Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam tot wijziging van de Beleidsregels bodem onder de Omgevingswet Amsterdam in verband met nadere uitleg van het begrip andere beschermende maatregel bij het overschrijden van de waarde toelaatbare kwaliteit bodem bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie (Beleidsregel andere beschermende maatregelen bij bouwen bodemgevoelig gebouw)

Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

gelet op artikel 2.4 van de Omgevingswet, artikel 160 lid 1 van de Gemeentewet, artikel 4.81 lid 1 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 5.89k van het Besluit kwaliteit leefomgeving, artikel 4.28 e.v. van het Omgevingsplan gemeente Amsterdam,

besluit:

Artikel I

De Beleidsregels bodem onder de Omgevingswet Amsterdam als volgt te wijzigen:

Na Hoofdstuk 6 wordt een nieuw hoofdstuk ingevoegd onder vernummering van Hoofdstuk 7 tot Hoofdstuk 8:

Hoofdstuk 7 Andere beschermende maatregel bij bouwen bodemgevoelig gebouw

• 1. Deze beleidsregel geeft invulling aan het begrip ‘andere beschermende maatregel’ als bedoeld in artikel 4.28, tweede lid, onder c , van het Omgevingsplan gemeente Amsterdam.

• 2. Onder ‘andere beschermende maatregel’ wordt verstaan: een of meer gebruiksbeperkingen, zoals het kweken van groente in bakken met schone grond.

• 3. Een andere beschermende maatregel is niet toegestaan als sprake is van de stof lood boven de waarde 370 mg/kg.

• 4. Een andere beschermende maatregel is alleen toegestaan in de tuin of andere onverharde buitenruimte bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw als de initiatiefnemer aantoont op de in het vijfde lid beschreven wijze dat geen sprake is van een overschrijding van het maximaal toelaatbaar humaan risico.

• 5. De initiatiefnemer toont aan op basis van het RIVM-toetsingsmodel Risicotoolbox Bodem dat

  • a) op basis van het standaard gebruiksscenario “wonen met tuin” geen sprake is van overschrijding van het maximaal toelaatbaar humaan risico, of;

  • b) het normaal gangbaar gebruik van de tuin of andere onverharde buitenruimte van de bodemgevoelige locatie (in gevallen dat ook beperkt gebruik als moestuin onwaarschijnlijk is) niet leidt tot overschrijding van het maximaal toelaatbaar humaan risico.

Toelichting

Met het vaststellen van deze beleidsregel wordt een onbedoelde verstrenging van het bodembeleid als gevolg van het in werking treden van de Omgevingswet gerepareerd. De reparatie is nodig omdat de strengere uitwerking van omgevingsplanregels in de praktijk vooraf onvoldoende kon worden ingeschat. Met het vaststellen van deze beleidsregel wordt het beleid op geen enkel punt soepeler dan voor het in werking treden van de Omgevingswet.

Omstreeks 1 juli 2025 wordt in het omgevingsplan Amsterdam een verwijzing naar deze beleidsregel opgenomen.

Inhoudelijk betreft de beleidsregel een beschrijving van de wijze waarop en onder welke omstandigheden ingestemd kan worden met het opleggen van “andere beschermende maatregelen” bij het overschrijden van de waarde toelaatbare kwaliteit bodem bij de bouw van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie. Dit is een aanvulling op de standaard saneringsaanpakken die zijn beschreven in paragraaf 4.121 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Saneren van de bodem) binnen de ruimte die artikel 5.89k van het Besluit kwaliteit leefomgeving geeft voor het opleggen van “andere beschermende maatregelen".

Ad 1. Voor de stof lood is de waarde toelaatbare kwaliteit bodem (370 mg/kg) gebaseerd op de gezondheidskundige advieswaarde van de GGD. Boven deze waarde is potentieel sprake van een verlies van meer dan 3 IQ-punten bij jonge kinderen. Daarom beschouwt Amsterdam deze waarde voor lood als het maximaal toelaatbaar humaan risico en is deze waarde opgenomen in het omgevingsplan. Boven deze waarde gelden de standaardsaneringswijzen van de bodem. Dat zijn het afdekken van de bodem (met verharding of met de vloer van een gebouw), het verwijderen van alle verontreinigde grond of het aanbrengen van een leeflaag.

Ad 2. In punt 2 wordt voor stoffen anders dan lood beschreven onder welke voorwaarden ingestemd kan worden met het opleggen van een “andere beschermende maatregel”. Het toetsinstrument hiervoor is de Risicotoolbox Bodem. De Risicotoolbox Bodem is ontwikkeld en wordt beheerd door het RIVM en is de landelijk voorgeschreven tool om te beoordelen of de bodemkwaliteit in huidige of toekomstige situaties leidt tot risico’s voor de gezondheid.

Tot aan het niveau van het maximaal toelaatbaar humaan risico kan, bij overschrijding van de waarde toelaatbare kwaliteit bodem volstaan worden met een andere beschermende maatregel. Hiermee komt het bodembeleid onder de Omgevingswet zoveel mogelijk in lijn met het beleid van voor het in werking treden van de Omgevingswet, toen saneren verplicht was als sprake was van (humane) spoedeisendheid. Het onder de Wet bodembescherming geldende niveau van spoedeisendheid komt overeen met het maximaal toelaatbaar humaan risico.

In punt 2 zijn geen toetsingswaarden opgenomen voor het maximaal toelaatbaar humaan risico omdat deze waarden per stof en per situatie kunnen verschillen. Voor sommige stoffen kan ook sprake zijn van afwijkende waarden als ze in combinatie met elkaar voorkomen (combinatietoxiciteit). Daarnaast kunnen wetenschappelijke inzichten wijzigen.

Ad 3. In punt 3 wordt beschreven wat bijvoorbeeld onder ‘andere beschermende maatregelen’ kan worden verstaan. De belangrijkste blootstellingsroute in een tuin betreft het eten van ‘blad- en knolgewassen’ uit eigen tuin (RIVM-rapport 711701023, Appendix 3A: Relevance of human exposure routes). Met de gebruiksbeperking groente in bakken schone grond te kweken wordt deze blootstellingsroute beperkt.

Artikel II

Deze regeling treedt in werking op de dag na bekendmaking.

Artikel III

Deze regeling wordt aangehaald als Beleidsregel andere beschermende maatregelen bij bouwen bodemgevoelig gebouw.

Aldus vastgesteld in de vergadering van 10 juni 2025.

De burgemeester

Femke Halsema

De gemeentesecretaris

Peter Teesink