/2/png-2/Texel.png)
Gemeenteblad van Texel
| Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
|---|---|---|---|
| Texel | Gemeenteblad 2025, 382444 | beleidsregel |
Authentieke versie (PDF)
Informatie
Printen
Delen
Wkb-handhavingsbeleid Gemeente Texel 2025
Met de komst van de Omgevingswet per 1 januari 2024 trad tegelijkertijd de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) in werking. Het doel van de Wkb is om de transparantie en controle binnen de bouwsector te vergroten, waardoor de kwaliteit van bouwprojecten toeneemt en consumenten beter worden beschermd. De invoering van de Wkb heeft onder andere geleid tot aanpassingen in het Burgerlijk Wetboek. De wijzigingen geven opdrachtgevers een betere positie en geven de private sector meer verantwoordelijkheid en invloed bij het toezicht op de bouwkwaliteit via onafhankelijke kwaliteitsborgers.
De gemeente Texel heeft de wens om een Wkb-handhavingsbeleid vast te stellen ter uitvoering van haar wettelijke taak als bevoegd gezag op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl). In dit Wkb-handhavingsbeleid staan de laatste ontwikkelingen rondom de Wkb en staat een koersbepaling van het Wkb-proces voor de gemeente Texel centraal. Tevens wordt dit Wkb-handhavingsbeleid wordt uitgegaan van de wet- en regelgeving die van kracht is in 2025.
Het Wkb-handhavingsbeleid is tot stand gekomen door zowel deskresearch als kwalitatieve dataverzameling. Op 22 januari 2025 is er een sessie geweest met de medewerkers vergunningverlening, toezicht en handhaving van de gemeente Texel om de eerste gegevens te verzamelen als input voor het Wkb-handhavingsbeleid. In deze sessie hebben we stilgestaan bij de impact van de Wkb op de gemeente Texel en het Wkb-proces met de daarbij horende keuzes die de gemeente Texel heeft. Op basis van deze gegevens en vervolg gesprekken met de medewerkers is het Wkb-handhavingsbeleid opgesteld. Voor het Wkb-handhavingsbeleid zijn ook de werkzaamheden waar de vergunningverleners verantwoordelijk voor zijn meegenomen in het Wkb proces. In onderdeel drie wordt veelvoudig verwezen naar de gemeente Texel. Hiermee wordt juridisch en feitelijk het college van burgemeester en wethouders (B&W) bedoeld.
Dit document beschrijft processtappen binnen de Wkb en de verantwoordelijkheden van verschillende betrokken partijen. De structuur van het document volgt de opeenvolgende fasen binnen het bouwproces waarbij zowel de standaardprocedure (‘happy flow’) als de mogelijke knelpunten en afwijkingen (‘unhappy flow’) worden besproken.
In onderdeel twee wordt ingegaan op de verantwoordelijkheid die onder de Wkb bij bouwpartijen wordt gelegd, waarbij de preventieve technische toets wordt vervangen door kwaliteitsborging. Voor Texel betekent dit een duidelijk handhavingsbeleid en het volgen van doorlopende wijzigingen, zoals verduidelijkingen in vergunningverlening en toezicht. De aankomende jaren worden verdere aanpassingen doorgevoerd om knelpunten te verhelpen. De gemeente moet actief inspelen op deze veranderingen en praktijkervaring benutten om een werkbare toepassing te waarborgen, passend bij specifieke bouwomstandigheden in Texel.
Het laatste hoofdstuk beschrijft de processtappen rondom bouwinitiatieven binnen de gemeente, waarbij zowel de ‘happy flow’ als de ‘unhappy flow’ wordt toegelicht. Het behandelt de aanvraag van een omgevingsplanactiviteit m.b.t. bouwwerken, de bouwmelding, de start van de bouw, de rol van de kwaliteitsborger, de gereedmelding en de beëindiging van de bouw. Daarnaast wordt er ingegaan op maatwerkvoorschriften en juridische vereisten. De nadruk ligt op de gemeentelijke toetsing, mogelijke obstakels en oplossingsrichtingen.
Met de invoering van de Wkb is een belangrijke stap gezet richting een transparanter en beter controleerbaar bouwproces. De wet legt meer verantwoordelijkheid bij bouwpartijen en vervangt de preventieve technische toets door een systeem van kwaliteitsborging. Voor de gemeente Texel betekent dit dat er een helder handhavingsbeleid moet worden ontwikkeld, waarin de taken en verantwoordelijkheden van toezichthouders en vergunningverleners duidelijk zijn vastgelegd. De inwerkingtreding van de Wkb heeft geleid tot enkele belangrijke veranderingen, waardoor het Burgerlijk Wetboek is aangepast.
Eén van de veranderingen is dat na de bouw de aannemer verantwoordelijk blijft voor de geleverde kwaliteit. Daarnaast moet hij de consument informeren over verzekeringen in geval van schade of faillissement. Het opschortingsrecht wordt aangescherpt met de zogenoemde 5%-regeling, en de aannemer wordt verplicht om een opleverdossier (consumentendossier) aan te leveren.
Naast de verandering in de verantwoordelijkheid van aannemers, wijzigt ook het stelsel van kwaliteitsborging in de bouw. Een belangrijke aanpassing in het publieke recht is het schrappen van de preventieve bouwkundige toets door de overheid. In plaats daarvan moeten bouwende partijen zelf aantoonbaar zorgen voor kwaliteitsborging. Voor aannemers gelden eveneens nieuwe verplichtingen in het private recht. Zij zijn voortaan verantwoordelijk voor alle gebreken en moeten opdrachtgevers informeren over verzekeringen en risico’s. Daarnaast moeten zij schriftelijk melden wanneer de laatste 5% van de aanneemsom vervalt.
Om het nieuwe stelsel te ondersteunen, introduceert de Wkb nieuwe partijen en instrumenten. De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TlokB) houdt toezicht op de werking van deze kwaliteitsborgingsinstrumenten en kan – indien nodig – sancties opleggen aan instrumentaanbieders. Instrumentaanbieders ontwikkelen en beheren deze instrumenten, die methodieken en procedures omvatten voor het beoordelen en borgen van de bouwkwaliteit. Voorbeelden van toegelaten instrumenten zijn het KOMO-instrument voor de Kwaliteitsborging (KiK) en het Instrument Kwaliteitsborging Garantiewaarborg (KGW). Kwaliteitsborgers, die onafhankelijk opereren, gebruiken deze instrumenten om erop toe te zien dat bouwers voldoen aan het Bbl. Mits wordt voldaan aan het Bbl, leveren zij een verklaring af dat zij ‘een gerechtvaardigd vertrouwen hebben dat wordt voldaan aan de hoofdstukken 4 en 5 van het Bbl’.
Ondanks deze structurele veranderingen is de Wkb nog in ontwikkeling. Per 2025 worden verdere wijzigingen en verduidelijkingen doorgevoerd, bijvoorbeeld op het gebied van vergunningverlening en toezicht. Het besluit van de minister om verbouw van gevolgklasse 1 bouwwerken voorlopig niet onder de Wkb te laten vallen, benadrukt dat de huidige systematiek nog niet optimaal functioneert. Dit besluit blijft van kracht totdat er een passende aanpak is gevonden die de bouwkwaliteit waarborgt zonder onnodige kostenstijgingen.
Voor Texel is het essentieel om deze ontwikkelingen nauwgezet te volgen. De specifieke bouwomstandigheden op het eiland vragen om een werkbare toepassing van de Wkb, waarbij de administratieve lasten beheersbaar blijven. Door te leren van de eerste praktijkervaringen en in te spelen op toekomstige aanpassingen, kan de gemeente zorgen voor een goed functionerend handhavingsbeleid dat aansluit bij de lokale situatie.
Per 2025 worden binnen de Wkb enkele wijzigingen en verduidelijkingen doorgevoerd die van invloed zijn op de bouwregelgeving en vergunningverlening. Hoewel de uitgangspunten voor de Wkb ongewijzigd blijven, zijn er aanpassingen binnen het Bbl en de werkwijze rondom de kwaliteitsborging, toezicht en vergunningverlening.
Belangrijke wijzigingen betreffen onder andere de introductie van een voorrangsregel voor omgevingsvergunningen bij bouwactiviteiten, aanscherpingen rondom vergunningvrije bouwactiviteiten en de rol van de gereedmelding. Daarnaast zijn er ontwikkelingen in de borgingsplannen en impactanalyse, waarbij gemeenten en betrokken partijen beter inzicht moeten krijgen in de benodigde tijd en middelen. Ook de procedure rondom bouwveiligheidsplannen wordt nader gespecificeerd.
Er zijn wijzigingen doorgevoerd in het Bbl, maar de regels rondom de ingebruikname blijven bij de gereedmelding ongewijzigd. Een belangrijke toevoeging is artikel 2.7a, dat een voorrangsregel voor omgevingsvergunningen bij bouwactiviteiten introduceert. Dit artikel bepaalt dat, wanneer een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit afwijkt van de regels in hoofdstuk 4 of 5 van het Bbl, de specifieke vergunning en de bijbehorende voorschriften voorrang hebben op de algemene regels. Dit zorgt voor meer duidelijkheid in situaties waarin de vergunning afwijkt van de standaard regelgeving, waardoor interpretatieverschillen worden voorkomen. In essentie bestond deze voorkeursregel al, maar is bij totstandkoming van het Bbl niet meegenomen. Hierdoor gold onbedoeld dat altijd aan het Bbl moest worden voldaan, ook als de vergunning daarvan afweek. Met artikel 2.7a wordt deze omissie hersteld.
Daarnaast is verduidelijkt dat de criteria voor vergunningplichtige bouwactiviteiten betrekking hebben op de beoogde bouwactiviteit zelf en niet op het bouwwerk waaraan de activiteit wordt uitgevoerd. Dit betekent dat bijvoorbeeld het plaatsen van een airco-unit of gevelreclame als bouwactiviteit wordt beschouwd, ongeacht de hoogte van het hoofdgebouw. Hiermee wordt expliciet gemaakt dat ook kleinere toevoegingen aan bestaande gebouwen onder de regelgeving kunnen vallen.
Voor bouwwerken, waarvoor geen vereiste gereedmelding is gedaan, is bepaald dat daarop geen vergunningvrije bouwactiviteiten mogen worden uitgevoerd. Dit voorkomt dat wijzigingen of uitbreidingen zonder de juiste meldingen plaatsvinden, waardoor de controle op naleving wordt verbeterd en onduidelijkheid over de status van een bouwwerk wordt voorkomen.
Met betrekking tot de vergunningverlening zijn er nu afspraken over hoe de meldingen worden beoordeeld. De beoordeling vindt plaats via een checklist, waarbij aanvullende voorwaarden mogelijk zijn. Bouwveiligheidsplannen vallen buiten de scope van de kwaliteitsborger en worden bij de vergunningverlening ingediend. De bouwveiligheidsplannen worden via de informatieplicht ‘risicomatrix bouw- en sloopveiligheid’ ingediend. Deze dient gelijktijdig met de bouwmelding te worden ingediend.
Met de wijzigingen die per 2025 zijn doorgevoerd, wordt de koers van de Wkb steeds completer. In december 2024 is er door de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening een besluit genomen om verbouw van gevolgklasse 1 bouwwerken voorlopig niet onder de Wkb te laten vallen. Dit besluit blijft van kracht totdat er duidelijkheid is over een passende systematiek die leidt tot een betere kwaliteit tegen aanvaardbare kosten (kamerbrief over stand van zaken Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, te raadplegen via Platform open overheidsinformatie).
In de praktijk blijkt dat bepaalde aspecten van de Wkb niet volledig tot hun recht komen. Er is behoefte aan meer inzicht vanuit de professionals die dagelijks met de wet werken, zodat knelpunten beter in kaart kunnen worden gebracht. Dit vraagt om tijd en een zorgvuldige evaluatie. Op basis van de ervaringen uit de sector kan worden beoordeeld welke onderdelen effectief zijn en welke aanpassing behoeven.
Gezien deze ontwikkelingen is het mogelijk dat de Wkb in de toekomst in een andere vorm wordt gegoten. Eventuele aanpassingen moeten ervoor zorgen dat de wet beter aansluit bij de praktijk en haar doelstelling, een hogere bouwkwaliteit, daadwerkelijk realiseert.
In dit hoofdstuk worden de processtappen voor het bouwproces doorgenomen. Deze processtappen zijn in onderstaand figuur schematisch weergegeven. Bij elke stap is aangegeven binnen hoeveel weken deze processtap afgerond moet zijn.
Figuur 1: proces bouwtechnische activiteit en omgevingsplanactiviteit (Overheid.nl Wet kwaliteitsborging voor het bouwen)
Voor elke processtap worden twee verschillende situaties toegelicht: de ‘happy flow’, de situatie waarin de processtappen juist worden doorlopen en de ‘unhappy flow’, de situatie waarin één of meerdere processtappen onjuist worden doorlopen. Aan de hand van deze situaties wordt toegelicht welke handhavingsopties de gemeente Texel heeft en welke vervolgacties de initiatiefnemer moet zetten om weer op het pad van de ‘happy flow’ te komen.
3.1. Aanvraag Omgevingsplanactiviteit
Voordat de bouw kan beginnen, dient de initiatiefnemer een aanvraag in voor een omgevingsplanactiviteit. In de aanvraag wordt beoordeeld of het bouwplan past binnen het omgevingsplan van de gemeente Texel en voldoet aan de redelijke eisen van welstand. De initiatiefnemer levert bij de aanvraag de benodigde documenten. De volgende documenten moet de initiatiefnemer indienen voor de gemeente Texel:
- •
- •
- •
Afhankelijk van de locatie en specifieke omstandigheden op Texel kan de gemeente aanvullende documenten vragen. Door de bijzondere fysieke eigenschappen waar Texel over beschikt gelden er in sommige gevallen extra aandachtspunten voor het bouwplan. De volgende documenten worden aangeleverd als de omstandigheden hierom vragen:
- •
- •
- •
- •
In gebieden met een agrarische of industriële historie kan bodemonderzoek nodig zijn om verontreiniging vast te stellen. Op grond van de Omgevingswet artikel 22.29, lid 1, onder c van de Bruidsschat, is een dergelijk onderzoek zelfs verplicht (Omgevingswet te raadplegen via wetten.nl - Reeling – Omgevingswet – BWBR0037885).
- •
De gemeente toetst de aanvraag en beoordeelt vervolgens of er aanvullende informatie nodig is. Pas wanneer de aanvraag volledig is, kan de aanvraag in behandeling worden genomen en kan de volgende stap worden gezet.
Er zijn verschillende situaties waarin het proces niet verder doorlopen kan worden. Hieronder worden deze specifieke situaties toegelicht:
- •
- •
Omgevingsplan en bouwplan komen niet overeen: Het bouwplan van de initiatiefnemer is in strijd met het omgevingsplan van de gemeente Texel.
- •
Vervolgactie gemeente Texel: De gemeente informeert de initiatiefnemer schriftelijk dat het bouwplan niet past binnen het geldende omgevingsplan en wijst op de mogelijkheid om een afwijkingsprocedure te doorlopen (bijvoorbeeld via een principeverzoek of een vergunningaanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA)).
- •
- •
- •
Minimaal vier weken voor de start van de bouw moet de initiatiefnemer een bouwmelding doen bij de gemeente, conform artikel 2.18 van het Bbl . De melding moet de volgende informatie bevatten over het bouwproject conform artikel 2.19 van het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving te raadplegen via wetten.nl - Regeling - Besluit bouwwerken leefomgeving - BWBR0041297):
- •
- •
- •
- •
Volgens de Wkb is het mogelijk om woningen tussentijds op te leveren (gefaseerde oplevering). Als de initiatiefnemer hiervoor kiest, moet voor elke woning of fase een aparte bouwmelding worden ingediend.
Voor elke bouwmelding geldt het volgende: de bouwmelding wordt geregistreerd, maar wordt niet inhoudelijk getoetst. Dit betekent dat de initiatiefnemer en de kwaliteitsborger verantwoordelijk zijn voor het naleven van de bouwtechnische eisen tijdens de uitvoering.
De ‘unhappy flow’ bij bouwmeldingen kan zich voordoen wanneer er problemen zijn met de ingediende documenten. Hieronder zijn enkele situaties geschetst waarin het proces niet verder doorlopen kan worden:
Na de bouwmelding mag de bouwactiviteit officieel van start gaan (Wettelijke grondslag hoofdstuk 4 en 5 van het Bbl). De aannemer en andere betrokken partijen beginnen met de werkzaamheden, terwijl de kwaliteitsborger toeziet op het proces. Naast de kwaliteitsborger houdt de gemeente Texel toezicht op het proces door middel van vooroverleg en gerichte controlemomenten. Daarbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de ruimtelijke aspecten, zoals het uitzetten en goedkeuren van de positie van bouwwerken en het vaststellen van de bouwkundige peilhoogte ten opzichte van NAP.
De ‘unhappy flow’ bij de start van de bouwactiviteit kan in verschillende situaties voorkomen. Dit zijn de volgende situaties:
- •
- •
Bouw gestart zonder bouwmelding: De bouw is gestart zonder de verplichte melding en mogelijk zonder kwaliteitsborger.
- •
Vervolgactie gemeente Texel: De gemeente Texel heeft enkele instrumenten ter beschikking als de bouw is gestart zonder bouwmelding (onder andere een bouwstop). Dit is een feitelijke toepassing van bestuursdwang. Daarnaast kunnen zij – als dwangmiddel – een last onder dwangsom opleggen om te voorkomen dat alsnog wordt gestart met de bouw.
- •
- •
- •
- •
Verjaarde bouwmelding: Als de bouwactiviteit niet begint binnen een jaar nadat de melding is gestart, is het verboden de bouwactiviteit te verrichten zonder dit ten minste vier weken voor het begin ervan opnieuw te melden.
- •
Vervolgactie gemeente Texel: De gemeente Texel kan de situatie controleren en vaststellen of de melding is verjaard. Als de melding verjaard is en de bouwactiviteiten zonder geldige melding worden voortgezet, kan de gemeente handhavend optreden door bijvoorbeeld een bouwstop op te leggen. Ook kan de gemeente de initiatiefnemer een termijn geven om de melding opnieuw in te dienen.
- •
Vervolgactie initiatiefnemer: Indien de gemeente Texel de bouwmelding als verjaard vaststelt, moet de initiatiefnemer en nieuwe, volledige bouwmelding indienen voordat de bouwactiviteiten verder kunnen gaan. Dit houdt in dat de melding opnieuw moet voldoen aan de vereisten en dat deze tijdig moet worden ingediend.
- •
- •
De kwaliteitsborger voert regelmatig controles uit en houdt nauwkeurig bij of het bouwwerk voldoet aan de geldende bouwtechnische eisen. Alle bevindingen en toetsingsmomenten worden vastgelegd in het borgingsplan en het dossier bevoegd gezag. De kwaliteitsborger is verantwoordelijk dat het eindresultaat voldoet aan de wettelijke normen.
De ‘unhappy flow’ bij de stap kwaliteitsborger kan in verschillende situaties voorkomen. Dit zijn de volgende situaties:
- •
Dispuut tussen kwaliteitsborger en aannemer: Er ontstaat een conflict tussen de kwaliteitsborger en de aannemer over de naleving van bouwtechnische eisen en één van de twee partijen escaleert dit naar de gemeente.
- •
Vervolgactie gemeente Texel: De gemeente Texel gaat bemiddelen bij een conflict als er informatie ontvangen is dat er een strijdigheid is geconstateerd door de kwaliteitsborger. Als dit het geval is stuurt de gemeente Texel een brief naar de initiatiefnemer met daarin de boodschap dat de strijdigheid opgelost moet worden, anders kan de kwaliteitsborger geen positieve verklaring afgeven bij de gereedmelding. Dit resulteert in een verbod op ingebruikname. Dit geldt in ieder geval voor de strijdigheden ten aanzien van constructieve- of brandveiligheid.
- •
Vervolgactie initiatiefnemer (aannemer/opdrachtgever): De initiatiefnemer moet de strijdigheid oplossen. Alleen als handhaving disproportioneel zou zijn, bijvoorbeeld bij een zeer geringe afwijking zonder risico’s, kan hiervan gemotiveerd worden afgeweken. In dat geval moet worden aangetoond waarom herstel niet redelijk is. In alle andere gevallen moet het gebrek worden opgelost.
- •
- •
- •
Bovenstaande handelingsopties in de ‘unhappy flow’ moeten worden voorzien van een maatwerkvoorschriften. Om aan een maatwerkvoorschriften juridisch te voldoen zijn er bepaalde eisen waaraan de initiatiefnemer moet voldoen. De juridische eisen voor een maatwerkvoorschriften worden weergegeven bij onderdeel 3.7. Maatwerkvoorschrift.
Wanneer de bouw is afgerond, doet de initiatiefnemer een gereedmelding bij de gemeente. Bij deze melding wordt een verklaring van de kwaliteitsborger toegevoegd waarin wordt bevestigd dat hij een gerechtvaardigd vertrouwen heeft dat het bouwwerk aan de bouwtechnische eisen van het Bbl voldoet.
De gemeente ontvangt deze melding en kan op basis van een risicoanalyse besluiten om een controle uit te voeren. Pas wanneer de gereedmelding is geaccepteerd, kan de bouw officieel worden afgerond.
Daarbij geldt op grond van artikel 2.21, eerste lid, van het Bbl dat het bouwwerk pas twee weken na de gereedmelding in gebruik mag worden genomen, tenzij de gemeente eerder schriftelijk laat weten geen bezwaar te hebben.
Een gereedmelding moet aan de volgende vereisten voldoen (Bouwmelding en gereedmelding bij de technische bouwactiviteit | Informatiepunt Leefomgeving):
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
De ‘unhappy flow’ bij de gereedmelding kan in verschillende situaties voorkomen. Dit zijn de volgende situaties:
- •
- •
Afwijkingen van de bouwtechnische eisen: Uit specifieke controle, zoals een visuele inspectie, toetsing van berekeningen of een dossiercontrole, blijkt dat het bouwwerk niet voldoet aan de bouwtechnische eisen. Deze controles worden door de kwaliteitsborger uitgevoerd. Aan de hierna genoemde vijf pijlers moet minimaal voldaan worden: constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid en ventilatie, energieprestatie en duurzaamheid en gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid.
- •
Vervolgactie gemeente Texel: Als uit controle blijkt dat het bouwwerk niet voldoet aan de bouwtechnische eisen, zal de kwaliteitsborger dit niet positief kunnen verklaren. De gereedmelding kan in dat geval niet op geldige wijze worden gedaan. Indien de gemeente constateert dat er ondanks een gereedmelding sprake is van strijdigheid met de bouwvoorschriften, kan zij optreden in haar rol als toezichthouder en herstelmaatregelen eisen op grond van haar handhavingsbevoegdheid.
- •
- •
- •
Extra controle op basis van de risicoanalyse: De gemeente Texel besluit op basis van een risicoanalyse om een controle uit te voeren en stelt daarbij gebreken vast. Een risicoanalyse is een hulpmiddel om te bepalen waar en wanneer extra toezicht of handhaving nodig is. De analyse kijkt naar: de aard van het bouwwerk, de mate van het gebruik, mogelijke gevolgen bij gebreken en eerdere overtredingen of signalen van problemen.
- •
- •
- •
- •
3.6. Beëindiging bouwactiviteit
Na goedkeuring van de gereedmelding wordt de bouwactiviteit officieel beëindigd. Dit moet twee werkdagen van tevoren gemeld worden met de informatieplicht ‘’beëindiging bouwwerkzaamheden’’. Deze informatieplicht ziet niet alleen toe op de bouwwerkzaamheden zelf, maar ook op andere aspecten die onderdeel uitmaken van de verleende omgevingsplanactiviteit. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het realiseren van noodzakelijke parkeerplaatsen of andere planologische voorzieningen. Formeel markeert deze melding het afronden van het toezicht op de volledige omgevingsplanactiviteit.
De initiatiefnemer bewaart het opleverdossier als bewijsmateriaal voor naleving van de Wkb. Dit dossier bevat bewijsmateriaal dat aantoont dat het bouwwerk voldoet aan de wettelijke vereisten. De basisstructuur van het dossier ligt vast, maar afhankelijk van de complexiteit van het bouwwerk, de gekozen kwaliteitsborging, lokale regelgeving en eventuele projectwijzigingen wordt de exacte inhoud bepaald. Dit zijn de vaste onderdelen die het dossier moet bevatten:
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
- •
Daarnaast behoudt de gemeente de mogelijkheid om achteraf handhavend op te treden als blijkt dat er niet aan de regelgeving is voldaan. Met deze werkwijze wordt de kwaliteit en veiligheid van bouwwerken beter gewaarborgd.
De ‘unhappy flow’ bij de beëindiging van de bouwactiviteit kan zich voordoen in verschillende situaties. Hieronder zijn enkele situaties geschetst die ervoor zorgen dat het proces niet afgerond kan worden.
- •
Problemen bij ingebruikname: Ondanks de goedgekeurde gereedmelding ontstaat er bij het eerste gebruik van het bouwwerk problemen. Deze problemen kunnen technische mankementen zijn, installaties die niet goed functioneren of er zijn geborgen gebreken.
- •
Vervolgactie gemeente Texel: De gemeente Texel treedt handhavend op bij situaties die gevaar opleveren, bijvoorbeeld constructieve gebreken of gebreken ten aanzien van de brandveiligheid. Zij kan een bestuursdwang of last onder dwangsom opleggen of om aanvullende maatregelen vragen zoals een termijn waarbinnen het probleem moet worden opgelost.
- •
- •
De Omgevingswet stelt dat er van regels afgeweken kan worden door een maatwerkvoorschrift in te dienen (Omgevingswet Artikel 4.5. Lid 2). Initiatiefnemers kunnen op verschillende momenten een maatwerkvoorschrift indienen. Deze momenten worden beschreven in de verschillende ‘unhappy flows’ van enkele processtappen. Een maatwerkvoorschrift binnen de Wkb moet juridisch voldoen aan een aantal eisen.
Aan de hand van deze eisen beoordeelt de gemeente Texel of een maatwerkvoorschrift geaccepteerd kan worden en zij een maatwerkbesluit vaststellen.
Hierbij moet rekening gehouden worden met onder andere de Algemene wet bestuursrecht ( Algemene wet bestuursrecht te raadplegen via wetten.nl - Regeling - Algemene wet bestuursrecht - BWBR0005537) (Awb), de Omgevingswet (Omgevingswet te raadplegen via wetten.nl - Regeling - Omgevingswet - BWBR0037885) en het Besluit bouwwerken leefomgeving ( Besluit bouwwerken leefomgeving te raadplegen via wetten.nl - Regeling - Besluit bouwwerken leefomgeving - BWBR0041297) (Bbl).
De grondslag – welke wet of welk artikel in de wet mogelijkheid biedt om af te wijken van de standaardvoorschriften – wordt voor de verschillende juridische eisen van een maatwerkvoorschrift genoemd. De Omgevingswet is voornamelijk kaderstellend en is geen directe grondslag.
Juridische vereisten voor een maatwerkvoorschrift:
- 1.
- •
- •
- •
- 2.
Het Bbl stelt eisen aan de veiligheid, gezondheid en duurzaamheid van bouwwerken. Een maatwerkvoorschrift mag alleen worden toegepast als het Bbl daarvoor expliciet ruimte biedt. Daarbij geldt dat de afwijking niet mag leiden tot een lager beschermingsniveau dan geldt voor bestaande bouw. Voor sommige onderdelen, zoals constructieve veiligheid en brandveiligheid, is het stellen van een maatwerkvoorschrift volgens het Bbl in het geheel niet toegestaan. In die gevallen moet altijd worden voldaan aan de volledige nieuwbouweisen. De gemeente kan in dat geval geen maatwerk toestaan. Bijvoorbeeld: het verlagen van een brandwerendheidseis is alleen toegestaan als het Bbl maatwerk op dat punt toelaat, én als wordt aangetoond dat het beschermingsniveau gelijkwaardig blijft aan ten minste bestaande bouw.
- 3.
- •
- 4.
Het maatwerkvoorschrift mag niet in strijd zijn met de algemene regels uit het omgevingsplan. Het moet daarnaast passen binnen de mogelijkheden voor maatwerkvoorschriften zoals geboden in de Omgevingswet en het Bbl. Maatwerkregels uit het omgevingsplan zijn hier niet van toepassing, omdat die niet gelden voor individuele situaties en in de gemeente Texel nog niet zijn vastgesteld.
- •
- 5.
- •
- •
- 6.
- •
3.8. Processchema handhavingsopties per processtap
In figuur 2 zijn bovenstaande handhavingsopties van de twee verschillende situaties – de ‘happy flow’, de situatie waarin de processtappen juist worden doorlopen en de ‘unhappy flow’, de situatie waarin één of meerdere processtappen onjuist worden doorlopen – schematisch weergegeven.
Figuur 2: Processchema van de handhavingsopties van de gemeente Texel per processtap
Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) en de bredere Omgevingswet is een fundamentele wijziging in gang gezet in de wijze waarop bouwkwaliteit wordt geborgd en gehandhaafd. De gemeente Texel staat hierbij voor de uitdaging om haar verantwoordelijkheid als bevoegd gezag zorgvuldig en effectief vorm te geven, met inachtneming van de bijzondere lokale omstandigheden die het eiland kenmerken. Dit handhavingsbeleid geeft richting aan die opgave door inzichtelijk te maken hoe Texel binnen het Wkb-stelsel optreedt in verschillende fasen van het bouwproces.
Door de Wkb zijn de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen veranderd. Zo houdt de gemeente Texel toezicht op het proces, maar is niet langer verantwoordelijk voor de technische beoordeling voorafgaand aan de bouw. Dat betekent dat toezicht en handhaving verschuiven naar het moment van uitvoering en gereedmelding, waarbij proactief moet worden ingespeeld op signalen van onvolledige meldingen of onrechtmatige ingebruikname.
Het Wkb-handhavingsbeleid is vormgegeven aan de hand van zes processtappen. Voor elke processtap zijn twee verschillende situaties toegelicht: de situatie waarin de processtappen juist worden doorlopen; de ‘happy flow’, en de situatie waarin de processtappen onjuist worden doorlopen; de ‘unhappy flow’.
Aan de hand van deze situaties wordt toegelicht welke handelingsopties de gemeente Texel heeft. Per processtap zijn de volgende beleidskeuzes gemaakt:
- 1.
- 2.
- 3.
Start bouwactiviteit: De informatieplicht wordt bij de start van de bouwactiviteit actief bewaakt. Bij niet-naleving kan de gemeente handhavend optreden, bijvoorbeeld met een bouwstop of last onder dwangsom. Het aantonen van betrokkenheid van een kwaliteitsborger is essentieel. Verjaarde meldingen worden als ongeldig beschouwd.
- 4.
- 5.
Gereedmelding: Gereedmeldingen zonder volledige of correcte documentatie worden niet geaccepteerd. De gemeente Texel heeft de mogelijkheid om herstelmaatregelen te vragen op grond van haar handhavingsbevoegdheid en heeft de mogelijkheid om extra controles uitvoeren. Bij gebreken of illegale ingebruikname volgt handhaving in de vorm van een last onder dwangsom.
- 6.
Beëindiging bouwactiviteit: De gemeente ziet toe op de naleving van de informatieplicht en op het correct afronden van het project conform de verleende omgevingsplanactiviteit. Achteraf optreden bij gebreken is mogelijk, zeker bij gevaar voor de openbare veiligheid. Zij kan een bestuursdwang of last onder dwangsom opleggen of om aanvullende maatregelen vragen.
In uitzonderlijke situaties kan worden gekozen voor een maatwerkvoorschrift. In dat geval gelden de voorwaarden dat het maatwerkvoorschrift goed gemotiveerd moet zijn, het niet mag leiden tot een lager beschermingsniveau, en moet passen binnen de juridische kaders van de Omgevingswet, het Bbl en de Awb. Alleen dan kan de gemeente, binnen haar beleidsvrijheid, een dergelijk verzoek accepteren en het maatwerkbesluit vaststellen.
Tot slot blijkt uit dit beleid dat het Wkb-stelsel nog in ontwikkeling is. De tijdelijke uitzondering voor verbouw binnen gevolgklasse 1 en de voortdurende aanpassingen binnen het Bbl vragen om een dynamisch beleid dat met de praktijk meebeweegt.
Permanente link
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2025-382444.html