Vastgesteld Economisch profiel Weert

Burgemeester en wethouders van Weert maken bekend dat de gemeenteraad op 22 mei 2025 het ‘Economisch Profiel Weert’ heeft vastgesteld.

Grote lijn van het ‘Economisch Profiel Weert’

Weert wil zich sterker profileren als een unieke plek in de technologische maakindustrie, in een modern industrieel landschap met directe verbindingen naar de hoogwaardige waardeketens van Brainport en de innovatieve clusters rondom de Brightlandscampussen. De strategische ligging van Weert, op een knooppunt van transportassen en binnen de invloedsfeer van een aantal sterke economische regio’s zoals Brainport Eindhoven, Greenport Venlo, Chemelot en de Vlaamse Ruit biedt unieke kansen voor de versterking van de lokale economie waar Weert proactief op wil inspelen.

Weert is onderdeel van het ‘daily urban system’ van de Brainportregio. In Weert is de uitgaande pendel hoger dan de inkomende pendel, waarbij de helft van de uitgaande pendel naar de Brainportregio gaat. Dit duidt op een sterke verwevenheid tussen beide regio’s. De schaalsprong van de Brainportregio vormt zowel een kans als een uitdaging voor Weert. De ontwikkelingen in de Brainportregio hebben nu al direct invloed op Weert. Zo zijn de afgelopen jaren steeds meer bedrijven vanuit de Brainportregio een plek gaan zoeken in Weert. Door proactief in te spelen op deze ontwikkelingen, kan Weert, binnen de grenzen van wat haalbaar is, de gewenste koers mede bepalen en haar eigen ontwikkeling sturen. Zoals beschreven in de Omgevingsvisie, wil de gemeente Weert niet alleen een aantrekkelijke plek zijn om te wonen, leven en recreëren, maar ook om te werken en ondernemen. Beheerste groei vanuit eigenheid staat voorop. De ambitie is om de werkgelegenheid minimaal op het huidige niveau te behouden. Dit zorgt ervoor dat Weert niet alleen een woonstad, maar ook een werkstad blijft.

De economie van Weert kent een sterke MKB-structuur met talrijke gewortelde familiebedrijven actief in diverse sectoren. De economische diversiteit maakt Weert minder kwetsbaar voor conjunctuurschommelingen. De zakelijke dienst - verlening, handel en gezondheidszorg zijn – net als landelijk gezien – dominant in het aantal vestigingen, maar gemeten naar arbeidsplaatsen is het sectorprofiel industrieel. De industrie, en dan met name de maakindustrie, is van oudsher sterk vertegenwoordigd. Zo zijn er relatief veel bedrijven actief in de metaalindustrie en de bouw (productie van bouw- materialen). Tevens is de agrofoodsector dominant. De totale sector maakt ongeveer 20% van de economie uit in Weert. Hierin zijn niet alleen land- en tuinbouwbedrijven begrepen, maar ook toeleveranciers, bedrijven in de maakindustrie, diensten en groothandel en detailhandel. De historische binnenstad en het IJzeren Man-gebied/Kempen~Broek bieden inwoners, ondernemers en bezoekers een breed palet aan voorzieningen.

Op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt staat Weert voor een aantal uitdagingen. Terwijl de vraag naar personeel toeneemt, vergrijst de bevolking en trekken jonge mensen naar andere regio’s. Daarnaast is er sprake van ontgroening, te zien in een afname van het aantal leerlingen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Tegelijkertijd is het onderbenut arbeidspotentieel in Weert lager dan gemiddeld. Dat wil zeggen dat de groep werklozen, semi werklozen en onderbenutte deeltijdwerkers klein is. De vervangingsvraag is dus groot in de komende jaren.

Ondanks de sterke maakindustrie, ontbreekt het Weert aan een duidelijk economisch profiel. Er is weliswaar een sterke aanwezigheid van bedrijven in de metaal- en bouwsector, maar er is weinig samenwerking tussen bedrijven onderling of clustervorming. Dit maakt het moeilijk om een duidelijke economische identiteit te ontwikkelen. De schaalsprong van Brainport biedt Weert een unieke kans om het economisch profiel te versterken. Weert wil deze kans benutten door te investeren in het versterken van de samenwerking tussen maakbedrijven; het behouden en aantrekken van maakbedrijven die opereren binnen dezelfde ketens van Brainport; en tegelijkertijd de economie van Weertsterker te verbinden met de waardeketens en economische sterktes van andere omliggende regio’s zoals agrofood (Brightlands Campus Greenport Venlo) en chemie en materialen (Brightlands Campus & Industrial Park Chemelot in Sittard-Geleen).

Daarbij zet Weert in op stuwende bedrijvigheid. Het afzetgebied van deze bedrijven ligt grotendeels buiten de eigen regio, en ze zijn innovatief zoals slimme maakindustrie of agrofood. De stuwende sectoren kunnen niet zonder de verzorgende sectoren zoals dienstverlening, zorg en onderwijs die hun omzet vooral in de gemeente maken. Als stuwende sectoren goed presteren is de verwachting dat het ook goed gaat met verzorgende sectoren. De keuze voor stuwende bedrijvigheid betekent niet dat er geen aandacht meer uitgaat naar andere sectoren zoals detailhandel of recreatie en toerisme. Deze sectoren blijven belangrijk. Er wordt wel nadrukkelijk niet meer ingezet op ongerelateerde logistiek, start-ups en bedrijven die producten produceren die geen toegevoegde waarde hebben in de totale keten van dit economisch profiel. Uiteraard brengt deze keuze ook risico’s met zich mee. Keuzes die in de Brainportregio of op de Brightlandscampussen worden gemaakt, kunnen van grotere invloed worden op Weert dan ze nu zijn. Echter is het ook belangrijk dat Weert duidelijke keuzes durft te maken. Immers, wie niet kiest, wordt ook niet gekozen.

Weert, 16 juni 2025