Ontwerp Omgevingsvisie Den Haag 2050

Het college van burgemeester en wethouders van Den Haag,

overwegende dat:

• op 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking is getreden;

• op 1 januari 2027 de gemeente verplicht is om een gebiedsdekkende omgevingsvisie te hebben gepubliceerd in het omgevingsloket;

• op 1 december 2020 gestart is met het vormen van een Haagse Omgevingsvisie (RIS 307081);

• op 20 oktober 2022 het ambitiedocument Omgevingsvisie Den Haag geagendeerd is in de gemeenteraad (RIS 309993);

• op 21 oktober 2022 de Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor de PlanMER vrijgegeven is voor zienswijzeprocedure (RIS 313413);

• op 4 juli 2023 de Commissie Ruimte geïnformeerd is over de keuze meer te investeren in participatie en visieontwikkeling voor een meer impactvolle Omgevingsvisie (RIS 316051);

• op 7 september 2023 de gemeenteraad heeft besloten tot vaststelling Nota van Beantwoording NRD Omgevingsvisie Den Haag en het advies van de Commissie voor de m.e.r. als basis te nemen voor de op te stellen OER (RIS 316060);

• op 23 oktober 2024 de Raad middels een raadsbrede werkbespreking Omgevingsvisie geïnformeerd is over de stand van zaken en de wijze waarop participatie heeft plaatsgevonden en is verwerkt;

besluit:

• I. instemmen met de ontwerp Omgevingsvisie;

• II. kennis te nemen van de participatieverantwoording en lessen voor de toekomst (hoofdstuk 8);

• III. de ontwerp Omgevingsvisie en de daarop betrekking hebbende omgevingseffectrapportage ter inzage te leggen en belanghebbenden van 27 januari tot 10 maart in de gelegenheid te stellen hun zienswijzen over de ontwerp Omgevingsvisie naar voren te brengen;

• IV. de ontvangen zienswijzen te betrekken bij het opstellen van de definitieve Omgevingsvisie en deze ter vaststelling aan te bieden aan de gemeenteraad.

Den Haag, 21 januari 2025

Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris,

Ilma Merx

de burgemeester,

Jan van Zanen

TOELICHTING

Inleiding

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Op 1 januari 2027 is de gemeente verplicht om een gebiedsdekkende omgevingsvisie te hebben gepubliceerd in het omgevingsloket. In december 2020 is gestart met het proces tot vorming van een Haagse Omgevingsvisie. In de Startnotitie Omgevingsvisie Den Haag (RIS307081) zijn de verschillende stappen en deelproducten beschreven. In januari 2021 is de startnotitie in de raadscommissie besproken. Op basis hiervan is een Ambitiedocument Omgevingsvisie Den Haag (RIS309993) vastgesteld door het college, met daarin zes ambities voor 2050. In november 2022 is de Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) voor de Omgevingseffectrapport (OER, formeel een m.e.r.-procedure) gepresenteerd en ter inzage gelegd (RIS313413). In dit rapport staan de effecten op de omgeving voor de verschillende keuzes die in de Omgevingsvisie gemaakt kunnen worden. Een belangrijke stap was het inwinnen van zienswijzen (reacties) en adviezen over de NRD. Bewoners, organisaties en de commissie MER hebben begin 2023 hun zienswijzen en adviezen ingediend. Alle zienswijzen en adviezen zijn beantwoord in de Nota van Beantwoording en eind juni 2023 toegezonden aan de gemeenteraad. Veel adviezen uit de zienswijzen op de NRD zijn gebruikt in de verdere vormgeving van de Omgevingsvisie. Bij de brief van 4 juli 2023 heeft het college de Commissie Ruimte geïnformeerd over de stand van zaken van de Omgevingsvisie Den Haag 2050 en het vervolgproces (RIS316051). Besloten is om meer te investeren in participatie en te kiezen voor een meer impactvolle Omgevingsvisie. Uit de het OER proces en het uitgebreide participatieproces hebben we de koers afgeleid die het afgelopen jaar nader is uitgewerkt in het nu voorliggende concept. Op 23 oktober 2024 de Commissie Ruimte is geïnformeerd over de stand van zaken Omgevingsvisie en de wijze waarop participatie heeft plaatsgevonden en is verwerkt.

Inhoud

De Haagse Omgevingsvisie is een directe vertaling van drie ‘leidende principes’ die eerder in het Ambitiedocument zijn vastgelegd.

• 1. De Omgevingsvisie als een toekomstgericht verhaal

  2. De Omgevingsvisie als een ‘groeiend’ en inspirerend Haags verhaal

  3. De Omgevingsvisie als een realistisch verhaal

In het Ambitiedocument Omgevingsvisie Den Haag 2050 zijn zes ambities benoemd waar Den Haag aan moet én wil werken. De ambities gaan over fysieke, maatschappelijke en economische thema’s en komen voort uit het bestaande langetermijnbeleid.

• 1. Rechtvaardig en inclusief.

  2. Betaalbare, toegankelijke en toekomstbestendige woningvoorraad.

  3. Klimaatbestendig, klimaatneutraal en natuur inclusief.

  4. Economisch vitaal.

  5. Gezond en veilig.

  6. Duurzaam bereikbaar.

De Omgevingsvisie beschrijft drie ‘grote’ maatschappelijke opgaven, met ruimtelijke gevolgen, waar we sturing aan willen geven en oplossingen voor aanreiken. Het betreft het bieden van sociaal en economisch perspectief (werkgelegenheid, leefbaarheid, gezondheid), demografische ontwikkelingen (migratie, vergrijzing) en het werken aan enkele grote transities: klimaatadaptatie, energietransitie, de omslag naar een circulaire economie en de overstap naar een ander mobiliteitssysteem.

• 1. Sociaal en economisch perspectief bieden

  2. Groeien in balans

  3. Werken aan transities in een tempo dat de stad aankan en nodig is

Den Haag groeit uit tot een groene metropool aan zee waar mensen zich thuis voelen. Daarbij bouwen we voort op de Haagse ontstaansgeschiedenis en de kenmerkende kwaliteiten. We introduceren vijf bewegingen die richting geven aan deze ontwikkeling. Ze zijn bedoeld om onze koers aan te scherpen. Door eerder gemaakte keuzes stevig neer te zetten of door op sommige punten bij te sturen. En door voor de groei van Den Haag en enkele transities – energie, klimaat, mobiliteit, grondstoffen – het juiste tempo te bepalen. De vijf bewegingen zijn:

• 1. Thuis in een divers Den Haag

  2. Ruimte voor groen en water

  3. Verstedelijking en bereikbaarheid in samenhang

  4. Ruimte voor kennis en kunde

  5. Basissystemen op orde

Aan de vijf bewegingen worden strategische keuzes gekoppeld.

• 1. Thuis in een divers Den Haag

  a. Bijsturen

  i. Bouwen voor de buurt

  ii. Tegengaan van segregatie

  iii. Veilige en gezonde openbare ruimtes die verbinden

  iv. Naar een stillere en schonere stad

  b. Koers houden

  i. Maatschappelijke voorzieningen groeien mee

  ii. Beschermen, benutten en toekomstbestendig maken van cultureel erfgoed

  2. Ruimte voor groen en water

  a. Bijsturen

  i. Vergroening tot op straat- en pleinniveau

  ii. Duinen groeien mee met de zee

  iii. Meer aandacht voor water- en bodemkwaliteit

  iv. Focus op strategische groenprojecten

  v. Samen aan de slag met groen

  b. Koers houden

  i. Versterken, beschermen en uitbreiden van de SGH

  3. Verstedelijking en bereikbaarheid in samenhang

  a. Bijsturen

  i. Bouwtempo dat past bij de Haagse metropool

  ii. Bouwen en verbouwen in de gehele stad

  b. Tempo aanpassen

  i. Versnellen mobiliteitstransitie op stedelijk en regionaal niveau

  ii. Versnellen omslag naar duurzame stedelijke distributie

  c. Koers houden

  i. Verstedelijking rond ov-knooppunten

  4. Ruimte voor kennis en kunde

  a. Bijsturen

  i. Bevorderen clustervorming onderwijs en werkgelegenheid

  ii. Behouden, verdichten en benutten bestaande bedrijventerreinen

  iii. Diensten en kleinschalige bedrijvigheid terug in de wijk

  b. Tempo aanpassen

  i. Versnellen omslag naar circulaire economie

  c. Koers houden

  i. Versterken economische topmilieus: Regeringscentrum, Internationale Zone, Central Innovation District

  5. Basissystemen op orde

  a. Bijsturen

  i. Investeren in het bodem,- en watersysteem

  ii. Ruimte voor (toekomstig) drinkwaterbehoefte

  iii. Meer regie op de ondergrond

  b. Tempo aanpassen

  i. Snelle ontwikkeling van een duurzaam elektriciteitsnet

  ii. Versnellen aanleg van collectieve warmtenetten

  c. Koers houden

  i. Investeren in een robuuste kustverdeling

  ii. Verduurzamen bestaande bouw

Realisatiestrategie

De Omgevingsvisie is veelal een continuering van bestaand beleid en een vertaling daarvan naar strategische keuzes. De Omgevingsvisie stelt de gemeente in staat om meer regie te voeren op ontwikkeling en beheer van de fysieke leefomgeving. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie zullen de volgende documenten worden ingetrokken:

• Structuurvisie Wéreldstad aan Zee (RIS126237)

• Agenda Ruimte voor de Stad (RIS282215)

• Haagse Nota Mobiliteit (RIS180762)

De realisatiestrategie laat zien hoe de Omgevingsvisie de gemeente en andere partijen helpt om samen invulling te geven aan de ambities voor de fysieke leefomgeving. We maken hierbij gebruik van de instrumenten die de Omgevingswet ons aanreikt, en andere instrumenten die de gemeente ter beschikking heeft. Uitvoeringskracht staat centraal, waarbij alle kennis en inzet van de stad en samenwerkingspartners nodig zijn om onze ambities te bereiken.

Participatieverantwoording

Sinds 2021 zijn webinars en bijeenkomsten georganiseerd voor inwoners, ondernemers, medeoverheden, samenwerkingspartners en belangenorganisaties. Zowel in de wijken als in het stadhuis. Ook zijn diverse activiteiten georganiseerd om verschillende doelgroepen te bereiken en te betrekken. Zoals een project met 75 jongeren en het Nationaal toneel en de Haagse mixer. De Haagse mixer is een schuifpaneel waar mensen hun keuzes voor de toekomst van de stad kunnen aangeven en deze toelichten. Met deze mixer hebben we bijna 700 gesprekken gevoerd. Met online varianten zoals de Toekomstwijzer uit 2022 en de digitale Haagse mixer hebben nog eens 1100 mensen meegedaan. Daarnaast zijn er diverse bijeenkomsten met stadsdeelorganisaties, belangenorganisaties, bewonersorganisaties en ondernemersverenigingen. In totaal hebben ruim 3000 mensen meegewerkt aan de Omgevingsvisie. Met initiatieven als Haagse mensen (foto’s van Hagenaars op hun favoriete plek in de stad) zijn door een tentoonstelling en magazine nog eens duizenden mensen bereikt.

Omgevingseffectrapportage

De NRD heeft van 4 november tot en met 16 december 2022 voor iedereen ter inzage gelegen. In de Nota van Beantwoording staat de conceptbeantwoording op de reacties die zijn binnengekomen. Daarnaast hebben we de Commissie m.e.r. om advies gevraagd. Zowel het advies van de Commissie m.e.r. als de reacties van de overige belanghebbenden zijn betrokken bij het vervolgproces. Dit vervolgproces heeft geleid tot een omgevingseffectrapportage (OER) zoals bijgevoegd in de stukken.

Inspraak

De inspraakperiode omvat een formele inspraaktermijn van 6 weken van 27 januari 2025 t/m 9 maart 2025

U kunt de volledige ontwerp omgevingsvisie Den Haag 2050, Thuis in een groene metropool aan zee, de OER en overige bijbehorende stukken digitaal inzien via Raadsinformatie - Ontwerp Omgevingsvisie Den Haag 2050. U kunt het document ook digitaal en op papier inzien bij het Den Haag Informatiecentrum in het Stadhuis op Spui 70. Hiervoor maakt u een afspraak via telefoonnummer 14070 of online via Den Haag - Den Haag Informatiecentrum.

Tijdens de inzagetermijn kan iedereen een schriftelijke zienswijze indienen. Vermeld in uw e-mail of brief uw naam adres, telefoonnummer en e-mailadres. Dit kan op de volgende manieren:

• Stuur een e-mail naar omgevingsvisie@denhaag.nl. Vermeld hierbij in het onderwerp ‘zienswijze’;

• Door een brief te sturen naar de gemeente Den Haag, Afdeling Stedenbouw en Planologie, Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag, onder de vermelding van ‘zienswijze omgevingsvisie’.

Ook kunt u eventueel mondeling uw zienswijze kenbaar maken. U kunt hiervoor een afspraak maken via telefoonnummer: via telefoonnummer 14070.