Wijzigingsbesluit gasaansluitplicht netbeheerder ligplaatsen Van Diemenkade, Haparandadam, Haparandasteiger

De directeur Ruimte en Duurzaamheid, namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

gelet op artikel 10, lid 7, onderdeel a van de Gaswet, gezien de op 3 maart 2020 door het college van burgemeester en wethouders vastgestelde Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050, gezien de op 14 december 2016 vastgestelde ‘Strategie naar een Stad zonder Aardgas’; gezien de op 30 september 2020 door de gemeenteraad vastgestelde Transitievisie Warmte Amsterdam; gezien de op 10 december 2024 door het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel West vastgestelde Definitief Ontwerp voor de nieuwe steigers in de Oude Houthaven, gelet op de verscheidene mandaten en onder mandaten met betrekking tot de bevoegdheid uit artikel 10, lid 7, onderdeel a van de Gaswet in het Algemeen Mandaatbesluit Amsterdam,

besluit het ‘Besluit gasaansluitplicht netbeheerder Amsterdam’ als volgt te wijzigen:

Artikel I

In bijlage I wordt aan het einde van het inhoudsoverzicht een hoofdstuktitel toegevoegd dat luidt:

Gebied 6 Ligplaatsen Houthavengebied; Van Diemenkade, Haparandadam en Haparandasteiger

Artikel II

Aan het einde van bijlage I wordt aan het einde de volgende paragraaf toegevoegd:

Gebied 6 Ligplaatsen Houthavengebied; Van Diemenkade, Haparandadam en Haparandasteiger

Overzichtskaart

Detailkaarten

Gebiedsomschrijving

Het gebied is beperkt tot de adressen Van Diemenkade 5 t/m 34 1013 CR Amsterdam en de Haparandadam 2,4 en 6 1013 AK Amsterdam en Haparandasteiger 1 t/m 16 1013 CZ Amsterdam. Dit zijn allemaal adressen voor ligplaatsen van woonschepen.

Besluitvorming

Het besluit tot aanwijzing van Ligplaatsen Houthavengebied; Van Diemenkade, Haparandadam en Haparandasteiger is op 27 mei 2025 genomen namens het college van B&W door de directeur Ruimte en Duurzaamheid.

Artikel III

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking.

Artikel IV

Dit besluit wordt aangehaald als Wijzigingsbesluit gasaansluitplicht netbeheerder Ligplaatsen Houthavengebied; Van Diemenkade, Haparandadam en Haparandasteiger

Dit besluit is genomen op 27 mei 2025 door de directeur Ruimte en Duurzaamheid, die op grond van artikel 9 van het bevoegdhedenbesluit ambtelijke organisatie j.o. bijlage 4, titel II. Cluster Ruimte en Economie, hoofdstuk 2 RVE-manager Ruimte en duurzaamheid, artikel A1 is gemandateerd tot het op grond van artikel 10, lid 7, onder a, Gaswet aanwijzen van gebieden waar een gasaansluiting strikt noodzakelijk is om zwaarwegende redenen van algemeen belang, zoals nader uitgewerkt in de Regeling gebiedsaanwijzing gasaansluitplicht.

Aldus besloten op 27 mei 2025.

Namens het college van burgemeester en Wethouders van de gemeente Amsterdam

Josja van der Veer

Directeur Ruimte en Duurzaamheid

Toelichting

Dit wijzigingsbesluit wijzigt het ‘Besluit gasaansluitplicht netbeheerder Amsterdam’ door een specifiek gebied toe te voegen aan bijlage I van dat besluit. Als gevolg van deze aanwijzing heeft de netbeheerder de taak om de aangewezen ligplaatsen van een kleinverbruik gasaansluiting te voorzien indien daartoe wordt verzocht. Aanleiding voor dit besluit is een verzoek van het project steigers en ligplaatsen Houthavengebied. Dit project heeft als taak de realisatie van een aantal nieuwe steigers in het Houthavengebied. Deze steigers met bijbehorende voorzieningen worden gerealiseerd voor de bestaande woonschepen in het Houthavengebied. Daarnaast zullen een aantal nieuwe woonschepen in het gebied komen te liggen.

Relevante regelgeving

In Nederland wordt de werking van het aardgasnet gereguleerd via de Gaswet. Een centrale rol wordt daarbij gespeeld door de netbeheerder. De netbeheerder heeft een wettelijke taak om te zorgen voor een betrouwbare levering van gas in zijn werkgebied en heeft daarbij ook de taak om te zorgen voor (mogelijkheden tot) aansluiting op het gasnet.

In artikel 10, lid 6, onderdeel a en b van de Gaswet zijn respectievelijk de plicht voor de netbeheerder om een kleinverbruik aansluiting te regelen (doorlaatwaarde tot 40m3(n) per uur) en om een aansluitpunt aan te bieden voor een grootverbruik aansluiting (doorlaatwaarde >40m3(n) per uur)

In artikel 10, lid 7, onderdeel a van de Gaswet is geregeld dat de aansluitplicht voor een kleinverbruik aansluiting uit lid 6, onderdeel a niet van toepassing is voor nieuwbouw, tenzij het college dit gebied aanwijst (voortaan: aanwijzingsbevoegdheid). De afweging of er sprake is van zwaarwegende redenen van algemeen belang die aanleiding geven tot een aanwijzing ligt bij het college.

De regeling gebiedsaanwijzing gasaansluitplicht geeft in de onderdelen van artikel 1 enkele concrete voorbeelden wanneer het college kan, en dus niet moet, beslissen om een gebied aan te wijzen. Er is dus sprake van een discretionaire bevoegdheid van het college. De wetgever heeft de beleidsruimte wel beperkt door te vereisen dat er in ieder geval zwaarwegende redenen van algemeen belang moeten zijn die een dergelijke gasaansluiting strikt noodzakelijk maken. De wetgever werpt met deze vage norm aan het college een drempel op om tot een aanwijzing te komen. Uit het voorgaande concludeert het college dat zij bij de beslissing om een gebied aan te wijzen veel beslissingsruimte heeft en dat er in geen geval sprake is van een gebonden bevoegdheid. Het college kan een aanvraag toekennen als zij redelijkerwijs tot de conclusie komt dat er zwaarwegende redenen van algemeen belang zijn die de aanwijzing strikt noodzakelijk maken.

Relevant beleid

Op 3 maart 2020 stelde het college van burgemeester en wethouders Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 vast (voortaan: Routekaart). Daarin schetst zij haar plannen om ervoor te zorgen dat de gemeente Amsterdam in 2050 Klimaatneutraal zal zijn. Op pagina 15 van deze Routekaart schetst het college dat zij een Transitievisie Warmte vast zal stellen met duidelijkheid over wanneer welke wijk van het aardgas afgaat en welke alternatieve warmtetechniek wordt aangeboden. Op 30 september 2020 heeft de gemeenteraad van Amsterdam deze Transitievisie Warmte (voortaan: TVW) vastgesteld. Met betrekking tot de wijk waar de Oude Houthaven aan grenst geeft het college op de transitiekaart in de figuur op pagina 7 aan dat de verwachting is dat deze buurt gebruik zal gaan maken van een aardgasvrij gasnet en dat tot 2040 ingezet wordt op het besparen van tot 70% van het gebruikte aardgas. De Haparandadam en Haparandasteiger grenzen aan de nieuwbouwwijk de Houthavens. Hoewel deze nieuwe wijk klimaatneutraal is, vallen de ligplaatsen aan de Haparandadam en Haparandasteiger buiten het concessiegebied van het warmtenet. Er loopt ook geen aansluiting naar deze ligplaatsen. Daarmee is er geen verplichting om de ligplaatsen aan de Haparandadam en Haparandasteiger aan te sluiten op Westpoort warmte.

Het Amsterdamse beleid is duidelijk. We moeten toe naar Klimaatneutraal en dat betekent dat de gemeente Amsterdam moet nastreven om zo min mogelijk CO2 uit te stoten. Er staat voldoende vast dat de verbranding van aardgas direct leidt tot CO2-uitstoot. Het verminderen van het gebruik van aardgas, leidt tot een vermindering van de CO2-uitstoot, aangenomen dat het alternatief niet tot méér uitstoot leidt. Zij wordt daarbij gesteund door een steeds dwingender wettelijke kader.

Zonder het voorgaande tegen te spreken moet onder ogen gezien worden dat de beleidsdoelstellingen uit de TVW en de Routekaart zeer algemeen van strekking zijn en dat de TVW in haar opzet een grote ‘korrelgrote’ heeft. Dit beleidsstuk laat zeker ook ruimte voor voortschrijdend inzicht en maatwerk bijvoorbeeld in het kader van de buurtuitvoeringsplannen, zoals genoemd op pagina p.15 . Ook spelen de financiële haalbaarheid en uitvoerbaarheid mee bij de overwegingen blijkens ‘de leidende principes bij de energietransitie’ op pagina 19 van de TVW.

Een behoorlijke terughoudendheid van het college om de aanwijzingsbevoegdheid te gebruiken is op zijn plaats. De omstandigheid dat het aan te wijzen gebied op grond van de TVW aangewezen is als een gebied waar overgegaan wordt op een aardgasvrij gasnet en tot 2040 ingezet wordt op 70% besparing van aardgas, pleit in ieder geval niet tegen een aanwijzing. Het staande aardgasvrij beleid laat ruimte voor de aanwijzing die in dit besluit wordt gedaan.

Gezien de opgave waar de gemeente voor staat met betrekking tot de bestaande woonschepen in het Houthavengebied, en de beperkte mogelijkheden die de woonschipeigenaren hebben rondom het overstappen naar een ander type energievoorziening zijn zwaarwegende redenen van algemeen belang om de Oude Houthaven en de ligplaatsen aan de Haparandadam en Haparandasteiger aan te wijzen als gebied met een gasaansluitplicht.

De opgave

Het project Steigers en Ligplaatsen Houthaven heeft tot doel om 1) in de Houthaven en de Oude Houthaven nieuwe steigers voor woonschepen aan te leggen en 2) tot een goede verdeling te komen van definitieve ligplaatsen voor ca. 45 woonschepen. Deze schepen zijn, om ruimte te creëren voor de gebiedsontwikkeling van de Houthaven, veelal op tijdelijke basis aan diverse bestaande steigers in de Houthaven en Oude Houthaven neergelegd.

In de toekomst worden er in totaal circa 65 ligplaatsen gecreëerd aan grotendeels nieuw te bouwen steigers in het hele gebied. De woonschepen die nu op een tijdelijke ligplaats liggen komen op deze definitieve ligplaatsen te liggen. De ligplaatsen die in het Houthavengebied worden gerealiseerd zijn bedoeld voor een woonboot die herkenbaar is als een (van origine varend) schip en die al naar gelang het type schip, in elk geval is voorzien van originele kenmerken zoals een stuurhut, een roer, gangboorden, een luikenkap, een mast en zwaarden en die hoofdzakelijk wordt gebruikt als of is bestemd tot woonverblijf.

Actuele stand van zaken Oude Houthaven

Op dit moment liggen er 32 woonschepen en 1 bedrijfsvaartuig in de Oude Houthaven. De verwachting is dat merendeel van deze woonschepen in de Oude Houthaven zullen blijven liggen als de nieuwe steigers zijn gerealiseerd. Het definitief ontwerp voor de steigers in de Oude Houthaven is in december 2024 vastgesteld door het dagelijks bestuur van Stadsdeel West. De verwachting is nu dat in 2028 de werkzaamheden voor de nieuwe steigers gereed zijn.

Actuele stand van zaken Haparandadam en Haparandasteiger

Op dit moment zijn er 16 ligplaatsen aan de Haparandadam en Haparandasteiger. Deze steiger is in 2009 gerealiseerd en vormt het uitgangspunt voor de andere nog te bouwen steigers in de Houthaven. Merendeel van de woonschipeigenaren die momenteel aan de Haparandadam en de Haparandasteiger liggen zijn hier ook op tijdelijke basis neergelegd vanwege de gebiedsontwikkeling. Mogelijk kiest een deel van deze groep woonschipeigenaren ook een andere definitieve ligplaats bij het verdelen van definitieve ligplaatsen. Een aantal woonschipeigenaren hebben hier al een definitieve ligplaats. Deze adressen zijn om deze reden ook uitgesloten van het aanwijsbesluit.

Actuele stand van zaken nieuwe steigers Houthaven

In de Houthaven worden nieuwe steigers gerealiseerd (de Narva-en de Wiborgsteiger en 3 ligplaatsen aan de Pontsteiger). In de Houthavengracht zijn er al een aantal ligplaatsen gerealiseerd. Al deze ligplaatsen worden aangesloten op Westpoort warmte. Er worden geen gasaansluitingen voor deze ligplaatsen gerealiseerd. Omdat er op de nieuwe steigers in de Oude Houthaven minder ligplaatsen worden gerealiseerd dan dat er nu zijn, zullen een aantal woonschepen uit de Oude Houthaven moeten verplaatsen naar de Houthaven. Het definitief ontwerp van de nieuwe steigers in de Houthaven is in december 2022 vastgesteld door de projectgroep Houthaven. De verwachting is nu dat in 2028 de werkzaamheden voor de nieuwe steigers gereed zijn.

Motivering

De ligplaatsen in de Oude houthaven en aan de Haparandadam en Haparandasteiger zijn momenteel aangesloten op het gasnetwerk. De woonschepen die hier liggen maken gebruik van een gasaansluiting of stoken op hout en/of diesel. Ook zijn er schepen die (aanvullend) gebruik maken van het elektriciteitsnetwerk.

De nieuw ontwikkelde wijk Houthaven is aardgasvrij. De nieuw te realiseren ligplaatsen in de Houthaven worden daarom aangesloten op Westpoort warmte. De schepen die hiernaartoe verplaatsen worden dus niet aangesloten op gas. Dit betekent dat zij gebruik moeten maken van een andere warmtebron zoals een warmtepomp. Dit is niet voor alle schepen haalbaar.

Om alle huidige woonschepen voldoende kans te geven op een passende ligplaats zal, buiten de nieuwbouw Houthaven, voldoende plek moeten worden aangeboden waarbij gebruik kan worden gemaakt van de bestaande op gas gestookte cv-ketel. Het opnieuw op gas kunnen aansluiten van deze schepen is daarmee noodzakelijk. Verzoek is daarom om de locatie van de steigers Oude Houthaven aan te wijzen als gebied met een gasaansluitplicht voor de netbeheerder zodat ook na sloop en nieuwbouw deze aansluitingen kunnen worden gemaakt. Dit geldt ook voor de ligplaatsen aan de Haparandadam en Haparandasteiger. Indien een woonschipeigenaar hier kiest voor een definitieve ligplaats is het ook hier wenselijk om aan te kunnen sluiten op het gasnetwerk.

Waarom niet aardgasvrij?

Met het oog op de energietransitie lijkt een gasaansluiting geen wenselijke energiebron. Echter voor de Oude Houthaven, en de ligplaatsen aan de Haparandadam en Haparandasteiger is dit op dit moment de meest duurzame optie. Voor (van origine) varende schepen is gas, en op termijn groen gas, namelijk een duurzaam en haalbaar alternatief voor diesel en hout. All electric / een warmtepomp is niet voor alle schepen haalbaar.

Gezien de recente ontwikkelingen in de stad rondom het aansluiten van (huur)woningen op het warmtenet, en de stijgende kosten die daar aan verbonden zijn, is op dit moment ook niet de verwachting dat er in de nabije toekomst concrete plannen komen voor het aansluiten van de Oude Houthaven op het warmtenet. Ook het doortrekken van de Westpoort warmte aansluiting naar de Haparandadam en Haparandasteiger staat vooralsnog niet op de planning.

Netbeheerder

Het project heeft in afstemming met de netbeheerder geconstateerd dat het aansluiten op het gasnetwerk voor de ligplaatsen in de Oude Houthaven mogelijk is. Er ligt momenteel al een aansluiting, dus deze hoeft niet gerealiseerd te worden voor de toekomstige steigers. Dit geldt ook voor de Haparandadam en Haparandasteiger waar ook al een gasaansluiting is gerealiseerd.

Gelet op het voorgaande kan samengevat gesteld worden dat er zwaarwegende redenen van algemeen belang zijn die gasaansluitingen voor de nieuwe steigers in de Oude Houthaven, en het behoud van de gasaansluiting voor potentiële nieuwe woonschipeigenaren aan de Haparandadam en Haparandasteiger strikt noodzakelijk maken.

Rechtsmiddelenclausule

Bent u het niet eens met dit besluit? Dan kunt u binnen zes weken na de datum van bekendmaking dit besluit bezwaar maken.

Als verzenddatum van uw bezwaar geldt de poststempel op uw bezwaarschrift.

Stuur uw bezwaarschrift naar:

Het College van Burgemeester en Wethouders

T.a.v. Directie Juridische Zaken

Postbus 202

1000 AE Amsterdam

Of per mail naar: bezwaarenberoep@amsterdam.nl

Vermeld in uw bezwaarschrift altijd:

• Uw naam, adres en telefoonnummer

• De datum waarop u het bezwaar schrijft en uw handtekening

• Het besluit waartegen u bezwaar maakt, met datum en referentienummer van het besluit

• Waarom u bezwaar maakt.

Na ontvangst informeert de gemeente u over de manier waarop uw bezwaarschrift wordt behandeld.

Dient iemand anders namens u een bezwaarschrift in? Stuur dan een machtiging mee.

Schorsende werking

Het indienen van een bezwaarschrift heeft geen schorsende werking. Dat wil zeggen: het besluit waartegen u bezwaar maakt, blijft geldig totdat over uw bezwaar is beslist.

Spoed? Voorlopige voorziening

Bij grote spoed kunt u (tegen kosten) een zogeheten voorlopige voorziening aanvragen. Dat is een spoedprocedure waarmee het genomen besluit tijdelijk kan worden ingetrokken en/of andere maatregelen kunnen worden getroffen. Een voorlopige voorziening vraagt u aan bij:

De Voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam

Sector Bestuursrecht Algemeen

Postbus 75850

1070 AW Amsterdam

Dat kan ook via de rechtbank. Daarvoor hebt u DigiD nodig.