
Een optelling van de punten voor verschillende vormen van overlast, zoals door wortels opgedrukte bestrating, schaduw in tuinen of op zonnepanelen, blad- en vruchtval, overhangende takken of slechte bereikbaarheid door te smalle trottoirs. De waarden zijn benoemd in het Afwegingskader.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 28 maart 2024
mevrouw T.D. de Jong
griffier
mevrouw Drs. B.M. de Reijke, MBA
Voorzitter
AFWEGINGSKADER BEOORDELEN KAPAANVRAAG
Dit afwegingskader is bedoeld voor het beoordelen van een aanvraag voor het kappen van een kapvergunningsplichtige boom. Of een boom kapvergunningsplichtig is of niet staat in de VFL (Verordening fysieke leefomgeving Blaricum, voorheen APV: Algemene Plaatselijke verordening).
Het afwegingskader geld zowel voor particuliere als voor gemeentelijke bomen.
Het afwegingskader bestaat uit twee tabellen, Boomwaarde en Verwijderingsbelang.
Met de Boomwaarde bepalen we op welke gronden we een kapaanvraag zouden willen weigeren. Met het Verwijderingsbelang bepalen we op welke gronden we een kapaanvraag zouden willen verlenen. Voor de verschillende onderdelen worden punten gegeven.
Als het puntenaantal bij Verwijderingsbelang hoger is dan de punten voor Boomwaarde, dan wordt de kapvergunning verleend, anders niet.
De Boomwaarde is de waarde van de bomen voor de omgeving en voor de natuur. Onder boomwaarde verstaan we bijvoorbeeld natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon. Ook de verschijningsvorm van een boom (zoals leibomen), zeldzame soorten of hoge leeftijd spelen mee. Daarnaast zijn cultuurhistorische en ecologische waarden van belang.
In het verwijderingsbelang zijn verschillende vormen van overlast opgenomen. Bijvoorbeeld door wortels opgedrukte bestrating, schaduw in tuinen of op zonnepanelen, blad- en vruchtval of overhangende takken. Maar ook slechte bereikbaarheid door te smalle trottoirs. De punten voor verwijderingsbelang worden alleen toegekend wanneer oplossingen niet mogelijk of moeilijk uitvoerbaar zijn; de oplossingen hoeven alleen te worden uitgevoerd als er daadwerkelijk sprake is van overlast. En bovendien moeten de noodzakelijke inspanning/kosten van de oplossing in verhouding staan tot de Boomwaarde. Sommige vormen van overlast kunnen veel punten krijgen, maar wettelijk dient ook enige vorm van overlast geaccepteerd te worden in het algemeen belang.
Een andere reden om een boom te willen kappen zijn ruimtelijke plannen waarbij de boom “in de weg staat”. Denk aan een aanbouw, bouw van een garage of zwembad, aanleg van een uitrit of sloop/nieuwbouw. Het zoeken naar een oplossing geldt hier nadrukkelijk ook. Oftewel: met de aanvrager van de vergunning wordt overlegd of het plan zodanig kan worden aangepast dat de waardevolle boom behouden kan blijven. Daarbij gaat het niet om de “stip op de kaart” maar om de bovengrondse en ondergrondse groeiruimte die de boom nodig heeft. Het is noodzakelijk dit al in een vroeg stadium van de planvorming te bekijken, bijvoorbeeld bij een principeverzoek. Als er geen of weinig mogelijkheid is om het plan aan te passen wordt een kapvergunning verleend. Dan is er sprake van een dringende reden. Deze stap wordt opgenomen in het werkproces.
Tabel 1: Top 20 inheemse boomsoorten voor insecten (Bron: Insecten op inheemse en uitheemse boomsoorten.
http://dendrologie.nl/wp-content/uploads/Insecten-op-inheemse-en-uitheemse-boomsoorten.pdf )
Tabel 2: Bijdrage bomen aan klimaatadaptatie. Bron: Groen in de stad, soortenlijst, Wageningen University & Research` https://edepot.wur.nl/460540
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
Rijksmonumenten: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_rijksmonumenten_in_Blaricum
Gemeentelijke monumenten: https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_gemeentelijke_monumenten_in_Blaricum
- 7.
|
Van hinder door wortelwerking is sprake als:
|
Wortelwerking op terrein van de gemeente: De hieronder staande oplossingen worden altijd gecombineerd met groeiplaats-verbetering en uitgevoerd in overleg met een deskundige2:
|
0-3 cm: 0 punten. Tot 3 cm wordt (wettelijk) acceptabel geacht. > 10 cm: Als voor de wortelopdruk geen oplossing is (zie kolom hiernaast): kapvergunning. Bij aantoonbare schade aan openbare of private gevels/ fundering van gebouwen, riolering/afvoer, verharding, erfscheiding wordt een maatwerkoplossing gezocht. Is de oplossing niet of moeilijk uitvoerbaar: kapvergunning. Bij grote bomen (>15 meter) op minder dan 2 meter van bebouwing kan wortelschade niet uitgesloten worden: 50 punten. |
|
Van takschuring is sprake als takken tegen delen van een gebouw aan komen en daarbij:
|
Snoei van de kroon in overleg met een deskundige2. De natuurlijke groeivorm5 van de boom moet behouden blijven. |
|
|
Van lichtreductie is sprake als een boom van invloed is op de lichtinval in een leef- of werkruimte of een tuin. De mate van lichtreductie is afhankelijk van de situering van de boom ten opzichte van de zon en woning/tuin, de grootte van de tuin/woning, de omvang van de boom en van de dichtheid van de kroon. |
Snoei van de kroon in overleg met een deskundige2. De natuurlijke groeivorm5 van de boom moet behouden blijven Indien sprake is van gevaar door gladheid door bv mos, vruchten of bladeren: extra veegbeurt |
Schaduw op woning of tuin, zie toelichting onderaan: |
|
De boom veroorzaakt gladheid (door mos, vruchtval, of andere oorzaken): 2 punten3 |
||
|
Belemmering van openbare verlichting Van belemmering van openbare verlichting is sprake:
|
|
Overlast door belemmering van verlichting zal nagenoeg altijd oplosbaar zijn met technische maatregelen. 0 punten |
|
Ziekten, plagen, parasitaire schimmels, insecten en andere dieren Van deze vormen van overlast is sprake als deze zijn aangetoond door een deskundige2. |
|
|
|
In het najaar kan bladval leiden tot hinder, zoals het in huizen binnenwaaien van blad en het bedekt raken van verhardingen, gazons en borders, rieten daken met dood blad. Dit is echter een natuurlijk verschijnsel dat bij bomen hoort en moet dan ook als zodanig geaccepteerd worden. |
|
|
|
Treedt op in de zomer en het najaar wanneer de vruchten rijp zijn en uit de bomen vallen. Dit is een natuurlijk verschijnsel dat bij bomen hoort en moet dan ook als zodanig geaccepteerd worden. Van overlast wordt gesproken als:
|
|
|
|
Van bomen afkomstig stuifmeel en pollen kunnen allergische reacties veroorzaken (hooikoorts). |
Goede voorlichting: www.pollennieuws.nl geeft informatie en tips over pollen en hoe de burger zelf om kan gaan met de allergie. |
|
|
Bomen nabij de erfgrens kunnen door hun overhangende takken voor overlast zorgen, zoals gebrek aan zonlicht, bladval etc. In het najaar kunnen overhangende takken boven een rieten dak door blad- of vruchtval voor overlast zorgen. |
Het staat de buren vrij om, na aanmaning van de boomeigenaar, de over hun erf hangende takken weg te snoeien, zolang de vitaliteit en natuurlijke groeivorm van de boom niet in gevaar komen en in overleg met een deskundige2 . Goed nabuurschap heeft hier echter de voorkeur. In conflicten tussen buren is de gemeente geen partij. |
Overlast door blad- en/of vruchtval op een rieten dak: 2 punten. Overlast door schaduwwerking, blad- of vruchtval, takschuring: zie aldaar. |
|
Bijvoorbeeld te smalle doorgang voor rolstoelen, kinderwagens, scootmobiels |
Herinrichting straatprofiel, bijvoorbeeld in plaats van twee zijden met bomen en smal trottoir deze om te vormen tot één zijde met voldoende breed trottoir en een zijde met smaller trottoir en bomen. |
|
|
Bij een groter aantal of grotere plantmaat dan de verplichte herplant. |
Indien na kap de verplichte herplant uitgevoerd wordt met bomen van een hogere boomgrootte de dan de te kappen boom of wanneer minimaal 2x zoveel bomen worden geplant dan de verplichte herplant, dan weegt dit mee bij het verwijderingsbelang. |
Het beoordelen van een aanvraag voor kap met als reden / een van de redenen schaduw op een zonnepaneel gaat in 3 stappen:
1e stap : we beoordelen de aanvraag volgens het afwegingskader. Als de boom op basis daarvan gekapt mag worden wordt niet apart op zonnepanelen getoetst.
2e stap: Mag de boom niet gekapt worden dan kijken we naar de boomwaarde. Als deze 40 punten of meer is dan gaat het om een zeer waardevolle boom en verlenen we geen kapvergunning, ook al wordt aan de voorwaarden bij de 3e stap voldaan. De maximale score voor boomwaarde is 64 punten.
3e stap: we toetsen de aanvraag op onderstaande voorwaarden
- 1.
- 2.
- 3.
Het is een algemeen maatschappelijk gegeven dat bewoners enige overlast van bomen dienen te accepteren, zoals blad- en vruchtval, schaduw. Een dergelijke overlast weegt op tegen het algemeen ervaren nut en genot dat een boom verschaft. De overlast mag echter niet zodanig zijn dat er sprake is van hinder in de zin van artikel 6:162 BW. Voor gladheid wordt maar 1x punten gegeven, onafhankelijk van de oorzaak.
- 4.
- 5.
De natuurlijke groeivorm is per boom verschillend. Uitgangspunt is in ieder geval dat maximaal 20% van de kroon verwijderd mag worden, toppen of kandelaberen is niet toegestaan. Als de snoei door of in opdracht van de gemeente plaats vindt, worden de takken zodanig teruggesnoeid dat de eerstvolgende vier jaar geen overlast is te verwachten. Dit sluit aan bij de gebruikelijke snoeicyclus. De natuurlijke groeivorm wordt beoordeeld op déze mate van snoei.
- 6.
Wanneer er sprake is van overlast dient de aanvrager dit aan te tonen. Zo nodig met een rapport door ter zake deskundige, bijvoorbeeld bij wortelschade aan fundering, beperkte lichtinval in huis of schaduw op zonnepanelen. Als er geen onderbouwing van de hinder is wordt de aanvraag niet in behandeling genomen. Uitzondering is wortelopdruk in openbaar gebied, dit wordt door een deskundige van de gemeente beoordeeld.
- 7.
Onderstaande tekeningen zijn ter informatie, om de schaduwwerking van bomen te verduidelijken. De mate en richting van de schaduw is uiteraard afhankelijk van de plaats van de boom (in of buiten de tuin) en het formaat van de boom.
Een levend, houtachtig, overblijvend gewas dat bestaat uit één of meerdere stammen die zich op zekere hoogte boven de grond vertakt respectievelijk vertakken.
Indeling van bomen in drie klassen volgens de hoogte die ze bereiken als volwassen boom.
1e grootte: boomsoorten hoger dan 15 meter
2e grootte: boomsoorten tussen 8 en 15 meter
3e grootte: boomsoorten lager dan 8 meter
Een optelling van punten voor verschillende waarden van een boom, zoals natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon en de bijdrage aan klimaatadaptatie. De waarden zijn benoemd in het Afwegingskader.
Een boom is cultuurhistorisch waardevol als deze een rol van betekenis speelt in de geschiedenis van zijn omgeving. Te denken valt aan bomen die herinneren aan gebeurtenissen of bomen die een bepaald punt markeren.
Iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard.
Boom die zich bevindt op grond waarvan de gemeente eigenaar is.
Eén of meer bomen of boomvormers die, na te zijn geveld, opnieuw op stronk uitlopen.
De plicht om een gekapte boom te vervangen voor een nieuwe boom dan wel een aanwezige boom te verplanten.
Een boom waarvan de vertakking met gesteltakken begint op minimaal 160 cm hoogte en eetbare vruchten geeft.
Hakhout, houtwal of één of meer bomen.
Lijnvormige beplanting met bomen en/of struiken.
Het snoeien van de kroon van een boom, waarbij de takken tot ongeveer de helft van hun lengte wordt teruggesnoeid.
Een omgevingsvergunning voor het vellen van een boom.
Een boom die, op grond van de regels in de VFL niet gekapt mag worden zonder een omgevingsvergunning voor het vellen van een boom.
De huidige en toekomstige bijdrage die een boom kan leveren aan het aanpassen aan de klimaatverandering. Het gaat dan om zaken zoals koeling van de omgeving en het voorkomen van wateroverlast.
Het kappen van een boom kappen omdat er acuut gevaar is voor schade aan de omgeving of personen.
Omgevingsvergunning voor het vellen van een boom
Boom die zich bevindt op grond waarvan de eigenaar een ander dan de gemeente is.
Weghalen of inkorten van takken omdat ze dood, ziek of verkeerd geplaatst zijn, of omdat ze de vrije doorgang van het verkeer belemmeren, met een maximum van 20% van het kroonvolume en met behoud van de natuurlijke kroonvorm.
Rooien, kappen met inbegrip van verplanten, snoeien van meer dan 20% van het kroonvolume, alsmede het handelen en nalaten van handelingen, zowel boven- als ondergronds, die de dood of ernstige beschadiging of ontsiering van houtopstand ten gevolge kunnen hebben.
De boom of houtopstand komt in een specifieke / uitzonderlijke vorm voor. Bijvoorbeeld knotvorm, haag- zuilvorm of als leiboom.
Een optelling van de punten voor verschillende vormen van overlast, zoals door wortels opgedrukte bestrating, schaduw in tuinen of op zonnepanelen, blad- en vruchtval, overhangende takken of slechte bereikbaarheid door te smalle trottoirs. De waarden zijn benoemd in het Afwegingskader.
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-390062.html