Programma van Eisen - Inloopvoorzieningen 2025 - 2026

1. Inleiding

Het domein ‘Sociale basis en preventie’ kent drie subsidieregelingen:

• Subsidieregeling Sociale Basis, Jeugd en Preventie - professionele organisaties Ede

• Subsidieregeling Jeugdactiviteiten - niet professionele organisaties

• Subsidieregeling Sociale Basis en Preventie - niet professionele organisaties Ede

Op grond van deze regelingen verleent de gemeente Ede subsidie. Bij subsidies van meer dan € 50.000 geldt daarbij ook een Programma van Eisen (Hierna: PvE). Dit is vastgelegd in de Algemene subsidieverordening Ede 2017 (hierna; ASV 2017). Het PvE is het beleidsinhoudelijke kader dat de gemeente Ede opstelt en op basis waarvan organisaties een subsidieaanvraag kunnen doen. Daarnaast gelden ook de kaders die opgenomen zijn in de genoemde subsidieregelingen.

In het eerste gedeelte, ‘Visie van het Gemeentebestuur’, staan de doelen en uitgangspunten benoemd, zoals door de Gemeenteraad vastgesteld. Dit zijn de doelen en uitgangspunten uit de gemeentebegroting en uit inhoudelijke beleidskaders. We willen dat de activiteiten/diensten waarvoor we subsidie verlenen, aansluiten bij de gemeentelijke beleidsdoelen.

Het tweede gedeelte bevat de opgave voor organisaties: voor welk probleem of voor welke vraag een organisatie een subsidieaanvraag kan indienen. Uit de subsidieaanvraag moet o.a. blijken hoe en welke activiteit en/of de dienstverlening bijdraagt aan de te behalen resultaten, en op welke indicatoren wordt gemonitord. In onderdeel 2 van dit PvE is verder uitgewerkt wat in de aanvraag terug moet komen.

2. VISIE VAN HET GEMEENTEBESTUUR

De Gemeente Ede zet in op preventieve ondersteuning. Met deze preventieve hulp willen we bereiken dat er in Ede zoveel mogelijk gezonde en zelfredzame inwoners zijn die zich veilig, vrij en thuis voelen. De jeugd kan gezond, veilig en kansrijk opgroeien.

De visie op de sociale basis en preventie is vastgelegd en verder gespecificeerd in verschillende beleidsdocumenten. Het gaat specifiek om het Beleidskader Transformatie Sociaal Domein 2020 en het Actieprogramma versterken sociale basis en in het geval van ondersteuning gericht op jeugdigen het beleidsplan Jeugd en Onderwijs. Daarnaast is er een aantal domein overstijgende beleidsdocumenten en beleidsontwikkelingen die ook op de sociale basis en/of jeugdpreventie van toepassing zijn. Hieronder geven wij een korte samenvatting van de belangrijkste documenten en beleidsontwikkelingen. Het bieden van activiteiten/dienstverlening in de sociale basis draagt expliciet bij aan de transformatie van het sociaal domein én aan het versterken van de sociale basis. Uit uw aanvraag blijkt hoe dit bijdraagt. Voor de volledige beleidsdocumenten verwijzen wij naar ede.nl.

Beleidsdocumenten

Beleidskader Transformatie Sociaal Domein 2020

De gemeente kent zes leidende principes voor het sociaal domein, welke uitgangspunt zijn voor de transformatie van het sociaal domein. De principes normaliseren en informele ondersteuning is duurzaam vatten onze visie ten aanzien van het sociaal domein samen. In deze principes ligt besloten dat incidenten en moeilijkheden onderdeel zijn van het bestaan en in de meeste gevallen heel goed opgevangen kunnen worden door het eigen netwerk. Dat willen wij stimuleren. Uiteraard zijn er ook situaties waarin professionele steun wel nodig is. De ondersteuning die wij dan bieden is van goede kwaliteit, efficiënt, gericht op zelfstandig functioneren en zorgt ervoor dat basisvoorwaarden eerst op orde zijn.

Beleidsplan Jeugd en Onderwijs 

In 2019 is het Beleidsplan Jeugd en Onderwijs vastgesteld. De visie vanuit het beleidsplan is een samenleving waarin alle jeugdigen mee doen en waarin elk kind zichzelf mag zijn. We zetten in op normaliseren. Daarnaast is in dit beleidsplan onderschreven dat we inzetten op preventie, door al te ondersteunen bij beginnende hulpvragen.

Uitvoeringsplan Samen Gezond Ede

Het Uitvoeringsplan Samen Gezond Ede stimuleert inwoners van de gemeente Ede om bewuste gezonde keuzes te maken en vraagt het netwerk van professionals om inwoners hierin te ondersteunen en te begeleiden. In het uitvoeringsplan gaat de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke partners aan de slag voor de gezondheid van onze inwoners. Het benutten van de inzet van inwoners en partners is hierbij een belangrijk uitgangspunt, evenals aandacht voor gezondheidsachterstanden.

Visie en uitvoeringskader BWD-huizen

In 2021 is de Visie op Buurt-, Wijk- en Dorpshuizen vastgesteld. In de visie is opgenomen dat de BWD-huizen laagdrempelige ontmoetingslocaties zijn met een passend aanbod voor iedere doelgroep. De gemeente ziet de BWD-huizen als spil in de sociale basis: zij zijn onmisbaar voor het creëren van ontmoeting en het activeren van inwoners. Hun kerntaak is het organiseren van de laagdrempelige ontmoetingsfunctie. Een preventieve functie in het sociaal domein.

Ede kiest Inclusie (f)

Met de nota, ‘Ede kiest Inclusie(f)’ bouwen we voort op dat wat er de afgelopen jaren op het gebied van Inclusie is ingezet en bereikt. Het centrale motto in de nota is: ‘diversiteit is een gegeven, inclusie is een bewuste keuze. Onze visie op Inclusie luidt: ‘Ede is een gemeente met een diversiteit aan inwoners waar iedereen een gelijkwaardig onderdeel van is. Inwoners kunnen hun eigen leven in vrijheid vormgeven. Gemeente, maatschappelijke organisaties en haar inwoners maken de expliciete keuze om vanuit een actieve houding bij te dragen aan een Inclusief Ede, waar acceptatie, tolerantie en respect voor elkaar de norm zijn.’ We vragen organisaties om in hun subsidieaanvraag te laten zien hoe zij een bijdrage leveren aan deze visie

Beleidsontwikkelingen

Actieprogramma ‘Versterken sociale basis’.

Eind 2023 eindigde het Actieprogramma ‘Versterken sociale basis’, waar in voorgaande Programma van Eisen aan gerefereerd werd. De gemeente beraadt zich nog over een eventuele opvolging van het Actieprogramma. Een belangrijk uitgangspunt van het Actieprogramma was de samenwerking tussen de organisaties binnen de sociale basis te bevorderen, zodat krachten worden gebundeld. En meer specifiek, was de inzet om de samenwerking tussen formele en informele ondersteuning te bevorderen, dit in het kader van de ‘beweging naar de voorkant’. Dit blijft onverminderd een belangrijk uitgangspunt. Het Edes Netwerk Vrijwillige Ondersteuning (ENVO), sinds 2024 actief, zet zich in voor de hiervoor genoemde samenwerkingen. De gemeente heeft de wens dat de organisaties zich aansluiten bij het netwerk. Wij zien in de subsidieaanvraag graag terug met wie en hoe de samenwerking met andere maatschappelijke partners vorm heeft/krijgt.

Opgroeien in Kansrijke Omgeving (OKO)

In de gemeente Ede werken we aan sociale verandering door het implementeren van de preventieaanpak Opgroeien in Kansrijke Omgeving (OKO) voor jeugdigen en hun ouders. We verwachten van onze partners dat de activiteiten die zij uitvoeren aansluiten bij de OKO-gedachte en -aanpak. Concreet betekent dit dat activiteiten gericht zijn op het versterken van de leefomgeving waarbij onderliggende oorzaken van problemen rond opgroeien en ontwikkeling worden aangepakt. Dit door het versterken van beschermende factoren en verminderen van risicofactoren. Het samenwerken met de gemeenschap en het gezamenlijk komen tot interventies is hierin essentieel. Hierbij willen we dat gebruik wordt gemaakt van wetenschap, ervaringskennis en professionele kennis. De beschermende factoren die worden beschreven door het Trimbos-Instituut[1] en het Nederlands Jeugd Instituut[2] kunnen dienen als leidraad.

[1] https://www.trimbos.nl/aanbod/programmas/opgroeien-in-een-kansrijke-omgeving/over-opgroeien-in-een-kansrijke-omgeving/

[2] https://www.nji.nl/pedagogische-basis/positieve-ontwikkeling

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is opgesteld tussen het Rijk, gemeenten en zorgverzekeraars. Samen werken we aan een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040, met weerbare gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis. De gemeente Ede heeft een integraal plan van aanpak opgesteld, met draagvlak en in samenhang met de lokale aanpak op het gebied van gezondheid, welzijn, sport, bewegen en cultuur.

Opgave Gezondheid en Vitaliteit

De gemeente Ede ziet Gezondheid en Vitaliteit als één van de grote opgaven van de toekomst, waarbij we minder vanuit medische gezondheid denken maar juist inzetten op positieve gezondheid en welbevinden. Het huidige gezondheidszorgstelsel is op de langere termijn niet houdbaar. Door stijgende kosten, vergrijzing, toenemende (mentale) klachten en minder beschikbaar personeel. Door in te zetten op preventie, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van het normale leven zorgen we dat er ook in de toekomst betaalbare, toegankelijk en kwalitatief goede zorg beschikbaar blijft.

Vanuit de Sociale basis staan we voor een samenleving waarin mensen naar elkaar omzien, waar netwerken van individuen worden versterkt en mensen op elkaar terug kunnen vallen in moeilijkere tijden. We realiseren ons dat er altijd mensen zijn met een beperkt netwerk of een grotere hulpvraag. Voor deze groep mensen hebben we een breed, informeel aanbod in Ede. Wat duurzaam is en waar inwoners altijd op terug kunnen vallen.

Beweging naar de voorkant

Aansluitend op deze opgave investeert de gemeente vanaf 2022 extra stevig in preventie. Deze “beweging naar de voorkant” bestaat uit een breed en samenhangend pakket van zo’n 50 initiatieven waarmee we problemen bij inwoners zoveel mogelijk willen voorkomen en de sociale basis verder versterken. Met de 'Beweging naar de voorkant' richt de gemeente zich op het bevorderen van vitaliteit en gezondheid, en het doen afnemen van de vraag naar zorg. De Beweging naar de Voorkant is onderdeel van de Opgave Vitaal en Gezond.

3. VRAAG AAN ORGANISATIE

Vraag aan instelling	Nadere toelichting
Probleem of vraaganalyse	Met de meeste inwoners in Ede gaat het goed en zij hebben voldoende sociale contacten. Sommige inwoners echter hebben behoefte aan meer sociale contacten en laagdrempelig contact leggen bij een mogelijke hulpvraag. Om deze inwoners een plek te bieden waar zij laagdrempelig samen kunnen komen en anderen kunnen ontmoeten, subsidiëren we in Ede inloopvoorzieningen. We vragen inloopvoorzieningen om bij te dragen aan oplossingen in de preventieve sfeer: - het voorkomen of verminderen van sociaal isolement; - het versterken van sociale netwerken; - meewerken aan het opbouwen van de sociale infrastructuur; - lichte ondersteuning bieden aan inwoners die dat nodig hebben; - het ondersteunen van mantelzorgers; - opbouw van een sociaal netwerk en ondersteuning bij het vinden van de weg in de Edese samenleving. Het stimuleren van en zoveel mogelijk bereiken van vrijwilligers is hier ook een belangrijk onderdeel van, waarbij aangesloten wordt bij hun motivatie en energie.
Visie	Bovenstaand is de visie van het gemeentebestuur geschetst. In uw aanvraag beschrijft u hoe uw visie aansluit bij de visie van het gemeentebestuur en hoe de activiteit/dienstverlening waar u subsidie voor aanvraagt, hieraan bijdraagt.
Wat is (zijn) de doelgroep(en) van het project?	Inwoners in een kwetsbare situatie, met bijvoorbeeld een beperkt sociaal netwerk en/of ontoereikende financiën en/of onvoldoende lichamelijke of psychische gezondheid. De doelgroep wordt ook expliciet omschreven in de subsidieaanvraag.
Wat zijn de concrete activiteiten en/of diensten	Het gaat om een ontmoetings-, inloopactiviteit en/of lotgenotencontact gericht op: 1. kwetsbare groepen en diens mantelzorgers of familieleden; 2. inwoners die eenzaamheid ervaren of in een isolement dreigen te komen; 3. voor mensen met een laag inkomen conform de richtlijnen van de gemeente. Het gaat om laagdrempelige voorzieningen met een open en toegankelijk karakter; in de aanvraag omschrijft u hoe hier aan gewerkt wordt. Tevens omschrijft u de activiteiten/ontmoetingen die worden georganiseerd in de inloopvoorziening. De activiteit(en) dragen eraan bij dat deelnemers zich zelfredzamer voelen en/of zich meer gesteund voelen door een sociaal netwerk. Het gaat om het structureel organiseren van een inloop voor kwetsbare groepen waar inwoners ervaringen kunnen uitwisselen, elkaar kunnen ondersteunen en waar zo nodig kunnen worden door verwezen naar de juiste (zorg)ondersteuning. Het kan zowel gaan om preventieve inzet met als doel het voorkomen van (specialistische) ondersteuning en/of preventieve inzet gelijktijdig of na afloop van (specialistische) ondersteuning met als doel netwerkversterking en het eerder afbouwen van andere vormen van ondersteuning. Het is mogelijk dat de vrijwilligers aangestuurd worden door een betaalde coördinator/medewerker. Let op dat subsidie voor een betaalde coördinator/medewerker alleen wordt verleend als voldaan wordt aan de in de subsidieregeling opgenomen voorwaarden. In uw aanvraag omschrijft u de concrete activiteiten en/of diensten die u uit wil voeren,
Hoeveel personen gaan gebruik maken van het aanbod van dit project / activiteit / enz.?	In de subsidieaanvraag wordt een schatting gemaakt van het aantal te bereiken personen.
Met welke organisaties werkt u samen of zou u samen willen werken?	In de subsidieaanvraag beschrijft u met welke organisaties u samen gaat werken bij het uitvoeren van de activiteit/dienst.
Wat is het resultaat/doel van het project / activiteit / enz. ?	De inzet draagt bij aan één of meerdere van de volgende resultaten: 1. Toename van zelfredzaamheid en draagkracht van (kwetsbare) inwoners 2. Versterken van het (duurzame) netwerk van inwoners 3. Inwoners kunnen door de inzet beter participeren in de samenleving 4. Het voorkomen en/of verlichten van sociaal isolement 5. Inwoners in Ede zetten zich als vrijwilliger in voor andere kwetsbare inwoners 6. Inzet van specialistische/zwaardere vormen van ondersteuning is voorkomen of effectiever en/of efficiënter ingezet 7. Inwoners worden laagdrempelig ondersteunt In uw aanvraag beschrijft u hoe u bijdraagt aan deze doelen en resultaten.
Welke concrete indicatoren worden er ingezet om de resultaten te meten? In uw aanvraag geeft u aan welke indicatoren u inzet en monitort. Dit komt vervolgens terug in de verantwoording van uw subsidie (indien deze wordt toegekend).	Vanuit het actieprogramma Versterken Sociale Basis, actielijn meten en weten is een voorbeeld set indicatoren opgesteld. Voorbeeld set kwantitatieve indicatoren: o Aantal bereikte personen uit doelgroep o Aantal gestarte trajecten o Aantal afgeronde trajecten o Aantal keer doorverwezen en waarheen o Waar komen de aanmeldingen vandaan o Inzet per wijk/aantal vragen/activiteiten/trajecten per wijk o Opschalen/afschalen o Gemeten tevredenheid bereikte personen o Aantal vrijwilligers o Aantal vrijwilligers gestopt o Aantal nieuwe vrijwilligers o Gemeten tevredenheid vrijwilligers o Omvang personele lasten o Omvang huisvestingslasten o Aantal keer activiteit X uitgevoerd o Aantal deelnemers o Gemiddelde kosten per deelnemer Voorbeeld set kwalitatieve indicatoren: o Omschrijving van georganiseerde activiteiten in kader van doelstelling o Reacties deelnemers op activiteit/begeleiding o Wat kan beter? o Wat moet behouden blijven? o Wat moet niet meer? o Hoe hebben deelnemers/inwoners de activiteit/dienst ervaren? o Casusbeschrijvingen toevoegen o Ervaren samenwerking Voor inloopvoorzieningen stellen we vanuit de Gemeente Ede in ieder geval de volgende indicatoren voor: 1. Welk aantal inwoners u bereikt, door bv deelname aan activiteiten 2. Welk aantal vrijwilligers u bereikt 3. Hoe u aansluit bij de behoefte/energie van vrijwilligers 4. In welke mate u problematiek heeft gesignaleerd 5. Of u inwoners heeft doorverwezen en waarnaartoe 6. Omschrijving van thema’s/ontwikkelingen die u bij inwoners heeft gesignaleerd, bijvoorbeeld met betrekking tot eenzaamheid en overbelasting mantelzorgers 7. In welke mate de inwoners tevreden waren met uw activiteiten 8. In welke mate relevante partners/buurtbewoners tevreden zijn over de samenwerking Reflectie: Verder vragen wij u om in het jaarverslag of in een bijlage bij het jaarverslag, een reflectie te schrijven met daarin aandacht voor de volgende vragen: 1. Wat hebben we geleerd van wat goed ging en van wat niet goed ging? 2. Wat nemen wij ons voor/waar willen wij verder ontwikkelen, vernieuwen? 3. Waarvoor hebben wij samenwerking met gemeente en andere organisaties nodig in de komende tijd? 4. Wat hebben wij werkende weg gesignaleerd, wat baart ons zorgen en waar vragen wij aandacht voor en van wie?

4. RANDVOORWAARDEN en BIJZONDERHEDEN

Nader in te vullen door gemeente en aanvrager

1. U werkt bij de uitvoering van de activiteiten samen met andere relevante partners (o.a. sociaal werk) 2. Wanneer u signaleert dat er meer nodig is voor de inwoner, weet uw organisatie hoe u op moet schalen. 3. De organisatie is zelf verantwoordelijk voor eventuele benodigde bijscholing en opleidingen van medewerkers, om ervoor te zorgen dat medewerkers de juiste kennis en vaardigheden hebben. 4. Subsidieontvangers leggen verbinding met organisaties in de sociale basis, aanbieders van zorg, sociaal teams en CJG. 5. De aangeboden diensten van de subsidieontvanger worden zo laagdrempelig mogelijk georganiseerd.