Tijdelijke beleidsregels bijzondere bijstand Alleenverdienersproblematiek gemeente Westland

van de gemeente Westland;

gelet op de artikelen 4:81, eerste lid, 4:83 en 1:3, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht en van artikel 35, eerste lid van de Participatiewet;

overwegende, dat er gehuwden zijn waarbij één van de partners een loondervingsuitkering van het UWV of van een particuliere inkomensverzekeraar ontvangt en de ander een laag dan wel geen inkomen heeft, waarbij sprake is van een aanvullende bijstandsuitkering, die vanwege de hoogte van dit gezamenlijke inkomen minder zorg- of huurtoeslag hebben ontvangen dan gehuwden met een volledige bijstandsuitkering en het daarom wenselijk is beleidsregels vast te stellen over in welke gevallen voor de lager ontvangen zorg- of huurtoeslag compensatie wordt geboden;

b e s I u i t vast te stellen de volgende beleidsregels:

Tijdelijke beleidsregels bijzondere bijstand Alleenverdienersproblematiek gemeente Westland

Artikel 1 Definities

In deze beleidsregels wordt verstaan onder:

• college: college van burgermeester en wethouders van de gemeente Westland; toeslag: huurtoeslag of zorgtoeslag; wet: Participatiewet.

Artikel 2 Beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Westland 2018

De beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Westland 2018 zijn niet van toepassing op de verstrekking van bijzondere bijstand op grond van onderhavige beleidsregels.

Artikel 3 Doelgroep

• 1. Bijzondere bijstand ter compensatie van een gemis aan toeslag wordt uitsluitend verstrekt aan gehuwden waarbij sprake is van alleenverdienersproblematiek.

• 2. Er is sprake van alleenverdienersproblematiek wanneer:

  • a. één partner een loondervingsuitkering van het IJWV ontvangt, zo mogelijk aangevuld met een uitkering op grond van de Toeslagenwet of een uitkering van een particuliere inkomensverzekeraar en de andere partner geen dan wel een gering inkomen heeft;

  • b. beide partners tezamen een netto-inkomen onder de toepasselijke bijstandsnorm voor gehuwden hebben en daardoor een aanvullende bijstandsuitkering ontvangen; en

  • c. toeslag wordt ontvangen.

Artikel 4 Compensatie toeslagjaar 2022 of 2023

• 1. Op aanvraag verstrekt het college aan gehuwden eenmalig bijzondere bijstand voor de kosten van huur- Of zorgpremie, die door alleenverdienersproblematiek minder toeslag hebben ontvangen in 2022 of 2023 dan gehuwden met alleen een volledige bijstandsuitkering.

• 2. De eenmalige bijzondere bijstand wordt verstrekt ter hoogte van het bedrag aan toeslag dat de gehuwden minder hebben ontvangen dan gehuwden in een vergelijkbare woonsituatie met een volledige bijstandsuitkering.

Artikel 5 Compensatie toeslagjaar 2024

• 1. Op aanvraag verstrekt het college aan gehuwden bijzondere bijstand voor de kosten van huurof zorgpremie, die voor eigen rekening blijven als gevolg van de alleenverdienersproblematiek.

• 2. De bijzondere bijstand wordt verstrekt ter hoogte van het bedrag dat de gehuwden minder aan toeslag ontvangen dan gehuwden in een vergelijkbare woonsituatie met een volledige bijstandsuitkering.

• 3. De bijzondere bijstand kan met terugwerkende kracht maandelijks worden verleend vanaf januari 2024 tot en met uiterlijk december 2024.

Artikel 6 Compensatie toeslagjaren 2025, 2026 en 2027

• 1. Op aanvraag verstrekt het college aan gehuwden bijzondere bijstand voor een bedrag van € 1.000,-- per jaar voor de kosten van huur-of zorgpremie die voor eigen rekening blijven als gevolg van de alleenverdienersproblematiek.

• 2. Aanvragen voor het jaar 2027 dienen ten laatste twee maanden voor de vervaldatum van deze beleidsregels bij het college te zijn ingediend.

Artikel 7 Inwerkingtreding en vervaldatum

• 1. Deze beleidsregels treden in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte in het gemeenteblad en werken terug tot en met I juli 2022.

• 2. Deze beleidsregels vervallen met ingang van 1 juli 2027.

• 3. Deze beleidsregels blijven van toepassing op bijzondere bijstand verstrekt op grond van deze beleidsregels en op volledige aanvragen om bijzondere bijstand die zijn ingediend voor de vervaldatum.

Artikel 8 Citeertitel

Deze beleidsregels worden aangehaald als: Tijdelijke beleidsregels bijzondere bijstand Alleenverdienersproblematiek gemeente Westland.

Aldus vastgesteld door college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westland in de vergadering van 8 juli 2025.

Burgemeester en wethouders van Westland,

de secretaris,

M.L.M. Weerts

de burgemeester,

B.R. Arends

TOELICHTING

Algemene toelichting

De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft op 27 september 2022 (Externe link:ECLI:NL:CRVB:2022:1952) geoordeeld dat de gemeente een echtpaar met terugwerkende kracht compensatie moest geven voor het niet ontvangen van de maximale toeslagen. Naar aanleiding van deze uitspraak werd in Gemeentenieuws SZW 2023-1 een handelingsperspectief gegeven voor gemeenten om deze doelgroep via bijzondere bijstand te compenseren voor het gemis aan zorg- en huurtoeslag, totdat een structurele landelijke oplossing gevonden is.

De minister van SZW heeft voor 2028 een structurele oplossing voor de alleenverdienersproblematiek aangekondigd. Voor de periode 2025 tot en met 2027 zal worden voorzien in een tijdelijke regeling. Tot en met 2025 worden getroffen gehuwden gecompenseerd via de individuele bijzondere bijstand.

De problematiek treft gehuwden of daarmee gelijkgestelden, van wie één van de partners een loondervingsuitkering van het IJWV ontvangt zo mogelijk aangevuld met een uitkering op grond van de Toeslagenwet, of een uitkering vanuit een particuliere inkomensverzekering. De andere partner heeft geen of een gering inkomen. Het gezamenlijke inkomen wordt met algemene bijstand aangevuld tot bijstandsniveau. Deze huishoudens ontvangen door gebrekkige afstemming van (fiscale) regelingen minder zorg- of huurtoeslag dan huishoudens met een volledige bijstandsuitkering.

De getroffen huishoudens hebben hetzelfde netto-inkomen (exclusief huur- of zorgtoeslag) op het sociaal minimum, maar een lager besteedbaar inkomen (inclusief huur- of zorgtoeslag). De getroffen huishoudens komen hiermee onder het bestaansminimum. Het vastgestelde toeslagenbedrag komt voor de betreffende huishoudens lager uit dan noodzakelijk wordt geacht om in die kosten te voorzien. Daarom wordt aangenomen dat het huishouden onvoldoende middelen heeft om de noodzakelijke kosten van de huur of van de nominale premie voor de zorgverzekering en het verplichte eigen risico te betalen.

Omdat een structurele oplossing voor dit probleem nu nog niet voorhanden is, kan het college tijdelijk ondersteuning bieden in de vorm van bijzondere bijstand. Afhankelijk van de periode waarop de bijzondere bijstand betrekking heeft, betreft het een eenmalige of periodieke verstrekking. Aangezien dit het gevolg is van een reeds jarenlang bestaande samenloop van overheidsregelingen en fiscaliteit, die voor bepaalde categorieën tot een niet voorziene benadeling heeft geleid, worden die omstandigheden aangemerkt als bijzondere omstandigheden, als bedoeld in artikel 35, eerste lid, van de Participatiewet op grond waarvan een beroep kan worden gedaan op individuele bijzondere bijstand.