Beleidsregels voor kleinschalige zonne-en windenergie installaties

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vught

Overwegende dat:

• het college het wenselijk vindt om kleinschalige initiatieven op het gebied van energietransitie te stimuleren;

• er voor dit soort initiatieven meer duidelijkheid moet komen onder welke voorwaarden het mogelijk is;

• het daarom wenselijk is dat het college een beleidsregel, in de zin van artikel 1.3 lid 4 van de Algemene wet bestuursrecht, vaststelt ter toetsing van omgevingsvergunningaanvragen voor kleinschalige initiatieven voor zonne- en windenergie installaties;

Gelet op artikel 4:81 Algemene wet bestuursrecht (Awb), en artikel 5.1, eerste lid onder a van de Omgevingswet, juncto artikel 8.0a van het Besluit kwaliteit leefomgeving.

Besluit vast te stellen:

De “Beleidsregels voor kleinschalige zonne-en windenergie installaties”.

Deze Beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 mei 2025.

Paragraaf 1: Algemeen

Artikel 1.1 Begripsomschrijvingen

In deze beleidsregel wordt verstaan onder:

Bouwperceel:

een aaneengesloten stuk grond, waarop krachtens het plan een zelfstandige, bij elkaar behorende bebouwing is toegelaten;

Bouwvlak:

een geometrisch bepaald vlak, waarmee gronden zijn aangeduid, waar ingevolge de regels bepaalde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, zijn toegelaten;

Bouwwerk:

elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, die hetzij direct, hetzij indirect met de grond is verbonden, hetzij direct of indirect steun vindt in of op de grond;

Dak:

iedere bovenbeëindiging van een gebouw;

Energie opwek voor eigen gebruik:

het produceren van energie voor de eigen behoefte;

Gebouw:

elk bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke, overdekte, geheel of gedeeltelijk met wanden omsloten ruimte vormt;

Grootschalige zonne-energie installatie:

een installatie van minstens 2 hectare waarmee duurzame energie wordt opgewekt door middel van zon;

Installatie:

een geheel van technische toestellen, of de handeling om iets voor gebruik geschikt te maken;

Kleinschalige windenergie installatie:

een installatie waarmee duurzame energie wordt opgewekt door middel van wind;

Kleinschalige zonne-energie:

opwekking van energie uit straling van de zon. Enkel en alleen ten behoeve van het eigen gebruik binnen het eigen perceel of aangrenzende percelen en de daarop aanwezige gebouwen en/of bouwwerken;

Kleinschalige zonne-energie installatie:

een installatie waarmee duurzame energie wordt opgewekt door middel van zon;

Levensduur:

• technische levensduur is de tijd dat de installatie functioneert;

• economische levensduur is de tijd dat de installatie rendabel wordt geacht;

Peil:

• voor een bouwwerk op een perceel, waarvan de hoofdtoegang direct aan de weg grenst: de hoogte van die weg ter plaatse van de hoofdtoegang;

• in andere gevallen: de gemiddelde hoogte van het aansluitende maaiveld of het afgewerkte bouwterrein;

Windturbine:

een installatie c.q. bouwwerk voor het opwekken van elektrisch of thermisch vermogen uit wind.

Artikel 1.2 Wijze van meten

Bij toepassing van deze beleidsregel wordt als volgt gemeten:

• 1. Ashoogte van een windturbine:

  Hoogte gemeten vanaf het peil tot aan de (wieken)as van de windturbine;

• 2. Tiphoogte van een windturbine

  • a. turbines met een horizontale as:

    • de ashoogte van een windturbine plus de straal van de rotorcirkel;

  • b. turbines met een verticale as:

    • de ashoogte van een windturbine plus het deel van de rotorbladen dat daarbovenuit steekt;

• 3. Wijze van meten voor zonne-energie installaties:

  De totale grondoppervlakte, gemeten vanaf peil, van de buitenste randen van de buitenste zonne- energie installaties in vierkante meters.

Paragraaf 2: Algemene beleidsregels

Artikel 2.1 Toepassingsbereik

Genoemde beleidsregel is van toepassing op aanvragen voor een omgevingsvergunning ten behoeve van kleinschalige zonne- en windenergie installaties voor eigen gebruik die niet toegestaan zijn op basis van het (tijdelijk) omgevingsplan. Als de activiteit in strijd is met het (tijdelijk) omgevingsplan, is er sprake van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: BOPA). Door middel van het doorlopen van de procedure BOPA is medewerking mogelijk. Naast de BOPA-procedure dient ook te worden voldaan aan de overige bestaande wet- en regelgeving die geldt voor het plaatsen van kleinschalige zonne- en windenergie installaties.

Het uitgangspunt is energieopwekking voor eigen gebruik via het eigen dak (zonne-energie) of binnen het huidige bouwvlak. Het opwekken van energie voor eigen gebruik via andere methoden (biomassa, waterkracht, aardwarmte, etc.) is in onderstaande artikelen niet opgenomen en vormt geen onderdeel van dit beleidskader.

Artikel 2.2 Algemene voorwaarden

Een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA (artikel 8.0a, lid 2, Besluit kwaliteit leefomgeving) die betrekking heeft op een kleinschalige zonne- of windenergie installatie is voorstelbaar met inachtneming van de volgende bepalingen:

• a. De installatie is alleen bedoeld voor eigen gebruik. Het aantal op te wekken kilowatt (hierna: kW) voor eigen gebruik dient aangetoond te worden door inzicht te geven in zowel het huidige als het toekomstige energieverbruik van de hoofdgebruiker dan wel het vermogen van de aan het perceel gebonden aansluiting;

• b. Bijbehorende voorzieningen (zoals omvormers) ten behoeve van de installaties mogen maximaal gekwalificeerd worden als een milieucategorie 2-inrichting;

• c. Er mogen geen kabels ten behoeve van de installaties over-, onder- of binnen een zone van 2 meter van openbare wegen worden aangelegd. Daarnaast mogen er geen kabels ten behoeve van de installaties op- of in gronden welke in eigendom zijn van derden worden aangelegd;

• d. Bij het opwekken van meer dan 3x 80 ampère aansluiting dient de netwerkbeheerder akkoord te zijn met de energieopwekking voor eigen gebruik. Het is aan de aanvrager om omgevingsvergunning om schriftelijk aan te tonen dat diens instemming is verkregen;

• e. Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties dient aangetoond te worden;

• f. Een omgevingsdialoog dient gevoerd te worden conform de richtlijnen van de gemeente Vught;

• g. Er mogen geen cultuurhistorische of historisch ruimtelijke waarden verloren gaan, voor gebouwen of (aangrenzende) gronden;

• h. Passende landschappelijk maatregelen dienen genomen te worden om de visuele impact te minimaliseren en de natuur te versterken. Belangrijke zichtlijnen en uitzichten moeten gehandhaafd worden. Dit omvat bijvoorbeeld de kleurstelling van de installatie of het gebruik van natuurlijke elementen, zoals beplanting, om de installaties te camoufleren en te integreren in het landschap. Dit moet in lijn zijn met de Groenvisie 2023 en kwaliteitsverbetering van het landschap van de gemeente Vught, of diens opvolgers;

• i. Bij het verlenen van de omgevingsvergunning wordt een termijn bepaald van maximaal 25 jaar, afhankelijk van de technische en/of economische levensduur van de installatie(s). Na deze termijn dient de situatie weer teruggebracht te worden naar de oorspronkelijke situatie. Indien de installatie op een eerder moment wordt verwijderd dan de bepaalde termijn dient de situatie ook weer teruggebracht te worden naar de oorspronkelijke situatie. De huidige situatie wordt bij het verlenen van de omgevingsvergunning vastgelegd. Eventueel dienen de kwaliteitsverbeteringen die zijn toegepast te worden behouden, dit wordt bepaald in overleg bij het verwijderen van de installatie(s).

Paragraaf 3: Beleidsregels voor zonne-energie installaties

In aanvulling op de algemene voorwaarden zoals omschreven in artikel 2.2 dienen aanvragen om een omgevingsvergunning voor een BOPA, die betrekking hebben op zonne-energie installaties ook te voldoen aan de volgende voorwaarden:

• a. Zonne-energie installaties zijn uitsluitend toegestaan op daken van gebouwen mits deze niet geplaatst worden op:

  • 1. Leegstaande gebouwen;

  • 2. Gebouwen die niet de technische levensduur van de installatie kunnen verdragen;

• b. In afwijking van het bepaalde in lid a is het mogelijk om een installatie voor zonne-energie te plaatsen op of in de grond zolang deze is gelegen binnen een bouwvlak mits:

  • 1. Er aangetoond wordt dat de benodigde energie opwek voor het eigen energieverbruik niet (alleen) op een dak mogelijk is, bijvoorbeeld bij cultuurhistorische gebouwen;

• c. In afwijking van het bepaalde in lid a en b is het mogelijk om een installatie voor zonne-energie te plaatsen op de grond en buiten een bouwvlak mits:

  • 1. Er aangetoond wordt dat de benodigde energie opwek voor het eigen energieverbruik niet (alleen) op een dak en binnen een bouwvlak mogelijk is;

  • 2. Er niet sprake is van een grootschalige zonne-energie installatie;

• d. Het plaatsen van zonne-energie installaties is niet toegestaan op gronden met de bestemmingen ‘Bos’, ‘Natuur’ en ‘Groen’ zoals opgenomen in het (tijdelijk) omgevingsplan;

• e. Het plaatsen van zonne-energie installaties op gronden in landelijk gebied waar een actieve agrarische functie aan gekoppeld is uitsluitend met zwaarwegende redenen toegestaan;

• f. De bouwhoogte van een grondgebonden zonne-energie installatie gemeten vanaf peil mag niet meer bedragen dan 2 meter. De bouwhoogte van de overige bouwwerken ten behoeve van de installatie mogen gemeten vanaf peil maximaal 2 meter bedragen.

Paragraaf 4: Beleidsregels voor windenergie installaties

In aanvulling op de algemene voorwaarden zoals omschreven in artikel 2.2 dienen aanvragen om een omgevingsvergunning voor een BOPA, die betrekking hebben op installaties voor windenergie ook te voldoen aan de volgende voorwaarden:

• a. De maximale as-hoogte bedraagt 20 meter (gemeten vanaf peil tot aan de wiek-as) en de tip- hoogte mag maximaal 25 meter bedragen;

• b. De afstand van de windenergie installatie tot aangrenzende bouwperceelgrenzen bedraagt minimaal 25 meter;

• c. De afstand van de windenergie installatie tot de gevel van de woningen van derden of een andere bestemming waar mensen permanent verblijven, niet zijnde een bedrijfswoning, bedraagt minimaal 2 maal de tiphoogte van de windenergie installatie. Dit geldt zowel voor grond- als dakgebonden windenergie installaties;

• d. De afstand van de windenergie installatie tot het openbaar gebied is zodanig dat de wieken of de constructie van de windenergie installatie niet overhangt boven openbaar gebied;

• e. Een windenergie installatie is uitsluitend toegestaan op gronden met een bouwvlak die gelegen zijn in het landelijk gebied;

• f. Aanwezige natuurwaarden mogen niet onevenredig worden aangetast, daarbij is het plaatsen van windenergie installaties niet toegestaan op gronden die zijn aangemerkt als ‘Natura-2000’ of ‘Natuur Netwerk Brabant’ zoals opgenomen in het (tijdelijk) omgevingsplan;

• g. In afwijking van het bepaalde in lid e is het mogelijk voor bedrijven om een windenergie installatie te realiseren op gronden die niet gelegen zijn in het landelijk gebied mits:

  • 1. Op de betreffende gronden een bouwvlak is opgenomen en de installatie binnen dit bouwvlak wordt geplaatst;

  • 2. De windenergie installatie wordt achter het hoofdgebouw geplaatst en bij voorkeur aan de achterzijde van het erf (achtererf) te worden geplaatst (ten opzichte van de openbare weg en erfentree);

  • 3. De tip-hoogte maximaal 15 meter bedraagt;

• h. Per bouwvlak bedraagt het aantal windenergie installaties maximaal één. Als aangetoond wordt door aanvrager(s), dat twee installaties noodzakelijk zijn voor energieopwekking voor eigen gebruik kan hiervoor een uitzondering worden gemaakt.