Kennisgeving gedoogbesluit ‘Tijdelijke Noodopvang’

Aanleiding

Door de oorlog in Oekraïne zijn miljoenen mensen gevlucht. Edam-Volendam draagt bij aan de opvang van deze ontheemden door huisvesting te bieden in de noodopvang. Sinds maart 2022 vangt de gemeente gezinnen uit Oekraïne op in de Meermin in Edam. Vanwege de herontwikkeling en de onderhoudsstaat van deze opvanglocatie, zal deze locatie moeten sluiten. Ter vervanging van deze locatie is de camperparkeerplaats aan de Strandweg op het Marinapark in Volendam als nieuw te ontwikkelen opvanglocatie aangewezen.

Na afweging van de betrokken belangen is besloten een deel van de noodopvang tijdelijk te realiseren op het camperterrein aan de Strandweg op het Marinapark in Volendam, kadastraal bekend onder nummer Edam D 13928. Voor de opvang zullen tijdelijk 50 woonunits worden geplaatst. Er is geen sprake van permanente opvang, maar van een tijdelijk verblijf.

Planologisch regime

Voor de locatie geldt het omgevingsplan, deelgebied Slobbeland met de bestemming ‘Recreatie’ met de functieaanduiding ‘specifieke vorm van recreatie- camperterrein’. Daarnaast geldt de dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 2’ en ‘Waterstaat-Waterkering’. Deze gronden zijn bestemd voor een camperterrein. Op deze gronden is de opvang van vluchtelingen niet toegestaan. Het gevraagde gebruik is daarmee in strijd met het omgevingsplan.

Voor het realiseren van een tijdelijke opvanglocatie en de daarbij behorende voorzieningen en inrichting is op grond van artikel 5.1 Omgevingswet een omgevingsvergunning nodig. Op dit moment is er nog geen omgevingsvergunning aangevraagd, en is er sprake van een overtreding.

Gezien de urgentie voor de snelle realisatie van de tijdelijke units is er reeds een aanvang gemaakt met het uitvoeren van de (bouw)werkzaamheden voor het realiseren van de opvanglocatie. Daarom is een besluit noodzakelijk om te gedogen dat de realisatie en ingebruikname van de tijdelijke units al voor verlening van een omgevingsvergunning mag plaatsvinden.

Beginselplicht tot handhaving

Op basis van vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geldt dat bij overtreding van een wettelijk voorschrift het bevoegd gezag, in beginsel verplicht is handhavend op te treden door het opleggen van een last onder bestuursdwang dan wel last onder dwangsom.

Onder bijzondere omstandigheden kan worden afgezien van handhaving en de strijdigheid met wet- en regelgeving tijdelijk gedogen. Dat kan zich onder meer voordoen als er concreet zicht op legalisatie bestaat. Voorts kan handhavend optreden zodanig onevenredig zijn in verhouding tot de daarmee te dienen belangen dat van optreden in een concrete situatie behoort te worden afgezien.

Gedogen is – samengevat- aanvaardbaar als:

• 1. het gedogen beperkt is in omvang en/of in tijd;

• 2. het gedogen expliciet bij een besluit gebeurt;

• 3. sprake is van een zorgvuldige en kenbare belangenafweging;

• 4. duidelijke voorwaarden aan het gedogen worden gesteld;

• 5. regelmatig wordt bezien of de situatie zodanig is dat gedogen nog gerechtvaardigd is en of aan de voorwaarden die aan het gedogen zijn gesteld wordt voldaan.

Voorts volgt uit ons VTH-beleid 2022-2026 dat van handhaving kan worden afgezien wanneer dit leidt tot aperte onbillijkheden (overmachtssituaties, noodsituaties of overgangssituaties), wanneer gedogen in het belang is van de overtreden norm of wanneer er een zwaarder wegend belang in het geding is.

In het onderhavige geval is sprake van een tijdelijke situatie totdat de procedure voor een omgevingsvergunning kan worden opgestart en er dus concreet zicht op legalisatie zal ontstaan. Naar verwachting zal deze situatie slechts enkele weken duren. Deze situatie rechtvaardigt dan ook een tijdelijke gedoogconstructie.

Belangenafweging

In dit geval is sprake van een urgente situatie, vanwege het wegvallen van de huidige opvanglocatie de Meermin. Per 1 juni a.s. moet deze locatie leeg worden opgeleverd. Dit betekent dat de bewoners op straat komen te staan als er geen alternatieve woonruimte beschikbaar is. Op korte termijn moet er een oplossing zijn gevonden voor de huidige bewoners van de Meermin. Hiervoor zijn geen (standaard) locaties beschikbaar. Gelet hierop is er op dit moment sprake van een acute en dringende behoefte aan een nieuwe tijdelijke opvanglocatie. Vanuit humanitair oogpunt is het belangrijk weer te voorzien in een opvangplek voor de bewoners van de Meermin. Door de bouw en ingebruikname van de woonunits zonder vergunning te gedogen, wordt voorkomen dat de bewoners op straat komen te staan. Dit belang acht de gemeente Edam-Volendam zwaarder dan het belang van handhaving van wet- en regelgeving.

Veiligheid van de opvanglocatie

Het college hecht eraan dat de opvanglocatie als tijdelijke noodopvanglocatie voldoet aan alle eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving, met name op het gebied van gezondheid, constructieve veiligheid, brandveiligheid en overige veiligheidsaspecten. De tijdelijke woonunits mogen dan ook pas in gebruik worden genomen nadat het college hierop een akkoord heeft gegeven en vaststaat dat de veiligheid van de bewoners niet in het geding is.

Verkeersveiligheid

In de bij dit gedoogbesluit behorende bijlage is de plattegrond met globale indeling van het terrein waarop de opvanglocatie wordt gerealiseerd opgenomen.

Het gebruik van de opvanglocatie zal, vergeleken met de huidige functie (recreatie-camperterrein), niet leiden tot een wezenlijke toename van het aantal verkeersbewegingen, dan wel anderszins tot verkeersonveilige situaties leiden.

Uitgaande van het tijdelijke gebruik van de opvanglocatie, waarbij een beperkt aantal bewoners in de opvanglocatie verblijven, zijn er geen omstandigheden die leiden tot een verslechtering van het woon- en leefklimaat in de directe omgeving van de opvanglocatie.

Nu er sprake is van het voor een beperkte tijd gedogen, vooruitlopend op de realisatie van een ruimtelijk verantwoorde ontwikkeling wordt het gedogen aanvaardbaar geacht.

Conclusie

Het belang van het tijdelijk gedogen weegt gezien het voorgaande zwaarder dan het handhaven vanwege het bouwen en in gebruik nemen zonder omgevingsvergunning. Vanwege de bijzondere omstandigheid dat dit noodzakelijk is om te kunnen voldoen aan de urgente opdracht tot het realiseren van een vervangende opvang van ontheemden uit Oekraïne, waarbij de gedoogde situatie in tijd en omvang beperkt is.

De gedoogsituatie is tot dat een besluit is genomen op de aanvraag omgevingsvergunning. Het college behoudt zich het recht om op enig moment de gedoogsituatie eerder te beëindigen vanwege haar moverende redenen.

Besluit

Gelet op het hiervoor overwogene is besloten te gedogen dat op het camperterrein aan de Strandweg op het Marinapark in Volendam, kadastraal bekend onder nummer Edam D 13928, 50 tijdelijke woonunits met de daarbij behorende voorzieningen en inrichting worden gerealiseerd en in gebruik genomen, onder de volgende voorwaarden:

• a. dit gedoogbesluit heeft betrekking op het camperterrein aan de Strandweg op het Marinapark in Volendam, kadastraal bekend onder nummer Edam D 13928;

• b. de tijdelijke woonunits mogen pas in gebruik worden genomen nadat hierop een akkoord is gegeven;

• c. dit gedoogbesluit geldt tot een besluit is genomen op een aanvraag omgevingsvergunning;

• d. de opvanglocatie en daarop aanwezige bouwwerken, aanhorigheden en overige voorzieningen dienen uiterlijk ten tijde van de feitelijke ingebruikname ten behoeve van de opvang van asielzoekers te voldoen aan alle eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving, met name op het gebied van gezondheid, constructieve veiligheid, brandveiligheid en overige veiligheidsaspecten;

• e. alle risico’s, van welke aard en in welke omvang dan ook, van het gebruik en de inrichting van de opvanglocatie als tijdelijke opvanglocatie, liggen bij de gemeente Edam-Volendam. Het college van burgemeester en wethouders behoudt zich alle rechten voor dit gedoogbesluit op enig moment, indien de omstandigheden naar zijn oordeel hierom vragen, in te trekken.

Bekendmaking en inwerkingtreding gedoogbesluit

Op basis van artikel 3:40 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) treedt een besluit niet in werking voordat het bekend is gemaakt. Vervolgens bepaalt artikel 3:41, lid 1, Awb dat de bekendmaking van besluiten die tot een of meer belanghebbenden zijn gericht, geschiedt door toezending of uitreiking aan hen, onder wie begrepen de aanvrager. In dit geval ligt er geen aanvraag van een partij om de tijdelijke opvang van asielzoekers te gedogen, zodat onderhavig gedoogbesluit ambtshalve wordt genomen en in die zin kwalificeert als een gedoogbeslissing van algemene strekking.

De bekendmaking van het gedoogbesluit zal, overeenkomstig artikel 3:42 van de Awb en de artikelen 5 en 6 van de Bekendmakingswet, gebeuren door plaatsing van het gedoogbesluit in het elektronisch gemeenteblad van de gemeente Edam-Volendam op www.officielebekendmakingen.nl.

Het voorliggende gedoogbesluit treedt per direct in werking op het moment van bekendmaking.

Uitwerkingtreding

Deze gedoogbeslissing is van kracht tot dat er een omgevingsvergunning is verleend voor het legaliseren van de ontwikkeling, tenzij deze gedoogbeslissing eerder wordt ingetrokken.

Bezwaar

Een gedoogbesluit is geen beslissing in de zin van art 1:3 Algemene wet bestuursrecht. Het is daarom niet mogelijk tegen deze gedoogbeslissing beroep in te stellen of een bezwaarschrift in te dienen. Een derde kan wel verzoeken om handhaving. Tegen het besluit op dit handhavingsverzoek staan wel rechtsmiddelen (bezwaar en beroep) open.

Meer informatie

Heeft u nog vragen? Bel of e-mail dan met team Bouwen- en milieu op (0299) 398 398 of rohandhaving@edam-volendam.nl. Zij zijn bereikbaar van maandag tot en met donderdag van 08.30 tot 16.30 uur.

Ondertekening

Edam-Volendam, 21 mei 2025

Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam