Integraal Veiligheidsplan 2024-2026 van de gemeente Tubbergen

De raad van de gemeente Tubbergen,

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 12 november 2024, nr. 11 A;

gelet op het advies van de raadscommissie van 10 december 2024

Op basis van artikel 38b van de Politiewet hebben gemeenten de wettelijke verplichting om minimaal eens per vier jaar doelen vast te stellen op het terrein van veiligheid. Met dit IVP wordt voldaan aan deze wettelijke verplichting.

besluit:

Het Integraal Veiligheidsplan 2024-2026 van de gemeente Tubbergen vast te stellen.

Voorwoord burgemeester

Hoewel de gemeente Tubbergen al jaren bekend staat als een van de veiligste gemeenten in Nederland, is dat geen reden om dan maar geen of weinig aandacht aan veiligheid te besteden. Integendeel! Niet voor niets is het gezegde ‘het is moeilijker op de top te blijven dan om er te komen’. En dat geldt zeker ook voor veiligheid. De criminaliteitscijfers mogen in onze gemeente dan lager zijn dan in de rest van het land; ieder veiligheidsincident, op welk vlak dan ook, is er een teveel en heeft grote impact op de getroffenen. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, overheden en instanties, waarbij de gemeente de regierol heeft.

Daarom is de afgelopen periode gewerkt aan een Integraal Veiligheidsplan, waarmee de gemeente Tubbergen de koers uitzet voor het veiligheidsbeleid voor de periode 2024-2026.

Ook ontwikkelingen in veiligheid zijn aan veranderingen en maatschappelijke trends onderhevig. En om daarop in te spelen is bewust gekozen voor een relatief korte periode: van 2024 tot en met 2026.

Veiligheid doe je niet alleen, vandaar de ondertitel ‘Veilig door Verbinding’. Daarin heeft de gemeente natuurlijk een belangrijke en zelfs aanjagende rol maar daar zijn ook de andere officiële veiligheidspartners bij betrokken. In de inleiding passeren die de revue.

Maar de allerbelangrijkste veiligheidspartners zijn natuurlijk de inwoners van en ondernemers in onze gemeente zelf. Zij – samen met de bezoekers aan onze gemeente zoals toeristen e.a. - hebben recht op een veilige leef-, werk- en verblijfsomgeving. Ook voor hen is verbinding van belang: door ons als gemeente scherp te houden, te signaleren en te adviseren, misstanden of vermoedens daarvan te melden (al dan niet anoniem) maar ook door om hulp te vragen, als dat nodig is.

Alleen door verbinding met elkaar te houden als het gaat om veiligheid, blijven we op die eerdergenoemde top en zijn we ook de komende periode die veilige, leefbare en prachtige gemeente als voorbeeld voor de rest van Nederland. Doet u mee?

Anko Postma,

burgemeester

1. Inleiding

Tubbergen is al jaren een van de veiligste gemeenten van Nederland en dat willen we graag zo houden. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, overheden en instanties waarbij de gemeente de regierol heeft. De gemeente werkt hierbij samen met haar veiligheidspartners zoals politie, Openbaar Ministerie (OM), Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Oost-Nederland (RIEC-ON), Platform Integrale Veiligheidszorg Twente (IVZ), Veiligheidsregio Twente (VRT), zorginstellingen en woningcorporaties.

Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is het instrument van de gemeente waarmee zij aangeeft op welke wijze zij invulling geeft aan de regierol op openbare orde en veiligheid en waar de prioriteiten liggen. Het veiligheidsdomein waarin de gemeente opereert is uitgebreid en complex. De capaciteit en middelen bij de gemeente en bij veiligheidspartners zijn schaars. Zowel landelijk, regionaal en lokaal worden daarom prioriteiten gesteld. In het IVP is in beeld gebracht welke veiligheidsthema’s er landelijk, regionaal en lokaal spelen. Dit is vertaald naar lokale beleidsprioriteiten voor de komende jaren. Dat zijn:

• 1. Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit

• 2. Maatschappelijke onrust en migratie

• 3. Zorg en Veiligheid

Dat betekent niet dat andere veiligheidsonderwerpen zoals veelvoorkomende criminaliteit en crisisbeheersing geen aandacht krijgen. Op die onderwerpen wordt de lijn voortgezet van de afgelopen jaren. Het veiligheidsdomein is complex en ad hoc. Daarom zijn er ook uitgangspunten geformuleerd over hoe de gemeente in algemene zin de regierol op veiligheid invult. De beleidsprioriteiten in combinatie met de uitgangspunten resulteert per beleidsthema in een aanpak op hoofdlijnen. Deze worden vertaald naar concrete tweejaarlijkse uitvoeringsplannen die jaarlijks worden geëvalueerd. Waar nodig vindt tussentijdse bijstelling plaats. Op die manier staat er een beleidscyclus met een heldere koers waarbij tussentijds bijsturen op basis van nieuwe ontwikkelingen mogelijk is.

Dit is het eerste IVP van de gemeente Tubbergen. Er is daarom gekozen voor een korte looptijd tot en met 2026 die gelijk is aan het collegeprogramma.

Proces en leeswijzer

Voor het lokale veiligheidsbeeld is gebruik gemaakt van de thema’s uit het kernbeleid van de Verenging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Op deze thema’s is informatie– zowel data als beleid – opgehaald bij interne afdelingen, politie en brandweer. Daarnaast is er gekeken naar de veiligheidsbeleving van de inwoners aan de hand van een onderzoek uit 2021. Deze cijfers en beleidsdocumenten zijn in interviews met de burgemeester, medewerkers van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen en politie voorzien van context. Vanwege de omvang van de gemeente zijn de opgehaalde data te beperkt om harde conclusies aan te kunnen verbinden op alle thema’s uit het kernbeleid. Dit heeft geresulteerd in een algemene analyse van het veiligheidsbeeld, in hoofdstuk 1 en bijlage 1. Bij het veiligheidsbeeld is ook gekeken naar maatschappelijke ontwikkelingen die (nog) minder goed terug komen in de data of in het huidige beleid, maar nu of in de toekomst wel van invloed kunnen zijn op de veiligheid. Het veiligheidsbeeld is vervolgens naast de landelijke en regionale prioriteiten gelegd in hoofdstuk 3. Dit heeft gezamenlijk geresulteerd in drie beleidsthema’s waarover de gemeente de komende jaren extra de regie gaat voeren.

Op basis van de beleidsanalyse, het onderzoek naar de veiligheidsbeleving alsmede de interviews zijn de uitgangspunten geformuleerd over hoe de gemeente de regierol gaat invullen. Deze zijn uitgewerkt in hoofdstuk 4.

De thema’s en uitgangspunten zijn vervolgens in meerdere gesprekken met de veiligheidsadviseurs vertaald naar doelstellingen voor de komende jaren. Dit is uitgewerkt in hoofdstuk 5. Omdat veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is, zijn daarnaast in bijlage 3 de belangrijkste ketenpartners en activiteiten in beeld gebracht.

Figuur: Schematische weergave proces

2. Samenvatting veiligheidsbeeld

Voor de onderbouwing van het IVP is het belangrijk om een momentopname te maken van het veiligheidsbeeld. Het veiligheidsbeeld schetst immers de huidige veiligheidssituatie en brengt eventuele risico’s aan het licht. Hiervoor zijn data geanalyseerd over de criminaliteit en leefbaarheid, de veiligheidsbeleving en de maatschappelijke ontwikkelingen in de gemeente Tubbergen. De analyse is uitgevoerd aan de hand van het complete pakket aan thema’s binnen het veiligheidsdomein zoals geschetst in het kernbeleid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)¹.

Ook worden de algemene veiligheidstrends meegenomen in het veiligheidsbeeld. Dit zijn onderwerpen die landelijk spelen en die invloed hebben op de openbare orde en veiligheid. Het gaat hierbij om:

Verschuiving van traditionele criminaliteit naar de georganiseerde ondermijnende criminaliteit en gedigitaliseerde criminaliteit;

• Verharding van georganiseerde criminaliteit en de verwevenheid in de samenleving.

• Jongeren zijn kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit.

• De afhankelijkheid en risico’s van digitalisering nemen toe.

• Groei in dader en slachtofferschap cybercriminaliteit.

Toename van het aantal mensen met onbegrepen gedrag en de complexiteit die het met zich meebrengt om;

• deze personen een passende plek te geven in de samenleving;

• deze personen waar nodig tegen zichzelf te beschermen en het bieden van adequate zorg en ondersteuning;

• de overlast die deze personen (kunnen) veroorzaken voor de omgeving te beperken en de veiligheid te waarborgen.

Toename van het maatschappelijke ongenoegen:

• Dit is onder andere het gevolg van de problematiek op de woningmarkt, de energietransitie, de klimaatverandering en de migratie;

• Sommige groepen voelen zich onvoldoende gehoord door de landelijke en/of lokale politiek;

• Deze groepen willen zelfs niets meer te maken met de overheid en noemen zich ‘autonoom’’ of ‘soeverein’.

Het volledige veiligheidsbeeld van de gemeente Tubbergen staat in bijlage 2. Over het algemeen is het veiligheidsbeeld van de gemeente Tubbergen positief. Het totaal aantal geregistreerde misdrijven in de gemeente Tubbergen ten opzichte van het aantal inwoners is een van de laagste in Nederland². Ook de algehele veiligheidsbeleving, de waardering van de leefbaarheid en de sociale cohesie zijn hoger dan het landelijk gemiddelde. Daarmee behoort de gemeente Tubbergen nog steeds tot een van de veiligste gemeenten van Nederland.

Onderstaand worden de vijf thema’s die in het kernbeleid van de VNG naar voren komen uiteengezet. Door het volledige veiligheidsdomein mee te nemen in het veiligheidsbeeld, wordt inzichtelijk gemaakt op welke thema’s extra focus moet zijn gedurende de looptijd van dit IVP.

Veilige woon- en leefomgeving

Het slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit is relatief laag. Het aantal vermogensdelicten schommelt al jaren tussen 160 en 180 per jaar. Hierbij is geen duidelijk patroon zichtbaar van bepaalde vormen van criminaliteit zoals inbraken of fietsdiefstal. Vaak ontstaan er op bepaalde delicten pieken. Hierop wordt ingesprongen door de keten. Als bijvoorbeeld het aantal inbraken of fietsdiefstallen toeneemt of er nadert een risicovolle periode zoals de vakanties of de donkere dagen dan wordt hier aandacht voor gevraagd.

Uit de CBS veiligheidsmonitor komt het beeld naar voren dat inwoners in de regio Noordoost Twente meer dan gemiddeld preventieve maatregelen ondernemen om slachtofferschap te voorkomen. Denk daarbij aan sloten en verlichting om en rondom de woning. Uit het onderzoek naar de veiligheidsbeleving uit 2021 komt tevens naar voren dat inwoners zich veilig voelen.

Verschillende vormen van overlast komen wel in meer of mindere mate naar voren in de data. Dit zijn jeugdoverlast (zie jeugd en veiligheid) en personen met onbegrepen gedrag. De stijging in het aantal meldingen over deze vormen van overlast volgt de landelijke ontwikkelingen.

Bedrijvigheid en veiligheid

Het aantal bedrijfsinbraken en winkeldiefstallen is beperkt. Ook de overlast afkomstig van bedrijven en ondernemingen is beperkt. De gemelde overlast heeft vooral betrekking op horeca, evenementen en toeristen. Het gaat dan over geluidsoverlast, geweldsdelicten, bereikbaarheid en parkeren.

Hoewel de criminaliteit- en overlastcijfers met betrekking tot uitgaan, evenementen en toerisme laag zijn, is zorgvuldige afstemming met interne en externe partners vereist om te voorkomen dat het de leefbaarheid aantast. Een punt van aandacht met betrekking tot bedrijvigheid en veiligheid is leegstand van loodsen en garage- of opslagboxen. Deze kunnen gelegenheid bieden tot ondermijnende criminaliteit.

Jeugd en veiligheid

De jeugdcriminaliteit is laag (rond de 5 Halt!-verwijzingen per jaar). De jeugdoverlast kenmerkt zich door pieken op specifieke locaties en momenten, zoals rond uitgaansplekken en -tijden. Een algemeen aandachtspunt is het alcohol,- en middelengebruik onder jongeren en met name onder minderjarigen. Het lijkt een trend dat het alcoholgebruik onder jongeren langzaam afneemt, maar nog steeds hoog is. Dit gaan we als gemeente onderzoeken. Door alcohol- en middelengebruik ontstaat sneller overlast en grensoverschrijdend gedrag. Dat is terug te zien in het aantal incidenten die zich voornamelijk rondom de horeca lijken af te spelen. Om dit te voorkomen wordt vanuit het sociaal domein ingezet op preventie. Dit alleen is niet voldoende en daarom is het een gedeeld thema met het veiligheidsdomein in geval van incidenten en repressie.

Fysieke veiligheid

De crisisorganisatie is regionaal georganiseerd bij de Veiligheidsregio Twente. Er moet ten aanzien van de fysieke veiligheid meer dan in het verleden rekening worden gehouden met extreme weersomstandigheden zoals droogte, regen en storm. Beleidsvorming, opstellen van noodscenario’s en bestrijding van incidenten en rampen wordt opgepakt vanuit onder andere de veiligheidsregio waarbij de gemeente naast een financiële bijdrage ambtelijke capaciteit levert om goed voorbereid te zijn. Team Veiligheid behoudt altijd een adviserende rol bij bijvoorbeeld de eerste opvang en de nazorg na een incident zoals een grote brand of een ongeval met maatschappelijke impact.

Integriteit en veiligheid

Ondermijning

Ondermijnende criminele activiteiten zijn niet altijd zichtbaar. De aard en de omvang van de zichtbare ondermijnende activiteiten in de gemeente Tubbergen, zoals een drugslab of mensenhandel, zijn beperkt. Dat sluit niet uit dat het er wel is. Daarom wordt het thema ondermijning niet alleen lokaal, maar ook regionaal in nauwe samenwerking met de ketenpartners opgepakt.

Migratie

Migratie is ook één van die ontwikkelingen die niet concreet in cijfers of beleid terug te vinden is in het veiligheidsdomein. Migratie ligt in de basis bij het team Migratie.

De gemeente heeft verschillende verantwoordelijkheden bij de diverse soorten migratie en de uitdagingen verschillen daarbij ook. Een van de uitdagingen is veiligheid.

Het gaat enerzijds over de veiligheid(sbeleving). Anderzijds zijn sommige doelgroepen extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van criminaliteit zoals mensenhandel en uitbuiting. Een ander veiligheidsvraagstuk is dat de weerstand vanuit de samenleving kan leiden tot onveilige situaties richting de migranten, bestuurders en ambtenaren. Het is daarom belangrijk dat team Veiligheid is aangesloten op de beleidsvorming rondom de verschillende vormen van migratie.

Maatschappelijke onrust en ongenoegen

Een algehele landelijke ontwikkeling is een groeiende tweedeling en algehele maatschappelijke ontevredenheid in de samenleving over politiek en maatschappelijk gevoelige thema’s zoals de sociaal economische situatie (onder andere wonen en werken), migratie, klimaattransitie, internationale veiligheid, inclusie en diversiteit. Het gaat echter niet over vaste of herkenbare groepen die onvrede ervaren. De onvrede leidt soms tot een wantrouwen naar de overheid of soms zelfs tot afkeer van de overheid.

Dit bemoeilijkt het proces om in gesprek te gaan. Ook in de gemeente Tubbergen zijn inwoners die autonoom of soeverein actief zijn.

Gedigitaliseerde criminaliteit en online veiligheid

Er is een toename zichtbaar rondom gedigitaliseerde criminaliteit. De cijfers zijn laag maar stijgen wel. Dat volgt de landelijke ontwikkelingen. Het lijkt vooralsnog te gaan om online fraude en oplichting. Uit de CBS veiligheidsmonitor blijkt dat inwoners binnen het basisteam verhoudingsgewijs minder maatregelen ondernemen om slachtofferschap van gedigitaliseerde criminaliteit te voorkomen.

Algemeen is het beeld dat de online en offline samenleving steeds meer in elkaar overgaan. In bijna alle vormen van criminaliteit of veiligheidsvraagstukken speelt de digitale wereld een rol. Het is een plek waar gelijkgestemden elkaar kunnen treffen, een plek om kwetsbare personen te benaderen of om illegale activiteiten te verrichten zoals oplichting, afpersing, opruiing of bedreiging. Dit stelt de gemeente en de veiligheidsketen voor de uitdaging om zicht te krijgen op wat er lokaal speelt.

Ook een gemeente kan slachtoffer worden van cybercriminaliteit, bijvoorbeeld in de vorm van een hack. Een digitale hack is een groot veiligheidsrisico. Hierop voorbereid zijn is een opgave die bij team ICT en team Concern Control hoort.

3. Landelijke en regionale beleids thema’s van de politie

Om vanuit het lokale veiligheidsbeeld te komen tot de juiste prioritering wordt ook gekeken naar de landelijke en regionale prioriteiten van de politie.

Landelijk

In de landelijke veiligheidsagenda 2023 – 2026³ van de politie zijn de volgende beleidsdoelstellingen geformuleerd:

• 1. Ondermijning en georganiseerde criminaliteit: Het doel is dat Nederland minder aantrekkelijk wordt voor (internationale) ondermijnende criminaliteit. Dit vergt een integrale aanpak, waarin preventie, repressie, verstoring en weerbaarheid van belang zijn.

• 2. Mensenhandel: Het doel is om mensenhandel over de volle breedte van het fenomeen aan te pakken en slachtoffer- en daderschap te voorkomen. Het integraal samenwerken op basis van een goede informatiepositie staat hierin centraal.

• 3. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, waaronder online seksueel misbruik: Het doel is om de groei van online criminaliteit te remmen en slachtofferschap te voorkomen. Er wordt ingezet op preventie, repressie, hulp aan slachtoffers en daderpreventie. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan de kwetsbaarheid van jongeren, wat hen vatbaar kan maken voor slachtoffer- of daderschap aangaande online criminaliteit.

• 4. Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust: Het doel is om in verbinding te staan met de samenleving, door preventie, dialoog en handhaving. Hiermee wordt gepoogd om te voorkomen dat maatschappelijke onrust escaleert en omslaat in het plegen van strafbare feiten of ernstige verstoringen van de openbare orde.

• 5. Intelligence (en internationale samenwerking): Een goede informatiepositie is een voorwaarde om goed te kunnen acteren op voorgenoemde thema’s. De politie zet hier op in, om zo maatwerk te kunnen leveren bij lokale of regionale problematiek.

Regio Oost-Nederland

Het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de politie eenheid Oost-Nederland⁴ gaat in op het regionale beleid van de politie en heeft meer het karakter van een regionaal kader, dan een uitputtende lijst van beleidsonderwerpen. De daadwerkelijke vertaling naar de uitvoering en bijbehorende politie-inzet vindt plaats op districtelijk en lokaal niveau. Vanwege de impact op gemeentelijk niveau is dit meerjarenbeleidsplan voor een zienswijze voorgelegd aan alle gemeenteraden. Vervolgens is deze vastgesteld door de regioburgemeester en de hoofdofficier van Justitie. Regionaal zijn de volgende strategische ontwikkelthema’s geformuleerd:

• 1. Ondermijning: Het doel is dat Oost-Nederland minder aantrekkelijk wordt voor (internationale) georganiseerde ondermijnende criminaliteit.

• 2. Digitale veiligheid: Het doel is om de online veiligheid voor burgers en bedrijven te vergroten. De aanpak richt zich op het inzetten van interventies, het verlenen van hulp, data-gedreven werken, samenwerking (publiek en privaat) en autoriteit.

• 3. Politie voor iedereen: Het doel is om in deze tijd van toenemende polarisatie en maatschappelijke onrust in verbinding te staan met de samenleving en legitiem en effectief te blijven optreden.

Daarnaast zijn er twee reguliere strategische thema’s geformuleerd

• Zorg en veiligheid: De multidisciplinaire en systeemgerichte aanpak met betrekking tot zorg en veiligheid wordt voortgezet. Hier worden aansluitende interventies ingezet rondom kwetsbare (gezins-) systemen/personen. Er wordt acuut opgetreden bij onveiligheid en het strafrecht wordt eventueel ingezet. Daarnaast wordt er gesignaleerd, geadresseerd en geadviseerd over personen die zorg nodig hebben bij relevante partners in het zorg- en veiligheidsdomein.

• Aanpak seksueel geweld / seksuele misdrijven: De politie heeft een belangrijke rol bij de strafrechtelijke handhaving bij seksueel geweld/seksuele misdrijven. Daarnaast wordt er ingezet op preventie of alternatieve afdoeningen die aansluiten bij de behoeften van slachtoffers.

Noordoost Twente

In de gezagsdriehoek van politiebasisteam Noordoost Twente zijn voor 2023-2024 twee speerpunten benoemd:

• Middelengebruik door jongeren (tot 23 jaar): Het doel is om de maatschappelijke effecten terug te dringen naar aanleiding van middelengebruik. Er is een preventieve aanpak gericht op voorlichting op scholen en een repressieve aanpak gericht op controles op scholen en bij uitgaanslocaties.

• Ondermijning: Het doel is om zicht te krijgen op en het terugdringen van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. Daarnaast ook het vergroten van de weerbaarheid van de lokale overheid en maatschappij. De aanpak richt zich op voorlichting aan verschillende doelgroepen en repressie in de vorm van controles op fenomenen, persoonsgerichte aanpak en het opleggen van bestuurlijke maatregelen.

In het vervolg op deze speerpunten wordt in de tweede helft van 2024 gewerkt aan een uitvoeringsplan veiligheid voor Noordoost Twente voor de periode tot 1 januari 2026.

Aansluitend wordt in 2025 een begin gemaakt met het opstellen van een gezamenlijk IVP voor de vier gemeenten in Noordoost Twente.

4. Uitgangspunten bij de veiligheidsaanpak

Het werken in het veiligheidsdomein is vaak maatwerk. Geen enkele situatie is hetzelfde, dit vanwege de complexiteit en de omvang van de problematiek van de veiligheidsthema’s. De aard van de problematiek vraagt om een integrale aanpak zowel binnen Noaberkracht Dinkelland Tubbergen, als met onze ketenpartners.

Bij de aanpak van veiligheidsvraagstukken hanteren wij daarom de volgende uitgangspunten:

• 1. Samenwerking, verantwoordelijkheid & noaberschap

• Een veilige samenleving creëren we samen. We tonen noaberschap, helpen elkaar en kijken naar elkaar om. Een ieder heeft een verantwoordelijkheid voor zijn of haar eigen gedrag en keuzes. Daarbij werken we aan het versterken van de veerkrachtige en zelfredzame inwoner. Dit maakt dat we gevaar kunnen herkennen en dat we weerbaar worden tegen (ondermijnende) criminaliteit. Zo houden we samen de gemeente Tubbergen leefbaar, schoon en veilig.

• 2. Sterke informatiepositie en informatiegestuurd werken

• Een sterke informatiepositie is essentieel om goed onderbouwde keuzes te maken. Door zichtbaar en benaderbaar te zijn, zijn en blijven we in verbinding met de samenleving. Hierdoor versterken we onze informatiepositie met informatie rechtstreeks vanuit de inwoner. Daarnaast delen en ontvangen we informatie van verschillende partners binnen de kaders van de wet, waardoor we een sterke informatiepositie hebben en behouden. Zo is er structureel beter zicht op ontwikkelingen en hierdoor kan sneller geanticipeerd worden.

• 3. Balans tussen preventie, zorg en repressie

• We streven naar de juiste balans tussen preventie, zorg en repressie. Middels voorlichting voorkomen we waar dat kan. Daarnaast grijpen we in daar waar nodig. We kijken verder dan straffen en bieden de juiste hulp waar mogelijk. Dit doen we door zorg en veiligheid met elkaar te verbinden en vroegtijdig in te grijpen. Daar waar nodig handelen we consequent en maken gebruik van zowel bestuurlijke- als strafrechtelijke interventies.

• 4. Gerichte aanpak

• We werken zoveel mogelijk met een gerichte aanpak. Dit betekent dat er daar waar nodig een persoonsgerichte aanpak wordt gehanteerd voor zowel daders als slachtoffers. We bieden ondersteuning aan slachtoffers en zorgen voor hulp op maat. Bij daders proberen we recidive te voorkomen. Daarnaast werken we gebiedsgericht. We onderzoeken wat een buurt, wijk of kern nodig heeft en bieden op deze manier maatwerk.

• 5. Flexibiliteit

• Veiligheid is een dynamisch domein dat continu in beweging is. Hierdoor kan het voorkomen dat een bepaald (nieuw) veiligheidsvraagstuk zich snel en hevig ontwikkelt. Directe inzet is dan nodig om dit aan te pakken. We spelen flexibel in op de actualiteit en maken een kritische afweging waarvoor wel en waarvoor niet directe inzet nodig is. We weten wat er speelt en doen wat nodig is op de tijden en plaatsen die daarom vragen.

Figuur: Logo Noaber kracht

5. Beleidsprioriteiten gemeente Tubbergen

Het veiligheidsbeeld van de gemeente Tubbergen, in combinatie met algemene veiligheidstrends en de beleidsthema’s van de politie op landelijk, regionaal en basisteamniveau, resulteert in de volgende geprioriteerde beleidsthema’s voor de gemeente Tubbergen:

• 1. Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit;

• 2. Maatschappelijke onrust en migratie;

• 3. Zorg & Veiligheid (jeugd en personen met onbegrepen gedrag).

Dit betekent niet dat de overige veiligheidsthema’s achterwege worden gelaten in de komende periode. Onderwerpen als preventie en repressie op veelvoorkomende criminaliteit en crisisbeheersing zijn reguliere taken, die voor de komende periode geen extra aandacht behoeven maar in de reguliere werkzaamheden worden opgepakt.

Deze drie thema’s worden in dit hoofdstuk uitgewerkt. Bij elk thema worden dezelfde vragen gesteld en onderwerpen behandeld, namelijk:

• Waar hebben we het over?: Een uitleg over het thema en subthema’s.

• Uitdaging: Een korte uitleg over de grootste uitdagingen binnen het thema.

• Doel: Wat willen we bereiken op dit thema.

• Wat doen we al?: De geprioriteerde beleidsthema’s zijn niet nieuw en er wordt al langer aan gewerkt in de gemeente. Dit betekent dat er ook al stappen worden ondernomen op dat gebied. Dit wordt toegelicht bij wat doen we al?

• Wat gaan we doen?: Een globaal overzicht van de aanvullende acties die we gaan ondernemen. Deze acties zijn niet uitputtend en nog niet gespecificeerd. Er wordt bijvoorbeeld nog geen tijdsplanning geschetst. Een vollediger overzicht van de te ondernemen acties hoort thuis in het uitvoeringsplan.

• Met wie?: Na de acties worden enkele interne en externe partners genoemd om een beeld te schetsen van het speelveld. Niet alle partners worden genoemd. Omdat het veiligheidsdomein breed en complex is, is dit onmogelijk. Een completer, doch niet uitputtend, beeld wordt wel geschetst in bijlage 3: de ketenkaart.

• Voorbeeldcasus: Tot slot wordt een fictieve casus per thema uitgewerkt. Met deze casus is gepoogd een beeld te schetsen van de problematiek met betrekking tot het beleidsthema en op welke manier er gehandeld wordt binnen de gemeente Tubbergen en met haar partners.

Thema 1: Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit

Waar hebben we het over?

Criminelen maken gebruikvan dezelfde legale structuren als inwoners. Zo richten criminelen bijvoorbeeld bedrijven op, vragen ze vergunningen aan en huren of kopen ze panden. De vermenging die hierbij ontstaat heeft een negatieve invloed op de veiligheid, leefbaarheid, economie en onze democratie. Normen vervagen en het gevoel van veiligheid en leefbaarheid neemt af. Dit effect heet ondermijning. Er zijn verschillende vormen van criminaliteit die onder ondermijning vallen, zoals: drugscriminaliteit, witwassen, mensenhandel en gedigitaliseerde criminaliteit. De laatste jaren is een stijging zichtbaar in het aantal meldingen omtrent deze laatste vorm, gedigitaliseerde criminaliteit. Bij deze vorm van criminaliteit is ICT het middelvoor traditionele delicten, zoals bijvoorbeeld bij aan en verkoopfraude. Het is belangrijk dat zowel de gemeente, als haar inwoners en ondernemers weerbaar zijn tegen deze verschillende vormen van criminaliteit. Op deze manier wordt voorkomen dat de gemeente Tubbergen een voedingsbodem wordt voor criminele ondermijnende activiteiten.

Uitdaging

Gemeente Tubbergen heeft een groot buitengebied. Leegstaande schuren of loodsen kunnengelegenheid bieden tot ondermijnende activiteiten. Een sterke informatiepositie is een vereiste voor de aanpakvan ondermijning. De meldings- en aangiftebereidheid is niet heel hoog, wat maakt dat signalen tot op heden gering worden gemeld bij de gemeente. Daarnaast wordt er bij gedigitaliseerde criminaliteit niet altijd aangifte gedaan. Dit heeft te makenmet onder andereschaamte. De cijfers over deze vormvan criminaliteit kunnendus een vertekend beeld geven. Ook ontbreekt een registratiesysteem waar volgens wet- enregelgeving signalen van ondermijning kunnen worden vastgelegd en gedeeld. In diverse sectoren zijn internationale werknemers nodig om deze draaiende te houden. Een groot deel van deze werknemers verkeert in een afhankelijkheidspositie ten opzichte van zijn werkgever/uitzendbureau. Zaken als inkomen, huisvesting en vervoer wordenbijvoorbeeld door hen geregeld. Dit kan hen extra kwetsbaar maken voor ondermijnende criminaliteit.

Doel

Samen met externe partners, inwoners en ondernemers signaleren, voorkomen en bestrijden van criminaliteit die het gezag ondermijnt. Daarnaast het weerbaar zijn van inwoners en ondernemers tegengedigitaliseerde criminaliteit.

Wat doen we al?

De gemeente is aangesloten bij Meld MisdaadAnoniem en er is een intern meldpunt “niet pluis” waar collega’s hun signalen over ondermijning kunnendelen met het team veiligheid. In RIEC-verband wordt samengewerkt voor zowel voorlichting en beeldvorming als casuïstiek. Intern worden medewerkers bewustgemaakt van ondermijning en de signalen die daarvan kunnenworden opgevangen. Preventief worden integrale controles georganiseerd in onder andere het buitengebied. Ook worden er integrale controles georganiseerd op basis van casuïstiek bij internationa- le medewerkers. Hierbij is oog voor eventuele uitbuiting en mensenhandel. We voeren Bibob-toetsen uit aan de hand van de beleidsregels Bibob. We werken samenmet partners in projectmatige plannenvoor veilig buitengebied en veilige bedrijventerreinen.

Wat gaan we doen?

We blijven inzetten op bewustwording op zowel ambtelijk als bestuurlijk vlak en bij inwoners en ondernemers. Het continueren van integrale controles in samenwerking met de politie en andere belangrijke partners, waarbij het doel is om in gesprek te gaan met inwoners en onderne- mers. Samen met onze ketenpartners zetten we extra in op het vergroten van de aangifte- en meldingsbereidheid. We borgen de structurele aanpakvan ondermijning in het uitvoeringsplan veiligheid en in het uitvoeringsplan voor vergunningverlening, toezichten handhaving. Waar nodig breidenwe het bestuursrechtelijke instrumentarium uit om op te treden tegen excessen die de samenleving ontwrichten.

Met wie?

Intern: met verschillende afdelingen en teams binnenNoaberkracht Dinkelland Tubbergen, zoals Publieke Dienstverlening, WABO en ICT Extern: RIEC Oost-Nederland, Politie, Platform VeiligOndernemen Oost Nederland, Nederlandse Arbeidsinspectie, Openbaar Ministerie

Voorbeeld casus Bijteam Veiligheid van de gemeente Tubbergen komen verschillende meldingen en sig- nalen binnenover een schuurin het buitengebied waar verdachte activiteiten plaatsvin- den. Deze schuur stond langere tijd leeg, maar in de afgelopen tijd is voornamelijk in de nachtelijke uren veel bewegingrondom het pand gezien. Het vermoeden ontstaatdat er mogelijk een drugslaboratorium aanwezig is. De ontvangen signalenworden door team Veiligheid besproken met onder andere de politie en de omgevingsdienst. Vervolgens wordt bepaaldof op basis van deze signalen een RIEC-casus wordt opgebouwd.. Hieruitblijkt dat de signalen dusdanig zijn dat de politie een inval doet en een drugslab aantreft. De gemeente is nu aan zet met betrekking tot het verzegelen van de schuur en het communiceren met de lokalegemeenschap.

Thema 2: Maatschappelijke onrust en migratie

Waar hebben we het over?

In een democratie moeten de inwonersde ruimte hebbenom maatschappelijk ongenoegen te uiten. Maatschappelijk ongenoegen is een gevoel van onvrede of miskenning door bijvoorbeeld veranderingen in de maatschappij. Voorbeelden van dergelijke veranderingen zijn globalisering, klimaatverandering en migratie. Veel van deze veranderingen wordenbuiten de invloedsferen van de gemeente in gang gezet. Toch kan het wel lokaal tot uiting komen, zoals bij demonstraties. Dit heet maatschappelijke onrust: de collectieve gedragingen die voortkomen uit het maatschappelijk ongenoegen. Maatschappelijke onrustwordt problematischals het resulteert in het plegenvan strafbare feiten,ernstige verstoring van de openbare orde en bedreiging en/of intimidatie vanbestuurders, organisaties of groepen.

Uitdaging

Maatschappelijke onrust Zowel landelijk, als regionaal en lokaal lijkt de maatschappelijke onrust op verschillende thema’s toe te nemen. Dit kan een negatieve invloed hebben op polarisatie, radicalisering en discriminatie. Migratie Er is fragiel draagvlak in de samenleving op het migratiedossier. Een mogelijke vermindering van veiligheid is afhankelijk van de doelgroep, locatie en maatregelen. Een verhoogde negatieve veiligheidsbeleving kan optreden bij (teveel) opvang van migranten. Dit kan resulteren in uitingen van weerstand vanuitde samenleving die veiligheidsrisico’s opleveren voor migranten, ambtenaren en bestuurders.

Doel

Een inclusieve en wendbare samenleving en een transparant en betrouwbaar bestuurin verbinding metinwoners en ondernemers.

Wat doen we al?

Maatschappelijke onrust Team Veiligheid is aangehaakt bij casuïstiek en volgen daarbijde huidige handreiking Maatschappelijke Onrust van de Veiligheidsregio Twente. Er is aansluiting gezochtbij Stichting Vizier voor een anti-discriminatiemeldpunt. Medewerkers van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen volgentrainingen over het herkennenvan signalen vanpolarisatie en radicalisering. Migratie Er is een organisatie breed programma Migratie en Asiel voor de opvang en integratie van migranten.

Wat gaan we doen?

Maatschappelijke onrust De handreiking Maatschappelijke Onrust van de Veiligheidsregio Twentedateert uit 2015 en wordtvernieuwd en geïmplementeerd binnen Noaberkracht Dinkelland en Tubbergen. Inzet op een goede informatiepositie, verbinding en participatie door een zichtbaar aanspreekpunt (boa) en dialoogvoering met verschillende partijen. We maken het mogelijk om polarisatie te melden bij de gemeente. We maken werk van een weerbaar bestuur en organisatie en grijpen in wanneer er sprake is van intimidatie en/of bedreiging. Migratie We intensiveren samenwerking met het programma migratie en asiel, zowel voor beleid en voorbereiding van de locatie, als voor casuïstiek.

Met wie?

Intern: programma migratie en asiel, team Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte, teamVeiligheid en verschillende teams van het sociaal domein Extern: Veiligheidsregio Twente, politie, Stichting Vizier

Voorbeeld casus Voorbeeld onlineaangejaagde ordeverstoring: Op sociale mediaverschijnen verschillende berichten over toenemende onvredeomtrent het beleiddat gevoerd wordt.De politie heeftsignalen ontvangen dat een groep inwoners de straat op wilt gaan om hier tegen te demonstreren. Om te voorkomen dat de situatie uit de hand loopt worden er op voorhand gesprekken gevoerd met de ontevreden inwoners. Ook de boa’s en de politie zijn meer aanwezig op straat om de dialoog te voeren. Daarnaast pakt team Veiligheid de regie en organiseert een gezagsdriehoek waarinbesproken wordt op welke wijze de gemeente, de politie en het OpenbaarMinisterie de demonstratie in goede banen gaan leiden.Er worden verschillende veiligheidsmaatregelen besproken en ondernomen, waaronder de inzet van politie, team Veiligheid en team Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte.

Thema 3: Zorg en veiligheid

Waar hebben we het over?

Het kan zijn dat personen die overlast veroorzaken last hebben van (meervoudige) problematiek. Hierdoor kunnen ze een gevaar vormen voor zichzelf of voor hun omgeving. Daarom is het belangrijk om bij overlast niet alleen te kijken naar het veiligheidsaspect, maar ook de zorgkant in ogenschouw te nemen. Er moet gezochtworden naar een goede balanstussen zorg, preventie en repressie. Hierbij leveren we maatwerk en handelen we integraal bij casuistiek om te voorkomen dat een persoon (opnieuw) in de fout gaat. We houden oog voor de persoon die overlast veroorzaakt, maar ook voor de omgeving. Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid is hierbij een randvoorwaarde. Deze samenwerking moet goed geborgd worden, waarbij informatie kan worden gedeeld en er gewerkt wordt van incident naar een structurele aanpak, zowel op casusniveau als beleidsmatig. Het tijdig aanhaken van team Veiligheid is hiervoor van belang. Aan de hand van het eerdergeschetste veiligheidsbeeld blijktdat de subthema’s jeugd en personen met onbegrepen gedrag extra aandacht behoeven. Jeugd We hebben het over jongeren tot ongeveer 25 jaar. Het is de levensfase waarinmen op ontdekking gaat. Het brein van de jeugdige is dan nog volop in ontwikkeling, wat maakt dat risico’s nog niet altijd goed worden ingeschat. Het is ook de levensfase waarin normen en waarden worden gevormd. Hierinworden dan ook soms (on)bewust verkeerde afwegingen gemaakt. Bij jongeren gaanslachtoffer en daderschap daarom vaak samen. Overlast en veiligheidsonderwerpen die spelen rondomjeugd zijn algemeneoverlast, uitgaansoverlast en -geweld, alcohol- en middelengebruik en vandalisme. Het overgrote deel van de jeugd in Tubbergen groeitop in een veilige en gezonde omgeving. Dat neemt niet weg dat ook hier die zorgen spelen en dat kwetsbare jongeren moeten worden ondersteund om dader- en slachtofferschap te voorkomen. Personen met onbegrepen gedrag Sommige kwetsbare inwonerservaren complexe of meervoudige problematiek. Als een gevolg van deze opstapeling van problemen kunnen ze onbegrepen gedrag laten zien, waardoor ze een gevaar voor zichzelf of voor hun omgeving kunnen vormen. Het is belangrijk dat er een persoonsgerichte aanpak wordt gehanteerd, waarbij er maatwerk wordt geleverd in samenwerking met belangrijke partners.

Uitdaging

Jeugd Het alcoholgebruik onder(minderjarige) jongeren is hoog en algemeen geaccepteerd. Alcoholgebruik is slechtvoor de ontwikkeling, verlaagd de overstap naar andere midde-len (roken en drugs) en verhoogd de kans op overlast en criminaliteit zoals geweld en zeden. Als onderdeel van hun ontwikkeling zoeken jongeren elkaaren de grenzen op. Dit kan soms als overlast worden ervaren of daadwerkelijk geven. Personen met onbegrepen gedrag Er is een groep mensen die vanwege persoonlijkheid, psychische/psychiatrische problemen of middelengebruik (of een combinatie daarvan) gedrag vertoont die moeilijk past binnen de samenleving, hetgeen zich vaak uitin overlast en/ofgevaar voor zichzelf en/of omgeving. De hulp is vaak complex en vraagt veelmaatwerk. Indien er niet vroegtijdig wordt ingegrepen kunnen de problemen zich verergeren, wat gevolgen kan hebben voorde openbare ordeen de leefbaarheid in de gemeente.

Doel

Een goede onderlinge verbinding tussen het zorg- en het veiligheidsdomein om gezamenlijk te zorgen vooreen veilige omgeving voor alle inwoners.

Wat doen we al?

Jeugd We nemen deel aan het project ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO)^5. OKO is een preventieve aanpak die zich richt op het verminderen van alcohol- en middelengebruik onder minderjarigen en het bevorderen van mentaal welzijndoor het beïnvloeden van de socialenorm en informeren over de belangrijkste (gezondheids)effecten. Personen met onbegrepen gedrag We hanteren een persoonsgerichte aanpakvanuit het sociaaldomein met onder andere de procesmanager van het sociaal domein en de wijk-GGD’er en we werken samen met het Zorg-en Veiligheidshuis Twente.Team Veiligheid is hierbij aangehaakt. Streettriage Twente. Bij Streettriage rijdeneen politieagent en een ggz verpleegkundige samen naar een melding van een persoon met verward gedrag. Gezamenlijk wordt be- paald of het om een lichamelijke, psychiatrisch, strafrechtelijk of psychosociaal probleem gaat. Ook bepalen ze samen welke hulp er op dat moment nodig is en, indien nodig, zorgt het Streettriage team ook voor vervoer naar de juiste plek. Mensen met verward gedrag worden hierdoor passender benaderd en beter doorgeleid naar de juistezorg.’

Wat gaan we doen?

Jeugd Nieuw dynamisch preventie en handhavingsplan alcohol- en middelen. Dit plan moet aansluiten bij de Gezondheidsnota (preventie), het programma OKO, en bij het IVP en bij het Uitvoeringsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Het dynamische preventie- en handhavingsplan geeft de mogelijkheid om preventief en repressief aan te hakenbij (opkomende) fenomenen. Er komt een werkgroep waarinnaast gezondheid ook veiligheid en handhaving zijn aangesloten voor een sluitende aanpak van preventie en handhaving. We voorkomen zowel slachtoffer- als daderschap onder jeugd op verschillende (veilig- heids-)gebieden zoals overlast, vandalisme en geweld. Dit doen we door in te zetten op preventie en bewustwording. Hierbij betrekken we onder andere scholen en haken we aan bij regionale projecten. We hanteren een persoonsgerichte aanpakbij een jeugdige die dreigt af te glijdenof herhaaldelijk zorgtvoor overlast of onveiligheid. Hierbij kijken we nietalleen naar de jon- gere,maar ook naardiens omgeving. Steekproef drankketen. De gemeente zal samen met jongerenwerk steekproefsgewijs enkele keten gaan bezoeken. Hierbij zullen onder andere gesprekken gevoerd worden over alcoholgebruik.’ Personen met onbegrepen gedrag Voortzetten van de aanpak door het sociaaldomein. Waar nodig en mogelijkde samen- werkingversterken en repressieve en bestuursrechtelijke bevoegdheden uitbreiden. Hier- bij sluiten we aan bijregionale samenwerking.

Met wie?

Intern: de jongerenwerker/preventiewerker van Stichting WelzijnTubbergen Dinkelland, de procesmanager sociaaldomein, de leerplichtambtenaar, team Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte en TeamVeiligheid. Extern: Zorg-en Veiligheidshuis Twente,Wijk-GGD’er, scholen

Voorbeeld casus In een wijk wordt veel overlast ervaren door een persoon die onbegrepen gedrag ver- toond. De persoon in kwestie heeft last van meervoudige problematiek en er wordt al zorg geleverd vanuit de gemeente. Omdat de situatie zo complex is wordt het Zorg- en Veiligheidshuis Twente ingeschakeld. Hier wordt een integraal plan gemaakt om te ko- men tot een duurzamegedragsverandering. Vanuit het sociaal domeinwordt hier uit- voering aangegeven. Het team veiligheid wordt tijdig aangehaakt, omdat er onrustis in de wijk. Zij monitoren de onrust en ondernemen gerichteacties om ervoorte zorgen dat de rust wederkeert in de wijk.

6. Organisatie en Financiën

Team Veiligheid van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen beschikt over 3,89 fte. Deze capaciteit wordt ingezet voor zowel de gemeente Tubbergen als voor de gemeente Dinkelland. Het werken voor twee gemeenten en de toenemende complexiteit en de omvang van de vraagstukken binnen het veiligheidsdomein vormen een uitdaging binnen de bestaande capaciteit.

Team Veiligheid heeft structureel financiële middelen beschikbaar voor het uitvoeren van het veiligheidsbeleid en voor de samenwerking met ketenpartners, zoals het RIEC Oost-Nederland en het Zorg- en Veiligheidshuis Twente. Ook voor de aanpak van ondermijning zijn structureel financiële middelen gereserveerd in de begroting van de gemeente Tubbergen.

Het is belangrijk om te blijven monitoren of we (nog) het goede doen. Het IVP vormt de basis voor het opstellen van de uitvoeringsplannen van veiligheid en vergunningverlening, toezicht en handhaving en te zijner tijd ook voor het opstellen van een nieuw IVP (lokaal en voor Noordoost Twente).

In het veiligheidsbeeld is aangetoond dat de overlast- en criminaliteitscijfers in gemeente Tubbergen laag zijn. Dit maakt dat een kleine stijging een vertekend beeld kan geven in de relatieve cijfers. Daarnaast kan (repressieve) inzet op een bepaald fenomeen zorgen voor een stijging in de registraties. Ook acties op het verhogen van de meldingsbereidheid hebben hier invloed op. Om het IVP toch te kunnen evalueren en de gemeenteraad hiervan op de hoogte te stellen worden de ondernomen activiteiten inzichtelijk gemaakt. Daarnaast wordt het veiligheidsbeeld aan het eind van de looptijd opnieuw opgehaald en vergeleken met het huidige veiligheidsbeeld. Door hierbij niet alleen te kijken naar de cijfers, maar ook naar de veiligheidsbeleving van de inwoners en ondernemers in de gemeente Tubbergen en de veiligheidsbeleving in de andere gemeenten in Noordoost Twente wordt een completer beeld gevormd.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 17 december 2024

de griffier,

E.C.B. Hoitink

de voorzitter,

drs. A.H. Postma

Bijlage 1: Toelichting wettelijk kader IVP

Om het IVP in het juiste perspectief te plaatsen wordt hier kort beschreven wat een IVP inhoudt met bijbehorend wettelijk kader.

Integraal veiligheidsplan

Het IVP versterkt de regierol van de gemeente in het kader van lokale veiligheid en positioneert deze. Verder geeft dit plan voor een periode van 3 jaar⁶ sturing op thema’s waarbij integraal samenwerken, resultaatgerichtheid en het nakomen van afspraken cruciaal zijn. In het IVP staat het ‘wat’ centraal. In uitvoeringsplannen wordt het ‘hoe’ uitgewerkt.

Het IVP helpt om het integraal werken op gebied van veiligheid sturing te geven. Integrale veiligheid slaat op het concept om meervoudige, complexe veiligheidskwesties op een brede, integrale manier te benaderen. Door samen te werken met verschillende netwerkpartners, die ieder eigen expertise en bevoegdheden inbrengen, worden complexe vraagstukken aangepakt. Hierin is aandacht voor pro-actie, preventie, preparatie, repressie en nazorg. Dit betekent ook dat bij enkele thema’s die zijn uitgewerkt in dit IVP, de uitvoering hoofdzakelijk ligt bij een ander team dan team Veiligheid. Zij staan wel aan de lat als het gaat om veiligheid in de gemeente, maar zij hebben input en expertise van andere teams nodig om dit te borgen.

Het IVP sluit aan bij het Coalitieakkoord en op andere relevante (regionale) beleidskaders en -plannen zoals de veiligheidsagenda 2023 – 2026 van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, beleidskaders van het OM en het meerjarenbeleidsplan van de politie Oost-Nederland. Op deze manier sluiten de doelen aan en werken we vanuit de ‘1-over- heidsgedachte’.

Regierol gemeente

De regierol voor de gemeente wordt als volgt omschreven: “het zodanig sturen, interveniëren en in stand houden van randvoorwaarden, dat de diverse betrokken partijen op het terrein van veiligheid op een effectieve manier blijven samenwerken en met elkaar een aanvaardbaar niveau van veiligheid en leefbaarheid weten te consolideren.”

Wettelijke kader

De gemeenteraad stelt elke vier jaar de prioriteiten vast voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid door de politie. Dit is wettelijk vastgelegd in de Artikel 38b van de Politiewet. Daarnaast bepaalt Artikel 172 van de Gemeentewet dat de burgemeester (als bestuursorgaan) is belast met de handhaving van de openbare orde. Verder bepaalt Artikel 13.4 van de Politiewet dat in het driehoeksoverleg door de burgemeester en de officier van justitie afspraken worden gemaakt over lokale prioriteiten en criminaliteitsbestrijding. Hier worden onder andere afspraken gemaakt over de inzet van de politie. Voor de burgemeester, in afstemming met het OM, zijn de thema’s in het IVP leidend. Daarom is er aansluiting gezocht bij onder andere het Meerjarenbeleidsplan van de politie.

Bijlage 2: Veiligheidsbeeld

Bronnen en verantwoording

Er is veel openbare data beschikbaar over de veiligheid en leefbaarheid in Nederland. Dit komt van bronnen zoals de politie en het CJIB. Deze zijn allemaal verwerkt in dash- boards en te raadplegen via Tubbergen in cijfers en beeld, de CBS Veiligheidsmonitor⁷ en Waar-staat-je-gemeente.

De analyse is uitgevoerd aan de hand van het complete pakket aan thema’s binnen het veiligheidsdomein zoals geschetst in het kernbeleid van de Vereniging van Neder- landse Gemeenten (VNG)⁸. Tabel 1 geeft weer om welke thema’s dat gaat. Gezien de lage criminaliteitscijfers en de leesbaarheid is ervoor gekozen geen reeks aan cijfers en tabellen op te nemen, maar slechts die cijfers te benoemen die eruit springen of die kenmerkend zijn voor de veiligheid en de veiligheidsbeleving.

Tabel 1: weergave veiligheidsdomein op basis van het kernbeleid van de VNG

Veilige woon- en leefomgeving	Bedrijvigheid en veiligheid	Jeugd en veiligheid	Fysieke veiligheid	Integriteit en veiligheid
1.1 Sociale kwaliteit	2.1 Veilig winkelge- bied	3.1 Jeugdoverlast	4.1 Verkeers- veiligheid	5.1 Polarisatie en radicalisering
1.2 Fysieke kwaliteit	2.2 Veilige bedrijven- terreinen	3.2 Jeugdcriminaliteit/ individuele probleemjongeren	4.2 Brandveiligheid	5.2 Georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit
1.3 Objectieve veilig- heid/ veel voorko- mende en ‘high impact’- criminaliteit	2.3 Veilig uitgaan	3.3 Jeugd, alcoholen drugs	4.3 Externe veiligheid/ omgevingsveilig- heid	5.3 Weerbare over- heid/ weerbaar bestuur
1.4 Subjectieve veiligheid	2.4 Veilige evene- menten	3.4 Veilig in en om de school	4.4 Rampenbestrijding en crisisbeheersing	5.4 Informatieveilig- heid
	2.5 Veilig toerisme			5.5 Ambtelijke en bestuurlijke integriteit

Voor de veiligheidsbeleving onderzoekt de gemeente Tubbergen periodiek de veiligheidsbeleving onder de inwoners. De meest recente monitor is van 2021 uitgevoerd door Newcom Research & Consultancy. Daarnaast is er de Veiligheidsmonitor van het CBS met daarin ook passages over de veiligheidsbeleving. De CBS-cijfers over de beleving zijn niet altijd op gemeenteniveau, maar op basisteam. Enige terughoudendheid is daarom geboden bij het gebruik van deze cijfers. Voor de veiligheidsbeleving is gekeken naar deze drie monitors.

De passages over de maatschappelijke ontwikkelingen zijn tot stand gekomen op basis van diverse onderzoeken, berichtgeving, interviews en de uitkomsten van een startsessie van het IPV begeleid door het CCV.

Samenvattend beeld

Het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Tubbergen ten opzichte van het aantal inwoners is een van de laagste in Nederland⁹. Ook de algehele veiligheidsbeleving, de waardering van de leefbaarheid en de sociale cohesie zijn hoger dan het landelijk gemiddelde. Daarmee behoort Tubbergen nog steeds tot een van de veiligste gemeenten van Nederland.

Dat neemt niet weg dat er sprake is van overlast en criminaliteit. Het slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit is laag. Uit de CBS veiligheidsmonitor komt het beeld naar voren dat inwoners in de regio Noordoost Twente meer dan gemiddeld preventieve maatregelen ondernemen om slachtofferschap te voorkomen. Denk daarbij aan sloten en verlichting om en rondom de woning. Als het gaat om voorkoming van diefstal of vernieling van de auto en fiets nemen de inwoners verhoudingsgewijs minder maatregelen. Uit de criminaliteitscijfers blijkt ook dat dit juist aandachtsgebieden zijn.

Qua overlast en leefbaarheid zien de inwoners graag dat de gemeente meer aandacht heeft voor vernieling, vuurwerkoverlast, veiligheid buitengebied, hondenpoep, afval op straat en drugsgebruik.

Daarnaast is een toename zichtbaar rondom gedigitaliseerde criminaliteit. De cijfers zijn laag maar volgen wel de landelijke ontwikkelingen. Het lijkt vooralsnog te gaan om online fraude en oplichting. Uit de CBS veiligheidsmonitor blijkt dat inwoners binnen het basisteam verhoudingsgewijs minder maatregelen ondernemen om slachtofferschap te voorkomen. Binnen gedigitaliseerde criminaliteit liggen dader- en slachtofferschap dicht bij elkaar, vooral bij jongeren.

Ook de jeugdcriminaliteit is laag en de jeugdoverlast kenmerkt zich door pieken.

Een algemeen aandachtspunt is het alcoholgebruik onder jongeren en met name minderjarigen. Dit lijkt langzaam af te nemen, maar is nog steeds hoog, net zoals de acceptatie daarvan door de omgeving. Alcoholgebruik is slecht voor de ontwikkeling maar zorgt ook voor normvervaging. De geldende normen en waarden zijn dan in verminderde mate aanwezig, waardoor het makkelijker wordt om deze te overtreden. Daarmee is sneller overlast en grensoverschrijdend gedrag. Dat is terug te zien in het aantal geweldsincidenten waarvan het beeld is dat deze zich vooral in en rondom de horeca afspelen.

Er komen geen grote dreigingen of uitdagingen op de gemeente af. Wel zijn er enkele (maatschappelijke) ontwikkelingen die ook op lokaal niveau aandacht behoeven omdat ze van invloed kunnen zijn op de veiligheid en veiligheidsbeleving.

Ten aanzien van de fysieke veiligheid moet meer dan in het verleden rekening gehouden worden met extreme weersomstandigheden zoals droogte, regen en storm. De noodscenario’s en bestrijding wordt opgepakt vanuit onder andere de veiligheidsregio en waterschap.

Een andere ontwikkeling is het migratievraagstuk. Afhankelijk van de soort migratie heeft de gemeente verschillende verantwoordelijkheden en zijn de uitdagingen verschillend. Een van de uitdagingen is veiligheid. Het gaat enerzijds over de veiligheid en veiligheidsbeleving. Anderzijds zijn sommige doelgroepen extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van criminaliteit zoals mensenhandel en uitbuiting.

Dit raakt gelijk een andere ontwikkeling: een groeiende tweedeling en algehele maatschappelijke ontevredenheid in de samenleving over politiek en maatschappelijk gevoelige thema’s zoals de sociaal economische situatie (onder andere wonen en werken), migratie, klimaattransitie, internationale veiligheid, inclusiviteit en diversiteit. De onvrede leidt soms tot een wantrouwen naar de overheid of soms zelfs tot afkeer van de overheid. Deze groepen willen niets meer met de overheid te maken hebben en noemen zich “autonoom” of “soeverein”. Een (volledige) afkeer van de overheid bemoeilijkt het proces om hierover in gesprek te gaan met elkaar en de vraagstukken op een veilige manier het hoofd te bieden. In sommige gevallen kan de weerstand vanuit de samenleving zelfs leiden tot onveilige situaties richting bestuurders en/of ambtenaren.

Politie en justitie kampen met personeelstekorten en achterstanden in de opsporing en vervolging. Dit heeft consequenties voor de veiligheid en leefbaarheid op straat. Vanuit politie en justitie wordt daarom steeds meer een beroep gedaan op de gemeente.

Lokale veiligheidscijfers

Veilige woon- en leefomgeving

Veelvoorkomende criminaliteit

• Het aantal vermogensdelicten schommelt al jaren tussen de 160 en 180 delicten per jaar. In 2023 waren het er 230. Die grote stijging is een gevolg van een toename aan horizontale fraude (zie cybercrime).

• Het aantal geweldsmisdrijven ligt al jaren rond de 20 zaken per jaar. 2023 was een uitzonderlijk laag jaar met 8 geweldsmisdrijven.

Overlast

• De totale aantal overlastmeldingen bij de politie ligt op 177 in 2023. In 2019 zat deze op 168. In corona steeg dit naar 237 meldingen.

• De voornaamste redenen zijn meldingen over overlast door personen met onbegrepen gedrag en geluidshinder.

• Het aantal meldingen over overlast daklozen valt op. Dat steeg van 4 in 2022 naar 30 in 2023¹⁰.

• Handhaving is vooral buiten de bebouwde kom actief met meldingen. In 2023 zijn door handhaving 13 waarschuwingen uitgedeeld en 31 boetes. Dit betrof voorname- lijk parkeerboetes. Daarnaast zijn er 251 waarnemingen gemaakt die niet hebben geleid tot een boete of waarschuwing.

Bedrijvigheid en veiligheid

Winkelgebieden en bedrijventerreinen

• Het aantal winkeldiefstallen en bedrijfsinbraken zijn laag. Bewustwording en eigen verantwoordelijkheid blijven aandachtspunten.

• Leegstand van loodsen en garage/opslagboxen kunnen gelegenheid bieden tot ondermijnende activiteiten.

Uitgaan/horeca

• Het aantal meldingen geluidshinder van de horeca is beperkt: 4.

• Aandachtspunt zijn de jongeren die soms onder invloed en luidruchtig in de uitgaansbussen stappen.

Evenementen

• Jaarlijks worden zo’n 90 evenementenvergunningen aangevraagd. Dat staat los van de meldingsplichtige activiteiten. Daarnaast zijn er 75 meldingen gedaan voor stoken of een Paasvuur.

• Het aantal meldingen van geluidshinder evenementen is gering: 5. Dat neemt niet weg dat evenementen soms wel de leefbaarheid aantasten, bijvoorbeeld door drukte in een bepaald gebied. Dit vergt zorgvuldige afstemming tussen organisator, omgeving, gemeente en hulpdiensten.

Toerisme

• De natuur, de vele dorpskernen en de landelijke omgeving maken Tubbergen aantrekkelijk voor toerisme. Dit zorgt soms ook voor overlast in de vorm van drukte, parkeren en evenementen.

Jeugd en zorg- en veiligheid

Jeugdoverlast

• Jeugdoverlast had een piek in 2020 en had een groot aandeel in het totaal aantal overlast meldingen. Na 2020 zit er een dalende lijn in deze meldingen.

Jeugdcriminaliteit

• Het aantal Haltverwijzingen had een piek in de coronajaren daarvoor en erna zit het rond de 5 verwijzingen per jaar. Er zijn geen concrete signalen van zorgelijke jeugdcriminaliteit.

Alcohol en middelengebruik

• Het alcoholgebruik door jongeren en met name minderjarige neemt langzaam af maar is nog steeds een punt van zorg. Het alcoholgebruik vindt vooral thuis en in hokken of keten plaats. Dit gaan we als gemeente onderzoeken.

• Er is een lichte toename zichtbaar van het aantal meldingen van drugsoverlast.

• Er zijn geen concrete cijfers van alcohol- en drugsgebruik gerelateerd aan criminaliteit. Wel is algemeen bekend dat overmatig gebruik leidt tot normvervaging en daarmee meer geweldsmisdrijven en vernielingen.

Zorg en veiligheid

• Tot 2022 lag het aantal huiselijk geweld meldingen rond 45 per jaar. In 2023 was er een stijging naar 50 meldingen.

• Overlast door personen met onbegrepen gedrag¹¹ schommelt tussen 50-65 meldingen per jaar. Dit is beduidend minder dan het landelijk gemiddelde.

Integriteit en weerbaarheid

Ondermijning

• Met een groot buitengebied is er een voedingsbodem voor diverse vormen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. De cijfers over drugshandel en mensenhandel zijn nihil. Toch kan de schijnbare anonimiteit van het buitengebied een aantrekkende werking hebben op criminelen. Daar tegenover staat de sterke sociale controle in het buitengebied.

Cybercrime

• Toename van horizontale fraude is teken van meer slachtofferschap gedigitaliseer- de criminaliteit. Schaamte voor slachtofferschap geeft een vertekend beeld in de cijfers.

• De stap naar daderschap van cybercrime is laag vanwege makkelijke anonimiteit en omdat iedereen digitale middelen voorhanden heeft. Ook sextortion, cyberpesten en geldezels zijn vormen van cybercrime.

• De weerbaarheid en bewustwording omtrent cybercrime is laag.

Fysieke veiligheid

Verkeer

• Er is een toename van het aantal verkeersmisdrijven. Dit betreft hoofdzakelijk verkeersongevallen.

• Het rijden onder invloed schommelt rond de 30 overtredingen per jaar. Daadwerkelijke overtredingen ligt naar verwachting hoger. Er zijn minder vaste fuikcontroles en meer verplaatsbare flitscontroles in verband met snelle bekendheid via sociale media.

Omgevingsveiligheid

• Extreme weersomstandigheden zoals hitte, droogte, storm en hevige regenval hebben in toenemende mate een grote impact op de samenleving en kunnen leiden tot incidenten en langdurige verstoringen. Hier wordt regionaal en lokaal op getraind en voorbereid vanuit diverse instanties zoals de provincie, waterschappen en veiligheidsregio.

Rampenbestrijding en crisisbeheersing

• Twente is een diverse regio met diverse risicobronnen. Toch kent het weinig risicobronnen die bovenmatig veel aanwezig zijn, in vergelijking met andere veiligheidsregio’s. Het risicoprofiel 2022 is ten opzichte van het Regionaal Risicoprofiel Twente 2018 niet significant gewijzigd. De scenario’s natuurbranden, risicovol weer, ziektegolf en maatschappelijke onrust zijn benoemd als scenario’s om extra rekening mee te houden.

• 94 keer inzet in 2023 door de brandweer merendeel op brand en leefmilieu. Dit gaat bijvoorbeeld over storm- en waterschade.

• De capaciteit op de kazernes is op orde, al blijft het vinden van voldoende vrijwilligers een continu punt van aandacht.

• De crisisorganisatie is regionaal georganiseerd en op orde.

De Veiligheidsbeleving

Periodiek onderzoekt de gemeente Tubbergen de veiligheidsbeleving onder de inwoners. De meest recente monitor is van 2021. Daarnaast is er de Veiligheidsmonitor van het CBS met daarin ook passages over de veiligheidsbeleving. De CBS-cijfers over de beleving zijn niet op gemeenteniveau maar op basisteam. Enige terughoudendheid is daarom geboden bij het gebruik van deze cijfers. Voor de veiligheidsbeleving is gekeken naar deze drie monitors. Dit geeft het volgende beeld

• Inwoners voelen zich bovengemiddeld en (vrijwel) altijd veilig in hun buurt. (95%)

• Inwoners zijn (zeer) tevreden over de leefbaarheid van hun buurt (8,4)

• De verbondenheid met de eigen buurt is sterk, maar elkaar aanspreken is niet vanzelfsprekend.

• Vuurwerk, hondenpoep en geluidsoverlast zijn de drie grootste ergernissen.

• De gemeente moet volgens de inwoners prioriteit geven aan criminele activiteiten in het buitengebied (ondermijning), vernieling en vuurwerkoverlast.

Vanuit de inwoners zijn vanuit de enquête de volgende suggesties gedaan om overlast te beperken en de veiligheid te verbeteren:

• Politie en handhaving moet meer zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig zijn op straat.

• Meer toezicht door de handhavers.

• Bevorderen buurt-app of buurtwacht voor meer sociale controle en samenwerking vanuit de buurt.

• Meer overleg met de jeugd over wat leeft, speelt en behoefte zijn.

• Vanuit wijkagent en jongerenwerk fysiek en digitaal meer verbinding met de jeugd.

• Gerichte controles op locaties jeugdoverlast en een bemiddelaar die verbinding legt tussen jongeren en wijk om overlast te verminderen.

• Meer voorlichting voor jeugd over gevolgen alcohol- en drugsgebruik.

• Betere communicatie over (anonieme) meldpunten van overlast, criminaliteit en overige zaken.

• Serieus en met aandacht oppakken van meldingen en hierover een terugkoppeling geven

De CBS Veiligheidsmonitor 2021 en 2023 bevestigt grotendeels het beeld uit de monitor uitgevoerd door de gemeente. Al laat deze binnen het basisteam wel in de breedte een lichte daling zien in de veiligheidsbeleving en de tevredenheid in functioneren van de gemeente en politie. Opgemerkt moet worden dan de tevredenheid over de zichtbaar- heid en functioneren van de politie in de buurt ongewijzigd is en dat er met name een daling zichtbaar is in de tevredenheid in het functioneren van de politie in algemene zin.

Tubbergen: Voelt u zich veilig in uw buurt?

Tubbergen: Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen?

Tubbergen: Meeste hinder/overlast (Top 10 meeste overlast)

Tubbergen

Maatschappelijke ontwikkelingen

Er is gekeken naar de belangrijkste lokale en landelijke maatschappelijke, sociale en demografische ontwikkelen die van invloed zijn op de samenleving van Tubbergen en een relatie hebben tot het IVP.

Migratie: van asielopvang, statushouders, noodopvang tot arbeidsmigratie

Migratie zorgt voor landelijke, regionale en lokale uitdagingen. Afhankelijk van de soort migratie heeft de gemeente verschillende verantwoordelijkheden, ook zijn de uitda- gingen verschillend. De migratiestromen zorgen in ieder geval voor een druk op het woningaanbod, de lokale voorzieningen en de inzet van ambtelijke capaciteit. Bij som- mige van de migratiestromen speelt ook het thema veiligheid. Enerzijds gaat het om de veiligheidsbeleving van de inwoners en ondernemers. Het beeld is dat met lokale opvang de criminaliteit toeneemt. Dit kan, maar is geen vanzelfsprekendheid en is sterk afhankelijk van de doelgroep, de maatregelen en ondersteuning die wordt geboden.

Anderzijds zijn bepaalde doelgroepen extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van criminaliteit zoals mensenhandel en uitbuiting. Een ander veiligheidsvraagstuk is dat de weerstand vanuit de samenleving kan leiden tot onveilige situaties richting de migranten, bestuurders en ambtenaren.

Jongeren kwetsbaar voor alcohol- en drugsgebruik

Het alcoholgebruik onder jongeren neemt langzaam af maar is nog steeds hoog.

Dit gaan we als gemeente onderzoeken. Naast gezondheidsproblemen leidt alcoholgebruik ook tot normvervaging en dat in een levensfase dat normen en waarden zich nog ontwikkelen. Dit leidt sneller tot overlast en criminaliteit in de vorm van vernielingen, vechtpartijen en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Hierbij ligt dader- en slachtofferschap dicht bij elkaar. Ook is vanuit alcoholgebruik de overstap naar softdrugs en harddrugs makkelijker. Vanuit drugsgebruik is de overstap naar overlast en criminaliteit nog lager dan bij alcohol. De hoge acceptatie van ouders/volwassenen dat minderjarigen alcohol drinken werkt belemmerend voor een gedragen preventieve en repressieve aanpak.

Toenemende tweedeling in de samenleving op maatschappelijke thema’s

Sinds corona is een toenemende mate van ontevredenheid merkbaar over hoe het gaat met Nederland en hoe zaken worden opgepakt. Het gaat dan veelal over politiek en maatschappelijk gevoelige thema’s zoals de sociaal economische situatie (onder andere wonen en werken), klimaattransitie, internationale veiligheid, inclusiviteit en diversiteit. De discussie en ontevredenheid over deze onderwerpen zorgt voor tweedeling

in de samenleving. Het gaat echter niet over vaste of herkenbare groepen die onvrede ervaren. Dit verschilt per thema. Die tweedeling leidt soms tot een wantrouwen naar de overheid en soms zelfs tot afkeer van de overheid. Ook dit bemoeilijkt het proces om hierover in gesprek te gaan met elkaar en het vraagstuk op een veilige manier het hoofd te bieden.

Krapte in de capaciteit bij politie, OM etc.

Om te zorgen voor een veilige, gezonde en leefbare omgeving hebben we in Nederland nationaal en lokaal beleid en regels opgesteld hoe onze leefomgeving eruit moet zien en wat we daarin van elkaar mogen verwachten. Met toezicht en handhaving worden inwoners, bedrijven en instellingen gestimuleerd zich aan deze regels te houden. Toezicht en handhaving draagt bij aan het in stand houden en versterken van de geloofwaardigheid van wet- en regelgeving. Dit versterkt ook de geloofwaardigheid van de overheid en rechtssysteem. Zonder handhaving verworden wetten, APV-regels en lokaal beleid al snel tot de zogenaamde ‘papieren tijgers’ en dat gaat ten koste van de leefbaarheid en veiligheid.

Politie en justitie kampen met personeelstekorten en achterstanden in de opsporing en vervolging. Dit heeft consequenties voor de veiligheid en leefbaarheid op straat. De politie heeft niet altijd tijd om naar een melding te gaan of een zaak te onderzoeken. Ook duurt het langer voor iemand daadwerkelijk is vervolgd. Dit doet afbreuk aan het vertrouwen in het rechtssysteem.

Ook wordt er vanuit politie en justitie steeds meer een beroep gedaan op de gemeente en burgemeester op bestuursrechtelijk handhaven en het inzetten van de burgemeestersbevoegdheden.

Bijlage 3: Ketenkaart

In onderstaande afbeelding wordt weergegeven met welke verschillende partners er wordt samengewerkt aan een veilig en leefbaar Tubbergen. Dit is een niet uitputtend overzicht, maar laat wel zien hoe breed het pallet aan partners is. In de volgende tabellen worden de verantwoordelijkheden van de verschillende partners in relatie tot veiligheid beschreven.

Tabel 2: ketenpartners veiligheid

Functie	Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid
Burgemeester	Portefeuillehouder openbare orde en veiligheid. Heeft zelfstandige wettelijke bevoegdheden als burgemeester.
College B&W ^12	Gedeelde verantwoordelijkheid op integrale aanpak openbare orde en veiligheid, zoals jeugd, gezondheid, economie en fysieke ruimte.
Gemeenteraad	Kaderstellend in de vorm van beleidskaders, prioriteiten, verorde- ningen, financiën en prioriteiten. Controlerende taak op beleiden bijzondere burgemeestersbe- voegdheden (zoals de noodbevoegdheden).
Gezagsdriehoek Noordoost Twente	Burgemeesters van gemeenten van basisteam Noordoost Twente, Teamchef basisteam Noordoost Twente, officier van justitie Openbaar Ministerie maken afspraken over de inzet en taakuit- voering van de politie, de lokale prioriteiten en de criminaliteits- beheersing. Bij incidenten en bijzonderheden komen ze opgemeenteniveau bij elkaar.

Tabel 3: gemeentelijke experts ketenkaart veiligheid

Afdeling/Teams	Verantwoordelijkheid in relatie tot Veiligheid
Publieke dienstverlening Teams: Toezicht, Hand- having en Veiligheid, Telefoon en Informatie, Burgerzaken	Toezicht, Handhaving en Veiligheid: Stelt het veiligheidsbeleid op en voert het uit. Houdt toezicht en handhaaft de leefbaarheid en veiligheid. Telefoon en Informatie & Burgerzaken: Eersteaanspreekpunt voor inwoners/ondernemers
Openbare Ruimte Team: Buitendienst	Werken aan schone,leefbare wijken. Hebben een oren en ogen functie buiten.
Bestuur- en Managementondersteuning Team: Communicatie	Communicatieadvies over beleid, casuïstiek en incidenten. In de (sociale) media signaleren vanveiligheidsvraagstukken.
Fysieke leefomgeving Teams:  APV &Bijzondere wetten, Wabo	Openbare orde en veiligheidsaspecten meenemen in beleidsvor- ming,omgevingsplannen en vergunningverlening (zoalsomge- vingsvergunning, evenementen etc.)
Sociaal Teams: Sociaal Beleiden Procesmanagement, Jeugd	Voorlichting en vroeg signalering op leefbaarheid en zorg- en veiligheid casuïstiek. Met ketenpartners inzetten op persoons- en systeemgerichte aanpak om overlast en complexe problematiek te voorkomen en te verminderen.
Afdeling samenleving Team: Maatschappij, economie en vastgoed	Veiligheidsaspecten meenemen in beleid, voorbereiding en uit- voering bij bijvoorbeeld recreatie en evenementen. Schakelt tijdig met veiligheidspartners wanneer casuïstiek hierom vraagt.

Programmateam Migratieketen	Houden zorg voor de veiligheid en opvang binnende migratieketen.
Strategie en Programma Control Teams: Concern Control en Strategie en Programma	Houden oog voor veiligheidsaspecten bij langere projecten.
Informatiemanagementen Facilitair Team: ICT	Onderhouden het internemeldpunt ‘Niet-pluis’. Onderhouden de verschillende piket-nummers voor bestuurders en ambtenaren.

Tabel 4: samenwerkingsverbanden keten veiligheid

Partner	Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid
Omgevingsdienst Twente ^13	Voert taken uit op het gebiedvan vergunningverlening, toezichten handhaving met betrekking tot leefomgeving en milieu.
Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH)Twente ^14	Het Zorg- en Veiligheidshuis Twente brengt bij complexe (gezins-)situaties informatie van partners uit het strafrecht, de zorg en gemeenten samen. Het Zorg- en Veiligheidshuis adviseert en neemt alshet nodig is de procesregie tijdelijk over. Partners binnen het ZVH zijn onder andere politie, OM, GGZ, Veilig Thuis, DJI, reclassering, jeugdzorg en Kenniscentrum Mensenhandel Twente.
Sociale Recherche Twente ^15	Treedt op als opsporingsinstantie, gespecialiseerd in opsporen van fraudezaken (zoals woonfraude, uitkeringsfraude of zorgfraude).
Platform Integrale Veiligheidszorg ^16	Samenwerking van de 14 Twentse gemeenten op het brede vei- ligheidsdomein. Hierbij worden kennis en ervaring gedeeld,wordt het bestuur in het Districtelijk Veiligheidsoverleg (DVO) integraal geadviseerd en wordener gezamenlijke plannenopgesteld, zoals bij de aanpakvan digitale criminaliteit.
RIEC Oost-Nederland ^17	Het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ze verbindt infor- matie,expertise en krachten van de verschillende overheidsinstan- ties. Daarnaast stimuleert en ondersteunt het RIEC de publiek-pri- vate samenwerking bij de aanpak van ondermijning met partners. Het gaatom voorlichting, onderzoek, analyse en casuïstiek.
Veilig Thuis Twente	Zet zich samen met haar samenwerkingspartners in om alle vormen van huiselijk geweld tegen volwassenen en kinderen te stoppen. Voert vanuit het wettelijke kader taken uit voor de 14 Twentse gemeenten waaronder haar taak als regionaal advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.

Veiligheidsregio Twente ^18

Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor de veiligheids- beheersing in regio. Dit is op te splitsen in de onderdelen risi- cobeheersing en crisisbeheersing. Risicobeheersing richt zich op preventie van rampen en crises. Bij crisisbeheersing werken verschillende expertises samen aan voorbereiding op, de respons tijdens en het herstel of de nazorgna afloop van rampen en crises inTwente (onder anderede brandweer en GHOR).

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

De VNG is dé belangenorganisatie en het kennisplatform voor alle Nederlandse gemeenten. Het doel van de VNG is omde krachten van gemeenten te bundelen en gezamenlijk op te treden in het belang van de lokale overheid en haar inwoners^19.

Tabel 5: bestuurlijke partners keten veiligheid

Partner	Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid
GGDTwente ^20	De wijk-GGD’er is aanwezig om vroegtijdig te signaleren of iemandzorg nodig heeft,om te voorkomen dat er (meer)overlast in de wijk ontstaat.
Provincie Overijssel	Heeft een controlerende functieop de gemeente en maaktbijvoorbeeld beleid vooruitbreidingen in de gemeente.
Nederlandse Voedselen Warenautoriteit ^21	Houdt toezicht op 7 thema’swaarvan sommige verbandhouden met veiligheid, zoals productveiligheid.
Rijksoverheid	Maakt landelijk beleid op veiligheid. Zorgt hierbij voor onder anderebudgetten voor gemeentelijke uitvoering hiervan.
Openbaar Ministerie	Zorgt er (samen met andere partners voor) dat strafbare feiten worden opgespoord en opgevolgd.
Belastingdienst Douane	Partner in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Douane: Houdt toezicht op import en export en neemt eventueel deel aan integrale controles.
Brandweer	Onderdeel van Veiligheidsregio. Rukt uit voor branden en (complexe incidenten) en voorkomt brandenen ongevallen viapreventie.
Politie	Zorgt voor (strafrechtelijke) handhaving van de openbare orde. Schakelt – indien mogelijk en nodig – tijdig met de gemeente in geval van casuïstiek.
Ministerie van Sociale Za- ken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie (NLA)^22	Doet strafrechtelijk onderzoek naar arbeidsuitbuiting van onder andere internationale werknemers en gaat – indien nodig – mee op controles op de huisvesting van internationale medewerkers

Tabel 6: overige partners keten veiligheid

Partner	Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid
Inwoners	Neemt preventieve maatregelen om slachtofferschap te voorko- men en zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn. Meldt signalen van criminaliteit bij de gemeente of andere partners.
Scholen (primair onderwijs en voortgezet onderwijs)	Zorgt vooreen veilige leeromgeving voor jongeren en draagt bij aan preventie met betrekking tot veiligheid. Heeft een signalerende functie, bijvoorbeeld met betrekking tot de leerplicht.
Horeca Koninklijke HorecaNederland	De horecadraagt zorg voorveilig uitgaan, onderandere door zichtte houden op de alcoholwet. De Koninklijke Horeca Nederland (KHN)is de brancheorganisatie.
HALT ^23	Start interventies op met jeugdigen die zijn doorverwezen (door bijvoorbeeld politie of boa’s) en investeert in weerbare jongeren.
Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland ^24	Ondersteunt kwetsbare inwoners om te voorkomen dat er over-last of onveilige situaties ontstaan.
Tactus ^25	Tactus is de verslavingszorg in de gemeente. Zij behandelen zoweljongeren als volwassenen, ook als er sprake is van eencombinatie met andereproblematiek (dubbeldiagnose)
Platform Veilig Ondernemen ^26	Ondersteunt ondernemers om ze weerbaar te maken tegen verschillende vormenvan criminaliteit. Helptde gemeente hier(projectmatig) bij.
Woonstichting Tubbergen ^27	Neemt (preventieve) maatregelen om te zorgenvoor veilige bewoning. Zet eventueel wettelijke middelen (zoals een gedragsaanwijzing) in bij overlast on veilige situaties. Schakelt hierbij met relevante veiligheidspartners.
Stichting Vizier	De regionale adviesorganisatie voor Oost-Nederland ter voor- koming en ter bestrijding van discriminatie. Heeft tevens een anti-discriminatie meldpunt
Schakel	Biedt informatie, adviesen ondersteuning aan inwoners met een hulpvraag.

Bijlage 4: Partners in relatie tot de thema’s

Onderstaande tabel geeft weer op welke veiligheidsthema’s de verschillende partners een rol hebben. Hierbij zijn de thema’s van dit IVP aangehouden.

Tabel 7: partners in relatie tot de veiligheidsthema’s

	Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit	Maatschappelijke onrust en migratie	Zorg- en Veiligheid
Publieke dienstverlening	X	X	X
Afdeling Openbare Ruimte	X
Afdeling bestuur &managementondersteuning	X	X	X
Afdeling Fysieke leefomgeving	X
Sociaal Domein		X	X
Afdeling samenleving		X	X
Afdeling strategie, programma & control	X	X	X
OmgevingsdienstTwente		X
Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) Twente	X		X
Sociale Recherche Twente			X
Platform Integrale Veiligheidszorg	X	X	X
RIEC Oost-Nederland	X
Veilig Thuis Twente			X
VeiligheidsregioTwente		X
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)	X	X	X
GGD Twente			X
Provincie Overijssel	X	X	X
Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit	X
Rijksoverheid	X	X	X
Openbaar ministerie	X	X	X
Belastingdienst	X
Brandweer	X

Vervolg	Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit	Maatschappelijke onrust en migratie	Zorg- en Veiligheid
Politie	X	X	X
Ministerie van SocialeZaken en Werkgelegenheid	X	X	X
Scholen	X		X
Horeca			X
HALT			X
Inwoners	X	X	X
Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland	X	X	X
Tactus			X
Platform Veilig Ondernemen	X
Woonstichting Tubbergen	X		X
Stichting Vizier		X
Schakel			X